دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email

علائم و سن بلوغ جنسی در دختران و پسران

بلوغ به دورانی گفته می‌شود که در طی آن پسران یا دختران در حال رشد، تحت فرایند بلوغ جنسی قرار می‌گیرند. بلوغ شامل یک سری از تغییرات فیزیکی و یا مراحلی است که به کسب قابلیت باروری و بروز صفات ثانویه جنسی و ویژگی‌های فیزیکی مرتبط با مردان و زنان بزرگسال (مانند رشد موهای ناحیه تناسلی) منتهی می‌شود. اگر چه بلوغ شامل یک سری از تحولات بیولوژیک یا جسمی است، اما این روند می‌تواند بر رشد روانی و عاطفی نوجوانان نیز تاثیرگذار باشد. اگر فرزند شما قبل از ۸ سالگی (بلوغ زودرس) یا بعد از ۱۴ سالگی (بلوغ دیررس) به بلوغ برسند باید تحت نظر پزشک قرار گیرند.

سن بلوغ دختران و پسران

متوسط سن بلوغ برای دختران، ۱۱ سالگی و برای پسران، ۱۲ سالگی است. اما هیچ جدول زمانی برای این پدیده مقرر نشده است. بنابراین اگر فرزند شما قبل یا بعد از دوستان خود به بلوغ می‌رسد، نگران نباشید. زیرا شروع بلوغ در هر سنی از محدوده ۸ تا ۱۴سالگی کاملا” طبیعی است. به طور کلی این فرایند حدود چهار سال به طول می‌انجامد.

کودکانی که بسیار زود (قبل از ۸ سالگی) و یا بسیار دیر (بعد از ۱۴ سالگی) به سن بلوغ می‌رسند، باید تحت نظر پزشک قرار بگیرند، تا احتمال وجود یک بیماری زمینه‌ای در آنها بررسی گردد.

نشانه‌های بلوغ در دختران


اولین نشانه‌های بلوغ دختران

معمولا” اولین نشانه بلوغ دختران، رشد سینه‌های آنهاست. طبیعی است که جوانه پستان گاهی اوقات بسیار حساس به لمس شود، یا رشد یکی از سینه‌ها چند ماه قبل از سینه دیگر آغاز شود.
موهای ناحیه تناسلی نیز شروع به رشد‌ می‌کند و رشد مو در پاها و بازوها به طور محسوس افزایش می‌یابد.

نشانه‌های بعدی بلوغ دختران

پس از یک سال (یا بیشتر) پس از آغاز بلوغ و طی چند سال آینده:

رشد سینه دختران همچنان ادامه دارد و شکل سینه‌ها پرتر و کامل‌تر می‌شود.
در حدود دو سال بعد از آغاز بلوغ، دختران معمولا” اولین دوره قاعدگی خود را تجربه می‌کنند. می‌توانید اطلاعات بیشتری در مورد شروع دوره قاعدگی کسب کنید.
موهای ناحیه تناسلی، ضخیم‌تر و مجعدتر می‌شود.
موهای زیر بغل شروع به رشد می‌کنند. در برخی از دختران، رویش مو در سایر قسمت‌های بدن مانند لب بالایی نیز رخ می‌دهد. این امر کاملا” طبیعی است.
تعریق دختران افزایش می‌یابد.
اغلب دختران دچار آکنه می‌شوند، که یک بیماری پوستی است که به صورت انواع مختلف از جمله سرسفید، سرسیاه و لکه‌های پر از چرک به نام جوش و کورک ظاهر می‌شوند.
ترشحات سفید واژن در دختران بوجود می‌آید.
دختران وارد مرحله جهش رشد می‌شوند. از زمانی که دوره قاعدگی دختران شروع می‌شود، رشد سالانه آنها ۵ الی ۷٫۵ سانتی‌متر (۲/۳ اینچ) بیشتر از سال آینده (یا دو سال بعدی) خواهد بود. پس از آن دختران به قد بزرگسالی خود می‌رسند.
بسیاری از دختران دچار افزایش وزن می‌شوند، که امری طبیعی است. زیرا شکل بدن آنها دچار تغییرات می‌شود.
همچنین تجمع چربی در امتداد بازو، ران و قسمت فوقانی کمر افزایش می‌یابد؛ باسن دختران گردتر شده و کمر آنها باریک‌تر می‌شود.
پس از حدود چهار سال از بلوغ در دختران:

فرم سینه‌های دختران مانند زنان شده است.
موهای ناحیه تناسلی به داخل ران گسترش یافته است.
اندام تناسلی به طور کامل شکل گرفته است.
رشد قد آنها متوقف می‌شود.

نشانه‌های بلوغ در پسران


اولین نشانه‌های بلوغ پسران

معمولا” اولین نشانه بلوغ پسران، بزرگتر شدن بیضه‌ها و نازک و قرمز شدن کیسه بیضه‌ها است.
موهای ناحیه تناسلی نیز به تدریج در پایه آلت تناسلی ظاهر می‌شود.

نشانه‌های بعدی بلوغ پسران

یک سال (و یا بیشتر) پس از شروع بلوغ و طی چند سال آینده:

آلت تناسلی و بیضه‌‌ها رشد کرده و کیسه بیضه به تدریج تیره‌تر می‌شود. می‌توانید اطلاعات بیشتری در مورد بهداشت آلت تناسلی مردان کسب کنید.
موهای ناحیه تناسلی پسران ضخیم‌تر و مجعدتر می‌شود.
موهای زیر بغل آنها شروع به رشد می‌کنند.
تعریق پسران افزایش می‌یابد.
سینه‌ها ممکن است به طور موقت کمی متورم گردد، که امری طبیعی است و به منزله شکل گیری سینه مردان نمی‌باشد.
پسران ممکن است در خواب دچار “احتلام” شوند. (انزال غیر ارادی منی هنگام خواب).
صدای پسران “شکسته” می‌شود و دائما” در حال بم‌تر شدن است. ممکن است طی یک مدت، صدای آنها یک لحظه بسیار بم باشد و کمی بعد بسیار بلند شود.
اغلب پسران دچار آکنه می‌شوند، که یک بیماری پوستی است که به صورت انواع مختلف از جمله سرسفید، سرسیاه و لکه‌های پر از چرک به نام جوش و کورک ظاهر می‌شوند.
پسران وارد مرحله جهش رشد می‌شوند. افزایش قد آنها به طور متوسط، ۷ الی ۸ سانتی‌متر (۳اینچ) در سال خواهد بود و قد و قامت آنها مردانه‌تر خواهد شد.
طی حدودا چهار سال پس از شروع بلوغ پسران:

اندام تناسلی آنان مانند یک فرد بزرگسال به نظر خواهد رسید و موهای ناحیه تناسلی به داخل رانها گسترش می‌یابد.
رویش موهای صورت آغاز می‌شود و پسران می‌توانند موهای ریش و سبیل خود را اصلاح کنند.
پسران با سرعت کند‌تری قد می‌کشند و رشد آنها به طور کامل در حدود ۱۶ سالگی متوقف می‌شود. (اما ممکن است بدن آنها همچنان عضلانی‌تر گردد).
اکثر پسران تا ۱۸ سالگی، به بلوغ کامل خواهند رسید.

تغییرات خلق و خوی پسران در دوران بلوغ


بلوغ می‌تواند دوران دشواری برای کودکان باشد. زیرا با رشد احساس خود آگاهی، آنها در حال غلبه کردن بر تغییرات بدن و احتمالا” آکنه یا بوی بدن خود هستند.

بلوغ می‌تواند زمان هیجان انگیزی نیز باشد، زیرا کودکان دارای عواطف و احساسات جدیدی می‌شوند. اما این ” نوسانات عاطفی”، می‌تواند اثرات روانی و عاطفی داشته باشد، از قبیل:

نوسانات خلقی غیر قابل توضیح
عزت نفس پایین
پرخاشگری
افسردگی
و صحبت کردن با نوجوان خود .

چگونه می‌توان با مسئله بلوغ کنار آمد؟


احساسات فرد می‌تواند در طول این دوره از زندگی طغیان کند و منجر به افسردگی، نا امنی و خشم گردد. دانستن اینکه چگونه می‌توان با بلوغ کنار آمد، بسیار مهم است تا دختران و پسران، انتقال آرام‌تری به دوران بزرگسالی را تجربه کنند.
نکته اول
با یک بزرگسال قابل اعتماد در مورد نگرانی‌های خود صحبت کنید. بزرگسالان نیز این دوران را گذرانده‌اند و به هر طریقی که شما نیاز دارید، آماده کمک به شما هستند. از آنجا که آشفتگی عاطفی بخشی از بلوغ است، فقط صحبت درمورد ناکامی‌های خود با یک گوش شنوا و همدرد، کمک شایانی به شما می‌کند.
نکته دوم
به صحبت‌های پدر و مادر و افراد مورد علاقه خود، در مورد تغییرات بدن خود گوش فرا دهید. میل جنسی و فشار همسالان، دو مورد از مسائل اصلی است که مایه نگرانی والدین شماست. آنها در پی کنترل زندگی شما نیستند، بلکه تنها ذهن شما را در خصوص طبیعی و هنجار بودن احساسات و نگرانی‌های شما، آسوده می‌سازند.
نکته سوم
به مطالعه مطالب موجود در مورد تغییراتی که برای شما رخ خواهد داد، بپردازید. آگاهی از آنچه که اتفاق خواهد افتاد، به شما کمک خواهد کرد با آن بخوبی کنار بیایید، به جای اینکه در مورد بدن در حال تغییر خود، در ناآگاهی و بی خبری بمانید. برخی از افراد در گذشته با اولین دوره قاعدگی یا “احتلام” خود، ترس را تجربه کرده‌اند. هنگامی که شما دچار این تغییرات می‌شوید، مطالعه و آگاهی قبلی، به برطرف کردن این ترس‌ها به شما کمک خواهد کرد.
نکته چهارم
به طور منظم ورزش کنید. دو تا سه بار در هفته ورزش کردن، بدن و ذهن شما را سالم نگه می‌دارد. همچنین استرس شما را تسکین می‌دهد، ضمن اینکه سطح هورمون‌ها را در محدوده طبیعی سن شما حفظ می‌کند.
نکته پنجم
آگاه باشید که همه افراد با سرعت متفاوتی به بلوغ می‌رسند. اگر بهترین دوست شما سینه‌های بزرگتری دارد و یا اگر دوست مذکر شما اصلاح صورت خود را به رخ می‌کشد، در حالی که صورت شما هنوز عاری از ریش و سبیل است، وحشت‌زده نشوید. زیرا شما هنوز در حال رشد هستید و ممکن است بدن شما به زمان بیشتری برای رسیدن به این مرحله نیاز داشته باشد.



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email

تمرینات و حرکات ورزشی برای افزایش و بلند شدن قد

آیا از این که قد فرزندتان کوتاه‌تر از هم‌کلاسی‌هایش است ناراحت هستید؟ قد بلند بودن آرزوی هر کودکی است. خوشبختانه برآورده شدن این خواسته امکان‌پذیر است و راهکارهایی برای افزایش قد وجود دارد.

تصورات نادرست بسیاری در مورد قد وجود دارد؛ برخی والدین بر این باوراند که صرفاً به دلیل کوتاه قد بودن هر دو آنان، فرزندان‌شان نیز ناگزیر کوتاه قامت خواهند شد. اما واقعیت این است که با رعایت رژیم غذایی سالم، حالت اندامی مناسب و چند تمرین ساده می‌توان رشد کودک را افزایش داد. تمرین‌ها و حرکت‌های ورزشی خاصی برای بزرگتر و بلندتر کردن استخوان‌ها وجود دارد. به علاوه نوارهای غضروفی اطراف استخوان‌های بلند بازوها و پاهای کودکان در حال رشد، کشیده می‌شوند و رشد استخوان‌ها را ممکن می‌سازند.

اما اندکی پس از سن بلوغ، حدود ۱۶ تا ۱۸ سالگی، کشش این غضروف متوقف می‌شود و استخوان دیگر رشد نمی‌کند. به همین دلیل است که باید انجام تمرین‌های افزایش دهنده قد را از سنین پایین‌تر شروع کرد.

تمرین‌های افزایش‌دهنده قد کودک


تمرین‌های کششی

از راه‌های افزایش قد می‌توان به کشش اشاره کرد. در ابتدا از کودک بخواهید تا تمرین‌های کششی ساده‌ای مانند کشش به کمک دیوار را انجام دهد. از کودک بخواهید پشت به دیوار بایستد و دست‌هایش را تا جایی که می‌تواند بالا ببرد. سپس بدون تغییر حالت روی پنجه پا بنشیند و عضله‌های پا را بکشد. این حرکت باید ۱۰ بار تکرار شود. دیگر تمرین مفید کششی برای پاها و پشت و کمر بدن این است که کودک روی کف زمین بنشیند و پاها را باز کند. سپس از کمر رو به جلو تا جایی خم شود که بتواند انگشتان پای راست را لمس کند. برای حداکثر کشش عضله پا بهتر است این حرکت ۳ تا ۴ بار تکرار شود. در مرحله بعد کودک به حالت نشسته برمی‌گردد، اما این بار سعی می‌کند تا دست را به نوک انگشتان پای چپ برسد. تمرین‌های لمس انگشتان پا برای بلندتر کردن ستون فقرات و بهبود حالت اندامی نیز مفید است.

6

آویزان شدن یا بارفیکس

تمام کودکان آویزان شدن از میله‌ها و شاخه‌های درختان را دوست دارند. خوشبختانه این تمرین دوست داشتنی و مفرح برای صاف کردن ستون فقرات و افزایش طول مهره‌ها مفید است. بنابراین یک میله بارفیکس را در خانه نصب کنید و کودک را تشویق کنید تا هر روز تعداد زیادی بارفیکس انجام دهد. بهتر است که میله بارفیکس در ارتفاعی قرار داده شود که کودک هنگام آویزان شدن از آن کاملاً از زمین جدا شود. اما اگر نگران ایمنی کودک هستید، می‌توانید مطابق تصویر زیر به وی آموزش دهید تا با پاهای خم شده از زانو از میله استفاده کند. بهتر است کودک روزانه یک تا ده دقیقه در حالت آویزان بماند و حرکت را ۱۰ بار تکرار کند تا بهترین نتیجه به دست آید.

7

طناب بازی

طناب بازی مورد علاقه بسیاری از کودکان است و می‌توان از این ورزش مفرح برای افزایش قد کودک نهایت استفاده را برد. بدن هنگام پریدن از روی طناب کشیده می‌شود و در نتیجه قد کودک با هر بار پریدن از روی طناب اندکی بلندتر می‌شود.

8

شنا

شنا علاوه بر این که ورزشی فوق‌العاده برای افزایش قد محسوب می‌شود، برای تمام بدن نیز مفید است و کودک را سالم‌تر و قوی‌تر می‌کند.

بستن وزنه به مچ پا

یکی دیگر از تمرین‌های موثر برای افزایش قد بستن وزنه به مچ پا است. تنها هدف این تمرین کشش پایین‌تنه است. غضروف بین زانوهای کودک در اثر انجام این حرکت کشیده می‌شود و در نتیجه قد افزایش می‌یابد. دقت کنید که در ابتدای کار باید از وزنه‌های سبک استفاده کنید و به مرور با بزرگتر شدن کودک وزنه‌ها را سنگین‌تر کنید.

9

دوی آهسته و پیاده‌روی

هر چه در وصف فواید دوی آهسته و پیاده‌روی برای کودکان و البته بزرگسالان بگوییم، کم گفته‌ایم. برای افزایش قد کودک هر روز مسافتی را با سرعت آهسته در کنارش بدوید و سعی کنید با هر چه لذت‌بخش‌تر ساختن این ورزش او را بیشتر ترغیب به انجام آن کنید.

یوگا

بعضی از حرکت‌های اصلی (آساناهای) یوگا، به ویژه حرکت سلام بر خورشید و ادهو موکها سواناسانا، به کشش کل بدن کمک می‌کند. تمرین‌های تنفسی پایه یوگا را برای شروع به کودک آموزش دهید. سپس از فرزندتان بخواهید تا به پشت دراز بکشد، لگن را بلند کند و پاها را بدون خم کردن کمر رو به عقب بکشد. کودک باید تا جایی که می‌تواند در این حالت بماند و تنفس عمیق را ادامه دهد. ضمناً در حالت‌هایی مانند چاکراسانا نیز کل بدن کشیده می‌شود. برای انجام این حرکت از کودک بخواهید تا صاف به پشت دراز بکشد، پاها را به عرض شانه باز کند، زانوها را آن‌قدر خم کند تا به باسن بخورد و آرنج‌ها را به حدی خم کند که انگشتان دست به شانه‌ برسد. سپس نفس بکشد، بدن را رو به بالا ببرد تا شکلی U مانند ایجاد شود و تا جایی که می‌تواند در این حالت بماند. سپس نفس را بیرون دهد، به حالت اولیه برگردد و پیش از تکرار تمرین چند ثانیه استراحت کند.

تمرین‌های شدید

وزنه‌برداری یا هر گونه تمرین پر فشار همراه با بلند کردن وزنه برای کودکان زیر ۱۶ سال توصیه نمی‌شود. تنها پس از این سن و در صورتی می‌توان چنین تمرین‌های شدیدی را انجام داد که عضله‌ها رشد طبیعی داشته باشند. چون وزنه‌برداری در باشگاه ممکن است رشد کودک و افزایش قد وی را مختل سازد، اجازه انجام این کار را به فرزندتان ندهید. بااین حال ورزش‌هایی مانند بسکتبال، تنیس و بدمینتون به دلیل تحریک ترشح هورمون‌های رشد برای افزایش قد فوق‌العاده هستند. دویدن، شنا و درچرخه سواری نیز راه‌حل‌هایی کارآمد محسوب می‌شوند.

دیگر عامل‌های تأثیرگذار بر افزایش قد کودکان

علاوه بر تشویق کودک به انجام تمرین‌های فوق باید به تغذیه وی نیز توجه کنید تا قد فرزندتان تا حد امکان به حد دلخواه نزدیک شود. داشتن تغذیه مناسب و برنامه خواب منظم نیز تأثیر چشمگیری بر افزایش قد دارد. در ادامه روش‌های ساده و طبیعی افزایش قد را توضیح می‌دهیم.

چون هورمون‌های رشد هنگام خوابیدن ترشح می‌شوند، کودک باید روزانه حداقل ۸ ساعت بخوابد.
رژیم غذایی متعادل سرشار از آمینو اسیدها نیز به رشد کودک کمک می‌کند. در کنار تأکید بر ورزش کردن باید مطمئن شوید که فرزندتان کلسیم، ویتامین‌ها و پروتئین کافی مورد نیاز و کافی برای رشد بهینه را نیز دریافت می‌کند. استفاده از مکمل‌هایی مانند پدیا شور، ترکیبی با سودمندی اثبات شده، نیز برای بهبود رشد کودک در حال رشد مفید است. ضمناً می‌توانید پدیا شور یا بورن ویتا را در یک لیوان شیر روزانه کودک مخلوط کنید تا وی در طول روز انرژی کافی داشته باشد.
حالت اندامی مناسب نیز برای افزایش قد ضروی است. اجازه ندهید کودک در حالت قوز کرده بنشیند، چون در این صورت دچار انحراف ستون فقرات خواهد شد.
با رعایت توصیه‌های فوق، بلند شدن قد دیگر آرزویی دست نیافتنی برای کودکان نخواهد بود. نکته‌های ساده توضیح داده شده، تغییری چشمگیر و باورنکردنی را در رشد کودک ایجاد می‌کند.



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email

افزایش یا بلند شدن قد بعد از بلوغ در دختران و پسران

عامل‌های متعددی مانند محیط، شیوه زندگی و وراثت بر رشد و قد انسان اثر می‌گذارد. اما سوال اینجا است که چه زمانی رشد قدی پسران و دختران متوقف می‌شود؟ آیا این توقف در دوران بلوغ رخ می‌دهد یا این که در دوران بزرگسالی نیز رشد ادامه دارد؟ آیا افزایش قد بعد از بلوغ امکان پذیر است ؟ برای یافتن پاسخ این پرسش‌ها و آگاهی از واقعیت‌هایی جالب توجه در مورد رشد انسان شما را به مطالعه متن پیش رو دعوت می‌کنیم.

سن توقف رشد قدی

پسران

بخش اعظم رشد و همچنین دریافت وزن، در بازه سنی ۱۲ تا ۱۶ سالگی اتفاق می‌افتد و قد در شرایط طبیعی حدود ۱۲ اینچ بلندتر می‌شود. رشد در طول این مدت اکثراً به دست و پا مربوط می‌شود و پاها و دست‌ها سریع‌ترین میزان رشد را دارند. مو در این دوران در سراسر بدن رشد می‌کند و تارهای صوتی نیز تغییر می‌کند. اتفاق دیگر این دوران بیش از اندازه چرب شدن پوست و بالا رفتن احتمال جوش زدن است. در هر حال بدن تا سن ۱۸ سالگی کاملاً رشد می‌کند، پهنای شانه‌ها به بیشترین حد خود می‌رسد و بدن عضلانی‌تر می‌شود.

Medical-Observer

دختران

رشد دختران در اکثر موارد در پایان دوران بلوغ یا رشد جنسی متوقف می‌شود. چون هورمون‌ها و مواد مغذی مورد نیاز برای رشد در این دوران به بالاترین سطح ممکن خود می‌رسد.

بزرگترین جهش رشدی دختران عموماً پیش از شروع قاعدگی رخ می‌دهد. دختران معمولاً پس از نخستین تجربه عادت ماهانه، عموماً در سن دوازده و نیم سالگی، قدشان هر سال دو اینچ بلندتر می‌شود و غالباً در سن ۱۵ یا ۱۶ سالگی به بیشترین حد خود می‌رسد. البته این اعداد و ارقام متغیر است و به عامل‌های بی‌شماری مانند زمان شروع بلوغ بستگی دارد.

111

عامل‌های تأثیرگذار بر تعیین قد

محیط و وراثت دو عامل تأثیرگذار بر بلندی قد به شمار می‌آید. در واقع برآیند تأثیر وراثت یا ژنتیک، عادت‌های غذایی و هورمون‌ها از یک سو و استرس از سوی دیگر به عنوان یگانه عامل کاهش دهنده قد، بلندی نهایی قامت فرد را تعیین می‌کند.

بلندی قد = (وراثت + هورمون‌ها + مواد مغذی) – استرس

روش رسیدن به بلندترین قد ممکن در دوران بلوغ

با بهره‌گیری از روش‌های معین می‌توان قد را در دوران بلوغ تا حد بیشینه خود افزایش داد. توصیه می‌کنیم برای به حداکثر رساندن قد پیشنهادهای زیر را در دوران بلوغ مد نظر قرار دهید:

داشتن رژیمی متعادل

رعایت یک رژیم غذایی متعادل و گنجاندن مخلوطی از ویتامین‌ها، پروتئین، کربوهیدارت‌ها، کلسیم، روی و دیگر مواد معدنی اثری چشمگیر بر بیشینه ساختن رشد دارد. صرف سه وعده غذا در روز یا در صورت امکان شش وعده غذایی سبک‌تر در طول روز را فراموش نکنید و سعی کنید برنامه‌ریزی منظمی برای وعده‌های غذایی داشته باشید و تا حد امکان هر روز در زمان یکسانی غذا میل کنید.

ورزش منظم

هیچ دلیل متقنی وجود ندارد که ثابت کند ورزش و حرکت‌های کششی قد را پس از توقف طبیعی رشد و بسته شدن صفحه‌های رشد افزایش می‌دهد. بااین‌حال اگر هنوز در دوران بلوغ هستید، انجام دادن منظم ورزش‌هایی مانند شنا، یوگا و حرکت‌های کششی مناسب به فرایند رشد کمک خواهد کرد.

خواب کافی

میزان رشد بافت‌های بدن هنگام خواب افزایش چشمگیری می‌یابد. به همین دلیل توصیه می‌شود نوجوانان در حال رشد هر شب ۱۱ ساعت بخوابند تا رشد بیشینه داشته باشند. خواب خوب شبانه، بین ۸٫۵ تا ۱۱ ساعت، تولید هورمون‌های رشدی را افزایش می‌دهد که پربازده‌ترین زمان رشدشان هنگام خواب است.

دوری از عامل‌های بازدارنده رشد

سیگار، نوشیدنی‌های الکلی و استروئیدها تأثیر نامناسبی بر رشد دارد. دوری از این ماده‌ها کمک می‌کند تا رسیدن به قد بیشینه ممکن گردد. به علاوه کافئین خوابیدن را دشوار می‌سازد و فرد نمی‌تواند خواب کافی و مناسب داشته باشد. همان‌طور که پیش‌تر در نخستین مورد اشاره شد، رژیم غذایی برای رشد در سن بلوغ بسیار مهم است، بنابراین باید از سوءتغذیه یا تغذیه ناسالم پرهیز کرد.

تمرین داشتن حالت اندامی مناسب

شیوه ایستادن بر روی ستون فقرات تأثیر می‌گذارد و به نوبه خود بلندی قد از این امر تأثیر می‌پذیرد. حفظ حالت اندامی مناسب به ارتقاء رشد کمک می‌کند؛ بنابراین شانه‌ها را عقب بدهید و چانه را بالا بگیرید، قوز نکنید و هنگام نشستن یا راه رفتن خمیده و دولا نباشید. حتی اگر رشدتان به پایان رسیده باشد، نیز حفظ حالت اندامی مناسب باعث می‌شود قد بلندتر به نظر برسید.

کشش‌های صبحگاهی

کشش‌های صبحگاهی به بلند قامت‌تر شدن کمک می‌کند، چرا که جاذبه زمین در طول روز بر بدن اثر می‌گذارد و به مرور باعث خمیده شدن بدن می‌شود. با انجام کشش‌های صبحگاهی می‌توان اطمینان حاصل کرد که در ابتدای روز بدن در بلندترین قد خود قرار داد. بدن پس از خواب در بلندترین قد خود قرار دارد و به کمک تمرین‌های کششی می‌توان شروع خوبی را در حالتی مناسب رقم زد.

دریافت مواد مغذی

مواد مغذی نقش مهمی را در میزان قد فرد و همچنین تعیین زمان توقف رشد مردان ایفاء می‌کند. همگی باید سعی کنیم تا ویتامین‌ها، کلسیم و روی را در بیشترین حد ممکن در رژیم غذایی خود بگنجانیم. روی و کلسیم استخوان‌ها را قوی‌تر می‌کند و رشد را تحریک می‌کند. ویتامین‌ها نیز بهترین نتیجه را از هورمون‌های رشد استخراج می‌کنند، بنابراین مصرف میوه و سبزیجات را نباید فراموش کرد تا بدن ویتامین‌هایی بهبود دهنده‌ی استفاده از هورمون‌های رشد را دریافت کند.

ماساژ

رشد مردان بلافاصله پس از به پایان رسیدن دوران بلوغ متوقف می‌شود، اما ماساژ مناسب فرایند رشد را اندکی تحریک می‌کند و قد افزایش می‌یابد. ماساژور باتجربه علاوه بر این که به شما کمک می‌کند قدبلندتر شوید، با دستان معجزه‌گر خود شادابی را نیز به ارمغان می‌آورد.

بررسی امکان‌پذیر بودن رشد پس از دوران بلوغ

اگر دوران بلوغ را پشت سر گذاشته باشید، شاید بخواهید بدانید که آیا فرایند رشد نیز متوقف شده است یا خیر. اگرچه در اکثر موارد رشد فرد بالغ متداول نیست، اما غیرممکن نیز نیست و گاهی رخ می‌دهد. عامل‌های مؤثر بر رشد پس از بلوغ عبارت‌اند از:

قدرت صفحه رشد
غده‌های رشد
بررسی امکان‌پذیر بودن افزایش قد بزرگسالان به کمک درمان با هورمون رشد HGH

به اختصار می‌توان گفت که با درمان با هورمون رشد نمی‌توان افراد بالغ را قد بلندتر کرد. بااین حال چنین پرسشی ذهن بسیاری از مراجعین بالغ را به خود مشغول می‌کند، چرا که پزشکان بسیاری از درمان با هورمون HGH برای افزایش قد کودکان مبتلا به نقص رشدی بهره می‌گیرند. بنابراین این سوال در ذهن بزرگسالان ایجاد می‌شود که اگر این درمان برای کودکان کارآمد است، چرا برای آنان سودمند نیست. پاسخ به این پرسش در استخوان‌های ما ریشه دارد.

رشد استخوان‌ها در سنین بزرگسالی در اثر سیگنال هورمون رشد و فراورده‌ هورمونی ثانویه‌ای به نام IGF-1 رخ می‌دهد. هر گاه هورمون رشد به ناحیه‌ای در سر استخوان‌های بلند، موسوم به صفحه‌های رشد، یا صفحه‌های اپی‌فیز برسد، بدن تحریک می‌شود تا لایه‌های استخوانی جدیدی را تولید کند. پس از روی هم قرار گرفتن لایه‌های متعدد، استخوان‌ها و در نتیجه قد بلندتر می‌شود. آنچه توضیح داده شد سازوکار دقیقی است که رشد کودکان را ممکن می‌سازد. با توجه به این نکته، اگر هورمون رشد بیشتر در اختیار کودکی با کمبود این ماده قرار گیرد، قد وی به حد طبیعی نزدیکتر خواهد شد. حال این پرسش مطرح می‌شود که چرا این روش برای بزرگسالان کاربرد ندارد؟

بزرگسالانی که خواستار قد بلندتر شدن خود هستند، نمی‌توانند از هورمون رشد برای تحریک افزایش طول استخوان‌ها کمک بگیرند؛ چون صفحه‌های رشد پس از بلوغ به استخوان‌های مرتبط جوش می‌خورد. هورمون رشد پس از این یکپارچگی نمی‌تواند نقشی در اضافه شدن استخوان جدید داشته باشد. در این مقطع زمانی و پس از بسته شدن صفحه‌های رشد، درمان با هورمون رشد قد را افزایش نخواهد داد. این درمان معمولاً حدود سن ۱۸ سالگی یعنی هنگامی بی‌تأثیر می‌شود که تبدیل به استخوان شدن صفحه رشد در حال وقوع باشد یا به اتمام رسیده باشد.

بااین حال برای افراد بالغ جوان، در بازه سنی تقریبی ۱۸ تا ۲۴ سالگی، اندک احتمالی وجود دارد که هنوز صفحه‌های رشد باز باشد. زایمان زودرس یا پیری رشد استخوان‌ها را آهسته می‌سازد. این رشد آهسته‌تر از رشد طبیعی باعث می‌شود یکی شدن صفحه‌های رشد با استخوان زمان بیشتری ببرد و امکان افزایش دادن قد وجود داشته باشد. به کمک آزمایشی ساده به نام آزمایش سن استخوان می‌توان باز بودن صفحه‌های رشد را بررسی کرد. این آزمایش در حقیقت پرتونگاری ساده‌ای از مچ دست‌ها است که در تصاویر آن تبدیل به استخوان شدن یا نشدن صفحه‌های رشد دیده می‌شود. اما در مجموع اکثر بزرگسالان بالغ نمی‌توانند از درمان با هورمون رشد برای افزایش قد بهره بگیرند.



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email

غدد و هورمون های جنسی زنان

غدد جنسی در زنان شامل تخمدان‌ها می‌باشد. تخمدان‌ها علاوه بر ساختن سلول‌های جنسی ماده، هورمون‌هایی را نیز ترشح کرده و به خون می‌ریزند. تخمدان‌ها پس از به وجود آمدن در دوره جنینی به علت وجود گنادوتروپین‌های بدن مادر، هورمون می‌سازند؛ ولی پس از تولد تا زمان بلوغ غیرفعال می‌شوند. این غدد در هنگام بلوغ بر اثر ترشح هورمون‌های گنادوتروپین هیپوفیز، فعال می‌شوند و تراکم هورمون‌های جنسی در خون بالا می‌رود. بلوغ و بروز صفات ثانویه جنسی در زن و به وجود آمدن دوره‌های ماهانه، تحت تأثیر این هورمون‌ها صورت می‌گیرد.

آناتومی فیزیولوژیک تخمدان‌ها

تخمدان‌ها دو عضو بیضی‌شکل به اندازه یک بادام هستند که در حفره لگن قرار گرفته‌اند. تخمدان‌ها نیز مانند بیضه‌ها ابتدا در ناحیه کمر قرار دارند ولی به‌تدریج نزول کرده، در حفره لگن استقرار می‌گیرند. سطح تخمدان‌ها قبل از بلوغ صاف است و با پیشرفت سن ناصاف می‌شود. تخمدان،‌ توسط رباط مخصوص تخمدان به رحم متصل بوده و از خارج توسط ورقه‌ای از سلول‌های پوششی به نام طبقه زاینده احاطه شده است. داخل تخمدان، سلول‌های جنسی در مراحل مختلف رشد، ‌همراه با تعدادی سلول محافظ و بافت همبند دیده می‌شود. معمولا در هر سیکل تخمدانی، چند سلول جنسی به مرحله بلوغ می‌رسند ولی فقط یکی از آنها به عنوان اووسیت بالغ از تخمدان خارج می‌شود.

اعمال هورمون های تخمدانی –استرادیول وپروژسترون

هورمون های جنسی تخمدان به دودسته استوزن ها وپروژسترون ها تقسیم می شوند . مهمترین هورمون های استروزنی استرادیول ومهمترین پروژستین ها پروژسترون است. استروژن ها عمدتا باعث رشد وتکثیر آن دسته از سلول های بدن می شوند که مسئول بیشتر صفات ثانویه جنسی زن هستند .پروژستین ها نیز منحصرا مسئول آماده کردن نهایی رحم برای بارداری وآماده کردن پستان ها برای شیر دادن هستند.

استروژن

در واقع استروژن نام یک هورمون در بدن نیست و این نام به دسته‌ای از هورمون‌ها اطلاق می‌شود. سه هورمون استروژن مهم که در بدن خانم‌ها تولید می‌شوند، استریول، استرادیول و استرون هستند. استروژن‌ها عمدتا در تخمدان‌ها ساخته می‌شوند و به نام هورمون‌های زنانه شناخته می‌شوند. البته آقایان نیز مقدار کمی از این هورمون را در بیضه‌های خود تولید می‌کنند. استروژن در خانم ها در سیکل طبیعی تخمدان، در مرحله فولیکولی از تخمک آزاد می شود. استرادیول از موثرترین استروژن‌های طبیعی است و احتمالاً هورمونی حقیقی است. استروژن‌ها باعث رشد دستگاه تولیدمثلی زن و ایجاد صفات زنانه مثل بزرگ شدن سینه‌ها در جنس مونث و داشتن صدای ظریف زنانه می‌شوند. این هورمون‌ها در دوران کودکی ترشح بسیار کمی دارند و در هنگام بلوغ ترشح آنها زیاد می‌شود. به همین دلیل در این هنگام اندام‌های جنسی از حالت کودکانه درمی‌آید و شبیه افراد بزرگسال می‌شود. استروژن‌ها فعالیت استخوان‌سازی را نیز افزایش می‌دهند، بنابراین هنگام بلوغ افزایش قد دختران سریع‌تر از قبل می‌شود. استروژن‌ها همچنین توزیع چربی را در بدن به فرم زنانه درمی‌آورند، یعنی بیشتر در سینه‌ها، باسن و ران‌ها. استروژن‌ها با اتصال به گیرنده استروژنی در سیتوپلاسم، باعث افزایش میزان ساخته شدن DNA و RNA و پروتئین‌های دیگر در بافت هدف می‌شوند. استروژن در جدار رحم باعث رشد و پرخونی آندومتر (دیواره داخلی رحم) می‌شود. همچنین در هیپوتالاموس میزان آزاد شدن هورمون محرک غدد جنسی تحت تاثیر استروژن کاهش پیدا می‌کند و در غده هیپوفیز آزاد شدن FSH و LH کاهش می‌یابد.

پروژسترون

پروژسترون به تنهایی اثر هورمونی ندارد، به همین دلیل بر روی سلول‌های هدفی که فبلا با استروژن تماس حاصل کند دارای اثرات زیر است:

* بر آندومتر پرولیفراتیو که توسط استروژن ایجاد شده اثر کرده سبب تشکیل آندومتر ترشحی برای پذیرش تخمک لقاح یافته می‌شود. فرکانس انقباضات رحم را کاهش داده از دفع تخمک جلوگیری می‌کند.

* توسعه و تکامل غدد پستانی را افزایش می‌دهد ولی با این وجود ترشح شیر بستگی به وجود پرولاکتین دارد و پروژسترون ترشح شیر را سب نمی‌شود.

* افزایش پروژسترون تخمک‌گذاری را متوقف می‌کند و این امر در حاماگی بسیار اهمیت دارد.

* درجه حرارت بدن را مختصری افزایش می‌دهد.

هورمون تستوسترون

درست است که همه هورمون تستوسترون را به عنوان هورمونی مردانه می‌شناسند اما این هورمون در بدن زنان هم وجود دارد. غدد فوق کلیوی و تخمدان‌های زنان حدود ۱۰درصد از میزان تستوسترون مردان را در بدن زنان می‌سازند اما عملکرد هورمون در هر ۲ جنس شبیه هم است: افزایش تمایل جنسی، افزایش بافت و قدرت عضلانی، تحکیم بافت استخوانی و نیز افزایش متابولیسم بدن. اگر در بدن یک زن میزان کمی از هورمون تستوسترون ترشح شود این زن میل جنسی، انرژی و توان کمتری دارد و احساس افسردگی می‌کند. میزان بالای تستوسترون در زنان هم می‌تواند باعث آکنه‌های شدید، پرمویی به‌خصوص در ناحیه صورت و برخی مشکلات دیگر شود.

بلوغ و نخستین قاعدگی

بلوغ به معنای شروع حیات جنسی بزرگسالی است و به مفهوم آغاز چرخه قاعدگی می‌باشد. دوره بلوغ که به دلیل افزایش تدریجی ترشح هورمون گنادوتروپیک از هیپوفیز به وجود می‌آید، حدودا در سال هشتم زندگی شروع می‌شود و معمولا با شروع قاعدگی در دختران بین سنین ۱۱ تا ۱۶ سالگی به اوج خود می‌رسد.

اختلالات هورمونی در زنان

هر روز بر تعداد دختران جوانی که دچار ریزش مو، موی زائد، چاقی و اختلالات قاعدگی هستند، افزوده می‌شود که شایع‌ترین علت این اختلالات، کیست تخمدان، فیبروم رحم، تخمدان پلی‌کیستیک و یا اختلالات هورمون‌های جنسی زنانه است. این مشکلات در بین جوانان ۲۰-۲۵ ساله شیوع بیشتری دارد. آنها در آینده در معرض ناباروری هستند و به همین جهت تحت درمان‌های دارویی مانند یاسمین، دویان، پروژسترون و … قرار می‌گیرند که این درمان‌ها خود می‌توانند مزید بر علت شوند!

علل شیوع اختلالات هورمونی

البته پرداختن به این موضوع نیاز به مجال دیگری دارد؛ ولی باید گفت که نوع تغذیه کنونی، روش‌های دفع کشت‌های نباتی، آلودگی‌های هوا و غذا، پرورش حیوانات به روش‌های صنعتی، فشارهای عصبی و غیره در این امر دخیل هستند.

چگونه با وجود چالش های عصبی، هورمون های زنانه خود را حفظ کنیم؟

هورمون‌های زنانه شامل استریول، استرول و استرادیول است که کلاً به آنها استروژن می‌گویند. استروژن روی رشد و اعمال بافت‌های متفاوت بدن تأثیر می‌گذارد (مثل اندام های تولید مثل و بسیاری از اندام های دیگر). استخوان‌ها را تقویت می کند، از قلب و سیستم قلبی و عروقی محافظت می‌کند و بر خلق و خو تأثیر می‌گذارد. استروژن از کلسترول موجود در تخمدان تولید می‌شود که ناشی از واکنش شیمیایی غده هیپوفیز است. این هورمون از استروئید موجود در سلول های چربی، پوست، استخوان و سایر بافت ها هم ساخته می شود. بعد از یائسگی، تولید استروژن در تخمدان به شدت کاهش می‌یابد؛ ولی به هر حال تا حدودی از چربی بدن ترشح می‌گردد. استروژن هورمونی قوی است و کاهش آن باعث می‌شود فرد در معرض خشکی رحم، کاهش میل جنسی، اضافه وزن، افزایش کلسترول و مشکلات گردش خون و بیماری‌های قلبی قرار گیرد. همچنین موجبات کدری پوست، ریزش مو، خستگی مفرط، پوکی استخوان و افسردگی می‌شود. اما استروژن زیاد ناراحتی‌های دیگری به دنبال دارد؛ مثل عادت ماهیانه زودهنگام، یائسگی دراز مدت، سندرم پیش از عادت ماهیانه، عادت ماهیانه نامرتب، شدید و دردناک، میل به شوری و چربی و شیرینی، دمدمی مزاج شدن، فیبروم رحم، خونریزی رحم، اندومتریوز، ایجاد غده در پستان، سل پوستی، سرطان سینه و تیروئید، مخاط رحم و … استروژن زیاد باعث تحریک بیش از حد غده تیروئید می‌شود و تنش جسمانی مداوم ایجاد می‌کند.

یائسگی

یائسگی، به صورت آخرین دوره خون‌ریزی قاعدگی در خانم‌ها تعریف می‌شود. در این دوره از دست دادن پیشرونده عملکرد تخمدانی و انواعی از تغییرات اندوکرین(درون‌ریز)، سوماتیک و روانی وجود دارند. سن متوسط زنان در زمان قطع خون‌ریزی قاعدگی ۵۰ تا ۵۱ سالگی است. اما از حدود ۴۰ تا ۵۰ سالگی معمولا چرخه جنسی نامنظم شده و تخمک‌گذاری در بعضی از چرخه‌ها اتفاق نمی‌افتد. علت یائسگی، “فرسایش” تخمدان‌ها می‌باشد. در تمام طول حیات تولیدمثلی یک خانم، حدود ۴۰۰ فولیکول بالغ به شکل تخمک آزاد می‌شوند.



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email

غده هیپوفیز، بیماریها و درمان

غدهٔ هیپوفیز عضوى به اندازهٔ یک انگشتانه است که درست زیر مغز قرار دارد. این غده، غدهٔ غالب خوانده شده است زیرا ترشحات آن فعالیت سایر غدد درون‌ریز را تنظیم مى‌کند و همچنین باعث رشد و تکامل مى‌شود. فعالیت غدهٔ هیپوفیز به نوبهٔ خود توسط بخشى از مغز که هیپوتالاموس خوانده مى‌شود تنظیم مى‌گردد. اکثر اختلالات غدهٔ هیپوفیز از تولید بسیار زیاد یاد بسیار کم یکى از شش هورمون آن ناشى مى‌شود. هورمون هایی که توسط هیپوفیز ترشح می گردند عبارتند از :

۱٫ پرولاکتین

۲٫ هورمون محرک جسم زرد

۳٫ هورمون محرک فولیکول

۴٫ هورمون محرک تیروئید

۵٫ هورمون آدرنو کورتیکو تروپ

۶٫ هورمون رشد (GH)

اختلالات غده هیپوفیز

اکثر اختلالات غده هیپوفیز از تولید بسیار زیاد یاد بسیار کم هورمون‌های آن ناشى مى‌شود. چند نمونه از این اختلالات عبارتند از:

کوتولگى

کوتولگى هنگامى بروز مى‌کند که غده هیپوفیز قادر به تولید کافى هورمون رشد در دوران کودکى نباشد. این مسئله باعث تأخیر در رشد یا کوتولگى مى‌شود. تکامل جنسى نیز معمولا به تاخیر مى‌افتد. این اختلال نسبتاً نادر است و سوءتغذیه و بیمارى‌هاى مادرزادى قلبی از علل شایع‌تر توقف رشد هستند. اگر کودک شما از میزان رشد پیش‌بینى شده در جدول راهنماى رشد برخوردار نباشد، پزشک علاوه بر بررسى علل شایع‌تر، میزان هورمون رشد خون کودک را اندازه‌گیرى خواهد کرد. در صورت کشف زودرس کوتولگى هیپوفیزى، می توان آن را با تزریق هورمون رشد درمان کرد.

غول پیکرى

غول‌پیکرى هنگامى بروز مى‌کند که هیپوفیز در دوران کودکى مقدار بسیار زیادى هورمون رشد ترشح کند. در نتیجه تمامی قسمت‌هاى بدن براى رشد، بیش از حد تحریک مى‌شوند. علت شایع تولید بیش از حد هورمون رشد، غده هیپوفیز است که باعث رشد و تکامل بسیار زیاد و سریع کودک و نوجوان مى‌شود. در اینجا نیز ممکن است تکامل جنسى به تأخیر بیفتد. تومورهاى هیپوفیز معمولا با پرتودرمانى براى مهار بازده هورمونی، معالجه مى‌شوند.

کم کاری هیپوفیز

در این حالت برخی از هورمون های غده هیپوفیز کمتر از میزان لازم ترشح می‌شوند. علل کم‌کاری غده هیپوفیز عمل جراحی هیپوفیز، پرتو درمانی، تومورهای بزرگ، خون ریزی یا کاهش خون رسانی به غدد هیپوفیز و شرایط دیگر است. کم‌کاری هیپوفیز معمولا علائم خاصی ندارد. این علائم عبارتند از ضعف، کوفتگی و سرگیجه. کم‌کاری ناگهانی هیپوفیز که در اثر خونریزی و نرسیدن خون کافی به غده هیپوفیز بوجود می آید باعث سردرد شدید و گاهی از دست دادن هوشیاری می‌شود. درمان کم کاری هیپوفیز به شناسایی علت آن بستگی دارد. گاهی اوقات پس از درمان ترشح هورمون بهبودی خود را بدست می آورد (برای مثال پس از برداشتن تومور غده هیپوفیز ). اما اغلب عملکرد غده هیپوفیز کاهش پیدا کرده و نیاز به جایگزینی بلند مدت یک هورمون پیدا می‌کند.

افزایش پرولاکتین

اگر افزایش میزان پرولاکتین ادامه پیدا کند باعث اختلال در سیگنال‌های هورمون تولید مثلی شده که منجر به کاهش این هورمون (تستوسترون در مردان و استروژن در زنان) و بعلاوه شیردهی ناخواسته می‌شود. برخی از داروها یا تومورهای غده هیپوفیز (پرولاکتینوما) باعث افزایش میزان پرولاکتین می‌شوند. برای تشخیص علت افزایش پرولاکتین نیاز به انجام آزمایش مخصوص زیر نظر متخصص غدد است. اگر علت آن پرولاکتینوما تشخیص داده شود معمولا برای کاهش سطح پرولاکتین و کوچک کردن تومور نیاز به درمان های دارویی است. اگر اندازه ی تومور بزرگ باشد بر روی عصب بینایی فشار آورده و بر روی بینایی تاثیر می‌گذارد. اگر تومور بزرگ باشد و باعث ایجاد مشکلاتی مانند بینایی بشود نیاز به عمل جراحی است، در غیر اینصورت برای اکثر موارد نیازی به عمل جراحی نیست.

دیابت بى‌مزه

دیابت بى‌مزه هنگامى بروز مى‌کند که هیپوفیز مقدار بسیار کمى هورمون آنتى‌دیورتیک تولید نماید. علت این عارضه اغلب صدمات مغزى است. هورمون آنتى‌دیورتیک روى کلیه‌ها تأثیر کرده و آب بدن را حفظ مى‌کند. اگر تولید این هورمون خیلى ناچیز باشد، کلیه‌ها قادر به باز جذب آب نخواهند بود و در نتیجه تولید ادرار زیاد خواهد شد. این مسئله به‌نوبه‌ی خود ایجاد عطش سیرى‌ناپذیر خواهد کرد. درمان شامل داروهاى خوراکى و بوییدنى (از راه بینی) است که تولید ادرار را مهار مى‌کنند. هنگامى که دیابت بى‌مزه در اثر تومور هیپوفیز ایجاد مى‌شود، برداشتن تومور از طریق جراحى اغلب مۆثر است.

درمان

بررسی‌های تشخیصی ممکن است شامل آزمایش‌های خون برای ارزیابی سطح هورمون‌ها و عملکرد آنها، سی‌تی‌اسکن سر و رادیوگرافی جمجمه باشد. درمان با هدف برطرف کردن علت زمینه‌ای نارسایی هیپوفیز و تأمین جایگزین هورمونی کافی انجام می‌شود. جراحی برای برداشتن تومورها یا لخته‌های خون ناحیه هیپوفیز، در صورت لزوم انجام می‌گیرد. بیمار باید از یک دستبند یا گردنبند حاوی هشدارهای طبی که نشان‌دهنده کمبودهای هورمونی وی و راه درمان مناسب آنها باشد استفاده کند.

داروها

داروهای هورمونی برای جایگزین کردن هورمون‌هایی که هیپوفیز توانایی تولید آنها را ندارد.

مسکن ها پس از جراحی

آنتی بیوتیک‌ها یا داروهای ضدویروسی در مدتی که عامل این عارضه عفونت‌ها باشند.



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email

تیروئید، بیماری ها و درمان

غده تیروئید غده کوچکی در گردن نزدیک تارهای صوتی است، یکی از غده‌های بدن است که هورمون‌هایی را برای تنظیم عملکرد بدن تولید می‌کند. کار تنظیم عملکرد تیرویید با هورمونی به نام تی اس اچ انجام می‌گیرد تی اس اچ هورمون تحریک‌کننده تیرویید است که توسط غده هیپوفیز در مغز آزاد می‌شود. بعد از اینکه تیرویید توسط تی اس اچ رهاسازی شده از هیپوفیز تحریک شد، هورمون‌های تنظیم‌کننده سوخت و ساز بدن را تولید می‌کند سوخت و ساز فرایندی است که طی آن بدن غذا را به انرژی تبدیل می‌کند. تیرویید تقریبا روی تمامی ارگان‌های بدن شامل مغز، قلب و سیستم گوارشی اثر می‌گذارد. بیماری تیرویید زمانی اتفاق می‌افتد که سطح هورمون‌های ترشح شده توسط تیرویید در تعامل با هیپوفیز از حالت تعادل خارج می‌شود.

کم کاری تیروئید

وقتی غده‌ی تیروئید کمتر از حد طبیعی فعالیت کند، یا از بدو تولد ناقص شکل گرفته باشد، یا به وسیله جراحی کل تیروئید یا قسمتی از آن برداشته شده باشد، و یا ید کافی در رژیم غذایی موجود نباشد دیگر نمی‌تواند هورمون کافی تولید کند و به این حالت کم کاری تیروئید گفته می‌شود. یکی از شایعترین علل کم کاری تیروئید یک بیماری خود ایمنی است که به آن بیماری هاشیموتو گفته می‌شود. در این بیماری به تدریج پادتن‌هایی بر علیه تیروئید ساخته می‌شود که تیروئید را تخریب می‌کند و توانایی تولید هورمون را از بین می‌برد. علائم کم کاری تیروئید معمولا در اثر کاهش متابولیسم بدن ایجاد می‌شود و ممکن است شامل خستگی، افزایش وزن و افسردگی باشد.

علائم کم کاری تیروئید

* خستگی و فرسودگی

* کندی حرکات و تنبل شدن

* مشکل در تمرکز و فعالیت‌های مغزی

* افزایش وزن بدون علت مشخص

* پوست خشک، خشن و خارش دار

* خشک شدن، خشن شدن و نازک شدن موها

* احساس سرما مخصوصا در انتهای دست و پا

* یبوست

* گرفتگی عضلانی

* افزایش تعداد و میزان خونریزی ماهیانه

* ناباروری و یا سقط جنین

علل کم کاری تیروئید

* التهاب تیروئید هاشیموتو: یکی از علل شایع کم کاری تیروئید می‌باشد. یک بیماری خودایمنی می‌باشد که بدن به غده تیروئید به عنوان یک بافت خارجی حمله می‌کند و موجب التهاب غده تیروئید می‌شود. هاشیموتو بیماری ارثی می‌باشد و با بیماری‌های خودایمنی دیگری مانند دیابت نوع یک و بیماری سلیاک همراه می‌باشد. این بیماری در زنان ۵ تا ۱۰ برابر مردان می‌باشد. شروع این بیماری در سنین جوانی می‌باشد. داروی هورمونی تیروئید می‌تواند جایگزین هورمون های تیروئید قبل از التهاب شود و به این وسیله می‌توان علائم ناشی از کمبود هورمون‌های تیروئید را کاهش داد.

* التهاب تیروئید پس از زایمان: التهاب غده تیروئید که در اولین سال بعد از زایمان، در سقط جنین غیرعمدی و یا سقط جنین عمدی رخ می‌دهد، تیروئیدیت پس از زایمان نام دارد. حدود ۷ درصد زنان دچار این بیماری می‌شوند. ۲۵ درصد زنان مبتلا به دیابت نوع یک، ممکن است بعد از زایمان دچار این کم‌کاری تیروئید شوند. بعد از زایمان به مدت ۲ تا ۶ ماه، کم کاری تیروئید وجود دارد و بعد میزان هورمون‌های تیروئید، طبیعی می‌شود. اما در برخی زنان ۱ تا ۴ ماه بعد از زایمان، پرکاری تیروئید شروع می‌شود و ۲ تا ۸ هفته طول می‌کشد. سپس کم‌کاری تیروئید برای چند هفته تا چند ماه ادامه پیدا می کند و بعد میزان هورمون‌های تیروئید طبیعی می‌شود. تخمین زده شده بیماران مبتلا به التهاب تیروئید پس از زایمان، ۴ تا ۸ سال بعد، مبتلا به کم‌کاری تیروئید، گواتر و یا هر دو می‌شوند. درمان این بیماری از آنجا که ممکن است تیروئید کم‌کار و یا پرکار شود، متفاوت است.

* التهاب تیروئید حاد: این بیماری در بیمارانی که دارای سیستم ایمنی ضعیفی هستند، وجود دارد. غالبا توسط عفونت باکتریایی رخ می‌دهد و سپس موجب ورم غده تیروئید می‌گردد. درمان شامل مصرف آنتی بیوتیک و در موارد خاص، جراحی و برداشتن غده تیروئید می‌باشد.

* التهاب تیروئید خاموش: زنان بیشتر مبتلا به این بیماری هستند. این بیماری به خودی خود در عرض یک سال از بین می‌رود. درمان شامل داروهای بتابلوکر می‌باشد.

* مقاومت نسبت به هورمون‌های تیروئید: یک بیماری نادر است که در آن میزان هورمون‌های تیروئید زیاد است، اما میزان TSH مترشحه از هیپوفیز کم است.

* داروهایی که بر عملکرد تیروئید اثر دارند، مانند آمیودارون (Cordarone) که برای تنظیم ضربان قلب استفاده می‌شود.

درمان کم کاری تیروئید

اگر تشخیص پزشک کم‍‌کاری تیروئیدباشد هورمون‌های تیروئید را به صورت قرص تجویز خواهد کرد است این درمان در طولانی مدت باعث می‌شود فرد انرژی بیشتری داشته باشد، کلسترولش پایین بیایید و به تدریج کاهش وزن داشته باشد. بیشتر افرادی که کم کاری تیروئید دارند باید این قرص‌ها را تا پایان عمر استفاده کنند.

پرکاری تیروئید

وقتی تیروئید بیش از اندازه فعالیت کند و هورمون زیادی تولید کند گفته می‌شود که فرد مبتلا به پرکاری تیروئید می‌باشد. پرکاری تیروئید می‌تواند به دلیل گره در غده تیروئید ایجاد شود. این توده‌ها در تیروئید به وجود می‌آیند و گاهی شروع به تولید هورمون تیروئید می‌کنند. توده‌های بزرگ باعث ایجاد گواتر می‌شوند و مشهود هستند. توده‌های کوچک‌تر با سونوگرافی قابل تشخیص هستند.

علائم پرکاری تیروئید

* عصبی شدن

* تحریک پذیری

* افزایش تعریق

* نازک شدن پوست و ناخن

* مشکل در دید

* نازک و شکننده شدن موها

* ضعف عضلانی مخصوصا در بالای بازو و رانها

* لرزش دستها

* اضطراب و اختلال هراس

* بی‌خوابی

* تپش قلب

* افزایش حرکات روده

* کاهش وزن علیرغم افزایش اشتها

* کم شدن میزان و تعداد خونریزی ماهیانه

علل پرکاری تیروئید

* بیماری گریوز: گریوز یک بیماری مربوط به سیستم ایمنی می‌باشد که باعث افزایش تولید هورمون‌های تیروئید می‌شود (تصویر روبرو). این بیماری در زنان و قبل از ۴۰ سالگی شایع‌تر می‌باشد. درمان ها شامل ید رادیواکتیو، بتا بلوکرها، داروهای ضدتیروئید و جراحی می‌باشد.

* گواتر سمی ندولر: غده تیروئید دارای توده‌های زیادی (ندول) می‌شود و باعث افزایش تولید هورمون‌های تیروئید می‌گردد.

* گره سمی (ندول داغ): این ندول‌ها به طور خودکار عمل می‌کنند و توانایی تنظیم شدن توسط TSH را از دست می‌دهند و غالبا مقدار زیادی هورمون تیروئید را تولید می‌کنند. درمان شامل ید رادیواکتیو می‌باشد.

* مصرف زیاد ید: ید برای عملکرد هورمون‌های تیروئید لازم است. هنگامی که ید زیادی را مصرف کنید، باعث افزایش تولید هورمون تیروئید می‌شود و سپس باعث کاهش تولید هورمون توسط سد کردن اتصال ید به هورمون‌های تیروئید می‌شود.

* هاشی توکسیکوز: پرکاری تیروئید گذرا ناشی از التهاب همراه با تیروئیدیت هاشیموتو که فولیکول‌های تیروئید را مختل می‌کند و موجب افزایش هورمون‌های تیروئید می‌شود.

* برخی داروها، مانند خوردن هورمون تیروئید

درمان پرکاری تیروئید

شایع‌ترین درمان برای پرکاری تیروئید داروهای ضد تیروئید است که باعث کاهش هورمون‌های تولید شده توسط تیروئید است. داروها ممکن است باعث کاهش نبض و لرزش شوند. ید رادیواکتیو در طی ۶ تا ۱۸ هفته غده تیروئید را نابود میکند. بعد از اینکه غده تیروئید از بین رفت یا توسط جراحی برداشته شد بیمار باید قرص هورمون‌های تیروئید را استفاده کند و باید از مکمل های کلسیم و ویتامین D ، گروه B به خصوص B12 را در طول درمان دریافت کنند.

بیماری خود ایمنی تیروئید

بیشتر اختلالات تیروئید مانند پرکاری یا کم کاری تیروئید مربوط به بیماری‌های خود ایمنی است. در بیماری خود ایمنی شرایطی ایجاد می‌شود که بدن توانایی خود در تشخیص بین بافت‌های بدن با باکتریها، ویروسها و سایر عوامل بیماری‌زا را از دست می‌دهد. به همین دلیل سیستم ایمنی بر علیه این بافت‌ها پادتن می‌سازد و اشتباها به این بافت‌ها حمله می‌کند. در این بیماری‌ها پادتنی که علیه تیروئید ساخته می‌شود موجب تخریب تدریجی تیروئید می‌شود و کم کاری تیروئید ایجاد می‌کند و یا موجب می‌شود تا بیش از حد فعال شود و پرکاری تیروئید ایجاد شود.

گواتر و توده های تیروئید

برخی اوقات غده ی تیروئید بزرگ می‌شود. ممکن است این حالت در اثر بیماری هاشیموتو، گریوز، یا در اثر کمبود ید یا عدم تعادل هورمون‌های تیروئید ایجاد شود. به بزرگی تیروئید گواتر گفته می‌شود. ممکن است در برخی موارد توده‌های نرم یا سفت، برجستگی، کیست و یا تومور سرطانی ایجاد شود. درصد کمی ‌از برجستگی‌ها و توده‌های تیروئیدی ممکن است سرطانی باشند. سرطان تیروئید نادر است ولی میزان آن رو به افزایش است.

درمان

درمان بیماری‌های تیروئیدی بستگی به نوع بیماری و شدت آن دارد. درمان دارویی در درمان بسیاری از بیماران نقش مهمی‌دارند. در کم کاری تیروئید بسته به علت آن ممکن است هورمون تیروئید به صورت دارو تجویز شود. در پرکاری تیروئید از روش‌های مختلفی میزان هورمون زیادی کاهش داده می‌شود. درمانهایی برای التهاب تیروئید و بیماری‌های خود ایمنی وجود دارند.برای درمان سرطان تیروئید معمولا جراحی به کار می‌رود. همچنین جراحی در درمان برخی از موارد گواتر یا بزرگ شدن تیروئید، توده‌های تیروئیدی و در موارد نادری از پرکاری تیروئید به کار می‌رود.



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email

کم کاری تیروئید در بارداری: درمان و علائم

تغذیه مناسب با میزان کافی ید که می تواند با مصرف انواع ماهیها، میگو و دیگر آبزیان و همچنین مقدار توصیه شده نمک یددار تصفیه تامین شود، ضامن سلامت جنین و مادر باردار است.

تغییرات عملکرد تیروئید در بارداری

 

بارداری طبیعی منجر به یکسری تغییرات فیزیولوژیک و هورمونی می شود که بر عملکرد تیروئید تأثیر میگذارند. بهمین دلیل تفسیر نتایج آزمایش تیروئید یک خانم حامله باید با دقت صورت پذیرد.اندازه تیروئید نیز در یک بارداری طبیعی، بخصوص در مناطقی که ساکنین آن با کمبود ید روبرو هستند، ممکن است به انداره ۱۰ تا ۱۵ درصد بزرگتر از حد طبیعی شود. اما معمولأ این بزرگی تیروئید در معاینه بیمار واضح نیست ولی گاهی ممکن است بصورت گواتر در ناحیه جلوی گردن مشاهده شود

علائم و نشانه ها

– خستگی زیاد در بارداری
– فقدان توجه کافی
– افزایش وزن غیر عادی
– اختلالات خواب خانم باردار
– درد مفاصل
– ضعف عضلانی
– نفخ و احتباس آب در بدن
– افتادگی پلک
– پف و ورم صورت
– یبوست
– خشکی پوست
– کاهش نبض
– انقباض های عضلانی
– گیجی
– صدای خشن
تمام علایم ذکر شده در همه افراد وجود ندارد و افراد مختلف متناسب با وضعیت خود، به برخی از این علایم مبتلا می شوند.

ارتباط عملکرد تیروئید مادر و جنین در دوران بارداری

در طی سه ماه اول بارداری، جنین کاملأ وابسته به هورمونهای تیروئید مادر است که از جفت عبور نموده و به جنین میرسند. پس از پایان سه ماه اول بارداری غده تیروئید جنین فعالیت خود را شروع نموده و هورمون تیروئید تولید میکند. از این زمان تا پایان بارداری جنین برای تولید هورمون تیروئید نیاز به ید دراد که باید از طریق مادر به او برسد.

درمان

– پس از آنکه فرد به پزشک متخصص غدد مراجعه کرد، پزشک بر اساس نتایج آزمایشات او، دارو درمانی را برای مادر آغاز می کند.
– به دلیل اینکه در کم کاری تیروئید، هورمون تیروئید به مقدار کم در خون ترشح می شود، باید اقدامات دارویی در جهت افزایش این هورمون در خون انجام گیرد. معمولا دوز این دارو در دوران بارداری کمی بیش از حالت عادی می باشد، زیرا نیاز به این هورمون در طی این دوران افزایش می یابد.
– متخصص غدد علاوه بر تجویز دارو، به فرد باردار توصیه می کند که هر شش هفته یک بار آزمایش تیروئید بدهد تا میزان هورمون تیروئید در خون مشخص شود و اگر لازم باشد دوز دارو را تغییر دهد.
– رژیم غذایی و ورزش کافی طبق دستور پزشک برای مادران عزیز می تواند برای درمان کم کاری تیروئید مفید باشد.

رژیم غذایی مناسب

تخصصین توصیه می‌کنند زنان باردار رژیم غذایی متعادلی داشته باشند همچنین برای بهبود عملکرد تیروئیدشان می‌توانند از مولتی ویتامین‌های دوره بارداری و مکمل‌های معدنی شامل ید استفاده کنند. ضمن اینکه مراجعه به متخصص برای دریافت یک برنامه رژیم غذایی کم‌ کاری تیروئید نیز مفید می‌باشد.

مکمل‌های طبیعی

از آنجا که تیروئید برای ساختن هورمون‌های خود از ید استفاده می‌کند، ید ماده معدنی مهمی برای یک مادر باردار محسوب می‌شود. در طول بارداری، کودک از ید موجود در رژیم غذایی مادر استفاده می‌کند.

در زمان بارداری، زنان نیازمند مصرف حدود ۲۵۰ میکروگرم ید در روز هستند. بااین‌حال، ممکن است افراد مبتلا به بیماری‌های خود ایمنی تیروئید با مصرف ید دچار عوارض جانبی شوند. مصرف قطره ید و یا خوردن غذاهای حاوی مقادیر زیادی از ید مانند جلبک دریایی، جلبک دالس یا جلبک کلپ، باعث بدترشدن پرکاری و کم‌کاری تیروئید می‌شود. اطلاعات خوبی در مورد ید به دست آمده است و برای استفاده مناسب از مکمل ید افراد باید با پزشکشان مشورت نمایند.

عوارض این بیماری بر جنین

از جمله عوارضی که معمولا برای کم کاری تیروئید در دوران بارداری و اثر آن بر جنین برشمرده میشود میتوان به زودرس به دنیا آمدن نوزاد، نوزاد کم وزن، نوزادی با مشکلات تیروئیدی و نقایص هنگام تولد اشاره کرد. اما همه اینها در صورتی است که این بیماری در طول بارداری درمان نشود. در بیشتر موارد با درمانهای دارویی میتوان سلامت مادر و جنین را تضمین کرد



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email

بیماری دیابت: انواع، علایم و درمان

635462148645520576

دیابت یا بیماری قند  یک اختلال متابولیک (سوخت و سازی) در بدن است. در این بیماری توانایی تولید انسولین در بدن از بین می‌رود و یا بدن در برابر انسولین مقاوم شده و بنابراین انسولین تولیدی نمی‌تواند عملکرد طبیعی خود را انجام دهد. نقش اصلی انسولین پایین آوردن قند خون توسط مکانیزم‌های مختلفی است.

انواع دیابت

تقسیم‌بندی جدید دیابت توسط انجمن دیابت آمریکا به انواع دیابت نوع یک، نوع ۲، سایر انواع و دیابت حاملگی در ۱۹۹۷ شد. این تقسیم‌بندی با وجودی که هنوز مشکلاتی دارد ولی مورد استفاده است. در دیابت نوع یک تخریب سلولهای بتا در پانکراس منجر به نقص تولید انسولین می‌شود و در نوع دو مقاومت پیشرونده بدن به انسولین وجود دارد که در نهایت ممکن است به تخریب سلول‌های بتای پانکراس و نقص کامل تولید انسولین منجر شود. در دیابت نوع دو مشخص است که عوامل ژنتیکی، چاقی و کم‌تحرکی نقش مهمی در ابتلای فرد دارند. دیابت بارداری به شرایطی گفته می شود که افزایش سطح گلوکز خون برای اولین بار در طی دوره بارداری تشخیص داده می شود.

دیابت نوع یک یا همان وابسته به انسولین

دیابت وابسته به انسولین ناشی از تخریب و نهایتا از دست رفتن سلول های بتای جزایرلانگرهانس (Langerhans) پانکراس است که به فقدان تولید انسولین منجر می شود. عاملی که موجب تخریب جزایر می شود، ناشناخته است، در بعضی موارد ممکن است یک ویروس باشد، دیابت وابسته به انسولین مستقیما به ارث نمی رسد، اگرچه بعضی از افراد ممکن است، استعداد به دیابت را به ارث ببرند، که در آنها افزایش استعداد ابتلا به این نوع دیابت با بعضی از انواع اچ ال آ نشان داده شده است و تقریبا همه آنها … و … هستند. فقط در حدود نیمی از جفت دوقلوهای یکسان با دیابت وابسته به انسولین به طور هماهنگ مبتلا به دیابت هستند در بین مابقی موارد فقط یکی از دوقلوها دیابتی است.

دیابت نوع دو یا همان دیابت شیرین غیر وابسته به انسولین

این نوع دیابت، مهم‌ترین نوع و دیابت بزرگسالی معروف است. حدود ۹۰% دیابتی‌ها دچار این نوع دیابت هستند. در بدن این افراد، ابتدا انسولین به اندازه کافی ترشح می‌شود اما به عللی، مؤثر واقع نمی‌شود. اصولاً اختلال در پاسخ هورمونی و مقاومت به انسولین عامل اصلی ایجاد هایپرگلیسمی یا افزایش قند خون است. معمولاً افراد زیر ممکن است به دیابت نوع ۲ مبتلا شوند:

  • افراد بالای ۳۰ سال
  • افرادی که استعداد چاقی دارند.
  • افرادی که در خانواده درجه اول آنان دیابتی وجود دارد یا استعداد ابتلا به دیابت دارند.
  • برخی خانم‌های باردار
  • افرادی که دارای فشار خون بالا هستند.
  • افرادی که از میزان بالای چربی خون برخوردارند.

در بسیاری از افراد، علائم دیابت نوع ۲ چندان مشهود نیست و یا این که بروز و پیشروی آن بسیار بطئی و کند است و به همین دلیل تشخیص این نوع دیابت غالباً دیر هنگام صورت می‌گیرد و متأسفانه اغلب این دیابتی‌ها زمانی به پزشک مراجعه می‌کنند که بسیاری از ایشان دچار یکی از عوارض دیابت شده‌اند.

علایم دیابت یک

دیابت نوع یک را اغلب می توان در عرض چند روز یا چند هفته تشخیص داد چون علائم آن شدید هستند. این علائم عبارتند از:

  • تکرر ادرار که در آن حجم ادرار زیاد شده است. بیمار هر بار که ادرار می کند مقادیر زیادی ادرار دفع می کند.
  • خشکی دهان و تشنگی بیش از حد
  • احساس ناگهانی خستگی
  • کاهش وزن بدون دلیل
  • تاری دید

چون تشخیص علائم دیابت نوع ۲ خیلی مشکل است، معمولا این بیماری در آزمایشات چک آپ و یا دوره ای تشخیص داده می شوند. درصد قابل ملاحظه ای از مردان که بعلت ناتوانی جنسی مراجعه می کنند، پس ار بررسی مشخص می شود که دارای بیماری دیابت نوع ۲ هستند که از وجود آن مطلع نبوده اند. گاها قند خون بیمار بالا است ولی هنوز معیارهای دیابت را ندارد که به آن حالت پیش-دیابت می گویند. سرانجام درصد قابل ملاحظه ای از این بیماران مبتلا به دیابت خواهند شد.

علائم دیابت نوع دو

  • تشنگی فراوان
  • تکرر ادرار
  • عصبی و بی‌حوصله بودن
  • اختلال در بینایی
  • بی‌حسی و یا مورمور شدن انگشتان
  • ایجاد زخم و دیر بهبود یافتن زخم‌ها

 دیابت نوع ۲ اکثراً در ارتباط با درمان یک بیماری دیگر و یا هنگام یک آزمایش تصادفی تشخیص داده می‌شود. اگر به دیابت نوع ۲ مبتلا هستید، بدانید که پایه اساسی درمان،‌ غیر از آموزش، برنامه غذایی صحیح و فعالیت جسمی‌ (ورزش) است. در بعضی موارد، داروی خوراکی و یا تزریق انسولین نیز بخشی از درمان است. در هر حال، ((درمان دیابت نوع ۲، کاهش وزن، رعایت تغذیه صحیح و ورزش است.)) دیابت بارداری

دیابت بارداری ، تقریبا در ۴% از بارداری ها بروز می کند. علت دقیق دیابت بارداری مشخص نیست ولی وجود برخی سرنخها در تشخیص زودرس این بیماری کمک می نماید. با توجه به عوارضی که دیابت برای جنین و نیز مادر باردار می تواند داشته باشد ، پیشگیری و کنترل دیابت در طی دوران بارداری ضروری می باشد.

تشخیص دیابت

سازمان بهداشت جهانی (WHO) بیماری که شرط ذیل را دارا باشد دیابتی میداند:

  • بیماری که قند پلاسمای ناشتا بیشتر از ۱۴۰ میلی گرم دسی لیتر در دو نوبت داشته باشد.
  • قند پلاسمای دو ساعت پس از میل ۷۵ گرم قند بالاتر از ۲۰۰ میلی گرم دسی لیتر داشته باشد.
  • تشخیص دیابت همیشه باید از طریق اندازه گیری گلوکز خون ثابت شود. باشد.

عوارض دیابت

عوارض دیابت را می توان به دو نوع “عوارض زودرس” و “عوارض دیررس” تقسیم نمود.

عوارض زودرس

  • هیپوگلیسمی (کاهش قند خون به ۷۰ میلی گرم در دسی لیتر و کمتر) که به علت مصرف زیاد انسولین یا قرص های پایین آورنده قند خون، کم خوردن یا حذف یک وعدۀ غذی اصلی و یا میان وعده و فعالیت بدنی زیاد ایجاد شود.
  • هیپرگلیسمی افزایش قند خون بیش از ۱۳۰ میلی گرم در دسی لیتر در قبل از ناشتا وبیش از ۱۸۰ میلی گرم، ۲ ساعت بعد از غذاخوردن که به دلیل پرخوری و یا مصرف ناکافی داروهای پایین آورندۀ قند خون ایجادمی شود.

عوارض دیررس

عوارض دیررس دیابت بتدریج و در صورت عدم کنترل قند خون بالا بوجود می آیند. مهم ترین عوارض به شرح زیر است:

عوارض قلبی عروقی، عوارض عصبی، عوارض کلیوی، مشکلات چشمی، مشکلات اندام تحتانی

درمان بیماری دیابت

درمان دیابت نوع یک

درمان دیابت نوع ۱ شامل تزریق انسولین و یا استفاده از یک پمپ انسولین، بررسی مکرر قند خون، و شمارش کربوهیدرات است. این شکل از دیابت قندی همیشه با تزریق انسولین درمان می شود . درمان با داروهای خوراکی به تنهایی مؤثر نیست. انسولین اشکال متعدد دارد شامل کوتاه اثر ، طولانی اثر و ترکیبی از هر دو. ممکن است رژیمهای درمانی به صورت منقسم و طولانی که شامل ترکیبی از انسولین و داروهای خوراکی باشد ضرورت پیدا کند. پزشکتان با شما درباره چیزهایی که نیاز دارید صحبت خواهد کرد و به شما نحوه تزریق کردن به خود را آموزش خواهد داد. شما همچنین رژیم غذایی تان را کنترل نموده و طبق آنچه در ادامه توصیف خواهد شد کنترل گلوکز خونتان را انجام خواهید داد. اگر کنترل دیابت مشکل باشد ممکن است یک پمپ انسولین بگیرید که انسولین را از طریق سوزنی که در زیر پوستتان تعبیه می شود به طور مداوم آزاد نماید. تنها راه بهبودی دیابت نوع I پیوند لوزالمعده (پانکراس) است اما این عمل بطور معمول انجام نمی شود، چرا که بدن ممکن است عضو جدید را پس بزند و دلیل دیگر اینکه درمان با داروهای تضعیف کننده سیستم ایمنی که بعد از این عمل ضرورت دارد برای تمام طول حیات باید داده شود. با این وجود در بعضی از بیماران پیوند پانکراس همچون پیوند کلیه صورت می گیرد. یک روش بهبودی در این بیماران پیوند سلول های ترشح کننده انسولین جدا شده از پانکراس طبیعی است ، اما این تکنیک هنوز در مرحله تجربه قرار دارد.

درمان دیابت نوع دو

درمان دیابت نوع ۲ در درجه اول شامل بررسی قند خون ، همراه با مصرف داروهای دیابت، انسولین یا هر دو است. خیلی از افرادی که به این شکل از دیابت مبتلا هستند می توانند سطوح گلوکز خونشان را به وسیله انجام ورزش های منظم و پی گیری یک رژیم غذایی سالم برای نگهداری وزن ایده آل بدن کنترل نمایند. شما باید برنامه عمومی راهنمای دیابت را برای یک رژیم غذایی مناسب تعقیب نموده و در صورت لزوم با یک متخصص تغذیه مشورت نمایید. باید سعی کنید مصرف چربی را پایین نگه داشته و انرژی لازم را از کربوهیدرات های پیچیده ( مثل برنج و نان) برای به حداقل رساندن نوسانات گلوکز خون فراهم نمایید. تغذیه شما باید مقدار کالری ثابتی داشته باشد. همچنین شما باید به طور منظم قند خونتان را چک نمایید. اگر مقدار قند بالاتر یا پایین تر از مقدار اصلاح شده باشد ممکن است با کمک پزشکتان به تغییر رژیم غذایی ، اصلاح مقدار انسولین یا سایر داروها احتیاج داشته باشید. اگر بیماری دیگری همانند آنفلوآنزا در شما به وجود آید و یا در وضعیتی مانند انجام فعالیت های شدید یا مصرف غذای بیش از حد معمول قرار بگیرید انجام کنترل قند خون از اهمیت بسزایی برخوردار است.

وقتی که رژیم غذایی معینی برای کنترل قند خونتان کفایت نکند یک یا چند دارو ممکن است تجویز گردد. شما احتمالاً با داروهای خوراکی مانند سولفونیل اوره ها که لوزالمعده را برای آزاد کردن انسولین بیشتر تحریک می کنند و متفورمین که به بافتهای بدن کمک می کند تا گلوکز را جذب نمایند و اغلب در درمان افراد مبتلا به دیابت که اضافه وزن دارند مورد استفاده قرار می گیرد، شروع خواهید کرد. اگر داروهای خوراکی مؤثر نباشند ممکن است به تزریق انسولین احتیاج داشته باشید. به طور کلی روش‌های درمان  بیماری دیابت عبارتند از:

  • بررسی قند خون: بسته به برنامه درمانی،‌ بررسی و ثبت قند خون می تواند از چند بار در هفته تا چهار تا هشت بار در روز متغیر باشد. بررسی دقیق تنها راه اطمینان از باقی ماندن سطح قند خون در محدوده هدف است.
  • انسولین: افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ برای ادامه بقا نیاز به درمان انسولین دارند. بسیاری ازافراد مبتلا به دیابت نوع ۲ یا دیابت بارداری نیز نیازمند درمان انسولین هستند. انواع متعددی از انسولین در بازار موجود است، از جمله انسولین سریع الاثر، انسولین طولانی اثر و گزینه‌های متوسط. بسته به نیاز بدن، پزشک ممکن است ترکیبی از انواع انسولین را برای استفاده در طول روز و شب برای شما تجویز کند.
  • داروهای خوراکی یا سایر داروها: گاهی اوقات داروهای خوراکی یا تزریقی نیز تجویز می‌شوند. برخی از داروهای دیابت پانکراس را به تولید و ترشح انسولین بیشتر تحریک می‌کنند. دیگر داروها مانع از تولید و ترشح گلوکز از کبد می‌شود،‌ به این معنا که شما نیاز به انسولین کمتر برای انتقال قند به سلول ها دارید. در عین حال،‌ داروهای دیگر از فعالیت معده یا آنزیمهای روده که موجب شکستن کربوهیدراتها و یا حساس‌تر ساختن بافتها به انسولین می‌شوند، ‌ممانعت می‌کنند. متفورمین (گلوکوفاژ، گلومتزا و دیگر داروها)  به طور کلی از نخستین داروهایی هستند که برای دیابت نوع ۲ تجویز می‌شوند.
  • پیوند: در برخی از افرادی که به دیابت نوع ۱ مبتلا هستند، پیوند پانکراس می تواند یک گزینه درمانی باشد.  پیوند جزایر لانگرهانس نیز مورد بررسی قرار گرفته‌اند. با یک پیوند پانکراس موفق، شما دیگر نیاز به انسولین درمانی نخواهید داشت.  اما پیوندها همیشه موفقیت‌آمیز نیستند – و این روشها خطرات جدی در برخواهند داشت.
  • جراحی چاقی: اگر چه این شیوه  به طور خاص به عنوان یک درمان برای دیابت نوع ۲ تلقی نمی‌شود،‌ افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ که دارای شاخص توده بدنی بالاتر از ۳۵ هستند،‌ می‌توانند از این نوع عمل جراحی بهره مند شوند. افرادی که تحت جراحی بای پس معده قرار گرفته‌اند،‌ شاهد بهبود قابل توجهی در سطح قند خون خود بوده اند. با این حال، خطرات طولانی مدت این روش و مزایای آن برای دیابت نوع ۲ هنوز ناشناخته است.


دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email

اختلال رشد قد: علت، پیشگیری و درمان

9

خیلی ازاوقات اختلال رشد با کوتاهی قد اشتباه گرفته می شود. اختلال رشد، فرایندی است که در طول زمان رخ می دهد و تاثیرش به صورت کوتاهی قد بروز می کند و یک بیماری تلقی می شود، اما کوتاهی قد در بسیاری از موارد طبیعی است و اختلال محسوب نمی شود. کوتاهی قد زمانی اختلال محسوب می شود که فرد از الگوی رشد که متناسب با سن و جنس و نژاد او می باشد، پیروی نکرده و کوتاه تر از آن الگو باشد.

 دلایل کوتاهی قد

برخی از علل کوتاه ماندن قد عبارتند از:

  • اختلال استخوانی مانند بیماری راشی تیسم (نرمی استخوان)
  • بیماری های مزمن مثل بیماری قلبی مادرزادی، بیماری های کلیوی، آسم، سلول داسی شکل، تالاسمی، سلیاک، کم کاری تیروئید، دیابت، آرتریت روماتوئید در نوجوانی
  • بیماری های ژنتیکی مانند سندروم داون، سندروم ترنر، سندروم ویلیام، سندروم نونان
  • نقص در تولید هورمون رشد
  • عفونت نوزاد در دوره جنینی
  • سوءتغذیه
  • رشد ضعیف جنین در داخل رحم

جهش‌های رشد چیست؟

جهش رشد اصطلاحی است که برای افزایش سریع قد و وزن به کار می رود که معمولاً در دوران بلوغ اتفاق می افتد. کودکان در دوران نوجوانی به بالاترین حد قد دوران بزرگسالی خود می رسند. این رشد قابل توجه، از قسمت های خارجی بدن شروع شده و به قسمت ها داخلی تر ادامه می یابد. دست ها و پاها اولین جاهایی هستند که بزرگ می شوند. نیاز به کفش های تازه اولین نشانه تجربه جهش رشد است. دومین ناحیه بدن، طول پاها و دست ها است که بلندتر می شود. و آخر ستون فقرات ما رشد می کند. آخرین رشد پهن تر شدن سینه و شانه ها در پسران و پهن شدن لگن و ران ها در دختران است.

درمان

معاینه و آزمایشات

پزشک سابقه و شرح حال دقیقی از کودک دریافت می‌کند سپس معاینات فیزیکی را انجام می‌دهد از جمله: اندازه گیری قد، وزن، اندازه اندام‌ها و تنه کودک. ممکن است پزشک برای بررسی اختلالات هورمونی و ژنتیکی، آزمایش خون درخواست دهد.

آزمایش‌ها می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • برای ارزیابی کمبود هورمون هورمون‌های رشد: آزمایش بررسی سطح انسولین مثل فاکتور رشد ۱ (IGF-1) و پروتئین IGF -3 (IGFBP-3)
  • برای ارزیابی بیماری‌های خونی: آزمایش شمارش کامل سلول‌های خونی
  • برای ارزیابی کم کاری تیروئید: آزمایش سطح تیروکسین (T4) خون و هورمون محرک تیروئید (TSH)
  • برای ارزیابی سندرم ترنر (یکی از علت‌های شایع کوتاهی قد در دختران): آزمایش کاریوتایپ برای تشخیص ناهنجاری‌های کروموزومی
  • برای ارزیابی جهش‌های ژنتیکی:، آزمایش خون برای آنالیز DNA

ممکن است پزشک به منظور تعیین سن استخوانی کودک، با کمک اشعه ایکس از مچ و دست چپ تصویر برداری نمایید. اگر پزشک به وجود تومور شک کند و آن را عامل کوتاهی قد بداند، ممکن است اسکن‌ها و ازمایشات خاص دیگری را نیز برای شما درخواست دهد.

درمان‌های پزشکی

درمان‌ها به عوامل به وجود آورنده کوتاهی قد بستگی دارند. برای کودکانی که به طور طبیعی قدشان کوتاه است، به طور کلی ضرورتی برای درمان و بلند شدن قد وجود ندارد. والدین باید درک نمایند که استفاده از هورمون‌های رشد در کودکانی که به صورت ذاتی کوتاه‌قد هستند، مؤثر نمی‌باشد (بدان معنی که آن‌ها بیماری خاصی ندارند).

داروها

درمان با دارو به علت کوتاهی قد بستگی دارد. استفاده از هورمون‌های تیروئید بسیار آسان و برای کودکان مبتلا به کم کاری تیروئید بسیار مؤثر است. درمان با هورمون‌های نوترکیب رشد انسانی (سوماتوتروپین مشتق شده از rDNA) بسیار مؤثر و ایمن است. و برای کسانی که به علت کمبود هورمون‌های رشد قدشان دچار اختلال شده است مفید می‌باشد. FDA آن را تأیید کرده و برای برخی از بیماری‌های دیگر مرتبط با کوتاهی قد نیز مفید است. با این حال، هورمون رشد برای کودکانی که به طور ذاتی کوتاه‌قد می‌باشند، مؤثر نیست (کودکانی که به صورت خانوادگی کوتاه‌قد هستند). هورمون‌های رشد باید تحت مراقبت متخصص غدد کودکان استفاده گردد. درمان با هومون رشد اغلب بدون عارضه است و به ندرت ممکن است موجب افزایش فشار داخلی مغزی خوش خیم، التهاب لوزالمعده و تنگی کانال عصب در مچ دست شود. استفاده از هورمون رشد تا زمانی که صفحات رشد بسته نشده است می‌تواند در درمان کوتاهی قد مؤثر باشد. در برخی از کودکان ممکن است برای به تاخیر انداختن بلوغ برای باز ماندن صفحات رشد از داروهای متوقف کننده بلوغ همزمان با هورمون رشد استفاده شود. رژیم غذایی مناسب به خصوص مصرف کافی پروتئین، مواد لبنی و میوه و ورزش مسمتر در رشد قدی تاثیر موثری دارند، به خصوص درکودکانی که تحت درمان با هورمون رشد هستند.

عمل جراحی

درمان جراحی بستگی به علت زمینه ای کوتاهی قد دارد. اگر یک تومور مغزی باعث کمبود هورمون رشد شده باشد، ممکن است به عمل جراحی نیاز باشد. این کودکان از مسخره کردن هم کلاسی های خود در امان نیستند و به همین دلیل، تحت فشار روانی و استرس قرار دارند و ممکن است این استرس ها بر دیگر امور زندگی شان تاثیر بگذارد. والدین باید به این نکات توجه کنند:

  • کودکانی که کوتاهی قد آنها به دلیل کمبود هورمون رشد در بدنشان می باشد، تحت درمان های تزریقی با هورمون رشد قرار می گیرند.
  • همچنین درمان تزریقی با هورمون رشد برای بیماری هایی نظیر سندرم ترنر، نارسایی مزمن کلیه و کوتاهی قد با علل ناشناخته هم استفاده می شود.
  • کودکانی که کوتاه هستند، ولی هورمون رشد به اندازه کافی در بدنشان وجود دارد، به تزریق هورمون رشد نیازی ندارند. این کودکان تنها زمانی هورمون رشد دریافت می کنند که  منحنی رشد نشان دهد که کودک بالغ بسیار کوتاه قد خواهد بود. استفاده از هورمون رشد در این شرایط منجر به این خواهد شد که قد نهایی کودک حدود ۵ تا ۵/۷ سانتیمتر بلندتر شود.

پیشگیری

برای این که کودکان به اختلالات قد و رشد دچار نشوند باید آزمایشات طبی و معاینات و ارزیابی رشد و وزن کودک را به صورت منظم انجام داد و باید شرایطی به وجود آید که مشکلات روحی و روانی کودک و مادر به حداقل برسد و در صورتی که از تغذیه مناسب برخوردار نیستند برنامه غذایی مناسبی برایشان تهیه شود. استفاده از لبنیات، حبوبات، میوه و بویژه سبزیجات که تهیه آن مستلزم هزینه زیادی نیست بسیار ضروری است. در ماه‌های اول تولد و تا ۲ سالگی باید درباره رشد کودک، وزن و قد او حساسیت بیشتر نشان داد و او را با همسن و سال‌هایش مقایسه کرد. در صورت مشکوک بودن از نظر قد و سن و نژاد نسبت به سایر کودکان باید به پزشک مراجعه کرد تا به درمان کودک بپردازد. بیشتر کودکانی که از این مشکل رنج می برند، می توانند راه های درمانی را به کار برند، اما قبل از هر گونه اقدامی باید از نظر روانی آمادگی کامل پیدا کنند.

 

پرسش‌های متداول

آیا مصرف هورمون رشد باعث بلندتر شدن قد می شود؟

مصرف هورمون رشد فقط طی سالهای شکل گیری موثر هستند. مصرف بیش از حد آن به صورت مصنوعی موجب رشد غیرطبیعی و نامناسب می شود. این واژه توسط تولیدکننده های مختلف مورد استفاده و سوءاستفاده برای فروش محصولات خود که ادعای تقویت رشد را دارند، قرار گرفته است. واقعیت این است که فروش داروهای هورمون رشد شدیداً تحت کنترل است و فقط توسط متخصین تجویز می شود.

آیا داروهایی وجود دارد که به افزایش قد پس از بلوغ کمک کند؟

هیچ دارویی وجود ندارد که موجب افزایش قد پس از دوران بلوغ شود. محصولات زیادی در بازار امروز همچنین ادعایی دارند اما همه آنها هیچ سند و مدرک علمی نداشته و فاقد اعتبارند.

آیا تمرینات کششی به افزایش قد کمک می کند؟

برخی تمرینات کششی به افزایش قد در دوران بلوغ کمک می کند. پس از دوران بلوغ، این تمرینات فقط به اصلاح فرم و شکل بدن افراد بزرگسال کمک می کند. در خیلی افراد قوز پشت موجب کوتاه نشان دادن قد می شود و در همه سنین می توان با اصلاح چنین مشکلاتی قد را تا چندین سانتیمتر بالاتر برد.

آیا تنفس صحیح بر افزایش قد تاثیر دارد؟

تنفس صحیح باعث می شود اکسیژن لازم برای رشد در اختیار بدن قرار گیرد. فقط تنفس عمیق تنفس موثر به شمار می رود.

چطور می توان با عمل جراحی قد را بلندتر کرد؟

عمل های جراحی زیبایی افزایش قد پاها می تواند تا چندین سانتیمتر قد را بلندتر کند که البته عملی بسیار پیچیده، گران و دردناک است که نیاز به زمان ریکاوری طولانی دارد. در برخی مراکز ابتدا ارزیابی می کنند که بیمار تحمل دوران ریکاوری را دارد یا خیر بعد به انجام عمل می پردازند.



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email