10

کم کاری تیروئید در نوزادان و کودکان: علائم، عوارض و درمان

Salamatezanan-02ض

اگرچه کم کاری تیروئید در نوزادان و کودکان یک بیماری نسبتاً نادر به شمار می‌رود (تقریباً از هر ۴۰۰۰ نوزاد یک نفر به این عارضه مبتلا می‌باشد)، اما اگر نسبت به درمان آن اقدام نشود، می‌تواند به تهدیدی جدی برای سلامت و رشد فیزیکی و ذهنی کودک تبدیل شود. کم کاری تیروئید می‌تواند هم در نوزادان و هم در کودکان با سن بالاتر ایجاد شود و ممکن است علت‌های مختلفی هم داشته باشد، اما درمان بیماری تیروئید در همه موارد به شکل یکسانی انجام می‌شود.

انواع کم کاری تیروئید


کم کاری تیروئید مادرزادی

کم کاری تیروئید مادرزادی یا CH به نوعی از کم کاری تیروئید اطلاق می‌شود که از زمان تولد وجود داشته باشد. این نوع از کم کاری تیروئید، با اختلاف زیاد در صدر شایع‌ترین انواع کم کاری تیروئید قرار می‌گیرد، به طوری که در حدود ۹۰ درصد از موارد ابتلا به کم کاری تیروئید در نوزادان، از نوع مادرزادی است. کم کاری تیروئید مادرزادی هنگامی ایجاد می‌شود که قسمتی از سیستم تیروئید جنین به درستی تشکیل نشود. گاهی اوقات این نقص به خاطر آن است که غده تیروئید دقیقاً در محل درست خود تشکیل نمی‌شود. در برخی موارد هم جای غده تیروئید درست است، اما این غده به طور کامل رشد نمی‌کند. در موارد نادری هم ممکن است غده تیروئید نتواند هورمون تیروئید را به شکل صحیح ترشح کند. در همه این موارد، نوزاد به عارضه‌ای به نام “اختلال در بیوسنتز هورمون تیروئید” مبتلا می‌شود. ژن‌هایی که عامل ایجاد این بیماری هستند هم از طرف پدر و هم از طرف مادر نوزاد به ارث می‌رسند. والدینی که یک کودک مبتلا به کم کاری مادرزادی تیروئید دارند، احتمال آنکه یک نوزاد دیگر مبتلا به این عارضه به دنیا بیاورند، ۱ در ۴ برای هر زایمان است.

کم کاری تیروئید مادرزادی گذرا (موقت)

تقریباً در ۱۰ درصد از نوزادانی که دچار کم کاری تیروئید مادرزادی هستند، این عارضه به صورت گذرا یا موقتی است. دلیل بروز این نوع از کم کاری تیروئید معمولاً آن است که مادر نوزاد در دوران بارداری برای کم کاری تیروئید تحت درمان قرار گرفته است یا سابقه ابتلاء به بیماری‌ تیروئید را دارد و یا اخیراً مواد حاوی ید مصرف کرده است. کم کاری تیروئید مادرزادی گذرا در هر فرد می‌تواند از چند روز تا چند ماه طول بکشد، اما نهایتاً به خودی خود برطرف می‌شود و به هیچ درمانی نیاز نخواهد داشت. اگر غده تیروئید در کودک شما در جایگاه درست خود تشکیل شده است و هیچ گونه ناهنجاری در شکل آن دیده نمی‌شود، پس به احتمال زیاد کم کاری تیروئید در این کودک از نوع گذرا می‌باشد.

کم کاری تیروئید اکتسابی

کم کاری تیروئید اکتسابی که در کودکان و نوجوانان با سن بالا اتفاق می‌افتد، معمولاً به دلیل بیماری‌های مربوط به سیستم خود ایمنی تیروئید از قبیل بیماری هاشیموتو ایجاد می‌شود. این بیماری در کودکانی که به سن بلوغ می‌رسند یا در سال‌های نوجوانی خود قرار دارند، بیشتر شایع است، اما در کودکان کم سن و سال‌تر نیز ممکن است بروز کند. همچنین این نوع از کم کاری تیروئید در دختران شایع‌تر از پسران است.

تشخیص کم کاری تیروئید در نوزادان و کودکان


در اغلب کشورهای صنعتی و پیشرفته ظرف چند ساعت اول بعد از تولد یک نوزاد، آزمایشی بر روی پاشنه پای او انجام می‌گیرد (از پاشنه پای نوزاد خون گرفته می‌شود). غالباً این آزمایش تیروئید را تحت عنوان آزمایش PKU می‌نامند، زیرا علاوه بر آنکه یک آزمایش غربالگری برای کم کاری مادرزادی تیروئید به شمار می‌رود، بیماری‌های فنیل کتونوری (PKU) و گالاکتوسمی را نیز پوشش می‌دهد. بهتر است برای اطمینان بیشتر در زمان انجام این آزمایش از پرسنل بیمارستان بپرسید که آیا این آزمایش علاوه بر PKU، کم کاری تیروئید را نیز تحت پوشش قرار می‌دهد یا خیر. در واقع این آزمایش خون زود هنگام، به عنوان مطمئن‌ترین راه برای تشخیص مادرزادی تیروئید در نوزادان شناخته می‌شود.

بیماری کم کاری مادرزادی تیروئید در اغلب نوزادانی که به آن مبتلا هستند، هیچ گونه علائم مشخصی ایجاد نمی‌کند و ممکن است وجود این بیماری در نوزاد حتی تا چند ماه بعد از تولد هم تشخیص داده نشود. بنابراین بسیار ضروری است که ظرف ۳ روز بعد از تولد نوزاد خود، حتماً نسبت به انجام آزمایش کم کاری تیروئید مادرزادی اقدام کنید. اگر غربالگری اولیه نشان داد که مقدار هورمون T4 و یا هورمون TSH در نوزاد بالاتر از حد طبیعی است، احتمالاً آزمایش‌های دیگری هم بر روی نوزاد شما انجام می‌گیرد تا بیماری کم کاری تیروئید در نوزاد تأیید شود. معمولاً برای حصول اطمینان از صحت آزمایش اول، یک آزمایش خون دیگر نیز بر روی نوزاد انجام می‌شود. به علاوه یک آزمایش تصویربرداری با اشعه ایکس از پاهای کودک به عمل می‌آید تا وضعیت انتهای استخوان‌های پا در ناحیه زانو ارزیابی شود. در نوزادانی که مبتلا به کم کاری تیروئید باشند، معمولاً استخوان‌ها به طور کامل رشد نکرده‌اند. غالباً بعد از تشخیص کم کاری تیروئید، یک اسکن از غده تیروئید نوزاد گرفته می‌شود تا وجود ناهنجاری در شکل غده یا موقعیت نادرست آن و یا حتی عدم وجود غده مورد بررسی قرار گیرد. همه این آزمایش‌ها را می‌توان در زمانی که نوزاد هنوز در بیمارستان است، بر روی او انجام داد.

با وجود همه آزمایش‌هایی که در بالا شرح داده شد، باز هم لازم است که شما در مورد علائم کم کاری مادرزادی تیروئید اطلاعات لازم را داشته باشید. زیرا در موارد بسیار نادر ممکن است یک آزمایش بیمارستانی قادر به تشخیص کم کاری تیروئید مادرزادی نباشد و یا این آزمایش دقت لازم را نداشته باشد و یا حتی انجام این آزمایش به کلی فراموش شود. بنابراین اگر این احتمالات در مورد کودک شما صدق کند، آشنایی شما با علائم کم کاری تیروئید می‌تواند مزیت بسیار بزرگی برای سلامتی کودک شما باشد.

علائم کم کاری تیروئید در نوزادان و کودکان


  • پف کردن صورت و متورم شدن زبان
  • گریه با صدای خرخر و گرفته
  • سردی نقاط انتهایی اندام‌ها و لکه‌دار شدن پوست
  • بنیه ضعیف عضلات (سستی و ناتوانی عضله)
  • ضعف در شیرخواری
  • موهای ضخیم و زبر که بر روی پیشانی می‌افتد.
  • بزرگ شدن ملاج (نقاط نرم جمجمه)
  • زردی به مدت طولانی
  • فتق ناف
  • لتارژی (کمبود انرژی، خواب آلودگی در اغلب اوقات، گیجی و بی حالی زیاد حتی در زمان بیداری)
  • یبوست و خشکی شکم به طوری که در هنگام لمس کردن، سفت و پُر به نظر برسد.
  • رشد ضعیف یا توقف رشد

تشخیص کم کاری تیروئید اکتسابی که در کودکان با سن بالاتر دیده می‌شود، می‌تواند بسیار پیچیده‌تر و گمراه کننده باشد. زیرا معمولاً علائم کم کاری تیروئید به طور قابل توجه دیده نمی‌شود و علائمی از قبیل خستگی، بی حالی، کندی افزایش وزن و سایر مشکلاتی که از نظر سلامتی کودک به وجود می‌آید، غالباً به عوامل دیگری غیر از کم کاری تیروئید نسبت داده می‌شود. معمولاً کودکانی که این علائم را داشته باشند، به وفور تحت عنوان کودکان مبتلا به اختلال کم توجهی – بیش فعالی (ADHD) تشخیص داده می‌شوند. با این جود به نظر می‌رسد که کلیدی‌ترین علائم این بیماری، رشد کم یا فقدان رشد در کودک باشد. همچنین ممکن است کودکان، بسیاری از علائمی که در بزرگسالان شایع است را نشان دهند.

درمان کم کاری تیروئید در نوزادان و کودکان


صرف نظر از اینکه یک کودک به چه نوعی از کم کاری تیروئید مبتلا باشد، روش درمانی برای همه انواع این بیماری یکسان می‌باشد. درمان این بیماری شامل تجویز داروهای جایگزین هورمون تیروئید است که به شکل قرص عرضه شده و به صورت روزانه مصرف می‌شود. میانگین دوز این دارو در زمان شروع مصرف برای یک نوزاد بین ۲۵ تا ۵۰ میکروگرم در هر روز می‌باشد. هدف از مصرف این دارو آن است که میزان هورمون تیروئید نوزاد در ۴ هفته اول زندگی در حد طبیعی باشد. در ماه‌های بعد باید نوزاد به طور مرتب، معمولاً هر هفته، توسط پزشک معالج ویزیت شود و آزمایش‌های خون مکرر از نوزاد به عمل آید تا دوز مناسب دارو در هر مقطع تعیین شود. وقتی که میزان هورمون تیروئید نوزاد به طور صحیح تنظیم گردید، از آن پس باید تا سن ۳ سالگی هر ۲ تا ۳ ماه یک بار توسط پزشک ویزیت و آزمایش شود.

عواقب عدم درمان کم کاری تیروئید در کودکان


در گذشته کم کاری مادرزادی تیروئید یکی از علت‌های اصلی عقب ماندگی ذهنی در کودکان به شمار می‌رفت. کمبود هورمون تیروئید در کودک باعث جلوگیری از رشد درست و کامل مغز می‌شود و می‌تواند رشد فیزیکی کودک را نیز مختل سازد. تا قبل از آنکه آزمایش خون پاشنه پا در نوزادان رایج شود، از هر ۴۰۰۰ نوزاد، یک نفر محکوم به تحمل عواقب کم کاری تیروئید می‌شد. خوشبختانه امروزه موارد کم کاری تیروئید در نوزادان که به صورت درمان نشده باقی می‌ماند، در کشورهای در حال توسعه بسیار نادر است. شما در مورد کودک خود حتماً از طریق پرسنل بیمارستان مطمئن شوید که آزمایش غربالگری کم کاری تیروئید به طور صحیح و دقیق انجام گیرد. علاوه بر آن اگر شما سابقه ابتلا به بیماری‌های غده تیروئید در بین افراد خانواده و فامیل را دارید، اکیداً به شما توصیه می‌شود که علائم و نشانه‌های کم کاری تیروئید در کودکان با سن بالا را فرا بگیرید و کودکان خود را در فواصل زمانی منظم مورد آزمایش غربالگری برای این بیماری قرار دهید.



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email

کم کاری تیروئید: علائم، عوارض و درمان

بیماری کم‌کاری غده تیروئید (هیپوتیروئیدیسم) هنگامی رخ می‌دهد که غده تیروئید هورمون کافی تولید نمی‌کند. کم کاری تیروئید ممکن است هم در مردان و هم زنان بروز کند، اما در زنان شایع‌تر است. کم کاری تیروئید در کودکان نیز شایع می باشد . حدوداً از هر ۳۵۰۰-۴۰۰۰ نوزاد، یک نفر با بیماری کم‌کاری تیروئید (کم‌کاری مادرزادی تیروئید) متولد می‌شود.

1

Capture

  تعداد زیادی از بیماران دارای علائم هیپرتیروئیدی، جهت درمان  به کلینیک دکتر منشادی مراجعه می‌کنند. دکتر منشادی برای درمان این بیماران، صرفاً به تست‌های آزمایشگاهی اکتفا نمی‌کند. بلکه با انجام کامل‌ترین ارزیابی از بیمار، بی‌خطرترین و مؤثرترین روش درمان را برای کم‌کاری تیروئید ارائه می‌نماید. در صورت دارا بودن هر یک از علائم زیر با ما تماس بگیرید تا برای مشاوره کامل با دکتر منشادی، جلسه‌ای برای شما تعیین نماییم.

علائم کم‌کاری تیروئید

ازآنجاکه بسیاری از نشانه‌های کم‌کاری غده تیروئید (هیپوتیروئیدیسم) مشابه علائم سایر بیماری‌هاست، این عارضه به‌آسانی ممکن است با بیماری‌های دیگر اشتباه گرفته شود.

علائم آن معمولاً به‌آرامی پیشرفت می‌کند، ازاین‌رو ممکن است به مدت سال‌ها از وجود این عارضه پزشکی بی‌خبر باشید.

علائم شایع آن عبارت‌اند از:

  • خستگی
  • حساس بودن نسبت به سرما
  • افزایش وزن
  • یبوست
  • افسردگی
  • کندی حرکات و افکار
  • درد عضلانی و ضعف
  • گرفتگی عضلانی
  • پوست خشک و پوسته‌پوسته
  • شکنندگی موها و ناخن
  • از دست دادن میل جنسی
  • درد، بی‌حسی و احساس سوزن سوزن شدن در دست و انگشتان (سندرم تونل کارپال)
  • دوره‌های قاعدگی نامنظم یا شدید

افراد مسن مبتلا به کم‌کاری غده تیروئید ممکن است دچار مشکلات حافظه و افسردگی گردند. کودکان مبتلا به این عارضه نیز ممکن است رشد کندتری نسبت به سایر کودکان داشته باشند. این عارضه در نوجوانان می‌تواند سبب بلوغ زودرس گردد.

در صورت مشاهده هرکدام از این نشانه‌ها، به پزشک مراجعه کرده و درخواست انجام آزمایش برای تشخیص کم‌کاری غده تیروئید نمایید.

علائم ثانویه کم‌کاری تیروئید

 بعید است که علائم ثانوی کم‌کاری غده تیروئید در شما بروز کند، زیرا این عارضه معمولاً پیش از بروز علائم جدی‌تر، شناسایی می‌گردد.

علائم ثانوی کم‌کاری تیروئید عبارت‌اند از:

  • صدای بم و خشن
  • چهره پف‌آلود
  • ابروهای کم‌پشت و یا تا حدودی از دست رفته
  • ضربان قلب آهسته
  • از دست دادن شنوایی
  • کم‌خونی 

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنید؟

علائم کم‌کاری غده تیروئید اغلب شبیه به علائم سایر بیماری‌هاست و معمولاً به‌آرامی پیشرفت می‌کند، ازاین‌رو ممکن است در طی سال‌ها متوجه این علائم نشوید. در صورت مشاهده هرکدام از این نشانه‌ها، به پزشک مراجعه کرده و درخواست انجام آزمایش برای تشخیص کم‌کاری غده تیروئید نمایید. این علائم عبارت‌اند از:

  • خستگی
  • افزایش وزن
  • افسردگی
  • حساسیت به سرما
  • خشکی پوست و مو
  • درد عضلانی

تنها راه دقیق برای اطمینان از اینکه شما مشکل تیروئید دارید، این است که تست عملکرد تیروئید انجام دهید. با این تست، نمونه خون شما برای اندازه‌گیری سطح هورمون‌های تیروئید، مورد آزمایش قرار می‌گیرد.

علت‌ها و دلایل کم‌کاری تیروئید

کم‌کاری غده تیروئید (هیپوتیروئیدیسم) هنگامی رخ می‌دهد که غده تیروئید به اندازه کافی هورمون تیروکسین (T4) تولید نمی‌کند.

اغلب موارد کم‌کاری غده تیروئید، ناشی از حمله سیستم ایمنی بدن به غده تیروئید و آسیب رساندن به آن است، یا به علت آسیب‌هایی است که پیامد درمان سرطان تیروئید یا پرکاری تیروئید می‌باشد.

سیستم ایمنی بدن

کم‌کاری غده تیروئید اغلب هنگامی رخ می‌دهد که سیستم ایمنی بدن (که معمولاً با عفونت مبارزه می‌کند) اشتباهاً غده تیروئید را موردحمله قرار می‌دهد. درنتیجه غده تیروئید به اندازه کافی قادر به تولید هورمون تیروکسین نخواهد بود، و این در نهایت منجر به بروز علائم و نشانه‌های کم‌کاری تیروئید خواهد شد.

یک بیماری به نام “هاشیموتو” شایع‌ترین نوع واکنش خود ایمنی بدن است که باعث کم‌کاری غده تیروئید می‌شود. مشخص نیست که چه عاملی باعث بیماری هاشیموتو می‌گردد، اما در افراد یک خانواده بروز می‌کند. این بیماری همچنین در افراد مبتلا به سایر اختلالات سیستم ایمنی بدن مانند دیابت نوع ۱ و ویتیلیگو نیز شایع است.

علت‌هایی که شیوع کمتری دارند

در سراسر جهان، کمبود ید در رژیم غذایی یک علت شایع کم‌کاری غده تیروئید است، زیرا بدن برای تولید هورمون تیروکسین به ید نیاز دارد. رژیم غذایی کم کاری تیروئید بر حذف غذاهای التهاب زا و محرک سیستم ایمنی تاکید دارد.

برخی از نوزادان با عارضه کم‌کاری غده تیروئید متولد می‌شوند، چون غده تیروئید آن‌ها به‌درستی در رحم مادر تشکیل نشده است. این عارضه که کم‌کاری مادرزادی تیروئید نامیده می‌شود، شیوع کمی دارد و حدوداً در ۱ نوازد از ۳۰۰۰ نوزاد رخ می‌دهد. برای درمان کم کاری تیروئید در نوزادان در این بیماری معمولاً در طول غربالگری بلافاصله پس از تولد، تشخیص داده می‌شود.

مشکلات غده هیپوفیز نیز می‌تواند به کم‌کاری غده تیروئید منجر شود. غده هیپوفیز در قاعده مغز قرار دارد و هورمون‌های تیروئید را تنظیم می‌کند؛ بنابراین، آسیب به غده هیپوفیز ممکن است به کم‌کاری غده تیروئید منجر شود.

کم‌کاری غده تیروئید همچنین با برخی از عفونت‌های ویروسی و یا برخی از داروهایی که برای درمان سایر بیماری‌ها تجویز می‌گردد، در ارتباط است. ازجمله:

  • لیتیوم: این دارو گاهی برای درمان برخی از امراض روحی ازجمله افسردگی و اختلال دوقطبی مصرف می‌شود.
  • آمیودارون: این دارو گاهی برای درمان نامنظم بودن ضربان قلب (آریتمی) استفاده می‌شود.
  • اینترفرون: این دسته از داروها گاهی برای درمان انواع خاصی از سرطان و هپاتیت C مورداستفاده قرار می‌گیرد.

اگر نگران تأثیر داروهای مصرفی خود بر سطح هورمون تیروئید هستید، آن را با پزشک عمومی یا متخصص در میان بگذارید.

درمان کم‌کاری تیروئید

کم‌کاری تیروئید (هیپوتیروئیدیسم) معمولاً با مصرف روزانه قرص‌های جایگزین هورمون به نام “لووتیروکسین” درمان می‌شود. لووتیروکسین جایگزین هورمون تیروکسین است که غده تیروئید شما به اندازه کافی آن را تولید نمی‌کند.

شما در ابتدا باید یک سری آزمایش خون منظم انجام دهید تا دوز صحیح لووتیروکسین برای شما مشخص گردد. این کار ممکن است به مدتی زمان نیاز داشته باشد.

مصرف لووتیروکسین برای شما ممکن است از یک دوز پایین شروع شود و به‌تدریج بسته به پاسخ بدنتان، دوز آن افزایش یابد. برخی از افراد به‌محض شروع درمان، احساس بهبودی می‌کنند، درحالی‌که دیگران به مدت چندین ماه، تغییری در بهبود علائم خود احساس نمی‌کنند. معمولاً در دورانی که دوز صحیح این دارو را دریافت می‌کنید، باید سالی یک‌بار یک آزمایش خون برای نظارت بر سطح هورمون تیروئید خود انجام دهید.

اگر آزمایش خون شما نشان‌دهنده این باشد که کم‌کاری تیروئید دارید، اما هیچ علامتی نداشته باشد و یا علائم آن بسیار خفیف باشد، احتمالاً شما نیازی به درمان نخواهید داشت. در این موارد، پزشک معمولاً هرچند ماه یک‌بار بر سطح هورمون شما نظارت خواهد کرد و در صورت پیشرفت علائم بیماری، برای شما لووتیروکسین تجویز خواهد نمود.

مصرف لووتیروکسین

اگر برای شما داروی لووتیروکسین تجویز شده است، باید آن را روزانه در زمان مشخصی مصرف کنید. معمولاً توصیه می‌شود که این قرص را صبح‌ها استفاده کنید، هرچند برخی از افراد شب را ترجیح می‌دهند.

اثربخشی این قرص ممکن است با مصرف داروهای دیگر، مکمل‌ها یا مواد غذایی تغییر کند، بنابراین باید آن را با آب و با معده خالی مصرف کنید و به مدت ۳۰ دقیقه پس‌ازآن از خوردن غذا اجتناب کنید.

در صورت فراموش کردن یک دوز، باید به‌محض به یادآوردن، آن را بخورید، البته درصورتی‌که چند ساعت از زمان معمول آن گذشته باشد. اگر بیشتر از این مدت زمان باشد، آن دوز فراموش‌شده را کنار بگذارید و دوز بعدی را در زمان مقرر مصرف کنید، مگر اینکه توصیه پزشک شما طور دیگری باشد. کم‌کاری تیروئید یک بیماری مادام‌العمر‌است، بنابراین نیاز شما به مصرف لووتیروکسین، همیشگی خواهد بود.

عوارض جانبی مصرف لووتیروکسین

لووتیروکسین معمولاً هیچ عوارض جانبی ندارد، زیرا این قرص به‌سادگی جایگزین هورمونی می‌شود که تولید نمی‌گردد. عوارض جانبی معمولاً تنها در صورتی رخ می‌دهد که مصرف لووتیروکسین بیش از حد مجاز باشد. این حالت می‌تواند موجب مشکلاتی ازجمله تعریق، درد قفسه سینه، سردرد، اسهال و استفراغ شود.

اگر هنگام مصرف لووتیروکسین، دچار علائم تازه‌ای شدید، آن را با پزشک خود در میان بگذارید. همچنین در صورت بدتر شدن یا عدم بهبود علائم خود، به پزشک اطلاع دهید.

درمان با تری یدوتیرونین (T3)

در انگلستان، برای درمان کم‌کاری تیروئید، معمولاً ترکیبی از “لووتیروکسین” و هورمونی به نام تری یدوتیرونین (T3) توصیه نمی‌شود، چراکه بر اساس مطالعات انجام‌شده، هیچ مدرکی دال بر مؤثرتر بودن این ترکیب، وجود ندارد.

همچنین این نگرانی وجود دارد که مصرف همزمان هر دو داروی جایگزین هورمونی، می‌تواند خطر ابتلا به عوارض جانبی جدی، مانند ضربان قلب نامنظم (آریتمی) و پوکی استخوان را افزایش دهد.

کم‌کاری تیروئید در دوران بارداری

درمان صحیح کم‌کاری غده تیروئید قبل از باردار شدن، برای سلامت شما و نوزادتان از اهمیت زیادی برخوردار است. اگر مبتلا به کم‌کاری تیروئید هستید، در صورت بارداری و یا تلاش برای باردار شدن، با یک پزشک مشورت کنید. او ممکن است شما را به یک متخصص برای درمان و نظارت در دوران بارداریتان، معرفی کند.

عوارض کم‌کاری غده تیروئید

با عدم درمان کم‌کاری تیروئید، عوارض متعددی می‌تواند رخ دهد:

مشکلات قلبی

اگر کم‌کاری تیروئید شما درمان نشود، خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی عروقی افزایش می‌یابد. دلیلش این است که پایین بودن سطح هورمون تیروکسین می‌تواند منجر به افزایش سطح کلسترول خون شود. کلسترول بالا نیز به‌نوبه خود می‌تواند موجب رسوب چربی در شریان‌ها و ممانعت از جریان خون گردد.

اگر برای کم‌کاری غده تیروئید تحت درمان هستید و از درد قفسه سینه رنج می‌برید، به پزشک مراجعه کنید تا هرگونه مشکل احتمالی، تشخیص داده‌شده و در صورت لزوم درمان گردد.

گواتر

بیماری گواتر به تورم غیرطبیعی غده تیروئید گفته می‌شود که باعث ایجاد یک توده در گلو می‌گردد. گواتر در افراد مبتلا به کم‌کاری غده تیروئید بروز می‌کند، یعنی هنگامی‌که بدن تلاش می‌کند که غده تیروئید را برای تولید هورمون بیشتر، تحریک کند.

عوارض کم‌کاری تیروئید در بارداری

اگر کم‌کاری غده تیروئید در دوران بارداری درمان نشود، احتمال بروز عوارض و مشکلاتی وجود خواهد داشت از قبیل:

  • پره اکلامپسی – که می‌تواند موجب فشارخون بالا و احتباس مایعات در بدن مادر و مشکلات مربوط به رشد جنین گردد.
  • کم‌خونی مادر
  • کم‌کاری غده تیروئید در نوزاد
  • نقایص مادرزادی
  • خونریزی بعد از تولد
  • مشکلات مربوط به رشد جسمی و ذهنی کودک
  • تولد زودرس یا وزن کم نوزاد در هنگام تولد
  • نوزاد مرده یا سقط جنین

معمولاً این مشکلات، با انجام درمان تحت نظر یک متخصص اختلالات هورمونی (متخصص غدد) قابل پیشگیری است؛ بنابراین، اگر شما دارای کم‌کاری تیروئید هستید و باردار و یا در تلاش برای بارداری هستید، به پزشک خود مراجعه کنید.

کمای میگزودم

در موارد بسیار نادر، کم‌کاری شدید تیروئید ممکن است منجر به یک بیماری مهلک به نام کمای میگزودم شود. در این بیماری، سطح هورمون تیروئید بسیار پایین می‌‌آید و باعث بروز علائمی مانند گیجی، هیپوترمی و خواب‌آلودگی می‌گردد.

کمای میگزودم نیاز به درمان اورژانسی در بیمارستان دارد. این بیماری معمولاً با داروی جایگزین هورمون تیروئید، به‌صورت تزریق مستقیم به ورید، درمان می‌شود. در برخی موارد، درمان‌های دیگر مانند تنفس کمکی، آنتی‌بیوتیک‌ها و داروهای استروئیدی (کورتون) نیز مورد نیاز است.



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email

کم کاری تیروئید: درمان و علائم

bbd

وقتی غده ی تیروئید کمتر از حد طبیعی فعالیت کند، یا از بدو تولد ناقص شکل گرفته باشد، یا به وسیله جراحی کل تیروئید یا قسمتی از آن برداشته شده باشد، و یا ید کافی در رژیم غذایی موجود نباشد دیگر نمی‌تواند هورمون کافی تولید کند و به این حالت کم کاری تیروئید گفته می‌شود.

کم‌کاری غده تیروئید در بین بیماری‌های غدد درون ریز شایع‌ترین بیماری پس از دیابت می‌باشد. به زبان ساده این بیماری هنگامی ایجاد می‌شود که غده تیروئید نتواند به اندازه نیاز بدن هورمون تولید کند. هورمون های غده تیروئید، تری یدوتیرونین (T۳) و تیروکسین (T۴) است. این هورمون ها وظیفه تنظیم مصرف انرژی، تولید گرما و تسهیل رشد در بدن را برعهده دارند. بیماری در زنان سه برابر شایع‌تر از مردان است.

کم کاری تیروئید شایع‌ترین نوع اختلال تیروئید در کودکان است. کم کاری تیروئید در نوزادان زمانی رخ می‌دهد که عملکرد غده تیروئید کاهش می‌یابد، بنابراین برای رفع نیاز بدن به‌اندازه کافی هورمون‌های تیروئیدی تولید نمی‌شود. عملکرد سالم تیروئید برای نوزادان و کودکان بسیار مهم است. هورمون‌های تیروئیدی نقشه مهمی در رشد مغز و سلول‌های بدن کودکان دارد. در صورت عدم درمان، کم کاری تیروئید می‌تواند منجر به عقب افتادگی ذهنی و اختلال رشد کودکان شود.

علائم و نشانه ها

علائم کم کاری تیروئید معمولا در اثر کاهش متابولیسم بدن ایجاد می‌شود و ممکن است شامل خستگی، افزایش وزن و افسردگی باشد.

-اولین علامت کم کاری تیروئید در کودکان اختلال رشد است که متاسفانه کمتر مورد توجه قرار می گیرد. لذا از مهمترین اقدامات در یک کودک با اختلال رشد عبارتست از بررسی آزمایشگاهی عملکرد تیروئید.

– خستگی و فرسودگی

– کندی حرکات و تنبل شدن

– مشکل در تمرکز و فعالیت های مغزی

-افزایش وزن بدون علت مشخص
-پوست خشک خشن و خارش دار

-خشک شدن، خشن شدن و نازک شدن موها

-احساس سرما مخصوصا در انتهای دست و پا

-یبوست

-گرفتگی عضلانی

-در کم کاری مادرزادی تیروئید مهمترین عارضه عبارتست از اختلال تکامل مغز و عقب ماندگی ذهنی.

تشخیص

تشخیص بیماری با اندازه گیری میزان T4 آزاد و TSH صورت می گیرد.

درمان

درمان کم کاری تیرویید در صورتی که عملکرد غده به طور کامل از بین رفته باشد، عبارت است از تجویز لووتیروکسین با دوز بالا. در کم کاری های خفیف یا تحت بالینی (وجود شواهد بیوشیمیایی کمبود هورمون تیرویید، بدون وجود علایم بالینی آشکار کم کاری تیرویید یا وجود علایم بسیار کم آن) درمان با دوز پایین لووتیروکسین توصیه می شود.



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email

بیماری پرکاری تیروئید

post_image

پرکاری تیروئید (هیپرتیروئیدیسم) بیماری غدّهٔ تیروئید است که در آن تیروئید بیش از مقدار طبیعی، هورمون ترشّح می‌کند. وقتی تیروئید بیش از اندازه فعالیت کند و هورمون زیادی تولید کند گفته می‌شود که فرد مبتلا به پرکاری تیروئید می‌باشد.

 

علت پرکاری تیروئید

شایعترین علت پرکاری تیروئید یک بیماری خود ایمنی به نام بیماری گریوز است که در آن بر علیه تیروئید پادتن ساخته می‌شود که موجب می‌شود سرعت تولید هورمون افزایش یابد.

هورمون‌های غدّهٔ تیروئید تیروکسین (T4) و T3 هستند.

تشخیص با اندازه‌گیری سطح خونی هورمون‌های غده تیروئید صورت می‌گیرد و در موارد خواص از طریق تست ید رادیواکتیو. همچنین اغلب به‌دلیل فیدبک منفی هورمون‌های تیروئید بر هیپوفیز سطح خونی TSH (هورمون محرکه تیروئید) کاهش‌می‌یابد.

 

علائم پرکاری تیروئید

  • عصبی شدن
  • تحریک پذیری
  • افزایش تعریق
  • نازک شدن پوست
  • نازک و شکننده شدن موها
  • ضعف عضلانی مخصوصا در بالای بازو و رانها
  • لرزش دستها
  • اضطراب و اختلال هراس
  • بی خوابی
  • تپش قلب
  • افزایش حرکات روده
  • کاهش وزن علیرغم افزایش اشتها
  • کم شدن تعداد و میزان خونریزی ماهیانه

 

 

منبع: سیمرغ   و     ویکی پدیا



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email

عمل جراحی خارج کردن تیروئید (تیروئیدکتومی)

معاینه تیروئید

تیروئیدکتومی چیست؟

تیروئیدکتومی برداشت کامل و یا بخشی از غده تیروئید می باشد. تیروئید غده ی پروانه ای شکل در قسمت پایین گردن است که  مسوول تولید هورمونهای کنترل کننده متابولیسم بدن و تنظیم ضربان قلب برای سرعت سوزاندن کالری است.

تیروئیدکتومی برای درمان اختلال تیروئید مانند سرطان تیروئید، بزرگ شدن غیر سرطانی تیروئید (گواتر) و پرکاری تیروئید انجام می گیرد. میزان برداشت غده تیروئید در طول جراحی بستگی به علت مراجعه بیمار دارد. اگر بخشی از غده تیروئید طی عمل برداشته شود، مشکلی برای بیمار وجود ندارد چراکه تیروئید می تواند پس از جراحی به عملکرد نرمال خود ادامه دهد ولی اگر کل غده تیروئید خارج شود فرد پس از جراحی نیاز به دریافت روزانه هورمونهای تیروئید دارد.

 علت ها و دلایل تیروئیدکتومی

سرطان تیروئید

 سرطان یکی از معمول ترین علل برای جراحی تیروئید است که بخش زیادی از تیروئید طی جراحی خارج می شود.

بزرگ شدن غیر سرطانی تیروئید ( گواتر )

 اگر فردی دچار گواتر شود بصورتیکه در بلعیدن و تنفس مشکل داشته باشد و یا به علت پرکاری تیروئید به گواتر مبتلا شده باشد تیروئید بطور کامل یا بخشی از آن طی جراحی خارج می شود.

پرکاری تیروئید

 در این بیماری غده تیروئید هورمون تیرووکسین را بیش از میزان مورد نیاز بدن تولید می کند. اگر فردی به داروهای تیروئید پاسخ ندهد و یا مایل به درمان ید رادیواکتیو نباشد تیروئیدکتومی می تواند انتخاب مناسبی برای درمان باشد.

خطرات احتمالی

تیروئیدکتومی دارای دستورالعمل های ایمنی در طی جراحی می باشد اما مانند سایر جراحی ها دارای خطرهایی نیز می باشد.

عوامل خطر تیروئیدکتومی شامل:

  • خونریزی
  • انسداد راه تنفسی ناشی از خونریزی
  • صدای ضعیف یا صدای خش دار بدلیل آسیب های عصبی
  • آسیب به چهار غده کوچک واقع در پشت تیروئید (غدد پاراتیروئید) که منجر به کاهش غیرطبیعی سطوح کلسیم در خون و استخوان، همچنین افزایش فسفر در خون می شود.

 در طول جراحی تیروئیدکتومی

در جراحی تیروئیدکتومی بیمار را از طریق ماسک های تنفسی و یا تزریق بیهوش می کنند. بنابراین بیمار هوشیار نمی باشد. تیم جراحی برای اطمینان از سطح ضربان قلب، فشار خون و اکسیژن خون در طول عمل نقاط مختلف بدن را از طریق مانیتور متصل به قفسه سینه بررسی می کنند. در زمانی که فرد بیهوش است جراح بسته به روش جراحی یک شکاف کوچک در جلوی گردن و یا مجموعه ای از برش ها را ایجاد می کند و تمام یا بخشی از غده تیروئید است را خارج می کند که بستگی به علت جراحی دارد. اگر جراحی بدلیل سرطان تیروئید باشد ممکن است جراح گره های لنفاوی دور تیروئید را نیز خارج کند. معمولاً تیروئیدکتومی چندین ساعت طول می کشد.

انواع تیروئیدکتومی

– تیروئیدکتومی معمولی

 شامل ایجاد یک برش در مرکز گردن برای دسترسی مستقیم به غده تیروئید است.

 تیروئیدکتومی آندوسکوپی

 در این روش ابزار جراحی و یک دوربین فیلمبرداری کوچک با استفاده از برش های کوچکتر به گردن هدایت می شوند و جراح توسط آنها به غده تیروئید دسترسی دارد.

تیروئیدکتومی رباتیک

  از طریق برش در قفسه سینه و زیر بغل و یا از طریق یک برش در گردن انجام می شود. روش روباتیک اجازه می دهد تیروئیدکتومی بدون برش در مرکز گردن انجام شود.

پس از جراحی تیروئیدکتومی

پس از جراحی، بیمار به اتاق ریکاوری منتقل می شود که در آن تیم مراقبت بهداشتی بر بهبود پس از عمل جراحی و بیهوشی نظارت می کنند.  زمانیکه که فرد به طور کامل بهوش آمد به اتاق بیمارستان منتقل می شود. ممکن است فرد پس از تیروئیدکتومی، درد گردن و صدای خشن یا ضعیف را تجربه کند. این لزوماً به معنی آسیب دائمی به کابل های عصبی نیست. این علائم موقتی هستند و اغلب ممکن است به خاطر تحریک لوله تنفس (لوله تراشه) و یا التهاب عصبی ناشی از عمل جراحی رخ دهد.

پس از جراحی تیروئیدکتومی فرد تنها ۲۴ ساعت تحت مراقبت در بیمارستان قرار می گیرد و می تواند همه چیز استفاده کند. پس از انتقال به منزل در عرض چند هفته می تواند فعالیت های معمول خود را انجام دهد ولی نیاز است در مورد محدودیت برخی فعالیت های خاص با پزشک خود مشورت کند.

آمادگی برای جراحی

اگر فردی به پرکاری تیروئید مبتلا باشد پزشک برای تنظیم عملکرد نرمال تیروئید و جلوگیری از خونریزی درمان با داروهای ید و پتاسیم را شروع می کند.

برای جلوگیری از عوارض بیهوشی نیاز است زمان خاصی قبل از عمل جراحی چیزی خورده و نوشیده نشود.

نتایج حاصله

نتایج طولانی مدت تیروئیدکتومی به میزان حذف شده ازغده تیروئید بستگی دارد.

حذف بخشی از تیروئید

 اگر تنها بخشی از تیروئید طی جراحی خارج شود غده تیروئید قادر به انجام عملکرد طبیعی خود بوده و فرد نیازی به دریافت هورمون ندارد.

خارج کردن کامل غده تیروئید

 اگر تیروئید کامل برداشته شود، علائم و نشانه های کم کاری تیروئید در فرد ظاهر می شود. در نتیجه باید روزانه یک قرص تیروکسین Levothroid  Levoxyl  را دریافت کند.  این جایگزینی هورمون به طور معمول مشابه هورمون ساخته شده توسط غده تیروئید می باشد و مشکلی برای فرد ایجاد نخواهد کرد. پزشک میزان مصرف قرص را با بررسی آزمایش خون تعیین می کند.



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email

انواع التهاب تیروئید

تا به حال شده احساس گلو درد کنید و با نگرانی جلوی آینه بروید، دست‌های‌تان را روی گلوی‌تان بگذارید و متوجه شوید سایز آن کمی بزرگ‌تر از حد معمول شده؟! شاید هم با مصرف داروهایی که پزشک برای گلودرد‌تان تجویز کرده یکی، دو روز بعد دوباره به حالت طبیعی برگردید اما گاهی اوقات این دردها و تغییر سایز غدد ناحیه گردن به این آسانی‌ها با مصرف داروهای سرماخوردگی و آنفلوآنزا رفع نمی‌شود و مجبور می‌شوید بعد از مراجعه به چند درمانگاه و بیمارستان، از یک متخصص غدد وقت ویزیت بگیرید، شاید هم مشکل از غده تیروئید‌تان باشد! البته همه اختلالات تیروئید همراه با درد نیستند و ممکن است باعث افزایش یا کاهش ناگهانی وزن شوند.

سه شکل مختلف التهاب تیروئید

هر نوع التهابی در تیروئید، تیروئیدیت نامیده می‌شود. التهاب تیروئید ۳ نوع مختلف دارد.

نوع اول

 یک نوع آن حاد و چرکی است که البته خیلی شایع نیست. در این حالت بیمار برای مثال به دلیل نقص ایمنی یا دستکاری‌های اعمال شده روی تیروئید دچار یک عارضه حاد چرکی در تیروئید می‌شود.  عامل این نوع التهاب معمولا باکتری‌ها هستند. درمان‌شان نیز معمولا با آنتی‌بیوتیک صورت می‌گیرد و گاهی که آبسه می‌شوند نیاز به جراحی پیدا می‌کنند.

گروه‌های خاص مثل خانم‌های باردار، خانم‌هایی که نازایی و اختلال عادت ماهانه دارند، تمام افرادی که چاق می‌شوند و وزن‌شان با رژیم‌های غذایی و ورزش پایین نمی‌آید و تمام افرادی که دچار افسردگی می‌شوند، باید به صورت مرتب آزمایش تیروئید بدهند

نوع دوم

نوع دوم و شایع‌تر التهاب تیروئید، تیروئیدیت تحت حاد یا بیماری«دکورون» یا گرانولوماتوزیس» نام دارد. عامل این تیروئیدیت ویروسی است و معمولا از فرم‌های حاد، طولانی‌تر است. فاز یا مرحله اول بیماری با پرکاری تیروئید تظاهر می‌کند به‌طوری که بیمار ناگهان در ناحیه تیروئید یا قاعده گردن دچار درد می‌شود زیرا داخل تیروئید گره‌های دردناک به‌وجود می‌آید.  بیشتر این بیماران ابتدا به پزشک عمومی یا دکتر گوش و حلق و بینی مراجعه می‌کنند و با تشخیص گلو‌درد چرکی داروی سرماخوردگی می‌گیرند.

خیلی‌ها نیز چندین آمپول پنی‌سیلین می‌زنند و به طور مکرر به پزشک مراجعه می‌کنند اما بهتر نمی‌شوند تا اینکه به تدریج چون پرکاری تیروئید ایجاد می‌کند باعث لاغری می‌شود. یعنی بیمار علاوه بر درد گردن دچار کاهش وزن نیز می‌شود و با نگرانی درمورد سرطانی شدن غدد لنفاوی به پزشکان مختلف مراجعه می‌کند. این بیماران به کورتون خیلی سریع جواب می‌دهند.

یعنی خیلی اوقات پزشک بدون اینکه بداند تشخیص بیمار چیست یک آمپول کورتون می‌زند و خیلی سریع ظرف ۴۲ ساعت دردش از بین می‌رود اما اگر سریع درمان نشود دوباره بیماری وی برمی‌گردد. در این نوع تیروئیدیت فرد در یک تا ۳ ماه اول دچار پرکاری خفیف تیروئید می‌شود، ESR خونش بالا می‌رود و در آزمایشی به نام جذب ید ۴۲ ساعته یا اسکن تیروئید کاملا تشخیص بیماری داده می‌شود زیرا التهاب شدیدی که در تیروئید وجود دارد باعث می‌شود ید رادیواکتیو اصلا در تیروئید جذب نشود.

نوع سوم

نوع سوم التهاب تیروئید، تیروئیدیت مزمن است که از همه شایع‌تر است. این بیماری چند نوع مختلف دارد که شایع ترین آن تیروئیدیت مزمن لنفوسیتی یا «هاشیموتو» است. نام‌گذاری آن به افتخار پروفسور هاشیموتو کاشف این بیماری انجام شده است. در این بیماری، بدن تیروئید را غیر خودی حساب می‌کند و سیستم ایمنی بدن به تیروئید حمله می‌کند. گلبول‌های سفید در تیروئید رسوب می‌کنند و تیروئید بزرگ و سفت می‌شود. در اوایل کم کاری دیده نمی‌شود اما اگر دیر تشخیص داده شود به تدریج تیروئید کم‌کار می‌شود. در حال حاضر در دنیا شایع‌ترین علت کم‌کاری تیروئید، تیروئیدیت‌های مزمن هاشیموتو هستند. سن شیوع این بیماری معمولا در خانم‌های جوان و میانسال است و در خانم‌ها ۸ تا ۹ برابر شایع تر از آقایان است. ۰۲درصد از این بیماران ظرف یک تا ۲ سال داروی‌شان قطع می‌شود اما بیش از ۰۸ درصدشان مادام‌العمر باید داروی تیروئید استفاده کنند. اهمیت تشخیص و درمان این بیماری در این است که فرد امکان دارد سایر بیماری‌های اختلال ایمنی را هم بگیرد. برای مثال ممکن است دچار کچلی‌های موضعی، ویتیلیگو(از بین رفتن رنگدانه پوست در نقاط مختلف بدن)، بیماری‌های روماتیسمی، آرتریت روماتوئید، خشکی دهان، دیابت نوع یک، نارسایی آدرنال به نام آدیسون و سایر بیماری‌های خود ایمنی شود. علاوه براین کم‌کاری‌های تیروئید یکی از علل نازایی یا سقط در خانم‌های جوان است. پس درمان آن اهمیت بسیاری دارد.

درمان زودتر، عود کمتر

در درمان اولیه تیروئیدیت تحت حاد برای بیمار معمولا آسپیرین یا کورتون تجویز می‌شود. رعایت دقیق طول مدت درمان در این بیماری بسیار مهم است. اگر فرد فقط برای مدت کوتاهی دارو بخورد بیماری با شدت بیشتری عود خواهد کرد. بنابراین به بیمار داروی کورتون با دوز نسبتا بالا یعنی۰۲ تا ۰۴ میلی گرمی یا آسپیرین با دوز بالا داده می‌شود و بعد از ۳ تا ۶ هفته وضعیتش دوباره چک می‌شود. این بیماران اکثرا یک فاز هیپوتیروئید دارند یعنی بعد از یک مرحله پرکاری یک تا ۳ ماهه وارد یک مرحله ۶ تا ۲۱ماهه کم‌کاری تیروئید می‌شوند. در این مرحله درد و تورم تیروئید از بین می‌رود، بیمار کمی چاق شده، دور چشم هایش ورم می‌کند و پوستش خشک می‌شود. بنابراین برای او داروی لووتیروکسین تجویز می‌شود. نکته مهم این است که اگر بیماری زودتر تشخیص داده شود و درمان زودتر شروع شود از عود‌های مکرر جلوگیری می‌شود.

اگر داروی ضد‌بارداری مصرف می‌کنید

از انواع دیگر تیروئیدیت‌های مزمن، تیروئیدیت‌های پس از زایمان است. تقریبا ۴تا ۸ درصد از خانم‌ها حدودا ۳ ماه پس از زایمان دچار افزایش وزن، عدم کاهش وزن، خواب آلودگی، خشکی پوست و علائم کم‌کاری تیروئید می‌شوند. این نوع تیروئیدیت «Silent» یا بدون درد نیز نامیده می‌شود و با فرم ویروسی متفاوت است. در این حالت فقط تیروئید بزرگ و کمی سفت می‌شود و به سمت کم کاری می‌رود. از انواع دیگر تیروئیدیت می‌توان به تیروئیدیت‌های دارویی اشاره کرد. برای مثال داروی «آمیودارون» که در بیماران قلبی به دلیل اختلال ریتم تجویز می‌شود، می‌تواند باعث ایجاد تیروئیدیت شود. این اختلال هم می‌تواند به‌صورت پرکاری و هم کم‌کاری تیروئید خود را نشان دهد. داروهای ضدبارداری LD در خود تیروئید اثری ندارند اما زمانی که فرد مبتلا به تیروئیدیت از داروهای ضد‌بارداری استفاده می‌کند مقدار نیازش به داروی تیروئید تغییر پیدا می‌کند و باید تحت‌نظر پزشک دوز دارویش را افزایش دهد.

چه کسانی باید آزمایش تیروئید بدهند؟

بیماری‌های تیروئید مثل دیابت نیست. درمورد بیماری دیابت توصیه می‌شود تمام افراد بالای ۵۴سال هر یک تا ۳ سال قندشان را چک کنند اما درمورد تیروئید بیشترین جایی که غربالگری ارزش دارد در نوزادان است چون از بین یک در ۸۰۰ تا  یک در ۴هزار نوزادی که به دنیا می‌آیند دچار کم‌کاری مادرزادی تیروئید می‌شوند. کم‌کاری مادرزادی تیروئید اگر تشخیص داده نشود، می‌تواند روی رشد ذهنی و عقلانی کودک در سال اول اثر بگذارد و ممکن است تا آخر عمر دچار کمبود IQ و عقب‌افتادگی ذهنی شود. در حال حاضر با همت وزارت بهداشت و اساتید، چندین سال است که از پاشنه پای تمام نوزادان بین روز سوم تا پنجم تولد یک قطره خون گرفته و کم‌کاری تیروئید غربال می‌شود. علاوه‌براین در گروه‌های خاص مثل خانم‌های باردار، خانم‌هایی که نازایی و اختلال عادت ماهانه دارند، تمام افرادی که چاق می‌شوند و وزن‌شان با رژیم‌های غذایی و ورزش پایین نمی‌آید و تمام افرادی که دچار افسردگی می‌شوند، آزمایش تیروئید به‌صورت غربالگری انجام می‌شود.



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email

التهاب تیروئید

علایم‌ شایع‌ التهاب تیروئید عبارتند از:

  •     بزرگی‌تیروئید
  •     درد و حساسیت‌ به‌ لمس‌ در غده‌ تیروئید
  •     تب‌
  •     درد فک‌ یا گوش‌ (گاهی‌ اوقات)
  •     پرکاری‌ تیرویید (ضربان‌ قلب‌ سریع ‌، عصبی‌ شدن‌ ، لرزش‌ و کاهش‌ وزن‌ سریع‌)

علت ها و دلایل

  •     اختلال‌ دستگاه‌ ایمنی‌ (به‌ ویژه‌ تیروییدیت‌ هاشیموتو و پس‌ از زایمان‌)
  •     ویروس‌های‌ مختلف‌ مثل‌ اوریون‌ و آنفلوانزا
  •     عفونت‌ باکتریایی‌ غده‌ تیرویید (نادر)
  •     بیماری‌ اخیر مثل‌ سل‌ یا هر عفونتی‌
  •     بارداری‌
  •     سابقه‌ خانوادگی‌ بیماری‌ تیرویید

تشخیص

آزمون‌های‌ تشخیصی‌ می‌توانند شامل‌ بررسی‌های‌ آزمایشگاهی‌ خون، برداشت‌ و اسکن‌ رادیونوکلئید تیروئید و سونوگرافی‌ (بصورت نادر) باشند.

انواع التهاب تیروئید

التهاب حاد تیروئید: التهاب حاد چرکی یک عارضه نادر عفونت خون است و با تب بالا ، قرمزی پوست روی غده تیروئید و درد موقع لمس تیروئید بروز می‌کند. تشخیص آن با کشت خون می‌باشد ولی در صورتیکه کشت خون منفی باشد می‌توان با سوزن مقداری مایع از غده کشیده و آزمایش کرد. درمان این حالت دادن آنتی‌بیوتیک قوی و گاهی جراحی و برش غده (تیروئید) و تخلیه چرک است.

التهاب تحت حاد تیروئید: التهاب تیروئید به صورت تحت حاد که تیروئیدیت گرانولوماتو هم گفته می‌شود یک اختلال التهابی غده تیروئید است که معمولاً به‌ دنبال‌ عفونت ویروسی‌ رخ‌ می‌دهد و احتمالا ناشی از عفونت ویروسی است و در ۹۰% موارد ظرف مدت چند ماه بطورکامل برطرف می‌شود. علائم مشخص آن تب و درد گردن (قسمت جلوی) و درد در موقع لمس تیروئید است. ممکن است بیمار علایم پرکاری تیروئید را داشته باشد.

سپس وضعیت تیروئید بین حالات طبیعی و کم کاری تیروئید نوسان می‌کند و سرانجام طبیعی می‌شود. درمان معمولا داروهای ضد التهابی (NSAIDها) هستند. در صورت شدید بودن علایم دوره کوتاهی از پردنیزون (کورتون) داده می‌شود و در مرحله کم‌کاری تیروئید درمان جایگزینی با لووتیروکسین ضرورت دارد.

تیروئیدیت مزمن: تیروئیدیت مزمن التهاب تیروئیدی مزمن که شامل تیروئیدیت هاشیموتو و تیروئیدیت لنفوسیتی است، (تیروئیدیت‌ خودایمن‌ نیز خوانده‌ می‌شود) بر اثر تخریب ساختمان تیروئید توسط هجوم سلولهای لنفوسیت خون ایجاد می‌شود و موجب کم کاری تیروئید و گواتر می‌گردد. در اینجا علایم درد و حساسیت روی غده تیروئید وجود ندارد و بیشتر به صورت بزرگی غده تیروئید (گواتر) و علایم کم کاری تیروئید بروز می‌کند. درمان آن دادن لووتیروکسین است.

التهاب تیروئید متعاقب زایمان: التهاب تیروئید متعاقب زایمان از لحاظ علایم بالینی شبیه تیروئیدیت تحت حاد است. این بیماری ظرف ۶ ماه اول پس از زایمان بروزمی‌کند و به ترتیب دارای سه مرحله پرکاری تیروئید ، کم کاری تیروئید و حالت تیروئید نرمال است. در برخی از موارد ممکن است فقط با کم کاری تیروئید بروز کند و برخی بیماران نیز دچار تیروئیدیت مزمن زمینه‌ای هستند.

درمان‌

  •     دارو درمانی‌ به‌ نوع‌ تیروییدیت‌ بستگی‌ داد.
  •     داروهای‌ ضد تیروئید یا جایگزینی‌ هورمون‌ تیروئید بسته‌ به‌ نوع التهاب تیروئید
  •     مسدود کننده‌های‌ بتا آدرنرژیک (بتا بلوکرها)‌ برای‌ سرکوب‌ علایم‌ تیروئید پرکار
  •     آنتی‌بیوتیک‌ها برای‌ مقابله‌ با عفونت‌ در صورت‌ لزوم‌
  •     داروهای‌ کورتیزونی‌ برای‌ کاهش‌ التهاب‌ (نادر)
  •     آسپرین‌ بادوز بالا برای‌ کمک‌ به‌ کاهش‌ التهاب‌
  •     مسکن‌ در صورت‌ نیاز
  •     جراحی‌ برای‌ برداشتن‌ فشار وارد به‌ نواحی‌ مجاور گردن‌ یا تخلیه‌ آبسه‌ (نادر)


دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email

ارتباط کم کاری تیروئید با سرطان کبد در زنان

به گزارش شبکه خبر به نقل از فاکس نیوز، تحقیقات جدید پژوهشگران علوم پزشکی نشان می دهد، زنانی که به عارضه کم کاری تیروئید مبتلا هستند، میزان خطر ابتلا به سرطان کبد در آنان بیش از دیگر زنان است.
دانشمندان معتقدند: خطر ابتلا به سرطان کبد در زنانی که به کم کاری تیروئید مبتلایند در مقایسه با زنانی است که فعالیت تیروئید آنان نرمال است، بیشتر می باشد.
این یافته در مردان صدق نمی کند.  نکته مهمی که در این تحقیق وجود دارد، صرفا تهدید ابتلا به سرطان کبد نیست بلکه میلیون ها زن در سراسر دنیا وجود دارند که تیروئید آنان کم کار است درحالی که این کم کاری تشخیص داده نشده است.
زنانی که کم کاری تیروئید دارند کلسترول بالا و اضافه وزن دارند، به خستگی مبتلا می شوند و دچار ریزش مو هستند، در حالی که همه این عارضه ها را نرمال و طبیعی می دانند و اصلا فکر نمی کنندکه تیروئیدشان کم کار باشد.
توصیه می شود زنانی که چنین علائمی را مشاهده می کنند، به پزشک مراجعه کنند و آزمایش خون بدهند تا از خطر ابتلا به سرطان کبد بکاهند.

منبع:ghatreh.com



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email

نقش تغذیه در کم کاری تیروئید

علایم کم کاری تیروئید

در کم کاری تیروئید، سطح ترشح هورمون های تنظیم کننده ی سوخت و ساز ( متابولیسم ) بدن یا به عبارت دیگر، میزان مصرف چربی ها، پروتئین ها و کربوهیدرات ها، ۱۵-۴۰ درصد کاهش می یابد؛ بنابراین برخی علایم بیماری دقیقاً، برعکس علایم ناشی از پرکاری تیروئید است. شایع ترین این علایم عبارت اند از: کاهش ضربان قلب، خستگی، خواب آلودگی مفرط ، افت هوشیاری، اختلال حواس، کاهش حافظه، افزایش وزن بدن بدون افزایش مصرف غذا، یبوست، خشن شدن صدا، افتادگی پلک ها، پف آلود شدن صورت، عدم تحمل سرما، خشک و ضخیم شدن پوست و مو، سردرد و اختلال شدید در عادات ماهیانه.

درمان

عمده ترین اقدام درمانی ، هورمون درمانی است. علی رغم این که بسیاری ازعلایم ، بعد از چند ماه درمان دارویی برطرف می شوند اما مبتلایان به این بیماری باید تمام عمر تحت نظر پزشک متخصص باشند. حمایت تغذیه ای این بیماران، به ویژه از نظر مواد مغذی که برای ساخته شدن هورمون تیروئید لازم است، همراه با درمان دارویی، بسیار اهمیت دارد.

رژیم غذایی در کم کاری تیروئید:

۱- برخلاف مبتلایان به پرکاری تیروئید، این بیماران باید از مصرف زیاد مواد غذایی گواتروژن پرهیز کنند و سبزی جات را به صورت پخته مصرف نمایند. مواد غذایی گواتروژن شامل انواع کلم، شلغم،  روغن گلزا ( کانولا ) ، بادام زمینی،  ارزن و سویا  است.

۲- سویا می تواند مانع جذب کافی داروهای تیروئید شود. بنابراین باید در مصرف آن احتیاط گردد.

۳- توجه داشته باشید که از نمک در پایان پخت غذا استفاده کنید، زیرا در غیر این صورت ید موجود در نمک هنگام برداشتن درب ظرف غذا، همراه با بخار خارج می شود. در این صورت شما میزان ید کمتری از آن چه که انتظار می رود دریافت خواهید کرد. در ضمن نمک یددار را نباید در شیشه های شفاف و در معرض نور نگهداری کرد.

۴- توجه کنید که زیاده روی در مصرف ید باعث کم کاری تیروئید خواهد شد.

۵- تنظیم کالری دریافتی برای جلوگیری از افزایش وزن ضروری است. برای این منظور مشاوره با کارشناس تغذیه، همراه با استفاده از درمان دارویی توصیه می شود.

۶- اطمینان نسبت به تأمین مقادیرکافی ویتامین های C ، A، E  و ویتامین های گروه B به ویژه B2  ، B3  ،  B6  که برای تولید هورمون تیروئید ضروری هستند لازم است. لذا مصرف منظم مواد غذایی زیر در برنامه ی غذایی روزانه توصیه می شود:

* منابع مناسب ویتامین C: توت فرنگی،  آناناس، هندوانه، موز ، سیب زمینی و هلو .

* منابع مناسب ویتامین A: جگر، تخم مرغ ، ماهی های روغنی، سبزی های سبز رنگ ( به جز گیاهان خانواده ای کلم )، سبزی ها و میوه های زرد و نارنجی رنگ. هر چه این میوه ها و سبزی ها پررنگ تر باشند غلظت ویتامین در آنها بیشتر است.

* منابع مناسب ویتامین E: روغن های گیاهی،مغز دانه ها ( به جز بادام زمینی ) وغلات.

* منابع مناسب ویتامین B: غلات سبوس دار، گوشت گاو، گوشت ماکیان و ماهی .

* استفاده از منابع مناسب غنی از روی، نظیر غذاهای دریایی، گوشت قرمز، گوشت ماکیان و غلات سبوس دار.

* استفاده از مکمل مولتی ویتامین و املاح در کنار منابع غذایی بالا.

*مصرف منظم منابع غنی از فیبر، نظیر سبزی ها، میوه هایی مانند انجیر،  آلو، سیب ، مرکبات، همچنین حبوبات و غلات  سبوس  دار، برای برطرف شدن یبوست.

*نوشیدن آب به مقدارکافی (حداقل ۷ لیوان) بسیار ضروری است.

* پرهیز از مصرف قند های ساده مانند قند و شکر، شیرینی جات و …

* پرهیز از مصرف زیاد نوشیدنی های کافئین دار، میانه روی در مصرف فرآورده های شیری و گندم.

* استفاده از منابع غنی از آهن مانند جگر، گوشت قرمز و غلات غنی شده با آهن، به ویژه در افرادی که دارای کم خونی ناشی از فقر آهن نیز می باشند.

* استفاده از منابع غنی B12  مانند جگر گاو، جگر مرغ، گوشت گاو، ماهی قزل آلا به ویژه در افرادی که دارای کم خونی ناشی از کمبود این ویتامین هستند. عدم توجه به کم خونی با هر منشائی که باشد، در تشدید ضعف و خستگی و بسیاری از علایم دیگر مؤثر خواهد بود.

* استفاده از اسیدهای چرب ضروری به ویژه مکمل امگا – ۳  که منبع غنی آن ماهی های روغنی آب های سرد هستند، می تواند در تخفیف برخی علایم مفید باشد. کمبود اسیدهای چرب ضروری می تواند باعث بر هم خوردن تعادل در عملکرد غده ی تیروئید شود.

با توجه به آن چه که ذکر شد، اصلاح رژیم غذایی با توجه به نوع بیماری تیروئید بسیار مهم است.در ضمن باید در نظر داشته باشید که در پرکاری و کم کاری تیروئید، رژیم غذایی هرگز نمی توان جایگزین درمان دارویی باشد؛ بلکه باید به عنوان یک اقدام تکمیلی بسیار مفید همراه با درمان دراویی در طول زندگی مورد توجه قرار گیرد.

منبع: تبیان

خوانندگان محترم، جهت کسب اطلاعات بیشتر در رابطه با نقش تغذیه در کم کاری تیروئید از شما دعوت می کنیم که مطلب “تاثیر تغذیه بر چاقی ناشی از کم کاری تیروئید” را بخوانید.



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email

ارتباط اختلالات تیروئیدی و هورمونی با افسردگی

بیماری‌های جسمی یکی از عوامل بروز افسردگی است. شوک فهمیدن این که انسان به یک بیماری سخت افسردگی مبتلا شده است می‌تواند منجر به از دست دادن اعتماد به نفس و در نتیجه افسردگی بشود. اما دلایل این موضوع پیچیده می‌باشند برای مثال، افسردگی بعد از یک سکته قلبی بسیار شایع می‌باشد زیرا چنین افرادی احساس می‌کنند که تا یک قدمی مرگ پیش رفته‌اند و این وضعیت آنها را با مرگ روبرو می‌سازد و یا اینکه آنها را به طور ناگهانی ناتوان ساخته است.
بعضی از بیماری‌ها به خاطر مشکلی که در بدن ایجاد می‌کنند می‌توانند باعث افسردگی شوند. افسردگی‌ای که در بیماری پارکینسون و بیماری ام اس دیده می‌شود تا حدودی به علت اثرات آنها بر روی مغز می‌باشد. بیماری هایی که بر روی هورمون‌ها اثر می‌گذارند می‌توانند باعث افسردگی شوند. همچنین ارتباطی هم بین بیماری‌های ویروسی و افسردگی دیده می شود. در اپیدمی بیماری آنفولانزا، اغلب یک اپیدمی افسردگی نیز بعد از آن ایجاد می‌شود. بنابراین هر بیماری جسمی اثر خود را روی روح و افسرده شدن می‌گذارد یکی از اختلالات جسمی که تاثیر به سزایی در روح و روان انسان می‌گذارد و امروزه محققان روی این بیماری تحقیقات فراوانی انجام می‌دهند ولی هنوز هم آنچنان که باید و شاید به نتایج قطعی نرسیده‌اند. اختلالات تیروئیدی زنان را بیشتر از مردان تحت تاثیر قرار می‌دهند. اگر به موقع اختلالات تیروئیدی را تحت درمان قرار ندهید، دچار مشکلات متعددی می‌شوید که خطرناک‌ترین آنها عارضه قلبی است. راه تشخیص این بیماری از طریق آزمایش خون می‌باشد و همچنین عوارضی مثل، احساس خستگی مفرط، خشکی پوست و مو، خشن شدن صدا و فراموشی، افزایش یا کاهش وزن، مشکلات خواب و این عوارض،‌ اثرات نامطلوبی بر روی کیفیت زندگی به جا می‌گذارند، ولی مهم‌تر از همه این عوارض جسمی که در این بیماری ایجاد می‌شود بیماری افسردگی حاد در این بیماری استبیماریتیروئیدی دو گونه قابل شهود است.

۱) کم کاری
۲) پرکاری
بیماری پرکاری تیروئیدی: تاثیر بدنی که دارد تپش شدید ضربان قلب که اگر فرد تحت درمان قرار نگیرد مشکلات شدید قلبی به وجود می آورد. و بیماری روحی آن این است که فرد در موقع عصبانیت نمی‌تواند خود را کنترل کند و این به دلیل یک سری فعل و انفعالاتی است که در اثر ترشح هورمون در مغز که از طرفی به جسم واز طرفی با روح مرتبط است می‌باشد و فرد پرکاری تیروئید به کوچکترین تحریک احساس عصبانیت خود را بروز خواهد داد.
کم کاری تیروئید: که علاوه بر بیماری جسمی دارای عوارضی چون خشکی پوست، افزایش وزن و اختلالات خواب است. از همه مهمتر بیماری روحی از جمله افسردگی مزمن یا حاد به وجود می‌آورد.
از منظر علم پزشکی پرکاری تیروئید را باید با یک دارو به نام متی مازول یا… درمان کرد ولی اگر هورمون تیروکسین به قدری بالا باشد که بیمار شروع به تولید یک سم کند پزشک متخصص در این صورت اگر ببیند بیمار با این دارو بهبود نمی‌یابد باید با استفاده از داروهای دیگری به درمان بپردازد. مثل دادن ید رادیواکتیو و… کم کاری تیروئید که مدت درمان آن حداقل و حداکثر بین ۶ ماه تا یکسال است که پزشک با توجه به درجه نوع ترشح TSH هورمون موجود در مغز که چقدر است مقدار دارو را تجویز می‌کند و از جمله داروهای کم‌کاری لووتیروکسین سدیم می‌باشد. ناگفته نماند در کم‌کاری تیروئید TSH از مقدار نرمال که بین ۴-۰/۴ می‌باشد بالاتر می‌رود و ۳T و۴T از حد طبیعی خود پایین می‌آیند یعنی ارتباط بین TSH که مرکز آن فرماندهی مغز است با ۳T و TH هورمون‌هایی که خود در غده تیروئید قرار دارند رابطه معکوس دارند یعنی هر چقدر TSH بالا باشد ۴T و۳T پایین‌تر می‌آید.
ولی در پرکاری تیروئید TSH از حد نرمال پایین‌تر است و ۴T و ۳T از حد نرمال بالاتر می‌رود.
پس در پرکاری تیروئید نیز این ارتباط معکوس می‌باشد.
مطلب‌ گفته شده همه در تحقیقات علمی پزشکی- بیولوژی و… به انجام رسیده است ولی آنچه که فعلا روی آن بحث است. و این است که چگونه کم‌کاری تیروئید با بیماری افسردگی در ارتباط است. همان طور که گفتیم در کم‌کاری تیروئید که ممکن است فرد در اثر خوردن ید رادیواکتیو که پزشکی تجویز می‌کند به وجود آمده باشد در فرد پرکاری بعد از مصرف ید رادیواکتیو احتمال اینکه هورمون‌ها کم کار شوند هست و در این جا فرد علائمی می‌بیند به طوری که بعد از یکسال یا چند ماه علائمی را ببیند مثلا فرد کارهای روزمره خود را با کندی انجام می‌دهد و اگر این کندی طول بکشد فرد دچار نوعی وسواس فکری خواهد شد و نکته شایان ذکر این می‌باشد که فرد در این حالت با خوردن مواد مغذی و انرژی‌زا و انجام عبادات خاص و تفکر روی مسائل مذهبی از جمله تدبر و تفکر روی آیه‌های قرآن کریم می‌تواند. خود را از این افسردگی نجات دهد و ناگفته نماند که با خوردن روزانه یک قرص کم‌کاری تیروئید (لو و تیروکسین یا ….) که طی تحقیقات انجام شده چنین افرادی، به دلیل کار نکردن و کم کار بودن هورمون TSH دچار چنین حالاتی خواهند شد گویا که بدن بدون هورمون تیروئید کار می‌کند.

افسردگی
تغییرات هورمونی در زنان و افسردگی
زنان بیش از مردان دچار مشکلاتِ تیروئیدی می‌شوند. همچنین افسردگی در زنان بیش از مردان تشخیص داده می‌شود. به دلیل بیولوژیکی، زنان بیشتر در معرض افسردگی‌های ناشی از اختلال‌های هورمونی هستند.
پروسه قاعدگی با تغییرات و نوساناتِ سطح استروژن (Estrogen) و دیگر هورمون‌ها همراه است. بعضی از زنان قبل از قاعدگی دچار علائمِ افسردگی می‌شوند مانند غمگینی، تحریک‌پذیری و کج خلقی و خستگی. این علائم بخشی از سندرمِ پیش از قاعدگی و یا به اختصار PMS هستند. همچنین اختلالِ نسبتاً شدیدتری همراه با مشکلاتِ عاطفی وجود دارد که قبل از قاعدگی بروز می‌کند که به آن به اختصار PMDD گفته می‌شود (این اختلال با علائم شدید افسردگی پیش از قاعدگی همراه است).
در زمان بارداری، زنان دچار تغییرات جسمی و احساسی می‌شوند که به دلیل تغییر در هورمون‌ها این اتفاق رخ می‌دهد. بعد از بارداری، تغییر بزرگی در سطحِ هورمون‌ها ایجاد می‌شود. این تغییرات احتمالاً سبب افسردگی پس از زایمان خواهند شد.
با افزایش سن در زنان و نزدیک شدن به یائسگی، سطح هورمون‌ها تغییر می‌کند. علائمی که زنان در این دوران از زندگی تجربه می‌کنند شاملِ خستگی، اختلال در خواب، افزایش وزن و تغییراتِ پوست است.
زنانی که احساسِ افسردگی می‌کنند و یا علائم آن را تجربه می‌کنند به درمان نیاز دارند. درمانِ افسردگی در مادران بسیار مهم است چرا که هم بر مادر و هم بر کودک اثر خواهد گذاشت. درمان می‌تواند شاملِ گفتاردرمانی و استفاده از داروهای ضد افسردگی باشد.
منبع: http://vista.ir

 

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود که مطلب “بلوغ جنسی دیررس و افسردگی” و “قرص های جلوگیری از بارداری و افسردگی“را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه افسردگی و اختلالات هورمونی بخوانید.



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email