چاقی هورمونی

post_image

بین ۲۵-۷۰ درصد از تغییرات غیر طبیعی در وزن بدن ناشی از اختلالات هورمونی می باشد. در کل بایستی اذعان داشت که نقش عوامل هورمونی در چاقی ثابت شده است که عواملی چون سوخت و ساز پائین بدن در حال استراحت، عدم سوخت و ساز کامل چربی به همراه تمایل زیاد بدن برای استفاده از کربوهیدراتها (مواد قندی) به عنوان سوخت می توانند زمینه چاقی هورمونی را نشان دهند.

هورمون های موثر در چاقی

چاقی هورمونی نتیجه عدم تعادل انرژی است و بیانگر دریافت بیش از اندازه انرژی و مصرف ناکافی آن است. اشتها شامل سیستم های پیچیده فیزیولوژیک مانند تنظیم کننده های هورمونی و عصبی است و نقش مهمی در کنترل تعادل انرژی بازی می کند.

در چاقی هورمونی، تنظیم کننده های فیزیولوژیک اشتها شامل گرلین، لپتین، نوروپپتید PYY3- 36 و سایر تنظیم کننده های هورمونی است.

تاثیر هورمون لپتین بر چاقی هورمونی

لپتین پروتئینی است که در سلول های چربی ساخته می شود و به درون گردش خون وارد می شود. این هورمون در مغز به کمک گیرنده های لپتین عمل خود را انجام می دهد. لپتین در تنظیم وزن و تعادل انرژی چاقی هورمونی نقش دارد. لپتین راهی است که سلول های چربی شما به سلول های مغز می گویند که ترموستات انرژی شما روشن است. این هورمون یک مهار کننده اشتها در چاقی هورمونی است و با اثر بر هیپوتالاموس سبب کاهش مصرف غذا و افزایش مصرف انرژی می شود، همچنین لپتین متابولیسم ( سوخت و ساز) اسیدهای چرب را تحریک می کند.

در چاقی هورمونی، بعد از کاهش وزن تمایل به پرخوری بیشتر می شود. این امر سبب کاهش سطح هورمون لپتین در بدن می شود. در این حالت مغز فکر می کند که گرسنه است و می گوید من انرژی ای را که قبلاً داشتم، حالا ندارم. سپس چندین فرایند در بدن آغاز به کار می کنند تا لپتین را به سطح قبلی باز گردانند. یکی از آنها تحریک عصب واگ است که بین مغز و شکم در جریان است. وقتی عصب واگ تحریک می شود، شما گرسنه می شوید و مجبورتان می کند تا انرژی بیشتری دریافت کنید و آنها را در بافت چربی ذخیره می کند.

میزان لپتین در بدن افراد با چاقی هورمونی بالاست ، اما مشکلی که وجود دارد این است که مغز آنها سیگنال مهمی ندارد تا خوردن را متوقف کند. چرا مغز این مسئله را نمی فهمد؟ این امر به «‌مقاومت به لپتین» شناخته می شود. همانند مقاومت به انسولین که پانکراس مقدار زیادی انسولین تولید می کند، اما بدن نمی تواند پاسخ درستی به آن بدهد.
در مقاومت به لپتین میزان لپتین بالاست. یعنی فرد چاق است، اما نمی تواند آن را ببیند. به عبارت دیگر مغز گرسنه است ، در حالی که بدن چاقی هورمونی دارد. علت وجود چاقی هورمونی آن است که مغز گرسنه است.
در مقاومت به لپتین سلول های چربی تلاش می کنند تا به مغز بگویند که من نیازی به خوردن ندارم، اما مغز نمی تواند این پیام را دریافت کند و فرد احساس گرسنگی بیشتری می کند . اگر مغز نتواند پیام را درک کند، فرد به سمت چاقی هورمونی می رود. انسان راه هایی برای کمک به کارکرد لپتین دارد. مانند کاهش مقاومت به انسولین و کاهش تری گلیسرید . بنابر این نباید سطح انسولین را بالا برد و از مصرف شکر، قند ، شیرینی ، مربا و کلاً قند های ساده اجتناب و همچنین مصرف سرخ کردنی ها را محدود کرد.
وقتی کسی مقاومت به انسولین دارد، میزان تری گلیسرید او بالاست. به نظر می رسد تری گلیسرید حمل لپتین به مغز را مهار می کند . حساسیت لپتین ممکن است با ورزش افزایش یابد. کمبود روی می تواند سبب کاهش سطح لپتین شود. بنابراین مصرف مکمل های حاوی روی مفید است.

تاثیر هورمون گرلین بر چاقی هورمونی

هورمونی است که از معده ترشح می شود و اثر مستقیمی بر سیستم اعصاب مرکزی دارد. این هورمون احتمالاً با اثر بر هیپوتالاموس سبب افزایش اشتها، کاهش سوخت و ساز و کاهش سوختن چربی ها می شود. میزان گرلین قبل از مصرف غذا افزایش و پس از آن کاهش می یابد. میزان گرلین با کاهش وزن در ارتباط است. کاهش وزن میزان گرلین را افزایش می دهد ( با تداخل در عملکرد لپتین). میزان گردش این هورمون در افراد دچار چاقی هورمونی کمتر است و در افراد لاغر در حالت گرسنگی افزایش می یابد. خوردن غذاهای چرب سبب افزایش هورمون گرلین می شود. بنابر این کاهش مصرف چربی برای عدم تحریک ترشح این هورمون ضروری به نظر می رسد.

یکی از علل ناخنک زدن و هله هوله خوردن حتی در زمانی که فرد سیر است، هورمون گرلین است. نامنظم و در ساعت های نامشخص غذا خوردن سبب افزایش هورمون گرلین می شود. این امر می تواند سبب کاهش سوخت و ساز بدن و کاهش سوختن چربی ها شود.

در انسان کاهش وزنی که در نتیجه یک سال ورزش ایروبیک باشد ، بدون آنکه تغییری در میزان کالری دریافتی ایجاد شده باشد ( فرد بدون رژیم و تنها با ورزش ایروبیک وزن کم کند ) ، عامل افزایش غلظت گرلین و رفع چاقی هورمونی است. بنابر این توصیه می شود کسانی که می خواهند از وزن خود بکاهند حتماً ورزش را با رژیم متعادل همراه سازند.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” اختلالات هورمونی و چاقی ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه چاقی هورمونی مطالعه فرمایید.

منبع: دکتر بابابیگلو. دکتر محمدتقی انوشه



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *