[sbu_post_image]
بلوغ زودرس به شروع صفات ثانویه جنسی قبل از سن 8 سالگی در دخترها و 9 سالگی در پسرها گفته می شود. تنوع در سن شروع بلوغ در بچه های طبیعی خصوصاً با نژادهای متفاوت تعریف بلوغ زودرس را دشوار می کند. البته این تعریف مورد استفاده اکثر پزشکان است. بسته به منبع اولیه تولید هورمون، بلوغ زودرس را به دسته های بلوغ زودرس مرکزی( وابسته به گنادوتروپین یا حقیقی) و بلوغ زودرس محیطی( مستقل از گنادوتروپین یا بلوغ زودرس کاذب) تقسیم می کنند.
بلوغ زودرس مرکزی همیشه ایزوسکسچوال بوده و در اثر فعالیت محور هیپوتالاموس – هیپوفیز – گنادهاست و بارهایی هورمون های جنسی و بلوغ پیشرونده جنسی همراه است. در بلوغ زودرس محیطی بدون فعال شدن محور هیپوتالاموس – هیپوفیز – گناد، تعدادی از صفات ثانویه جنسی ایجاد می شود. در این گروه خصوصیات جنسی می تواند ایزوسکسچوال یا هتروسکسچوال باشد. بلوغ زودرس محیطی می تواند بعداً باعث القاء محور هیپوتالاموس – هیپوفیز – گناد شده و شروع بلوغ زودرس مرکزی را تحریک کند. این نوع مرکب بلوغ زودرس، به طور شایع در هیپرپلازی ارثی آدرنال، سندرم مک کون، آلبرایت و بلوغ زودرس فامیلیال محدود به مردان دیده می شود که در آن زمان سن استخوانی به مرحله بلوغ می رسد.
علائم و نشانه ها
بلوغ زودرس مرکزی به معنای شروع تکامل سینهها قبل از سن 8 سالگی در دختران و شروع تکامل بیضه (حجم 4mL) قبل از سن 9 سالگی در پسران است که ناشی از فعال شدن زودرس محور هیپوتالاموس – هیپوفیز – گناد میباشد. این وضعیت در دختران حدود 5-10 برابر شایعتر از پسران است و معمولاً تکگیری دارد. امروزه شیوع بالای بلوغ زودرس مرکزی ایتیوپاتیک در دختران کشورهای در حال توسعه گزارش میشود. هرچند امکان مشخص نبودن سن تولد آنها نیز باید مدنظر قرار گیرد. در حدود 90% از دختران علت بلوغ زودرس مشخص نیست، اما مشکلات ساختاری اعصاب مرکزی (CNS) در 75% از پسران با بلوغ زودرس مشاهده میشود. علاوه بر اهمیت تشخیص دقیق علت بلوغ زودرس، هر بلوغ زودرس مرکزی میتواند بر رشد خطی تأثیر گذار باشد و باعث کوتاه شدن قد کودک شود.
بلوغ جنسی ممکن است در هر سنی رخ دهد و میتواند توالی یک بلوغ طبیعی را پشت سر بگذارد. در دختران، سیکلهای قاعدگی اولین نشانه از بلوغ جنسی هستند و معمولاً نامنظمتر از بلوغ طبیعی است. سیکلهای اول معمولاً بدون تخمکگذاری اتفاق میافتند، اما گزارشها نشان دادهاند که حاملگی در سن 5/5 رخ داده است. در پسران، بیوپسی بیضه نشانهی تحریک تمام اجزای بیضه است و اسپرماتوژنز حتی در سن 5-6 سالگی هم مشاهده میشود. در هر دو جنس، رشد قد، وزن و بلوغ استخوانی میتواند باعث بسته شدن زودرس فیزیکی شود و در نهایت، قد نهایی کمتر از متوسط میشود. بدون درمان، حدود 30% از دختران و حتی درصد بیشتری از پسران ممکن است در بزرگسالی قد کمتر از پنجمین درصد متوسط داشته باشند.
خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطالب زیر را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه بلوغ زودرس مطالعه فرمایید.
نشانه های بلوغ زودرس
علل بلوغ زودرس محیطی
منبع: کتاب بیماری های غدد و متابولیسم (نلسون)
