نوشته‌ها

بلوغ زودرس مرکزی

post_image

بلوغ زودرس به شروع صفات ثانویه جنسی قبل از سن ۸ سالگی در دخترها و ۹ سالگی در پسرها گفته می شود. تنوع در سن شروع بلوغ در بچه های طبیعی خصوصاً با نژادهای متفاوت تعریف بلوغ زودرس را دشوار می کند. البته این تعریف مورد استفاده اکثر پزشکان است. بسته به منبع اولیه تولید هورمون، بلوغ زودرس را به دسته های بلوغ زودرس مرکزی( وابسته به گنادوتروپین یا حقیقی) و بلوغ زودرس محیطی( مستقل از گنادوتروپین یا بلوغ زودرس کاذب) تقسیم می کنند.

بلوغ زودرس مرکزی همیشه ایزوسکسچوال بوده و در اثر فعالیت محور هیپوتالاموس – هیپوفیز – گنادهاست و بارهایی هورمون های جنسی و بلوغ پیشرونده جنسی همراه است. در بلوغ زودرس محیطی بدون فعال شدن محور هیپوتالاموس – هیپوفیز – گناد، تعدادی از صفات ثانویه جنسی ایجاد می شود. در این گروه خصوصیات جنسی می تواند ایزوسکسچوال یا هتروسکسچوال باشد. بلوغ زودرس محیطی می تواند بعداً باعث القاء محور هیپوتالاموس – هیپوفیز – گناد شده و شروع بلوغ زودرس مرکزی را تحریک کند. این نوع مرکب بلوغ زودرس، به طور شایع در هیپرپلازی ارثی آدرنال، سندرم مک کون، آلبرایت و بلوغ زودرس فامیلیال محدود به مردان دیده می شود که در آن زمان سن استخوانی به مرحله بلوغ می رسد.

علائم و نشانه ها

بلوغ زودرس مرکزی با شروع تکامل سینه ها قبل از سن ۸ سالگی در دخترها و شروع تکامل بیضه (حجم۴mL) قبل از سن ۹ سالگی در پسرها، در اثر فعال شدن زودرس محور هیپوتالاموس – هیپوفیز – گناد رخ می دهد. این حالت در دخترها ۱۰- ۵ برابر شایع تر از پسرهاست و معمولاً تک گیرند. امروزه شیوع بالای بلوغ زودرس مرکزی اییوپاتیک در دخترهای کشورهای درحال توسعه گزارش می شود. البته امکان مشخص نبودن سن تولد آنها را نیز بایستی مدنظر قرار داد. با وجودی که در حدود ۹۰% دخترها علت بلوغ زودرس مشخص نیست ولی مشکلات ساختاری اعصاب مرکزی(CNS ) در ۷۵% پسرها با بلوغ زودرس دیده می شود. علاوه بر اهمیت علت بلوغ زودرس که نیاز به دقت کافی دارد، هر بلوغ زودرس مرکزی می تواند روی رشد خطی اثر کرده و قد کودک را کوتاه کند.

در اینها بلوغ جنسی در هر سنی میتواند رخ دهد و توالی یک بلوغ طبیعی را پشت سر می گذارند در دخترها سیکلهای قاعدگی اول نامنظم تر از بلوغ طبیعی است. سیکل های اول معمولاً بدون تخمک گذاری بوده ولی حاملگی در سن ۵/۵ هم گزارش شده است. در پسرها بیوپسی بیضه نشانه ی تحریک تمام اجزای بیضه بوده و اسپرماتوژنز حتی در ۵-۶ سالگی هم دیده می شود. در دخترها و پسرها، قد، وزن و بلوغ استخوانی باعث بسته شدن زودرس اپی فیزها شده و نهایتاً قد نهایی کمتر از نرمال می شود. بدون درمان بلوغ زودرس مرکزی حدود ۳۰% دخترها و حتی درصد بیشتری از پسرها قد کمتر از صدک پنجم در بزرگسالی پیدا می کنند.

تکامل ذهنی معمولاً با سن تقویمی هماهنگ است و رفتار احساسی و تغییرات در خلق وخو، در بلوغ زودرس مرکزی شایعند ولی مشکلات جدی روانی در آنها نادر است. با وجودی که علائم بالینی متغیر است، ۳ الگوی بلوغ زودرس مرکزی مشخص شده است. اغلب دخترها(معمولاً آنها که کمتر از ۶ سالند) و اغلب پسرها دچار بلوغ بلوغ زودرس مرکزی می شوند که به صورت بلوغ سریع فیزیکی و استخوانی است و قد نهایی کوتاه دارند. برخی دخترها( با شروع بلوغ بعد ۶ سالگی) یک فرم با پیشرفت آهسته تر دارند که در آنها پیشرفت بلوغ استخوانی و رشد خطی موازی بوده و سرانجام می توانند به قد نهایی طبیعی برسند. درصد کمتری از دخترها دچار بهبودی خودبخودی بلوغ زودرس مرکزی و پسرفت در بلوغ زودرس می شوند. این تغییرات در روند بلوغ زودرس مرکزی نیاز به پیگیری دقیق و طولانی علائم بلوغ قبل از شروع هر درمانی دارد.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطالب زیر را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه بلوغ زودرس مطالعه فرمایید.

درمان بلوغ زودرس

نشانه های بلوغ زودرس

علل بلوغ زودرس محیطی

منبع: کتاب بیماری های غدد و متابولیسم (نلسون)



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

علت بلوغ زودرس

post_image

ظاهر شدن علائم بلوغ‌ ‌ازنظر فیزیکی و هورمونی در دختران قبل از ۸ سالگی و در پسران قبل از ۹ سالگی،‌ ‌بلوغ زودرس نامیده می‌شود. ابتدا این کودکان بلندتر از همسن‌های خود هستند ‌ولی به‌دلیل بلوغ زودرس استخوان‌ها‌،‌ ‌در نهایت قد کوتاه‌تری در‌ ‌بلوغ خواهند داشت. ‌بلوغ زودرس از دو جنبه اهمیت زیادی دارد؛ جنبه اول، علت ایجادکننده است که پزشک متخصص با انجام آزمایش‌های لازم و پیگیری‌های منظم و دقیق کودک، طی مدت طولانی به‌دنبال علت بلوغ زودرس می گردد و جنبه دوم، اثر بلوغ زودرس بر رشد قدی و روانی کودک است‌. ‌همچنین کودکان مقابل استرس‌های زمان‌ ‌جوانی قرار می‌گیرند و نمی‌دانند چه کار باید بکنند . آنها از نظر جسمی‌ ‌تظاهرات بلوغ را دارند ولی تجربه کافی ندارند و نیز دختران با ظاهر شدن علائم بلوغ جنسی،‌ ‌ممکن است دچار وحشت و مشکلات روحی شوند.

علل و عوامل موثر در بلوغ زودرس

۱٫ عوامل ارثی یا ژنتیک و انتقال این ویژگی زودرسی بلوغ از والدین و اجداد به فرزندان

۲٫ عامل تغذیه ، بویژه غذاهای هورمون دار و مصرف زیاد مواد پروتئینی مانند گوشت و تخم مرغ و غیره

۳٫ عوامل اجتماعی و فرهنگی مانند دیدن صحنه های جنسی و شنیدن داستان ها و شرح حال های مربوط به آن نوع مسائل ، تصویر ها و تبلیغات انواع رسانه ها مانند تلویزیون و ماهواره ، اینترنت و سی دی و غیره.

۴٫ بازی ها و نوازش های غلط و بی غرض توسط والدین در دوران خردسالی

۵٫ اضطرابات و نا امنی های مکرر برای کودک و دلشوره هایی که برای او در عرصه ی زندگی حاصل می شود و او را در خود غرق می کند.

۶٫ از دیگر عوامل ایجاد بلوغ زودرس می توان به وجود عوامل محیطی مثل نوع لباس ، معاشرت ناصحیح ، ستایش جنس مخالف نزد کودک ، تعقیب کنجکاوی و تجسس توسط کودک ، نیاز شدید به محبت ، نقص اخلاق و شوخی های بی بندوبار و … میتوان نام برد.

عوامل اجتماعی و فرهنگی مانند دیدن صحنه های جنسی و شنیدن داستان ها و شرح حال های مربوط به آن نوع مسائل ، تصویر ها و تبلیغات انواع رسانه ها مانند تلویزیون و ماهواره ، اینترنت و سی دی و غیره می تواند از علل مهم ایجاد بلوغ زودرس دانست.

تشخیص بلوغ زودرس

راه های تشخیص علت بلوغ زودرس عبارتند از:

  • تصویربرداری سر به صورت رادیوگرافی در تشخیص کمک کننده است.
  • در این کودکان (پسر یا دختر)‌ بررسی مغز با MRI حتما انجام می‌شود.
  • سونوگرافی از تخمدان‌ها و شکم و بررسی آزمایشگاهی هورمون‌های مختلف و نیز تعیین سن استخوانی -انجام می‌شود.
  • در صورت طبیعی بودن معاینات و آزمایش‌ها، حتما باید هر ۶ ماه یک بار توسط پزشک بررسی انجام شود.

امروزه بسیاری از پدرها و مادرها نگران‌ پدیده‌ای به نام «بلوغ زودرس» و علت بلوغ زودرس در فرزندانشان هستند و این‌که می‌خواهند بدانند با این پدیده، چگونه باید برخورد علمی و درست داشته باشند. بلوغ در دختران با بزرگ شدن سینه‌ها و شروع عادت ماهانه ظاهر می‌شود و در پسران با افزایش شهوت که به شکل اختلالات رفتاری تظاهر می‌کند.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” درمان بلوغ زودرس ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه بلوغ زودرس مطالعه فرمایید.

منبع: جهان نیوز. آکاایران



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

علل بلوغ زودرس محیطی

post_image

در گذشته پیداشدن علایم بلوغ در دختران کمتر از۸ سال و امروزه در سن کمتر از۷ سال را بلوغ زودرس میگویند. در پسران ظهور علایم بلوغ در سن کمتر از۹سال را بلوغ زودرس میگویند. بلوغ زودرس در دختران در آمارهای مختلف ۵ تا ۱۰ برابر شایعتر از پسران میباشد.

بررسی ها نشان می دهد، مسایل محیطی نقش زیادی در بروز بحران فردی به نام بلوغ زودرس دارند و در این میان اضطراب و استرس، تاثیر زیادی در ایجاد این اختلال در دختران دارد. ارتباط خانوادگی و عاطفی آرام و محبت آمیز تا حد زیادی می تواند مانع از بروز بلوغ زودرس در دختران شود. همچنین اضطراب و ناراحتی و نگرانی می تواند سن بلوغ را حتی تا ۱۸ ماه جلو بیندازد. این در حالی است که بر اساس آمار رسمی، نوجوانان حدود ۳۰ درصد از کل جمعیت جوان کشور را تشکیل می دهند.

دلایل بلوغ زودرس محیطی

  • علل بلوغ زودرس محیطی در پسران

انواع هیپرپلازی مادرزادی آدرنال(بزرگ شدن مادرزادی غده قوق کلیه) از نوع کمبود- ۲۱ هیدروکسیلاز و کمبود -۱۱هیدروکسیداز از علل نسبتاً شایعتر بلوغ زودر س محیطی هستند.
تومورهای مترشحهHCG در سیستم عصبی مرکزی(ژرمینوما، تراتوما، کوریواپتیلیوما ) و خارج از سیستم عصبی مرکزی شامل (هپاتوما، تراتوما و کوریوکارسینوما،سرطان های آدرنال، آدنوم سلولهای لیدیک بیضه، تستوتوکسیکوز فامیلی و سندرم مقاومت به کورتیزول)است.

  • علل بلوغ زودرس محیطی در دختران

کیستهای اتونوم(خودکار) تخمدان شایعتر هستند. سایر علل شامل نئوپلاسمهای(سرطان های) مترشحه استروژن در تخمدان و آدرنال و سندرم پوتز جگر است.

  • علل بلوغ زودرس محیطی در هر دو جنس

در هر دو جنس، سندرم مک کون آلبرایت، کم کاری غده تیروئید و تماس اتفاقی با استروئیدهای گنادی(جنسی) با منشاء خارجی، میتواند باعث بلوغ زودرس شونددرضمن بلوغ زودرس محیطی درمان نشده میتواند با افزایش سن استخوانی باعث بلوغ زودرس مرکزی شود.

ترجمه وتلخیص دکتر دهقان منشادی فوق تخصص غدد و متابولیسم ورشد کودکان – برگرفته از کتاب مرجع طب غدد ویلیامز



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

روش های درمان بلوغ زودرس

post_image

درمان داروئی باعث توقف بلوغ در انواع بلوغ زودرس محیطی و مرکزی میشود. نیاز به درمان، باید بر اساس مورد ارزیابی شود. درمان در موارد زیرانجام میشود،در مقالات دیگر به علل و عوارض بلوغ دیررس نیز می پردازیم.
۱٫ بلوغ زودرسی که منجر به کاهش قد نهایی شود. در شروع بلوغ، این کودکان افزایش رشد قد، نسبت به همسالان خود دارند ولی با بسته شد ن زودرس صفحه رشد، قد نهایی کوتاه خواهد شد.

نکته بسیار مهم این است که در مواردی که بلوغ بعد از۶تا۸ سال درجنس مونث شروع شده باشد، درمان روی قد نهایی هیچ تاثیری نخواهد داشت.

۲٫ عوامل روانی و اضطراب والدین(کودکان با بلوغ زودرس، از همسالان خود بزرگتر به نظر میرسند و این مسئله میتوا ند باعث مشکلاتی د رمدرسه و جامعه شود)

۳٫ شروع خونریزی قاعدگی قبل از ۹ سال در دختران

۴٫ در کودکان با ضایعات عضوی ( در این بیماران سیر بیماری پیشرونده است و این افراد قریب به اتفاق نیاز به درمان دارند.)

درمان بلوغ زودرس مرکزی

در موارد بدون عارضه و سایر ضایعات سیستم عصبی مرکزی که جراحی امکانپذیر نباشد از درمان دارویی استفاده میشود. بدیهی است هنگامی که افزایش LH پایه یا با تحریک وجود ندارد، این درمان کاربردی ندارد. در هر دو جنس بهترین درمان، اگونیستهای(معادلها مصنوعی) GnRH است که با تحر یک مداوم گیرند ه های GnRH به جای تحریک ضرباندا ر روی سلولهای محرک غده جنسی در هیپوفیز قدامی منجر به غیر حساس شدن این سلولها به اثر GnRH می شوند در کشور ایران نوع طویل الاثر آگونیست محرک غده جنسی با نامهای تجاری مختلف به صورت ویالهای یک دهم و ۳/۷۵ و۱۱/۲۵میلیگرمی وجود دارد.

دوز دارو۵۰تا ۶۰ میکروگرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن و هر ۴ هفته یک بار به صورت عضلانی ترزیق میشود. در بسته بندی این دارو، سرنگ و سرسوزن مخصوص تزریق وجود دارد.

دارو بعد از آماده سازی بسرعت باید تزریق شود در صورت استفاده از سر سوزن دیگر یا تاخیر در تزریق ، دارو میتواند در سرنگ گیر کرده و قابل تزریق نباشد. با درمان در طی یک تا دو هفته ترشح ضرباندار FSH و LH سرکوب شده. در مدت ۴تا۲ هفته در دختران و۶ هفته در پسران استروئیدهای غدد جنسی به سطح قبل از بلوغ برمیگردد. ارزیابی دورهای هورمونهای محرک غدد جنسی سرم و استروئیدهای غدد جنسی، در اوایل، هر یک تا سه ماه و سپس با فواصل طولانیتر برای بررسی کیفیت درمان در یک آزمایشگاه معتبر انجام میشود. معاینات بالینی و سونوگرافی رحم و تخمدانها نیز با همین فواصل انجام میشود. تغییرات صفات ثانویه جنسی در۶ ماه اول درمان مشاهده خواهد شد در دختران این تغییرات شامل کوچک شد ن پستان(در صورتی که مرحله بلوغ پیشرفته باشد ممکن است با جایگزینی بافت چربی پستان کوچک نشود ) کاهش موهای عانه ، توقف عادت ماهیانه وکاهش اندازه رحم و تخمدانها در سونوگرافی است.

در پسران موهای عانه نازکتر میشوند، آکنه و سبوره پسرفت مینماید، تحریکات جنسی و رفتارهای تهاجمی نیز کاهش مییابد یا از بین می رود. افزایش سرعت رشد و پیشرفت سن استخوانی در هر دو جنس کاهش مییابد. سرعت رشد به میزان متناسب با همسالان میرسد.

طول مدت درمان مورد بحث است دراغلب موارد حداکثر تا سن استخوانی۱۱ سال و سن تقویمی۱۲تا۱۳ سال درمان ادامه می یابد.

با قطع درمان، شروع عادت ماهانه در دختران بین صفر تا ۶۰ ماه بعد رخ میدهد. در هر دو جنس در عرض یکسال بعد از قطع درمان پاسخ LHبه GnRH به سطح بعد از بلوغ میرسد. در پسران افزایش اندازه بیضه ممکن است بیشتر طول بکشد.

ترجمه وتلخیص دکتر دهقان منشادی فوق تخصص غدد، متابولیسم ورشد کودکان – برگرفته از کتاب مرجع طب غدد ویلیامز



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

علل و انواع بلوغ زودرس

post_image

انواع بلوغ زودرس

علل بلوغ زودرس را به دو دسته تقسیم بندی میکنند:
۱-مرکزی یا وابسته به هورمونهای محرک غدد جنسی ( بلوغ زودرس حقیقی)
۲- محیطی یا غیر وابسته به هورمونهای محرک غدد جنسی ( بلوغ زودرس کاذب)
بلوغ زودرس مرکزی در اثر فعال شدن زودرس محور هیپوتالاموس- هیپوفیز- غده جنسی و تحت تاثیر ترشح ضرباندا ر LHRHاز هیپوتالاموس است که منجر به ترشح ضرباندار هورمونهای محرک غدد جنسی از هیپوفیز میشود LH و FSH روی غدد جنسی اثر کرده و استروئیدهای غدد جنسی ترشح میشوند. ولی در بلوغ زودرس محیطی استروئیدهای غدد جنسی (تستوسترون در پسرها و استرا دیول در دخترا ن ) بدون فعال شدن محور فوق مستقیماً از غدد جنسی یا با منشاءغده فوق کلیه منجر به بلوغ زودرس میشوند.

علل بلوغ زودرس مرکزی

در دختران ۸۰ تا ۹۰ درصد موارد علت بلوغ زودرس مرکزی بدون علت است ولی در پسران ۵۰ درصد موارد بدون علت و ۵۰ درصد ضایعه ای در سیستم عصبی مرکزی وجود دارد. ضایعات سیستم عصبی مرکزی که باعث بلوغ زودرس مرکزی میشوند شامل: تومورهای سیستم عصبی مرکزی، هامارتوم(خال) هیپوتالاموس آنسفالیت، آنسفالوپاتی پابر جا، آبسه مغز، گرانولوم سلی یا گرانولوم سارکوئید، ضربه به جمجمه، هیدروسفالی، کیست آراکنوئید، میلومننگوسل، ضایعات، عروقی و پرتودرمانی جمجمه میباشد.

علل بلوغ زودرس محیطی

علل بلوغ زودرس محیطی در پسران

انواع هیپرپلازی مادرزادی آدرنال(بزرگ شدن مادرزادی غده قوق کلیه) از نوع کمبود- ۲۱ هیدروکسیلاز و کمبود -۱۱هیدروکسیداز از علل نسبتاً شایعتر بلوغ زودر س محیطی هستند.
تومورهای مترشحهHCG در سیستم عصبی مرکزی(ژرمینوما، تراتوما، کوریواپتیلیوما ) و خارج از سیستم عصبی مرکزی شامل (هپاتوما، تراتوما و کوریوکارسینوما،سرطان های آدرنال، آدنوم سلولهای لیدیک بیضه، تستوتوکسیکوز فامیلی و سندرم مقاومت به کورتیزول)است.

علل بلوغ زودرس محیطی در دختران

کیستهای اتونوم(خودکار) تخمدان شایعتر هستند. سایر علل شامل نئوپلاسمهای(سرطان های) مترشحه استروژن در تخمدان و آدرنال و سندرم پوتز جگر است.

علل بلوغ زودرس محیطی در هر دو جنس

در هر دو جنس، سندرم مک کون آلبرایت، کم کاری غده تیروئید و تماس اتفاقی با استروئیدهای گنادی(جنسی) با منشاء خارجی، میتواند باعث بلوغ زودرس شونددرضمن بلوغ زودرس محیطی درمان نشده میتواند با افزایش سن استخوانی باعث بلوغ زودرس مرکزی شود.

ترجمه وتلخیص دکتر دهقان منشادی فوق تخصص غدد، متابولیسم ورشد کودکان – برگرفته از کتاب مرجع طب غدد ویلیامز



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد