نوشته‌ها

علائم دیابت نوع ۱وتشخیص آن

علائم دیابت نوع ۱

  1. پرادراری (دفع زیاد ادرار) گاهی پرادرای در کودکان به صورت شب ادراری ظاهر می‌شود بخصوص در کودکان کوچکتر.
  2. پرنوشی (دریافت زیاد مایعات)
  3.  کاهش وزن (علی‌رغم دریافت غذا)
  4.  پرخوری (مصرف زیاد موادغذایی)
  5.  ضعف، خستگی و تغییرات خلق و خو مانند: زودرنجی، تندخویی

تشخیص دیابت نوع۱

وجود دیابت نوع ۱ زمانی تشخیص داده میشود که :

قند خون ناشتا, بیشتر یا مساوی  mg/dl126 باشد.

قند خون تصادفی( وسط روز) بیشتر یا مساوی  mg/dl 200 باشد و در روزهای مختلف نیز تکرار شود.

تست تحمل گلوکز خوراکی بیشتر یا مساوی  mg/dl 200 باشد. (۲ ساعت بعد از خوردن قند) این تست هزینه بیشتر و اهمیت کمتری دارد و در مورد کودکان نیاز به انجام این تست نیست.

منبع:کتاب راهنمای دیابت نوع ۱ در کودکان و نوجوانان از خانم زهرا سعید رضایی کارشناس تغذیه و خانم دکتر قائمی

 



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

اقدامات اورژانسی برای بیماران دیابتی

post_image

توصیه های پزشکی در مورد اقدامات اورژانسی برای بیماران دیابتی عبارتند از:

۱) خود را به عنوان فردی دیابتی معرفی کنید. اهمیت این مسئله در اقدامات اورژانسی برای بیماران دیابتی آن است که مراقبت های مناسب را در زمان مناسب دریافت کنید. در موقع بحران، امدادگران تصمیم می گیرند که هر کس به کجا منتقل شده و چه نوع درمانی را دریافت کند و این تصمیمات بر اساس شدت جراحت و وضعیت بیمار متفاوت است. معرفی شما به عنوان یک بیمار دیابتی که ممکن است به عوارض دیابت (مانند مشکلات قلبی و کلیوی) نیز مبتلا باشید، شانستان را در دریافت معالجات مناسب در اقدامات اورژانسی برای بیماران دیابتی به مقدار زیادی افزایش می دهد.

۲) در مواقع بحرانی کم آبی یک نگرانی عمده ی دیابتی ها بوده و حالتی است که بدنبال هایپرگلیسمی (قند خون بالا) ایجاد می شود. هر زمان که قند خون از مقدار طبیعی بالاتر باشد بدن تلاش می کند با ترشح قند اضافی به داخل ادرار آن را دفع کند. در این حالت مقدار زیادی اب نیز به شکل ادرار و به همراه قند از بدن دفع می شود که می تواند به مرور منجر به کم آبی شود مگر اینکه فرد آب از دست داده را با نوشیدن مایعات جبران کند. با پیشرفت کم آبی، مشکلات جدی بوجود خواهد آمد بنابراین یکی از نکات مهم در درمان یک فرد دیابتی و اقدامات اورژانسی برای بیماران دیابتی توجه به جایگزینی مایعات است. البته این مایعات نیز باید کاملاً بهداشتی بوده و حاوی کربوهیدرات (قند) نباشد.

۳) افت قند خون (هیپوگلیسمی) نیز ممکن است در افرادی که داروهای پایین آورنده قند خون مصرف می کنند، بوجود آید. یک فرد دیابتی باید در صورت امکان همیشه مواد قندی به همراه داشته باشد تا بتوان در اقدامات اورژانسی برای بیماران دیابتی از آن استفاده کرد.

دیابتی ها در زمان افت قند خون علایم متفاوتی را نشان می دهند ولی مهمترین آنها شامل: خلق بی ثبات، اختلال در هماهنگی، تعریق، اختلال در بینایی، لرز و عرق سرد، ناراحتی و عصبانیت، تهوع، بی حوصلگی، سردرد، افزایش ضربان قلب، بروز رفتارهای عجیب، سرگیجه و گیجی، اختلال در هوشیاری، خواب آلودگی، تشنج، مرگ. با توجه به عوارض جدی و عواقب خطر آفرین افت قند خون و با توجه به اینکه ممکن است این افراد درمان مناسب را در زمان وقوع بحران با تأخیر دریافت کنند و یا تعدادی از آنها به دستگاه گلوکومتر دسترسی نداشته باشند، بهتر است در برنامه درمانی، قند خون هدف این بیماران کاملاً در حد نرمال و یا نزدیک به آن در نظر گرفته نشود و اجازه بدهیم که قند از مقادیر طبیعی کمی بالاتر باشد تا امکان بروز افت قند کاهش یابد.

۴) پیشگیری از عفونت ها به خصوص عفونت پاها اقدامات اورژانسی برای بیماران دیابتی بسیار مهم است. احتمال بروز عفونت پا در افراد دیابتی به دلیل وجود اختلال در اعصاب و عروق آنها و کاهش حس بیشتر می باشد. پس لازم است بیماران دیابتی در هنگام بروز حوادث از راه رفتن بی مورد به خصوص در آبها و محل های آلوده خودداری کنند. معاینه دقیق پاها از نظر وجود زخم، تاول و بریدگی نیز باید روزانه انجام شود. بروز هر کدام از علائم عفونت (تورم، قرمزی با یا بدون وجود ترشح از زخم) باید به صورت اورژانسی درمان شود.

۵) مصرف داروها نیز باید به طور مرتب انجام گیرد. در پاسخ به این سؤال که اگر یک فرد دیابتی به داروهایش دسترسی نداشته باشد چه کند، تنها می توان یک پاسخ کلی داد. یقیناً مبتلایان به دیابت نوع ۱ به دلیل وابستگی به تزریق انسولین بیشتر در معرض خطر هستند. این بیماران معمولاً در طول یک روز چندین بار نیاز به تزریق خواهند داشت. اگر انسولین در دسترس نبود مصرف کربوهیدرات ها باید محدود شود و اگر امکان دسترسی به انسولین به هیچ عنوان وجود نداشت برای جلوگیری از بروز کم آبی باید آب کافی مصرف شود. به محض اینکه انسولین در دسترس قرار گرفت بیماران باید انسولین مناسب خود را دریافت کنند و باید توجه کرد که ممکن است مقدار آن در این مواقع تغییر کند. برای دیابتی های نوع ۲ که انسولین مصرف نمی کنند، نخوردن داروها مشکلات کمتری را ایجاد می کند ولی آنها نیز باید هر چه زودتر داروهای خود را شروع کنند. در این افراد هم پیشگیری از کم آبی بسیار مهم است. نکته مهمی که باید توجه داشت، احتمال کاهش وزن و نیاز به تغییر مقدار دارو می باشد. گاهی نیز با توجه به بحرانی بودن شرایط، مقدار مناسب غذا در دسترس این بیماران نمی باشد که این مسئله همزمان با مصرف انسولین و داروها می تواند خطر آفرین باشد و باید در تنظیم داروها در اقدامات اورژانسی برای بیماران دیابتی به این مورد توجه کرد. در نواحی بحران زده، داروخانه ها ممکن است بدون نسخه و فقط با داشتن شیشه داروها، آن را در اختیار بیماران قرار دهند. در ضمن در صورت مصرف داروهای فشار آورنده چربی و فشار خون، نیز باید آنها را سریعاً شروع کرد.

به طور خلاصه:

در صورت نیاز به کمک و اقدامات اورژانسی برای بیماران دیابتی، سریعاً ابتلا به دیابت خود را بیان کنید. در صورت بروز علائم افزایش قند خون و برای جلوگیری از کم آبی، به اندازه کافی مایعات بنوشید. در صورت بروز علائم افت قند خون در اقدامات اورژانسی برای بیماران دیابتی سریعاً یکی از انواع قندهای ساده را میل کرده و از دیگران کمک بخواهید. مراقب بروز عفونت به خصوص در پاهای خود باشید. به محض دسترسی به داروهایتان مصرف آنها را از سر بگیرید.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” درمان دیابت و مرض قند ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه عوارض دیابت مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب راهنمای دیابت



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

مراحل تشخیص دیابت

post_image

در این مقاله قصد داریم شما را با مراحل تشخیص دیابت آشنا کنیم، با ما همراه باشید:

۱) شرح حال بیمار

  • بررسی الگوی تغذیه بیمار، وضعیت رشد و تکامل در کودکان و نوجوانان.
  • بررسی تغییر وزن بیمار.
  • میزان فعالیت بدنی و ورزش بیمار.
  • تعداد و شدت عوارض حاد بیماری مانند هیپوگلسیمی و کتواسیدوز.
  • بررسی ابتلا به عفونت های قبلی یا فعلی به خصوص نواحی پوست، پا، دندان.
  • سابقه بیماری های دیگر به خصوص بیماری های غدد.
  • سابقه بیماری دیابت و بیماری های غدد در خانواده بیمار .
  • بررسی وضعیت خلقی و روانی فرد.
  • بررسی وضعیت فرهنگی، اجتماعی، و روش زندگی فرد.
  • سابقه مصرف سیگار و الکل.
  • شرح حال مسائل جنسی و روش جلوگیری از بارداری.
  • بررسی عوامل خطرمانند چاقی، فشار خون، سیگار، افزایش چربی خون.

۲) معاینه فیزیکی بیمار

اندازه گیری قد و وزن و مقایسه آن با افراد طبیعی هم سن و سال.
بررسی مراحل بلوغ در نوجوانان.
اندازه گیری فشار خون.
معاینه چشم، دهان، تیروئید، قلب، شکم ،پا، اعصاب.
بررسی نبض ها.
معاینه پوست (وجود اکانتوزیس نیگریکانس و بررسی محل تزریق انسولین) .
بررسی بیماری هایی که می تواند باعث دیابت ثانویه شود مانند اختلالات پانکراس.

۳) بررسی آزمایشگاهی

اندازه گیری قند خون ناشتا، قند خون بعد از غذا، HbA1c. اندازه گیری چربی های ناشتای خون شامل کلسترول، تری گلیسیرید، HDLو LDL. آزمایش میکروآلبومینوری در تمام بیماران دیابت نوع ۲ و در دیابت نوع ۱ در زمان بلوغ و ۵ سال از ابتلا به بیماری. اندازه گیری کراتینین سرم. اندازه گیری TSH در تمام بیماران نوع ۱ و در بیماران نوع ۲ در صورت لزوم. انجام EKG در صورت لزوم. آنالیز ادرار از نظر پروتئین، کتون و سدیمان ادراری.

۴) آموزش بیمار

  • مشاوره تغذیه و دادن رژیم غذایی به بیمار.
  • آموزش انجام ورزش منظم و با برنامه.
  • مشاوره روان شناسی در صورت نیاز برای تشخیص دیابت.
  • مشاوره تنظیم خانواده در خانم های در سن باروری.
  • مراجعه مرتب به پزشک و انجام معاینات سالیانه توسط متخصصین مربوطه.
  • آموزش SMBG یعنی اندازه گیری قند خون توسط بیمار با استفاده از دستگاه گلوکومتر.
  • آموزش تشخیص عوارض پوستی دیابت و لزوم مراقبت های ویژه به خصوص از پاها در مقابل زخم شدن.
  • آموزش مراجعه بیمار برای مراحل تشخیص دیابت به کلینیک های دیابت و تشکیل پرونده برای آنها و پیگیری مرتب و منظم جهت شرکت در کلاس های مربوطه.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” درمان دیابت ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه تشخیص دیابت مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب راهنمای دیابت



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

تأثیر ورزش بر دیابت

post_image

دیابت یک اختلال متابولیکی است که در آن بدن فرد مبتلا توانایی سوخت و ساز کامل مواد قندی را از دست می دهد و قند خون افزایش می یابد. علت ایجاد بیماری دیابت این است که لوزالمعده فرد مبتلا قادر به ترشح انسولین نیست و یا اینکه با وجود انسولین، بدن در مقابل عمل آن مقاومت می کند. انسولین هورمونی است که باعث جذب قند به داخل سلول ها و تولید انرژی می شود در واقع انسولین مانند یک کلید عمل کرده و مولکول های قند را از خون به داخل سلول منتقل می کند که ورزش کردن در این امر بسیار کمک کننده است. بنابراین در صورت کاهش انسولین یا عملکرد ناقص آن سطح قند خون افزایش می یابد ولی داخل سلول ها قند برای تولید انرژی وجود ندارد و با وجود قند فراوان در اطراف سلول های بدن، خود سلول ها دچار گرسنگی و فقدان انرژی هستند که بیمار برای جبران آن شروع به پرخوری می کند. در ادامه این مقاله با تأثیر ورزش بر دیابت و افزایش قند خون بیشتر آشنا می شویم.

علائم افزایش قند خون

  • افزایش بیش از اندازه قند خون باعث ورود قند به ادرار توسط کلیه ها می شود که این مسئله باعث پرادراری و به دنبال آن پرنوشی می شود. بالا بودن قند خون موجب دفع گلوکز توسط کلیه ها شده که برای دفع گلوکز ادرار به همراه آن مقدار زیادی آب دفع می شود در نتیجه پرادراری و بدنبال آن پرنوشی ایجاد می گردد. ایجاد عفونت های مختلف ادراری و پوستی و عفونت های قارچ پوستی در شخص بعلت افزایش قند خون و کاهش عملکرد سیستم ایمنی فرد مبتلا مشاهده می شود.
  • خستگی و بی حالی در اثر عدم ورود قند به داخل سلول و فقدان انرژی مورد نیاز سلول، خستگی ایجاد می شود.
  • در اثر گرسنه ماندن سلول ها با وجود پرخوری شخص، ضعف بدن و لاغری وجود دارد.

انواع دیابت

بر اساس تقسیم بندی جدید دیابت به ۴ گروه طبقه بندی می شود:

دیابت نوع ۱، دیابت نوع دو، دیابت دوران بارداری (GDM)، دیابت ناشی از بیماری های پانکراس، بیماری های عفونی، مصرف داروها و…

طبق آمار ۱۰-۵ درصد بیماران دیابتی مبتلا به دیابت نوع ۱ می باشند. دیابت نوع ۱ که قبلاً به آن دیابت وابسته به انسولین (IDDM) می گفتند اغلب در بچه ها و جوانان مشاهده می شود.

ورزش در دیابت نوع ۱

انجام ورزش های منظم و مداوم در کنترل قند خون بسیار مفید است اما بیماران با توجه به زمان مصرف وعده های غذایی و تزریق انسولین باید بهترین زمان ممکن را برای ورزش کردن انتخاب کنند. ورزش کردن می تواند باعث افت قند خون هنگام ورزش و یا پس از پایان حرکات ورزشی شود.

بنابراین رعایت موارد زیر برای انجام ورزش الزامی است:

اندازه گیری قند خون با دستگاه گلوکومتر قبل، حین و بعد از ورزش کمک کننده خواهد بود و بیمار از تأثیر ورزش بر دیابت نوع ۲ و ۱ و قند خون مطلع خواهد شد. پیشنهاد می شود در صورتی که قبل از ورزش قند خون کمتر از ۱۰۰ میلی گرم بود بیمار ۱۵ تا ۳۰ میلی گرم کربوهیدرات مصرف نماید بعنوان مثال یک عدد سیب متوسط و یا نصف موز که معادل ۱۵ گرم کربوهیدارت می باشد. در صورتی که قند خون بیشتر از ۲۵۰ mg/dl باشد بهتر است حرکات ورزشی انجام نشود چون که انجام ورزشی در این حالت باعث افزایش بیشتر قند خون خواهد شد.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” بهترین روش کنترل دیابت ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه نقش ورزش در درمان دیابت مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب راهنمای دیابت



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

دیابت نوع ۱

post_image

پرنوشی (تشنگی شدید) پلی دیپسی (Polydipsia)، پرادراری (افزایش حجم ادرار) یا پلی اوری (polyuria)، پرخوری (افزایش اشتها) یا پلی فاژی (plyphagia)، کاهش وزن (لاغری) Weight loss، علائمی مانند خستگی و افزایش ابتلا به عفونت ها نیز ممکن است در علائم و نشانه های دیابت نوع ۱ دیده شود. در دیابت نوع ۱ جهت درمان حتماً نیاز به تزریق انسولین وجود دارد و به علت خطر ایجاد کتواسیدوزدیابتی (DKA) تجویزداروهای پایین آورنده قند خون در این بیماران خطر ساز بوده و توصیه نمی شود.

تشخیص دیابت

اگر یکی از موارد زیر وجود داشته باشد، دیابت تشخیص داده می شود.

۱) قند خون ناشتا (FBS) در دو بار اندازه گیری مساوی و یا بیشتر از ۱۲۶ mg/dl باشد.

۲) قند خون اتفاقی مساوی یا بیشتر از ۲۰۰ mg/dl در حضور علائم بالینی دیابت باشد.

۳) آزمایش تحمل گلوکز خوراکی (OGTT) دو ساعت بعد از مصرف ۷۵ گرم گلوکز خوراکی مساوی یا بیشتر از ۲۰۰ mg/dl باشد. در دیابت نوع ۱ شروع علائم کلاسیک بیماری (پرنوشی، پرادراری، پرخوری و کاهش وزن) سریع و پرسر و صدا می باشد. معمولاً سن بیماران در دیابت نوع ۱ کمتر از ۳۰ سال است و ممکن است در بعضی کتابها از آن به عنوان دیابت جوانان نیز یاد شود. در بدن افراد سالم انسولین به طور خودکار و متناسب با مقدار قند موجود در غذا، تحرک فرد و میزان استرس شخص ترشح می شود. اما در بدن بیماران دیابتی این تعادل را خود بیمار با برنامه ریزی منظم در تزریق انسولین و رعایت رژیم غذایی و ورزش مناسب برقرار می کند. توجه داشته باشید که رعایت رژیم غذایی در تمام مراحل درمان با انسولین باید ادامه داشته باشد. در واقع رعایت رژیم غذایی مناسب جزئی از درمان دیابت است.

درمان دیابت

در روش مرسوم، معمولاً از تزریق انسولین رگولار (شفاف) و NPH (کدر) استفاده می شود که بسته به نوع و میزان کنترل قند خون تعداد تزریق انسولین از ۱ بار تا ۴ بار در روز متفاوت است.

انسولین درمانی دیابت نوع ۱ مرحله ۱: تزریق یک مرحله ای انسولین در درمان دیابت نوع ۱، در موارد خفیف و در دوره ای به نام ماه عسل بیماری را کنترل می کند.

انسولین درمانی دیابت نوع ۱ مرحله ۲: در تزریق ۲ مرحله ای مقدار دوز انسولین بر اساس وزن بیمار وجود کتون در ادرار محاسبه می شود.

الف) اگر کتون ادرار منفی باشد، ۰٫۵ واحد برای هر کیلوگرم وزن بدن بیمار انسولین استفاده می شود که بعنوان مثال برای یک بیمار با وزن ۶۰ kg مقدار مورد نیاز انسولین ۳۰ واحد است که به شکل زیر استفاده می شود.

توزیع انسولین

صبح دو سوم

بعد از ظهر یک سوم مقدار

نسبت N/NPH

یک دوم

 ۱٫۱

به عبارتی صبح ۲۰ واحد انسولین با نسبت ۷ واحد رگولار و ۱۳ واحد NPH و بعد از ظهر ۱۰ واحد انسولین با نسبت مساوی ۵ واحد رگولار و ۵ واحد NPH تزریق می شود.

ب) اگر قند خون بالا و کتون ادرار مثبت باشد برای هرکیلوگرم وزن بدن بیمار ۰٫۷ واحد انسولین محاسبه و با روش توزیع قبلی تزریق می شود. در صورتی که بیمار علی رغم تزریق انسولین قند صبح ناشتای (FBS) بالایی داشته باشد حتماً باید قند خون ساعت ۳ صبح اندازه گیری شود که در این موقع ۲ حالت اتفاق می افتد:

۱) اگر قند ساعت ۳ صبح بالا باشد نشانه آن است که مقدار انسولین عصر در دیابت نوع ۱ کم بوده و لازم است دوز انسولین افزایش یابد که به این حالت پدیده داون گفته می شود.

۲) اگر قند ساعت ۳ صبح پایین باشد نشانه ی آن است که مقدار انسولین عصر در دیابت نوع ۱ زیاد بوده است و باعث افت قند نیمه شب شده است ولی میزان قند خون ناشتای صبح در اثر ترشح استرس هورمون ها افزایش یافته است که به این حالت پدیده سوموجی می گویند. پس توجه داشته باشید که در صورت بالا بودن قند خون ناشتا ممکن است که مقدار انسولین تزریق شده در روز قبل ناکافی یا بیش از حد بوده باشد و برای افتراق این دو حالت یعنی پدیده داون و پدیده سوموجی اندازه گیری قند خون ساعت ۳ صبح لازم و ضروری است. درمان با انسولین نیازمند ثابت بودن الگوی مصرف مواد غذایی، خواب و ورزش است.

انسولین درمانی دیابت نوع ۱ مرحله ۳: در این روش ۳ بار در روز انسولین تزریق می شود که شامل تزریق قبل از صبحانه- قبل از شام و موقع خواب می باشد.

قبل از صبحانه

قبل از شام

موقع خواب

R/NPH

R

NPH

توجه شود که بجای انسولین رگولار (R) از انسولین لیسپرو نیز می توان استفاده کرد. برای کنترل دقیق قند خون بهتر است قند خون با دستگاه گلوکومتر قبل از هر وعده غذا و موقع خواب اندازه گیری شود.

انسولین درمانی دیابت نوع ۱ مرحله ۴: در این روش قبل از هر وعده غذایی انسولین رگولار (R) یا لیپسرو (L) و دو ساعت بعد از شام انسولین NPH تزریق می شود.

موقع خواب

قبل از شام

قبل از ناهار

قبل از صبحانه

NPH

 L یاR

 L یاR

 L یاR

توجه شود که در تزریق ۴ مرحله ای انسولین در درمان دیابت نوع ۱ مقدار نیاز به انسولین ۲۰% کمتر از میزان محاسبه شده می باشد و اگر یک وعده غذایی مصرف نشود انسولین R یا L قبل از آن وعده تزریق نمی شود.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” درمان دیابت نوع یک ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه دیابت نوع یک مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب راهنمای دیابت



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

علل دیابت نوع ۱

post_image

دیابت به گروهی از بیماری های متابولیکی گفته می شود که ویژگی مشترک آنها افزایش سطح قند خون، به علت نقص در ترشح انسولین یا نقص در عملکرد آن و یا هر دو مورد می باشد. میزان بیمارانی که به علت دیابت در بیمارستانها بستری می شوند نسبت به سایر بیماری ها ۲/۴ برابر بیشتر است بالا بودن هزینه های بهداشتی و درمانی و تعداد زیاد افراد دیابتی که در بیمارستانها بستری می شوند، در تمام دنیا سالیانه بیش از ۱۷۴ بیلیون دلار هزینه مراقبت و درمان دارد. بنابراین پیشگیری از بیماری دیابت از اولویت های بهداشتی دنیا محسوب می شود. طبق آمار ۱۰-۵ درصد بیماران دیابتی مبتلا به دیابت نوع ۱ می باشند. در ادامه با علل دیابت نوع ۱ آشنا خواهیم شد.

علت دیابت نوع ۱

دیابت نوع ۱ که قبلاً به آن دیابت وابسته به انسولین (IDDM) می گفتند اغلب در بچه ها و جوانان مشاهده می شود. این بیماری ناشی از تخریب سلول های بتای جزایر لانگرهانس غده پانکراس می باشد که موجب فقدان یا کاهش انسولین مورد نیاز بدن برای ورود به داخل سلول ها می گردد، دقیقاً مشخص نیست که چه عاملی باعث تخریب سلول های مترشحه انسولین در پانکراس می شود اما مجموعه ای از عوامل ژنتیکی، محیطی و ایمونولوژیکی را مؤثر می دانند.

ژن های متعددی در ایجاد زمینه ژنتیکی ابتلا به دیابت نوع ۱ نقش دارند و عوامل محیطی متعددی مانند بیماری های ویروسی، پروتئین های شیرگاو و ترکیبات نیتروز اوره در بروز دیابت نوع ۱ مؤثرند. در انسان ها حجم سلول های بتا در بدو تولد طبیعی است ولی بعلت تخریب خود ایمنی که طی ماهها و سال ها رخ می دهد این سلول ها به تدریج از بین می روند در نتیجه ترشح انسولین رو به کاهش گذاشته و بدن شخص نیاز به دریافت انسولین خارجی پیدا می کند. تا زمانی که قسمت اعظم سلول های بتا تخریب نشده (حدود ۸۰%) علایم بالینی دیابت آشکار نمی شوند. در ادامه دیابت نوع ۱، روند خود ایمنی بقیه سلول ها را نیز تخریب کرده و شخص به تدریج دچار فقدان انسولین می شود.

عدم وجود انسولین در خون موجب افزایش قند خون ناشتا می شود و همچنین ذخیره نشدن گلوکز در کبد پس از خوردن غذا، سبب افزایش قند خون پس از غذا (پست پراندیال) می گردد از آنجاییکه انسولین تولید گلوکز از منابع دیگر را نیز کنترل می کند در غیاب انسولین تولید گلوکز از اسیدهای آمینه و همچنین شکستن مولکول های بزرگ به گلوکز بیشتر شده و همین امر باعث افزایش بیشتر گلوکز خون می شود. در صورت افزایش گلوکز خون و رسیدن آن به آستانه کلیوی (۱۸۰-۲۰۰mg/dl) کلیه ها نمی توانند همه مقدار گلوکز خون را جذب کرده و در نتیجه مقداری از گلوکز وارد ادرار می شود که به آن گلیکوزوری گفته می شود که از علائم بیماری دیابت است.

در فقدان انسولین جهت تولید انرژی، مولکولهای چربی شکسته شده، اجسام کتونی تولید می کنند. اجسام کتونی یک سری مواد اسیدی هستند که تجمع بیش از حد آنها در خون به تعادل اسید و باز بدن آسیب وارد کرده و موجب ایجاد حالتی به نام کتواسیدوز دیابتی (DKA) می شود که از علایم آن می توان به تهوع، استفراغ، درد، بالا رفتن سرعت تنفس، بوی تنفس میوه گندیده و در صورت عدم درمان تغییر سطح هوشیاری و کما و مرگ اشاره کرد.

میزان شیوع دیابت نوع ۱ بسیار کمتر از نوع ۲ می باشد و حدود ۱۰-۵ درصد از کل موارد دیابت را نوع ۱ تشکیل می دهد. این نوع از دیابت در بین نژاد جنوب شرقی آسیا، سرخپوستان آمریکایی، سیاه پوستان افریقایی و اسکیموها نادر بوده و بیشتر در نژاد سفید پوست دیده می شود. آمار شیوع دیابت نوع ۱ در کشور فنلاند از بقیه کشورها بیشتر است.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” درمان دیابت نوع یک ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه دیابت نوع یک مطالعه فرمایید.

منبع: کتاب راهنمای دیابت



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

درمان دیابت نوع یک

post_image

بیماران تازه مبتلا و نیز کودکان و نوجوانانی که بیماری آنها با کتواسیدوز آغاز میشود برای تثبیت وضعیت متابولیسمی و شروع درمان با انسولین، باید در بیمارستان بستری گردند. درمان بیماران دیابتی از سه جزء تشکیل شده است.

۱- آموزش
۲- انسولین
۳- تغذیه
۴- ورزش

درمان دیابت نوع ۱ با انسولین

انسولین اساس درمان دیابت نوع یک را تشکیل میدهد. با تشخیص این نوع دیابت، درمان زیر جلدی با انسولین باید بدون درنگ شروع شود. درجدول زیر مشخصات فرآورده های انسولین آورده شده است. زمان عمل فرآوردههای انسولین از بیماری به بیمار دیگر تفاوت قابل ملاحظه دارد. بنابراین پاسخ هر بیمار باید جداگانه ارزیابی شود. اگر سلولهای بتای لوزالمعده کاملاً از بین بروند و انسولین درونی بدن وجود نداشته باشد نیاز کلی روزانه به انسولین تقریباً ۱ واحد به ازای هر کیلوگرم از وزن است. در زمان تشخیص دیابت هنوز مقدار قابل توجهی از ذخیره ترشحی انسولین باقی مانده است. بنابراین به منظور جلوگیری از افت قند خون، در ابتدامیزان انسولین را باید کمتر در نظر گرفت. در شیرخواران به علت حساسیت بیشتر به انسولین و عدم توانایی آنها برای بیان علائم افت قند خون شروع درمان بامیزان کمتری از انسولین آغاز می شود. درهنگام بلوغ به علت اثر هورمونهای جنسی و کاهش حساسیت به انسولین میزان نیازبه انسولین افزایش می یابد و پس از بلو غ این میزان به ۱ واحد به ازای هر کیلوگرم از وزن در روز کاهش مییابد.
اگر در سال نخست پس از آغاز دیابت روزانه به بیش از یک واحد و پس از آن به بیش از ۲ واحد انسولین به ازای هر کیلوگرم وزن بدن نیاز باشدباید به مقاومت به انسولین یا پدیده سوموژی مشکوک شد.

ترجمه وتلخیص دکتر حسین دهقان منشادی فوق تخصص غدد-متابولیسم
برگرفته ازکتاب مرجع طب کودکان نلسون۲۰۱۱ وکتاب طب غدد اسپرلینگ.



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

اپیدمیولوژی (همه گیر شناسی) دیابت نوع یک

post_image

۱۰ درصد تمام موارد بیماران دیابتی را تشکیل میدهد و یکی از شایعترین بیماریهای مزمن در دوران کودکی است حدود ۴۰میلیون نفر در جهان مبتلا به این نوع دیابت میباشند. شیوع آن در نقاط مختلف جهان متفاوت است مثلا شیوع ان در فنلاند ۴۰۰ برابرپاکستان هست . ولی بطور متوسط از هر ۳۰۰ کودک در جهان یک نفر به این بیماری مبتلا میشود. این بیماری در سنین ۵تا۷ سالگی و سنین بلوغ شایعتر است، که احتمالاً در سنین ۵ تا۷ سالگی به خاطر شروع مدرسه و تماس با بیمار ی های عفونی و در هنگام بلوغ به علت تغییرات هورمونی است(هورمونهای استروئیدی برعکس انسولین عمل میکنند).شیوع بیماری در پاییز و زمستان بیشتر است.

علل موثر در ایجاد دیابت نوع ۱ (سبب شناسی و پاتوژنز)

سه عامل عمده در ایجاد دیابت نوع یک دخالت دارند:

۱٫ عوامل ارثی

داشتن HLAخاص مانند HLADR4و HLADR 3که شانس ابتلا به دیابت را افزایش میدهند. داشتن همزمان این دو آنتی ژن با هم احتمال ابتلا به دیابت را ۷ تا ۱۰ برابر میکند.

۲٫ عفونتهای ویروسی

ویروسهایی مانند اوریون، هپاتیت، کوکساکی و سرخچه میتوانند در ایجاد دیابت نوع یک نقش داشته باشند. مکانیسم تخریب سلولهای بتا توسط ویروسها میتواند با یکی از سه حالات زیر قابل توجیه باشد:
ویروسها ممکن است سبب ضایعه سلولهای بتا شوند و این ضایعه به نمایان شدن یا تغییر ماهیت یافتن آنتی ژن هایی منجر شود که قبلاً نهفته بوده اند.
ویروس ممکن است حاوی آنتی ژن هایی مشابه آنتی ژنهای سلولهای بتا باشد. بنابراین آنتی بادیهای ایجاد شده علیه ویروس با آنتی ژنهای مشابه که در روی سلولهای بتا قرار دارند عکس العمل نشان میدهند و در نتیجه سلولهای بتا را از بین میبرند
ویروسها بصورت نهفته در سلولهای بتا باقی میمانند و بتدریج سبب از بین رفتن آنها میشوند.

۳٫ نقش خودایمنی

وجود بیماریهای خود ایمنی دیگر مانند آدیسون و تیروئیدیت هاشیموتو و همچنین غیرطبیعی بودن تعداد و عمل لنفوسیتهای T در آغاز بیماری، گویای دخالت نقش ایمنی در روند ایجاد دیابت نوع یک است.
عوامل محیطی نیز در ایجاد دیابت نوع یک نقش دارند. استفاده از شیر مادر بروز دیابت را کم میکند در حالیکه فیبروزامین، استفاده از غذاهای کنسروی (به علت وجود مواد نگهدارنده) و استفاده از شیر گاو در شش ماهه اول زندگی بروز دیابت را زیاد میکنند.

ترجمه و تلخیص دکتر حسین دهقان منشادی فوق تخصص غدد-متابولیسم برگرفته ازکتاب مرجع طب کودکان نلسون۲۰۱۱ وکتاب طب غدد اسپرلینگ.



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

تقسیم بندی دیابت

post_image

دیابت شیرین بیماری غددی- متابولیکی مزمنی است که مشخصه آن افزایش قند خون به علت کمبود ترشح، یا اختلال در عمل کرد انسولین، و یا هر دو میباشد.

دیابت را به دو دسته اولیه و ثانویه تقسیم بندی میکنند:

الف) دیابت اولیه یا دیابت بدون علت یا دیابت چند ژنی (پلی ژنیک)

در این حالت فرد بدون بیماری زمینهای سیستمیک، افزایش قند خون داردکه یا به علت کاهش مقدار انسولین و یا به علت کاهش عمل انسولین است.

این نوع دیابت خود به سه زیرگروه تقسیم میشود:

  • دیابت نوع یک : اختلال ناهمگنی است که در اثر تخریب خودایمنی سلولهای بتای پانکراس، کمبود مطلق انسولین به وجود می آید.
  • دیابت نوع دو : بیشتر در بالغین دیده میشود و با اینکه میزان ترشح انسولین کافی است اما مقاومت در برابر عمل انسولین وجود دارد ولی با تداوم بیماری این بیماران نیز دچار کمبود انسولین می شوند .
  • دیابت نوع بالغین در کودکان (MODY): یک اختلال اتوزوم غالب به علت غیرطبیعی بودن ساختمان انسولین است و علائم خفیف تا متوسط دارد.

ب) دیابت ثانویه

در جریان یک بیماری سیستمیک، لوزالمعده آسیب دیده و باعث افزایش قند خون میشود که از این گروه میتوان به فیبروزسیستیک، دیابت ناشی از سوء تغذیه و یا مصرف داروها و مواد شیمیایی، پانکراتیت مزمن، اختلالات هورمونی مانند آکرومگالی یا سندرم کوشینگ اشاره کرد.

ترجمه و تلخیص دکتر حسین دهقان منشادی فوق تخصص غدد-متابولیسم برگرفته ازکتاب مرجع طب کودکان نلسون۲۰۱۱ وکتاب طب غدد اسپرلینگ.



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

تنظیم مقدار انسولین در ضمن بیماریهای خفیف بجز گاستروآنتریت(اسهال استفراغ)

post_image

عقیده اشتباهی که اغلب در فامیل کودک مبتلا به دیابت وجود دارد این است که در ضمن بیماریها، به دلیل این که کودک غذای کمتری می خورد، احتیاج به انسولین کاهش مییابد. در حالی که حقیقت برخلاف این مطلب است. پزشکی که از کودک دیابتی مراقبت میکند مسئول است که این تصور غلط را از ذهن افراد خانواده دور نماید و توصیه کند که در ضمن بیماریهای خفیف، مانند سرماخوردگی یا بیماری های گوارشی تماس بیشتری با او داشته باشند در ضمن بیماری باید قند خون هر ۲ تا ۳ ساعت و کتون ادرار هر ۳ تا ۴ ساعت کنترل گردد.

وجود کتون در ادرار در حضور پایین بودن یا طبیعی بودن قند خون، در کودکی که از خوردن امتناع می ورزد، به احتمال زیاد ناشی از کتوزگرسنگی است. برعکس، کتونوری در حضور هیپرگلیسمی بویژه در یک کودک بیمار نشانه ایجاد قریب الوقوع کتواسیدوز میباشد که باید به سرعت و با جدیت درمان شود در تب بالاتر از ۳۸ درجه سانتیگراد نیاز به انسولین ۲۵ درصد افزایش مییابد. گاهی اوقات در تب های بالاتر از ۳۹ درجه سانتیگراد نیازروزانه تا ۵۰ درصد اضافه میشود.

روش های درمان با با انسولین کودکان دیابتی

  • اگر کودک تحت درمان با روش دو بار تزریق در روز میباشد، تغییر میزان انسولین در ضمن بیماری مشکل است و بهتر است به طور موقت از روش تزریقات مکرر انسولین استفاده شود.

در این روش قبل از هر وعده غذا باید قند خون کنترل شود. اگر میزان قندخون بیش از ۱۸۰ میلیگرم در دسی لیتر باشد باید یک واحد انسولین رگولار قبل از غذا به انسولین آن وعده اضافه شود و یا اگر کودک در آن وعده بیش از ۱۰ واحد انسولین دریافت میکند، ۲ واحد به انسولین آن وعده افزوده گردد. در صورت وجود استفراغ یا حال عمومی بد حتماً باید به بیمارستان مراجعه نمود.

  • روش دیگر آن است که هر ۲ تا ۳ ساعت قندخون، و کتون ادرار هر ۳ تا ۴ ساعت کنترل گردد. در صورت عدم استفراغ باید انسولین به میزانی که مصرف میشده است، تزریق گردد و برنامه غذائی عادی ادامه یابد.

اگر بیماری مهم باشد می توان پیش بینی نمود که قندخون افزایش خواهد یافت. در این صورت میتوان هر ۲ تا ۴ ساعت به منظور تصحیح هیپرگلیسمی (افزایش قند خون) ۵صدم تا یک دهم واحد به ازای هر گیلوکرم وزن بدن انسولین کوتاه اثر یا سریع الاثر تزریق نموداگر میزان کتون ادرار بیش ازtrace(افزایش محدودکتون) یک دهم تا دو دهم واحد/کیلوگرم انسولین کوتاه اثر یا سریع الاثر هر ۲ تا ۳ ساعت تزریق میشود، مشروط براینکه قند خون پایین نباشد.

نکته:

بسیار مهم است که در زمان تب به ویژه در قند خون بالاتراز ۲۲۰ تا ۲۷۰ میلی گرم بر دسی لیتر از مایعات به مقدار زیاد استفاده شود، زیرا در این شرایط حجم ادرار افزایش می یابد. اگر قند خون از ۲۵۰ بالاتر باشد بهتر است از مایعات بدون قند استفاده نمود و اگر میزان قند خون از ۲۵۰ کمترباشد از مایعات شیرین نیز میتوان استفاده کرد. بسیار اهمیت دارد که کودک در زمان بیماری، انسولین و غذای کافی دریافت کند. باید از غذاهایی استفاده شود که کودک تمایل بیشتری به خوردن آنها دارد.

تدوین : دکتر سید حسین دهقان منشادی فوق تخصص غدد_متابولیسم  و رشد

بر گرفته از کتاب مرجع طب کودکان نلسون وکتاب مرجع طب غدد بروک



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد