نوشته‌ها

عوامل بلوغ زودرس

post_image

عوامل زیادی در شروع بلوغ و بلوغ زودرس اهمیت دارند ولی بیشتر بار عوامل بلوغ زودرس وابسته به ژنوم افراد است. در واقع این ژنتیک است که تعیین می‌کند در چه سنی فرد وارد بلوغ زودرس شود اما چنین به‌نظر می‌رسد که سایر عوامل نیز بر سن شروع و البته پیشرفت تکامل بلوغ تاثیرگذارند. تغذیه، وضعیت عمومی سلامت، موقعیت جغرافیایی و البته حالت روانی همگی می‌توانند از عوامل موثر بر شروع بلوغ باشند.

اینکه در بیشتر موارد نشانه های بلوغ در یک دختر تقریبا در همان زمانی که مادرش بلوغ را تجربه کرده ظاهر می‌شود، نشان می‌دهد ژنتیک بر زمان آغاز این پدیده اثر مستقیم دارد. این در واقع در ساختار بدن فرد تعیین شده است اما این تنها ژن نیست که تعیین‌کننده است. برخی عوامل محیطی هم این ژن را می‌پرورانند، از جمله وزن، قد و تغذیه.

عواملی باعث بلوغ زودرس می شوند که کاملاً و به درستی برای ما شناخته نشده اند. یک محور مهم در بدن وجود دارد که ممکن است دربرگیرنده عوامل مربوط به بلوغ جنسی باشد که به نام محور هیپوتالاموس ـ هیپوفیز و غدد جنسی یا غدد فوق کلیوی، مورد توجه بسیار است. هیپوفیز هورمونهای گنادوتروپین را ترشح می کند و هیپوتالاموس هورمونهای محرک هیپوفیز را می سازد و آزاد می کند و این مسیر هورمونی به غدد هدف یعنی غدد جنسی یا فوق کلیوی ختم می شود. قبل از شروع بلوغ زودرس ترشحات هورمونی گنادوتروپین از هیپوفیز کم است ولی احتمالاً تحت تأثیر غدد جنسی مردانه کنترل می شود. برای اینکه در نمونه های تجربی و آزمایشگاهی دیده شده که اگر فرد مذکری قبل از بلوغ زودرس اخته شود در واقع کنترل غدد جنسی بر هورمون گنادوتروپین کاهش یافته و سطح «گنادوتروپین ها» افزایش می یابد. با شروع دوره بلوغ سطح هورمونهای جنسی بخصوص در خواب اوج می گیرد و بعد از اینکه بلوغ زودرس شروع شد سطح هورمونهای جنسی و FSH/LH در طول روز و بیداری نیز افزایش می یابد. آندروژنها نیز توسط غدد یاد شده ساخته می شود.
تستوسترون یا هورمون جنسی مردانه در زندگی جنینی از حدود هفته هفتم حاملگی در غدد جنین مذکر شروع به ساخته شدن می کند و ترشح آن افزایش می یابد. ترشح و افزایش تستوسترون باعث تغییرات و شکل گیری اعضای تناسلی خارجی یک فرد مذکر می شود. بلوغ در یک نوجوان مذکر با رویش مو در صورت، عقب رفتن خط رویش مو در پیشانی، وضعیت ظاهری بدن و لگن و اندامها، رویش مو در زیر بغل و ناحیه زهار به طرف بالا و به شکل لوزی شروع می شود. تغییر صدا نیز تقریبا در همین زمان و با بلوغ زودرس اتفاق می افتد. تمامی این فرآیندها از حدود ۱۱، ۱۲ سالگی شروع می شوند و غالبا در یک دوره ۵ ساله تکمیل می شوند. البته سن شروع بلوغ زودرس و مراحل تکمیل آن در افراد مختلف متغیر است.

بلوغ زودرس جنسی

بلوغ جنسی در سنین قبل از ۹ سالگی در پسرها به عنوان یک رویداد غیر طبیعی تلقی می شود. بلوغ زودرس واقعی یا بلوغ هم جنسی Isosexual کامل، زمانی به وجود می آید که مردسازی ناقص و فرآیند اسپرماتوژنز (ساختن اسپرم) روی داده باشد. در حالی که بلوغ زودرس کاذب یا بلوغ زودرس هم جنسی ناقص در مواردی به وجود می آید که مردسازی بدون ساخت اسپرم اتفاق افتاده باشد. یعنی اینکه تشکیل آندروژن ناشی از فعال شدن زودرس سیستم هیپوفیز ـ هیپوتالاموس نیست. هرچند افتراق این دو در بلوغ زودرس مشکل است، اما این تفاوت وجود دارد.
مجموعه علل یا سندرومهایی که منجر به مردسازی زودرس می شوند شامل تومورهای سلول لیدیگ «سلول مولّد آندروژن»، تومورهای مترشحه گنادوتروپین کوریونیک انسانی یا (HCG)، تومورهای غده فوق کلیوی، هیپرپلازی و پرکاری مادرزادی غده فوق کلیوی، تجویز آندروژن یا هیپرپلازی و پرکاری سلولهای لیدیگ می باشند. در همه این موارد دیده شده که سطح تستوسترون یا «هورمون جنسی مردانه» پلاسما به صورت نامتناسب با سن افزایش قابل توجهی پیدا می کند. و علایم بلوغ زودرس جنسی و صفات ثانویه جنسی بروز پیدا می کند. تومورهای سلول لیدیگ در کودکان به ندرت دیده می شود اما باید توجه داشت در مواردی که اندازه بیضه های کودک متقارن نیست احتمال تومور سلول لیدیگ وجود دارد و باید معاینات و آزمایشات لازم صورت گیرد. بقیه تومورهای فوق الذکر از جمله تومور مردساز غده فوق کلیوی نیز مقادیر زیادی در نهایت تستوسترون می سازند که باعث دگرگونی شرایط عادی کودک می شوند و بلوغ زودرس جنسی اتفاق می افتد.

یکی از عوامل بلوغ زودرس جنسی در پسران، هیپرپلازی مادرزادی یا افزایش فعالیت غده فوق کلیوی است که منجر به افزایش سطح ماده ای به نام ۱۷ هیدروکسی پروژسترون و در نتیجه افزایش سطح آندروژن می شود. در این اختلال افزایش ترشح گنادوتروپین ممکن است در اوایل ثانویه بوده به طوری که بلوغ زودرس واقعی پس از آن روی دهد.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” درمان بلوغ زودرس ” و ” علت بلوغ زودرس ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه بلوغ زودرس مطالعه فرمایید.

منبع: تاپ ناز و آزمایشگاه نیلو



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

سن بلوغ

post_image

بلوغ می تواند در هر زمانی بین ۱۰ تا ۱۹ سالگی اتفاق افتد ، ولی متوسط سن بلوغ در دختران ۱۱ سالگی است و پسران یک یا دو سال بعد از آن به سن بلوغ می رسند . این تفاوتها در سن بلوغ به همان اندازه که مربوط به خود فرد است به مسایل اجتماعی هم در هر دو جنس مربوط می شود. شروع شدن پروسه بلوغ زود تر از زمان نرمالش، بلوغ زودرس نامیده می شود. بلوغ زودرس در دختران ۵ برابر بیشتر از پسران است. در سه چهارم موارد علت بلوغ زودرس مشخص نمی شود. امروزه این اختلال شایع است. در مورد سن بلوغ زودرس کمی اختلاف نظر در مورد سن بلوغ وجود دارد که این اختلاف عقیده به علت متفاوت بودن شرایط جغرافیایی، ژنتیک، تغذیه و عوامل دیگر می باشد. بیشترین توافق برای بلوغ زودرس سن کمتر از ۸ سال می باشد.

دخترانی که بلوغ زودرس دارند از نظر اخلاقی تهاجمی تر از دختران با بلوغ طبیعی هستند. مفاسد اجتماعی از جمله اعتیاد، رفتارهای ضد اجتماعی و آزار دادن والدین در این افراد بیشتر است. آرزو ها و امیدهای متفاوتی دارند و افسردگی و مشکلات در مدرسه از جمله گرفتن نمرات کم در این افراد زیاد تر است. چون در سن بلوغ دختران (قبل از بلوغ ، بلوغ جنسی ، و بعد از بلوغ) نوجوان با تغییرات و مشکلاتی مواجه می شود ،‌ باید والدین و یا آنان که به نوجوان نزدیکند به آرامی و با توضیح کافی او را در جریان این تغییرات قرار دهند .

بروز صفات ثانویه جنسی در مرحله قبل از سن بلوغ، اولین انزال ( احتلام ) یعنی خروج منی در پسران در زمان بلوغ ، آشنا کردن نوجوانان با مسایلی که در دوره بعد از بلوغ ممکن است برای آنان پیش بیاید (‌ مانند : استعمال مواد مخدر ، مشروبات الکلی ، مفاسد اجتماعی ، معاشرت و هم نشینی با دوستان ناباب و منحرف ، مشاهده فیلم های ویدئویی غیرمجاز و جنسی و … ) از مواردی است که باید در سن بلوغ به آن توجه کافی داشت .

بلوغ دیررس مشکل دیگری است که ممکن است برای برخی دختران و پسران ایجاد شود. بلوغ دیررس در پسران و دختران (تاخیر در بلوغ) هنگامی رخ می‌دهد که زمان بندی بدن برای بلوغ جنسی، دیرتر از حد معمول باشد. جای نگرانی اینجاست که ممکن است فرایند بلوغ آغاز نشود یا اینکه پس از آغاز آن، متوقف گردد.

علائم بلوغ

هورمونها باعث بروز بلوغ می شوند از حدود ۵ سال قبل از بلوغ جنسی ، میزان کمی از هورمونهای جنسی تولید و ترشح می شوند ، که این میزان به تدریج در سن بلوغ افزایش می یابد و سبب تکامل ساختمانی دستگاه تناسلی و عمل غدد جنسی در سن بلوغ می شود . هورمون های بلوغ از غده ای به نام هیپوفیز که در قاعده مغز قرار دارد و نیز از غدد جنسی ( بیضه ها در پسران و تخمدانها در دختران ) ترشح می شوند و با تأثیرگذاری بر سایر غدد و اثر متقابل بر یکدیگر سبب رشد و تکامل بیضه و سایر اعضاء تناسلی و بروز صفات ثانویه جنسی می شوند . این اثرات متقابل در تمام طول حیات باروری افراد ادامه دارد و بتدریج کاهش می یابد .

بنابراین پیدایش بلوغ بر اثر ترشح هورمونهای جنسی است که در سن بلوغ ترشح می شوند و فعالیت های هورمونی سبب بروز تظاهرات بلوغ می شود که صفات اولیه و ثانویه جنسی نامیده می شوند . صفات اولیه جنسی مربوط به مقاربت جنسی و تولید مثل در سن بلوغ است که در ارتباط با اعضای دستگاه تناسلی است و صفات ثانویه جنسی شامل رویش موی صورت و ناحیه تناسلی و بم شدن و تغییر آهنگ صدا در پسران و رویش موی ناحیه تناسلی و تغییرات اندامها در دختران است .

در سن بلوغ هورمونهای جنسی به تدریج افزایش می یابند و تغییرات بدنی را سبب می شوند . بنظر می رسد در سن ۱۶ تا ۱۷ سالگی سطح هورمون مردانه (تستوسترون) در خون خیلی زیاد می شود و سپس به آهستگی کاهش می یابد تا در افراد بزرگسال به میزان ثابتی برسد .

در معاینه فیزیکی فرد، علائم بلوغ (رشد سینه ها، رویش موهای عانه و …) در سن بلوغ دیده می شود. لازم به ذکر است که ممکن است نشانه های بلوغ با هم و به ترتیب اتفاق نیفتد و مثلاً ممکن است رشد موهای عانه اولین علامت سن بلوغ باشد در صورتیکه هنوز رشد سینه ها وجود ندارد. در مرحله بعدی کارهای پاراکلینیک شامل رادیوگرافی از مچ دست برای تعیین سن استخوانی و آزمایشات هورمون های تیروئید و تخمدان و فوق کلیه و غیره می باشد. MRI و CT برای بررسی مغز جهت رد کردن تومورهای مغزی انجام می شود. در صورتیکه توموری تشخیص داده شود، عمل جراحی ضرورت دارد. در غیر این صورت با درمان دارویی، هورمون های جنسی را کاهش داده که به دنبال آن علائم بلوغ به تاخیر می افتد. در بلوغ زودرس چون رشد استخوانی به سرعت صورت می گیرد، ممکن است باعث کوتاهی قد شود که می تواند با درمان دارویی این رشد استخوانی را متعادل کرد. اطمینان دادن به بیمار و داشتن صداقت بهترین روش است. باید والدین حمایت کافی از دختر خود بنمایند و اعتماد به نفس او را زیادتر کنند و توجه او را به رشد سریع جنسی کم کنند.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” درمان بلوغ زودرس ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه بلوغ زودرس مطالعه فرمایید.

منبع: مطهر. نوجوان



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

عوامل موثر در ﺷﺮوع ﺑﻠﻮغ

post_image

ﺑﻠﻮغ دوره ای اﺳﺖ ﮐﻪ طﯽ آن ﻣﺸﺨﺼﺎت ﺟﻨﺴﯽ ظﺎھﺮ و اﻋﻀﺎی ﺟﻨﺴﯽ ﺑﺎﻟﻎ ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ. در ﭘﺴﺮان، ﻣﻌﻤﻮﻻً ﺑﻠﻮغ ﺑﯿﻦ ۱۲ ﺳﺎﻟﮕﯽ ﺷﺮوع ﺷﺪه ﺗﺎ ﭘﺎﻧﺰده ﺳﺎل طﻮل ﻣﯽ ﮐﺸﺪ. ﻏﺪه ھﯿﭙﻮﻓﯿﺰ واﻗﻊ در ﻗﺎﻋﺪه ﻣﻐﺰ از عوامل موثر در ﺷﺮوع ﺑﻠﻮغ است که ﺷﺮوع ﺑﻪ ﺗﺮﺷﺢ ھﻮرﻣﻮن ھﺎﯾﯽ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﯿﻀﻪ را ﺑﺮای ﺗﻮﻟﯿﺪ ھﻮرﻣﻮن ﺟﻨﺴﯽ ﻣﺮداﻧﻪ ﯾﻌﻨﯽ ﺗﺴﺘﻮﺳﺘﺮون ﺗﺤﺮﯾﮏ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ. هورمون های بلوغ ﺑﺎﻋﺚ اﯾﺠﺎد ﺗﻐﯿﯿﺮاﺗﯽ ﻣﺜﻞ ﺑﺰرﮔﯽ اﻋﻀﺎی ﺗﻨﺎﺳﻠﯽ و رﺷﺪ ﻣﻮی ﺑﺪن و ﺳﭙﺲ ﺗﻮﻟﯿﺪ اﺳﭙﺮم و اﻓﺰاﯾﺶ ﻣﯿﻞ ﺟﻨﺴﯽ ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ. ﺳﻦ ﺷﺮوع ﺑﻠﻮغ در ﭘﺴﺮھﺎ ﺑﻄﻮر ﻣﺘﻮﺳﻂ در ۱۳ﺳﺎﻟﮕﯽ اﺳﺖ. دﺧﺘﺮان ﺣﺪود ﯾﮏ ﯾﺎ دو ﺳﺎل زودﺗﺮ از ﭘﺴﺮان ﺑﺎﻟﻎ ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ. دوﻗﻠﻮھﺎ از ھﺮ ﺟﻨﺴﯽ ﮐﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ دﯾﺮﺗﺮ ﺑﻪ ﺳﻦ ﺑﻠﻮغ ﻣﯽ رﺳﻨﺪ. درﺻﺪی از ﭘﺴﺮان و دﺧﺘﺮان ﮐﻤﯽ زودﺗﺮ و ﯾﺎ ﮐﻤﯽ دﯾﺮﺗﺮ از ﻣﯿﺎﻧﮕﯿﻦ اﻧﺪاﻣﮫﺎی ﺟﻨﺴﯽ ﺑﺎ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﻧﺪارﻧﺪ، اﻣﺎ ﺑﯿﻦ ﺳﻨﯿﻦ ۱۲ ﺗﺎ ۱۴ ﺳﺎﻟﮕﯽ ﺗﻔﺎوﺗﮫﺎی ﻣﺸﺨﺼﯽ ﺑﯿﻦ دو ﺟﻨﺲ ﺳﻨﯽ ﯾﺎد ﺷﺪه در ﺑﺎﻻ ﺑﻪ ﺳﻦ ﺑﻠﻮغ ﻣﯽ رﺳﻨﺪ. ﺗﺎ ۱۰ ﺳﺎﻟﮕﯽ ﭘﺴﺮ و دﺧﺘﺮ ﺗﻔﺎوت ھﺎی زﯾﺎدی ﻣﺸﺎھﺪه ﻣﯽ ﺷﻮد. ﺷﻮاھﺪی در دﺳﺖ اﺳﺖ ﮐﻪ رﻋﺎﯾﺖ ﺑﮫﺪاﺷﺖ، ﺳﻼﻣﺖ ﺟﺴﻤﯽ، ﺗﻐﺬﯾﻪ ﺧﻮب و ﻣﻨﺎﺳﺐ، ﻣﺮاﻗﺒﺘﮫﺎی ﭘﺰﺷﮑﯽ دوران ﺑﺎرداری و ﭘﺲ از ﺗﻮﻟﺪ، و ﻧﯿﺰ وراﺛﺖ از عوامل موثر در ﺷﺮوع ﺑﻠﻮغ هستند.

در ﺷﺮاﯾﻂ ﮐﻨﻮﻧﯽ در ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﺑﺎ ﻧﺴﻞ ﻗﺒﻠﯽ ﺑﻠﻮغ زودﺗﺮ اﺗﻔﺎق ﻣﯽ اﻓﺘﺪ. ﺑﻄﻮر ﮐﻠﯽ ﺑﻠﻮغ ﺟﻨﺴﯽ در ﭘﺴﺮان ۲ ﺗﺎ ۴ ﺳﺎل طﻮل ﻣﯽ ﮐﺸﺪ، ﺑﺪﯾﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﮐﻪ ﺣﺪود ﯾﮏ ﺗﺎ دو ﺳﺎل ﺑﺮای ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺣﺎﻟﺖ ﻏﯿﺮﺟﻨﺴﯽ ﺑﻪ ﺟﻨﺴﯽ زﻣﺎن ﻻزم اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺪﻧﺒﺎل آن ﯾﮏ ﯾﺎ دو ﺳﺎل طﻮل ﻣﯽ ﮐﺸﺪ ﮐﻪ اﻋﻀﺎی ﺗﻨﺎﺳﻠﯽ رﺷﺪ و ﺗﮑﺎﻣﻞ ﯾﺎﺑﻨﺪ. از آﻧﺠﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﻣﺪت زﻣﺎن رﺷﺪ ﭘﺴﺮھﺎ طﻮﻻﻧﯽ ﺗﺮ از دﺧﺘﺮھﺎ اﺳﺖ، ﻣﻌﻤﻮﻻ ً ﻗﺪ ﭘﺴﺮان ﺑﻠﻨﺪﺗﺮ از دﺧﺘﺮان ﻣﯽ ﺷﻮد. ﻻزم ﺑﻪ ﯾﺎدآوری اﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﻔﺎوﺗﮫﺎی ﻓﺮدی در ﺳﻦ ﺷﺮوع ﺑﻠﻮغ و ﺷﺎﺧﺺ ھﺎی رﺷﺪ ﺟﺴﻤﺎﻧﯽ ﺣﺘﯽ در ﻣﯿﺎن ﮐﻮدﮐﺎن ﯾﮏ ﺧﺎﻧﻮده ﺑﻪ ﻓﺮاواﻧﯽ ﻣﺸﺎھﺪه ﻣﯽ ﺷﻮد.

تاثیر تغذیه بر شروع بلوغ

برای سلامت فرزند‌تان هم که شده، رژیم غذایی متنوعی را در خانه اجرا کنید و دست از مصرف پی‌در‌پی گوشت بردارید، زیرا مصرف زیاد گوشت از عوامل موثر در ﺷﺮوع ﺑﻠﻮغ است و می‌تواند موجب بروز بلوغ زودرس در دختران شود. اگر در ۳ سالگی کودکی بیش از ۸ نوبت در هفته و در ۷ سالگی، ۱۲ نوبت در هفته گوشت مصرف کند، زودتر از همسالانش بالغ می‌شود. پژوهشگران می‌گویند رژیم غذایی حاوی گوشت زیاد، بدن را برای بارداری آماده می‌کند و سبب بلوغ زودرس هم می‌شود.

تاثیر تلویزیون بر شروع بلوغ

نه به دلیل ضعیف شدن چشم و نه از دست دادن تمرکز، به دلیل مبتلا نشدن به بلوغ زودرس هم که شده، فرزند‌تان را از جلوی تلویزیون دور کنید، زیرا محققان می‌گویند تماشای بیش از اندازه تلویزیون از عوامل موثر در ﺷﺮوع ﺑﻠﻮغ است و می‌تواند باعث اختلال در تعادل هورمونی در نوجوانان و در نتیجه بلوغ زودرس شود. جلوگیری از دسترسی کودکان به تلویزیون تنها به مدت یک هفته باعث افزایش ۳۰درصدی هورمون ملاتونین در آنها می‌شود. این هورمون که از بلوغ زودرس جلوگیری می‌کند با تماشای بی‌رویه تلویزیون در بدن آنها کاهش پیدا می‌کند. پس اگر نمی‌خواهید وضعیت هورمونی فرزند‌تان به هم بریزد و با مشکلات ناشی از بلوغ زودرس مواجه شود، تماشای تلویزیون را برایش جیره‌بندی کنید.

تاثیر سیگار بر شروع بلوغ

مادران باردار، باید به هزار و یک دلیل سیگار را ترک کنند و یکی از این دلایل، ابتلای فرزند‌شان به بلوغ زودرس است. دختران مادرانی که هر روز حداقل ۱۰ نخ سیگار طی دوره بارداری می‌کشند، ۳ تا ۴ ماه زودتر از مادران غیرسیگاری بلوغ را تجربه می‌ کنند بنابراین از عوامل موثر در ﺷﺮوع ﺑﻠﻮغ است. از آنجا که بلوغ زودرس می‌تواند خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی، سرطان سینه و حتی مشکلات تنفسی مانند آسم را به دنبال داشته باشد، محققان توصیه می‌کنند زنان قبل از آنکه تصمیم به مادر شدن بگیرند، سیگار‌شان را ترک کنند، زیرا سیگار کشیدن از عوامل موثر در ﺷﺮوع ﺑﻠﻮغ است و می ‌تواند تعادل هورمونی را در نوزادان دچار تغییر کند که این عامل در نهایت به پایین آمدن سن بلوغ دختران منجر می‌شود.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” درمان بلوغ زودرس ” و ” علت بلوغ زودرس ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه بلوغ زودرس مطالعه فرمایید.

منبع: شفاف. تنظیم خانواده



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

بلوغ زودرس فامیلیال مردانه

post_image

بلوغ زودرس فامیلیال مردانه مستقل از گنادوتروپین ها یک نوع نادر، اتوزوم غالب از بلوغ زودرس محیطی است و از مرد بیمار و زن ناقل ژن به فرزندان پسرشان منتقل می شود. علائم بلوغ در سن ۳-۲ سالگی مشخص می شود. بیضه ها فقط کمی بزرگ هستند. بیوپسی بیضه بلوغ سلول لایدیگ و گاهی هیپرپلازی شدید را نشان می دهد.

بلوغ توبول های سمینی فروس ممکن است وجود داشته باشد. سطوح تستوسترون به شدت بالا و شبیه سطح آن در پسرهای دچار بلوغ زودرس حقیقی است. ولی سطح پایه LH در حد قبل از بلوغ است و ترشح پالستایل LH ندارد و LH به تحریک با GnRH یا آگونیست های GnRH پاسخ نمی دهد. علت فعال شدن سلول های لایدیگ مستقل از تحریک گنادوتروپین جهش missense در گیرنده LH است که باعث فعال شدن تولید cAMP می شود. بلوغ استخوانی به شدت افزایش یافته است. وقتی که سن استخوانی به طیف بلوغ زودرس فامیلیال مردانه نزدیک می شود مکانیزم بلوغ به فرم وابسته به گنادوتروپین تغییر می کند. این توالی شبیه به کودکان دچار سندرم مک کون آلبرایت و بیماران مبتلا به هیپرپلازی مادرزادی آدرنال است.

بلوغ زودرس فامیلیال مردانه مستقل از گنادوتروپین در بعضی پسرهای مبتلا به نوع سودوهیپوپاراتیروئید IA که جهش منفرد در پروتئین Gsα دارند هم دیده شده است. این جهش در دمای طبیعی بدن غیر فعال می شود و باعث سودوهیپوپاراتیروئیدی می شود ولی در دمای پایین تر بیضه جهش فعال شده و باعث تحریک آدنیلات سیکلاز و تولید تستوسترون می شود با وجودی که این جهش از جهش در گیرنده LH متفاوت است ولی علائمی شبیه به آن دارد (جهش در گیرنده LH باعث بلوغ زودس فامیلیال مردانه مستقل از گنادوتروپین می شود).

درمان بلوغ زودرس فامیلیال مردانه

بلوغ زودرس فامیلیال مردانه در پسرهای جوان با دادن کتوکونازول به مقدار ۶۰۰ mg/24 hr divided Q8h به خوبی درمان می شوند کتوکونازول داروی ضد قارچی است که C17, 20 Lyase را مهار کرده و مانع سنتز تستوسترون می شوند. بقیه موارد از ترکیب آنتی اندروژن ها (مثل اسیپرونولاکتون یا فلوتامید) و مهارکننده های آروماتاز (لتزول یا آناستروزول) برای بلوغ زودرس فامیلیال مردانه استفاده می کنند چون استروژن مشتق شده از آندروژن ها بلوغ استخوانی را تحریک می کند. این داروها نمی توانند تستوسترون سرم را به غلظت طبیعی قبل بلوغ برسانند و نمی توانند کلیه اثرات سوء افزایش هورمون های جنسی را از بین ببرند. آنها سرعت بلوغ را کم می کند ولی آن را از بین نمی برند و پرگنوس قدی را بهبود نمی دهند. بلوغ پسرهایی که به فرم وابسته به GnRH تبدیل می شوند و بلوغ زودرس فامیلیال مردانه نیاز به درمان ترکیبی با آگونیست های GnRH دارد.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطالب زیر را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه بلوغ زودرس مطالعه فرمایید.

درمان بلوغ زودرس

نشانه های بلوغ زودرس

علت بلوغ زودرس

منبع: کتاب بیماری های غدد و متابولیسم (نلسون)



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

بلوغ زودرس با سندرم مک کون آلبرایت

post_image

بلوغ زودرس با سندرم مک کون آلبرایت همراه با دیس پلازی فیبروز چند استخوانی و پیگمانتاسیون غیر طبیعی:

سندرم مک کون آلبرایت با پیگمانتاسیون لکه ای پوست و دیس پلازی فیبروز در استخوان ها همراه است این بیماری نادر بوده و شیوع حدود یک در صد هزار تا یک در یک میلیون دارد. این بیماری از علل کلاسیک بلوغ زودرس محیطی بوده و می تواند باعث القای فعالیت هیپوفیز، تیروئید و آدرنال شود. در بلوغ زودرس با سندرم مک کون آلبرایت غدد بدن به طور خودکار فعال می شوند و این حالت در اثر جهش missense در ژن کد کننده Gs α-subunito که یک Gprotein محرک تولید cAMP است رخ می دهد و باعث تولید انکوپروتئین gsp و فعال شدن گیرنده هایی (کوتیکوتروپین FSH, TSH, ACTH و گیرنده LH) می شود که وابسته به مکانیزه cAMP است و باعث تکثیر سلولی هم می شود. چون این جهش ها سوماتیک هستند نه ژنومیک در بافت های مختلف به طور گوناگون ظاهر می شود و علائمی مختلفی را هم ایجاد می کند.

نشانه ها

بلوغ زودرس در دخترها اغلب دیده می شود. متوسط سن شروع در دخترها حدود ۳ سالگی است ولی خونریزی واژینال حتی در ۴ ماهگی و خصوصیات ثانویه جنسی حتی در ۶ ماهگی هم دیده شده است. دخترهای جوان سطوح پایین LH و FSH دارند که به تحریک GnRH جواب نمی دهد سطوح استرادیول ممکن است طبیعی یا شدیداً افزایش یافته باشد. اغلب ترشح استرادیول سیکلیک بوده و با اندازه کیست ها نسبت دارد. در پسرها بلوغ زودرس نادرتر بوده ولی در بعضی موارد گزارش شده است. بر خلاف بزرگی تخمدان در دخترها بزرگی بیضه در پسرها نسبتاً قرینه است. در پسرها بزرگی آلت و موهای پوبیس مثل بلوغ طبیعی است. بافت شناسی بیضه ها توبول های بزرگ سمینی فروس را بدون هیپرپلازی لایدیگ نشان می دهد. این یافته شبیه مراحل اولیه بلوغ است.

پرکاری تیروئید که در سندرم مک کون آلبرایت دیده می شود با بیماری گریوز تفاوت دارد. شیوع آن در دختر و پسر به یک اندازه است. گواتر معمولاً مولتی ندولار است. پرکاری تیروئید بالینی در بچه ها نادر است ولی گواتر، افزایش خفیف سطح تری یدوتیرونین (T3) سطح پایین TSH و تغییرات در سونوگرافی غده گزارش می شود. تیروئیدکتومیبه ندرت لازم می شود. در بیماران با سندرم کوشینگ یا هیپرپلازی دو طرف ندولار آدرنوکورتیکال در اوایل شیرخوارگی دیده می شود که بلوغ جنسی را به جلو می اندازد. سطوح ACTH پایین بوده و عملکرد آدرنال با دوزهای بالای دگزامتازون ساپرس نمی شود. درمان آدرنالکتومی دو طرفه است. افزایش ترشح هورمون رشد به ندرت دیده می شود و به صورت ژیگانتیسم و اکرومگالی و افزایش سرعت رشد بدون بلوغ زودرس دیده می شود.

دخترها و پسرها به یک اندازه درگیر بلوغ زودرس می شوند. سطح سرمی هورمون رشد بالاست و در خواب هم افزایش می یابد، این هورمون با TRH تقویت شده و با گلوکز خوراکی به خوبی مهار نمی شود. سطوح سرمی پرولاکتین در اغلب بیماران بلوغ زودرس افزایش یافته است ولی در کمتر از نیمی از بیماران تومور در هیپوفیز دیده می شود. اکتروتاید یا لانرئوتاید آنالوگ های طولانی اثر سوماتوستاتین بوده و در درمان هیپرسوماتروپیسم بلوغ زودرس به کار می روند. پرگنوس دراز مدت خوب است، ولی بدشکلی، شکستگی مکرر، درد و گاهی فشار روی اعصاب کرانیال می تواند در اثر ضایعات استخوانی دیده شود. از تظاهرات خارج غده ای، فسفاچوری که باعث ریکنز و استئومالاسی می شود شایع ترست. درگیری قلبی و کبدی نادر است ولی ممکن است تهدیدکننده حیات باشد (کلاستازشدید نوزادی).

درمان بلوغ زودرس با سندرم مک کون آلبرایت

در دخترها و پسرها وقتی سن استخوانی به طیف سن بلوغ نزدیک شود ترشح گنادوتروپین ها شروع می شود و پاسخ به GnRH شبیه بلوغ شده و بلوغ زودرس مرکزی به بلوغ کاذب قبلی غلبه می کند. در دخترها، قاعدگی منظم تر می شود ولی اغلب کاملاً منظم نمی شود و بارداری هم گزارش شده است. پیشرفت بلوغ در بیماران سندرم مک کون آلبرایت متغیر است. کیست های تخمدان در بلوغ زودرس اغلب خود به خود ناپدید می شوند و به ندرت آسپیراسیون و برداشتن جراحی کیست ها لازم می شود. در دخترها با ترشح مداوم استرادیول برای درمان بلوغ زودرس، می توان از موادی که در مرحله نهایی بیوسنتز استروژن اثر می کنند استفاده کرد مثل مهار کننده های آروماتاز از جمله لتروزول خوراکی و یا ترکیبات ضد استروژنی مثل تاموکسی فن و فولوسترنت که باعث محدود کردن اثر استروژنی روی بلوغ و تکامل استخوانی می شوند. ترکیبات مشابه در بلوغ زودرس پسرها هم استفاده شده است. در پسرها علاوه بر این ها از ترکیبات آنتی اندروژنی مثل اسپیرونولاکتون هم استفاده می شود. استفاده از این ترکیبات برای درمان بلوغ زودرس با سندرم مک کون آلبرایت در FDA هنوز تأیید نشده است. تاموکسی فن و فلوتامید هم ممکن است هپاتوتوکسیک بوده و دوز بالای اسپیرونولاکتون به ندرت ایجاد هیپرکالمی می کند.

درمان با آنالوگ های طولانی اثر GnRH بلوغ زودرس فقط در بیمارانی که بلوغشان از حالت مستقل از گنادوتروپین به مکانیزم وابسته به گنادوتروپین تغییر کرده مؤثر می باشد.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطالب زیر را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه بلوغ زودرس مطالعه فرمایید.

درمان بلوغ زودرس

نشانه های بلوغ زودرس

علت بلوغ زودرس

منبع: کتاب بیماری های غدد و متابولیسم (نلسون)



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

سندرم بلوغ زودرس هیپوتیروئیدی

post_image

در کودکان با هیپوتیروئیدی درمان نشده، شروع بلوغ معمولاً تأخیری است تا بلوغ اپی فیز به سن ۱۳-۱۲ سالگی برسد. سندرم بلوغ زودرس هیپوتیروئیدی در کودکان درمان نشده در حصور سن استخوانی پایین یک ارتباط غیر فیزیولوژی دارد و در حدود ۵۰ درصد بچه ها با هیپوتیروئیدی شدید طولانی مدت دیده می شود.

علائم

این بچه ها علائم معمول هیپوتیروئیدی مثل تأخیر رشد و تأخیر بلوغ استخوان را دارند. علت هیپوتیروئیدی و کم کاری تیروئید معمولاً هاشیماتوتیروئیدیت بوده که اغلب تشخیص داده نشده است، خصوصاً در بچه ها با نیازهای خاص مثل تریزومی ۲۱ که علائم هیپوتیروئیدی شدید به علت شباهت علائم با سندرم بلوغ زودرس هیپوتیروئیدی تشخیص دشواری داشته است.

علائم بلوغ جنسی در دخترها شامل بزرگی سینه و خونریزی قاعدگی (حتی در حضور سینه کوچک) است. سونوگرافی لگن تخمدان های بزرگ و پر از کیست را نشان می دهد. در پسرها بزرگی بیضه همراه با بزرگی خفیف آلت بدون موهای پوبیس دیده می شود. بزرگی سلا که نشانه هیپوتیروئیدی دراز مدت است ممکن است در عکس ساده جمجمه یا MRI دیده شود. سطح پلاسمایی TSH به شدت بالا بوده و سطح پرولاکتین هم کمی افزایش یافته است. با وجودی که سطح FSH پایین بوده و LH هم قابل اندازه گیری نیست دوز بالای TSH با گیرنده FSH تعامل می کند و اثر شبیه FSH بدون حضور LH در گناد فرد ظاهر می شود. در نتیجه برخلاف بلوغ زودرس مرکزی، بزرگی بیضه می تواند بدون ترشح تستوسترون در پسرها رخ دهد. بنابراین بلوغ زودرس به دنبال هیپوتیروئیدی یک فرم ناقص بلوغ وابسته به گنادوتروپین هاست.

درمان سندرم بلوغ زودرس هیپوتیروئیدی

درمان هیپوتیروئیدی باعث بازگشت سریع علائم سندرم بلوغ زودرس هیپوتیروئیدی می شود. سن استخوانی سریع پیشرفت می کند و بلوغ پسرفت می کند و این تغییرات طی چند ماه از شروع هورمون تیروئیدی جایگزین رخ می دهد. تسریع بلوغ استخوانی را می توان با دادن آنالوگ های GnRH تعدیل کرد. ماکروارکیدیسم (حجم بیضه بیش از ۳۰ mL) علی رغم درمان کافی هورمون تیروئید باقی می ماند.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطالب زیر را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه بلوغ زودرس مطالعه فرمایید.

درمان بلوغ زودرس

نشانه های بلوغ زودرس

علت بلوغ زودرس

منبع: کتاب بیماری های غدد و متابولیسم (نلسون)



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

بلوغ زودرس به علت تابش اشعه

post_image

رادیوتراپی مغزی و تابش اشعه به مغز، معمولاً در لوکمی و تومورهای مغزی، خطر بلوغ زودرس را به شدت افزایش می دهد، حال چه اشعه مستقیم به هیپوتالاموس تابیده یا به نواحی دورتر مغزی خورده باشد. رادیوتراپی و تابش اشعه به مغز با دوز کم (۱۸-۲۴ Gy) شروع بلوغ جنسی را فقط در دخترها تسریع می کند. ولی رادیوتراپی با دوز بالا حدود ۲۵-۴۷Gy بلوغ جنسی را در هر دو جنس تسریع می کند و خطر ایجاد بلوغ زودرس نسبت معکوس با سن کودک در زمان رادیوتراپی مغزی و تابش اشعه به مغز دارد.

بلوغ زودرس به علت تابش اشعه به مغز اغلب با کمبود هورمون رشد همراه بوده و ممکن است با سایر شرایط (اشعه درمانی نخاع، هیپوتیروئید) اثر بدی روی پرگنوس قد نهایی در بزرگسالی بگذارد. اگر به علائم اولیه تکاملی بلوغ در کودک توجه کافی نکنیم ترکیب هورمون رشد و اثر تسریع کنندگی هورمون های جنسی اغلب باعث ایجاد سرعت رشد طبیعی می شود که به نوبه خود منجر به افزایش سریع سن استخوانی و اختلال در قد نهایی می شود.

درمان بلوغ زودرس به علت تابش اشعه

آنالوگ های GnRH در تابش اشعه به مغز در توقف بلوغ مؤثر است. با این وجود کمبود همزمان هورمون رشد (و یا کمبود هورمون تیروئیدی باعث تشخیص داده شده و به سرعت درمان شوند تا قد نهایی بهتر شود. بر عکس یکی از عوارض دیررس رادیوتراپی و تابش اشعه به مغز با دوز بالا به مغز در بیماران با یا بدون شرح حال بلوغ زودرس کمبود گنادوتروپین ها ناشی از هیپوپیتوتاریسم است که نیاز به درمان جایگزین با استروئیدهای جنسی دارد.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطالب زیر را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه بلوغ زودرس مطالعه فرمایید.

درمان بلوغ زودرس

نشانه های بلوغ زودرس

علت بلوغ زودرس

منبع: کتاب بیماری های غدد و متابولیسم (نلسون)



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

تشخیص و درمان بلوغ زودرس

post_image

غلظت هورمونهای جنسی معمولاً متناسب با مرحله بلوغ در هر دو جنس است. غلظت استرادیول سرم در دخترها در مرحله اول بلوغ جنسی مثل بلوغ طبیعی کم یا ناچیز است. در پسرها، معمولاً وقتی والدین کودک را به پزشک می آورند سطح تستوسترون سرم بالا و قابل اندازه گیری است، خصوصاً اگر نمونه اول صبح گرفته شده باشد. امروزه برای تشخیص و درمان بلوغ زودرس روشهای حساس ایمنو متریک(شامل ایمنورادیو متری، ایمنوفلورومتری و شیمی لومی نسانس) برای هورمون LH جایگزین روش مرسوم رادیو ایمنواسی LH شده که حساسیت تشخیصی بیشتری در بلوغ زودرس دارد.

تشخیص

با ارزیابی های دقیق تر، سطح LH ( که در مرحله قبل از بلوغ در خون ناچیز است)، در بلوغ زودرس مرکزی در ۷۵-۵۰ درصد دخترها و درصد بیشتری از پسرها قابل اندازه گیری شده است. ارزیابی LH در نمونه های خونی سریال حین خواب ارزش تشخیصی بیشتری نسبت به یک نمونه تصادفی در بلوغ زودرس داشته و الگوی پالستایل LH را به خوبی نشان می دهد.

تجویز وریدی GnRH ( تست تحریکی GnRH)و یا آگونیست GnRH(تست تحریکی لوپرالاید) برای تشخیص بلوغ زودرس بسیار کمک کننده است؛ خصوصاً در پسرها که پاسخ سریع LH و غلبه LHبه FSH در فاز اولیه، بلوغ زودرس را مشخص میکند.

در دخترهای مبتلا به بلوغ زودرس ترشح شبانه LH و پاسخ LH بهGnRH یا آگونیست های GnRH ممکن است در مرحله تکاملی بلوغ سینه II تا اوایل III بسیارکم باشد. در این دخترها با پاسخLH پایین، اثبات بلوغ زودرس با ارزیابی استرادیول حدود ۲۴- ۲۰ ساعت بعد از تحریک با لوپرلاید است. بلوغ استخوانی افزایش یافته و اغلب۳-۲ انحراف معیار بالاتر از همسالان است. سونوگرافی لگن در دخترها بزرگی پیشرونده تخمدان ها و سپس بزرگی رحم و اندازه لگن را نشان می دهد.

در MRI معمولاً بزرگی فیزیولوژیک غده هیپوفیز( شبیه بلوغ طبیعی و گاهی پاتولوژی های مغزی دیده می شود. علل ساختاری مغز همیشه باید در MRI رد شوند. این مشکلات معمولاً در دخترهایی که تکامل سریع سینه دارند، دخترها با استرادیول بیش از ۳۰pg/mL ، دخترها با سن کمتر از ۶ سال و تمام پسرها باید همیشه مدنظر باشند ولی معیار بالینی خاصی برای انجام تصویربرداری مغزی هنوز در دست نیست. بعضی از پزشکان MRI را برای تمام کودکان دچار بلوغ زودرس مرکزی پیشنهاد می کنند. علل مستقل از گنادوتروپین بلوغ زودرس همیشه در تشخیص افتراقی هستند. در دخترها این موارد شامل تومور تخمدان، کیست های خودکار عملکردی تخمدان، تومورهای آدرنالfeminizing ، سندرم مک کون – آلبرایت و مصرف اگزون استروژن است. در پسرها هم مواردی مثل هیپرپلازی مادرزادی آدرنال، تومور آدرنال، تومور سلول لیدیگ، تومورهای مولد گنادوتروپین کوریونی و بلوغ زودرس فامیلیال مردانه را باید در نظر داشت.

درمان بلوغ زودرس

اساساً تمام پسرها و گروه عمده دخترها با بلوغ زودرس با پیشرفت سریع کاندید درمان بلوغ زودرس هستند. دخترها با بلوغ زودرس با پیشرفت آهسته ایدیوپاتیک مرکزی از نظر پیش آگهی قدی از درمان با آگونیست GnRH سودی نمی برند. بچه های SGA در معرض خطر بیشتری برای کوتاهی قد در بزرگسالی هستند و باید درمان جدی تری برای بلوغ زودرس دریافت کنند و احتمالاً به hGH هم نیاز پیدا می کنند. بعضی بیماران فقط نیاز به درمان روانپزشکی یا اجتماعی بلوغ زودرس دارند مثل کودکان با نیاز خاص و دخترهای کم سن در معرض خطر منارک زودرس.

مشاهدات انجام شده نشان داد سلولهای گنادوتروپیک هیپوفیز جهت رهایی گنادوتروپین نیاز به تحریک پالستایل GnRH دارند نه تحریک مداوم و این مطالب باعث شد ازآگونیست های GnRH در درمان بلوغ زودرس مرکزی استفاده شود. چون فرم ساختگی GnRH نسبت به فرم طبیعی آن قویتر است و طول اثر بیشتری در درمان بلوغ زودرس دارد، از این آگونیست های GnRH جهت desensitize کردن سلولهای گنادو تروپیک هیپوفیز به اثر تحریکی GnRH داخلی استفاده می شود تا مانع شروع بلوغ زودرس مرکزی شود. ترکیبات طولانی اثر آگونیست GnRH که غلظت سرمی دارو را هفته ها و ماهها ثابت نگه می دارند، گزینه مناسب برای درمان بلوغ زودرس هستند. در امریکا بیشترین ترکیبی که استفاده می شود، استات لوپرلاید با دوز ۰٫۳-۰٫۲۵mg/kg(حداقل۷٫۵ میلی گرم) به صورت عضلانی هر ۴ هفته است. سایر ترکیبات شامل دکاپیتیل(D-Trp6-GnRH) و استات گوسرین(Zoladex) است که در بقیه کشورها استفاده می شود. تجمع مایع استریل در محل تزریق شایعترین مشکل موضعی بلوغ زودرس است و در ۳%-۲ > بیماران دیده می شود.

از هیسترلین فرم زیرپوستی کاشتنی به مقدار ۵۰ میلی گرم در درمان بلوغ زودرس مرکزی استفاده شده است. سایر گزینه های در دسترس درمان بلوغ زودرس شامل تزریق زیرپوستی لوپرلاید مایع یک یا دوبار در روز و فرم داخل بینی نفارلین به مقدار۸۰۰mgbid ( که همگی آگونیست های GnRH هستند) می باشند.

خطر مصرف نامنظم دارو در تجویزهای روزانه و جذب متغیر دارو در فرم داخل بینی در روزهای مختلف خواص دراز مدت آنها در افزایش قد رامحدود کرده است. ترکیبات طولانی اثرترDepot-Luperolide با نیمه عمر ۹۰ روز هنوز از FDA تأیید نگرفته اند. آنتاگونیست های GnRH نسبتاً جدید بوده و کاملاً بررسی نشده اند. آنتاگونیست های خوراکی GnRH هم در دست بررسی هستند. درمان بلوغ زودرس باعث کاهش سرعت رشد و رسیدن به سرعت رشد متناسب به سن می شود و بلوغ استخوانی را به تأخیر می اندازد. بعضی کودکان خصوصاً با سن استخوانی پیشرفته(درحدبلوغ) دچار کاهش رشد و توقف بلوغ استخوانی می شوند.

درمان بلوغ زودرس باعث افزایش قد نهایی شده ولی قد نهایی پس از بسته شدن اپی فیز تقریباً ISD کمتر از قد متوسط والدین می شود. در دخترها تکامل سینه اگر در مرحله تانر ۲ تا ۳ باشد پسرفت می کند. اغلب اندازه سینه در مرحله ۳ به ۴ بعد از تشخیص و درمان بلوغ زودرس تغییر نمیکند حتی ممکن است کمی بزرگ تر شود که علت افزایش بافت چربی بعد درمان در سینه هاست، در حالی که بافت گلاندولار کاهش می یابد و موهای پوبیس معمولاً حین درمان بلوغ زودرس تغییر نکرده یا با سرعت کمتری پیشرفت می کنند که نشانه افزایش تدریجی آندروژن های آدرنال است. قاعدگی اگر رخ داده باشد متوقف می شود، در سونوگرافی لگن اندازه تخمدان و رحم کاهش می یابد. در پسرها بافت بیضه کاهش می یابد، موهای پوبیس به طور متغیر در بلوغ زودرس پسرفت می کند و تعداد erection ها کم می شود. به جز کاهش برگشت پذیر متراکم استخوان هیچ عارضه جدی از آنالوگهای GnR در کودکان درمان شده دیده نشده است. اگر درمان بلوغ زودرس مؤثر باشد، غلظت هورمون های جنسی سرم به سطح قبل بلوغ می رسد. سطوحLH سرم و هورمون های جنسی با ادامه درمان سرکوب شده می ماند، ولی با قطع درمان بلوغ زودرس به سرعت رخ می دهد که معمولاً در سن تقویمی بلوغ است. در دخترها منارک و سیکلهای تخمک گذاری حدود ۱۸ ماه(۲۴-۶) بعد از قطع درمان شروع می شوند. اضافه کردنhGH به آنتاگونیست های GnRH در کودکان با بلوغ زودرس افزایش قابل ملاحظه بلوغ استخوان و قدنهایی پیش بینی شده پایین استفاده می شود. درمان بلوغ زودرس ترکیبیhGH باGnRH قدنهایی را افزایش می دهد.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطالب زیر را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه بلوغ زودرس مطالعه فرمایید.

نشانه های بلوغ زودرس

علت بلوغ زودرس

علل بلوغ زودرس محیطی

منبع: کتاب بیماری های غدد و متابولیسم (نلسون)



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

بلوغ

post_image

بلوغ زودرس (Precocious puberty):

به طور معمول بلوغ زودرس دختران به صورت بروز صفات ثانویه جنسی در دختران کوچکتر از ۸ سال تعریف شده است. این تعریف بر اطلاعات به دست آمده از مطالعه ی مارشال و تنر در دختران انگلیسی در دهه ۱۹۶۰ استوار است. مطالعات اخیر پیشنهاد می کنند که چنانچه تکامل پستان یا ظهور موهای پوبیک در دختران سفید پوست قبل از ۷ سالگی و در دختران سیاه پوست، قبل از ۶ سالگی رخ دهد، بایستی آنها را از نظر بلوغ زودرس ارزیابی نمود. بلوغ زودرس غالباً منشأ مرکزی دارد و ناشی از فعال شدن زود هنگام محور هیپوتالاموس- هیپوفیز- تخمدان می باشد. بلوغ زودرس با ترشح ضربانی LH و افزایش پاسخ LH و FSH و GnRH اگزوژن (تحریک ۲ تا ۳ برابر)، مشخص می گردد. زودرسی حقیقی با پیشرفت بارز سن استخوانی به میزان بیش از ۲ انحراف معیار (SD)، شرح حال اخثر تسریع رشد و تظاهر صفات ثانویه جنسی مشخص می شود.

در دختران بلوغ زودرس مرکزی تقریباً در ۸۵ درصد موارد ایدیوپاتیک است؛ با این حال علل نوروژنیک نیز باید مورد توجه قرار گیرند. آگونیست های GnRH که غیر حساس شدن هیپوفیزی را القا می کنند، پایه اصلی درمانی بلوغ زودرس هستند و از بسته شدن اپی فیزی زود هنگام جلوگیری نموده، قد بزرگسالی را حفظ می نماید و در کنترل مسائل روانی- اجتماعی بلوغ زودرس سودمندند.

بلوغ زودرس محیطی، شامل فعال شدن محور هیپوتالاموسی- هیپوفیزی- تخمدانی نمی شود و با گنادوتروپین های مهار شده در حضور افزایش استرادیول، مشخص می گردد. درمان بلوغ زودرس محیطی شامل درمان اختلال زمینه ای و محدود نمودن اثرات استروئیدهای گنادی به کمک مهارکننده های آروماتاژ، مهار کننده های استروئیدوژنز و بلوک کننده های گیرنده استروژن می باشد. باید به این مسئله توجه داشت که بلوغ زودرس مرکزی می تواند در دخترانی که زودرسی آنها به طور اولیه محیطی است نیز ایجاد شود (همانند سندرم مک کون آلبرایت و هیپرپلازی مادرزادی آدرنال). ممکن است اشکال ناقص و متناوب بلوغ زودرس نیز روی دهند. به عنوان مثال، تکامل زودرس پستان ممکن است بدون هیچ گونه پیشرفت بعدی و بدون پیشرفت قابل توجه در سن استخوانی، تولید آندروژن یا مختل شدن قد، در دختران کوچکتر از ۲ سال رخ دهد. آدرنارک زودرس نیز در غیاب تکامل پیشرونده ی بلوغ روی می دهد، اما بایستی آن را هیپرپلازی مادرزادی آدرنال با شروع دیررس و تومورهای ترشح کننده ی آندروژن [که در این مورد ممکن است زودرسی درگر جنسی «Heterosexual precocity» نامیده می شود] افتراق داد. ممکن است آدرنارک زودرس با چاقی، هیپرانسولینمی و مستعد بودن برای ابتلا به PCOS همراه باشد.

بلوغ دیررس (Delayed puberty):

بلوغ دیررس عبارت است از: فقدان صفات ثانویه جنسی در دختران تا سن ۱۳ سالگی.

ملاحظات تشخیصی علائم بلوغ دیررس مشابهت بسیاری به ملاحظات آمنوره اولیه دارد. بین ۲۵ تا ۴۰ درصد بلوغ دیررس دختران، منشأ تخمدانی دارد و مبتلایان به سندرم ترنر، بخش اعظم بلوغ دیررس در دختران را تشکیل می دهند. هیپوگنادیسم هیپوگنادوتروپیک عملکردی دارای اتیولوژی های متنوعی مانند بیماری های سیستمیک (شامل بیماری سلیاک و بیماری مزمن کلیوی) و اندروکرینوپاتی هایی نظیر دیابت و هیپوتیروئیدی می باشد. علاوه بر این به نظر می رشد به ویژه دختران، مستعد اثرات زیان بار ناهنجاری های تعادل انرژی ناشی از ورزش، رژیم گرفتن و یا اختلالات غذا خوردن هستند. این شرایط برگشت پذیر روی هم رفته مسئولیت تقریباً ۲۵درصد موارد بلوغ دیررس دختران را بر عهده دارند.

هیپوگنادیسم هیپوگنادوتروپیک مادرزادی دختران یا پسران می تواند بر اثر جهش هایی در ژن های متعدد مختلف یا ترکیبی از ژن ها ایجاد گردد. مطالعات خانوادگی پیشنهاد کننده این امر هستند که ممکن است ژن های شناسایی شده ای که با بلوغ دیررس همراهی دارند. همچنین منجر به بلوغ دیررس شوند و گزارشات اخیر، مطرح ساخته اند که ممکن است استعداد ژنتیکی به استرس های محیطی نظیر رژیم غذایی و ورزش، مسئول حداقل برخی از موارد آمنوره عملکردی هیپوتالاموسی باشند. اگرچه علل نوروآناتومیک بلوغ دیررس در دختران به میزان قابل توجهی شیوع کمتری نسبت به پسران دارند، رد نمودن این اختلالات درزمینه ی هیپوگنادیسم هیپوگنادوتروپیک، همواره از اهمیت بالایی برخوردار است.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطالب زیر را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه بلوغ زودرس و دیررس مطالعه فرمایید.

درمان بلوغ زودرس

نشانه های بلوغ زودرس

علت بلوغ زودرس

علل بلوغ دیررس

درمان بلوغ دیررس

منبع: کتاب غدد و متابولیسم



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

درمان بلوغ زودرس پسران

post_image

عواملى باعث بلوغ مى شوند که کاملا و به درستى براى ما شناخته نشده اند. یک محور مهم در بدن وجود دارد که ممکن است دربرگیرنده عوامل مربوط به بلوغ جنسى پسران باشد که به نام محور هیپوتالاموس ـ هیپوفیز و غدد جنسى یا غدد فوق کلیوى, در درمان بلوغ زودرس پسران مورد توجه بسیار است.

هیپوفیز هورمونهاى گنادوتروپین را ترشح مى کند و هیپوتالاموس هورمونهاى محرک هیپوفیز را مى سازد و آزاد مى کند و این مسیر هورمونى به غدد هدف یعنى غدد جنسى یا فوق کلیوى ختم مى شود. قبل از شروع بلوغ ترشحات هورمونى گنادوتروپین از هیپوفیز کم است ولى احتمالا تحت تإثیر غدد جنسى مردانه کنترل مى شود. براى اینکه در نمونه هاى تجربى و آزمایشگاهى دیده شده که اگر فرد مذکرى قبل از بلوغ اخته شود در واقع کنترل غدد جنسى بر هورمون گنادوتروپین کاهش یافته و سطح گنادوتروپین ها افزایش مى یابد. با شروع دوره بلوغ سطح هورمونهاى جنسى بخصوص در خواب اوج مى گیرد و بعد از اینکه دوره بلوغ شروع شد سطح هورمونهاى جنسى وFSH/LH در طول روز و بیدارى نیز افزایش مى یابد. آندروژنها نیز توسط غدد یاد شده ساخته مى شود.

بلوغ جنسى در سنین قبل از ۹ سالگى در پسرها به عنوان یک رویداد غیر طبیعى تلقى مى شود. بلوغ زودرس واقعى یا بلوغ هم جنسىIsosexual کامل, زمانى به وجود مى آید که مردسازى ناقص و فرآیند اسپرماتوژنز (ساختن اسپرم) روى داده باشد. در حالى که بلوغ زودرس کاذب یا بلوغ زودرس هم جنسى ناقص در مواردى به وجود مى آید که مردسازى بدون ساخت اسپرم اتفاق افتاده باشد. یعنى اینکه تشکیل آندروژن ناشى از فعال شدن زودرس سیستم هیپوفیز ـ هیپوتالاموس نیست. هرچند افتراق این دو مشکل است, اما این تفاوت وجود دارد.

علل بلوغ زودرس در پسران

بلوغ زودرس در پسران به محرک های محیطی برمی گردد که طی آن کودکان و نوجوانان، اطلاعاتی را از طریق شنیدن صحبت های گروه همسالان یا خانواده و رسانه های گروهی دریافت می کنند که دانستن آنها برای سن آنها زود است.به طور معمول بلوغ جسمی همراه با بلوغ شناختی و عاطفی است و به طور کلی می توان گفت، بلوغ زودرس برای دختران جامعه ما یک پدیده منفی تلقی می شود اما برای بیشتر پسران مثبت در نظر گرفته می شود؛ نوعی نماد مردانگی و رسیدن به مرحله تصمیم گیری. با این وجود میزان شیوع آن در دختران بیشتر است.

پیشگیری و درمان بلوغ زودرس در پسران

راه‌حل پیشگیری از بلوغ زودرس در پسران به تغذیه و توجه به رشد مناسب فرد بستگی دارد. والدین باید از چاقی مفرط فرزندان‌شان پیشگیری کنند و به هیچ‌وجه مرغ و تخم‌مرغ ماشینی و فراورده‌های هورمونی را به‌خصوص به دختران خود ندهند. آمپول‌های تزریقی برای جلوگیری از بلوغ زودرس نیز بسیار مضر هستند، چون محور تخمدان به هیپوفیز را مختل می‌کند و تاثیر منفی در رشد واژن و رحم دارد و استفاده از آن به هیچ عنوان توصیه نمی‌شود. همان‌طور که مصرف داروهایی که ممکن است منجر به بلوغ زودرس شود نیز اصلا مناسب نیست. والدین باید مراقب باشند با دیدن علائم اولیه اگر لزومی به درمان بلوغ زودرس بود حتما درصدد درمان برآیند.

آنچه اهمیت دارد این است که بلوغ زودرس اگر زود تشخیص و ردیابی شود، اشکالی در رشد ایجاد نمی‌کند. بررسی‌های تشخیصی در این مورد بستگی به فرد دارد اما به‌طور کلی هر کودکی که زیر ۶ سال علائم را نشان می‌دهد باید MRI، سی‌تی‌اسکن و آزمایش‌های مختلف در مورد او انجام شود اما در سنین کمی بالاتر با معاینه و براساس شواهد بالینی بررسی‌های لازم را انجام می‌دهد. اندازه‌گیری میزان هورمون‌های بلوغ در درمان بلوغ زودرس پسران بسیار کمک‌کننده است و می‌تواند کمک‌کننده هم باشد، چون هنگام بلوغ، مغز هورمون خاصی ترشح می‌کند که هم در بدن دختر و هم در بدن پسر ترشح می‌شود اما تفاوت آن در محل اثر هورمون‌هاست. در مورد برخی والدین که از هورمون رشد برای کودک‌شان استفاده می‌کنند باید گفت، این هورمون درصورتی باید استفاده شود که کمبود هورمون رشد داشته باشد و در استفاده از آن تنها به‌دلیل بلند قد شدن کودک باید دقت کرد.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” کاهش عوارض ناشی از بلوغ زودرس ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه بلوغ زودرس پسران مطالعه فرمایید.

منبع: برترین ها. پارسی طب. پرشین پرشیا



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد