نوشته‌ها

کوتاه ماندن قد کودک

post_image

این روزها بسیاری از والدین از کوتاه‌قدی کودکان خود نگرانند و برای افزایش قد آنها به روش‌های غیرعلمی متوسل می‌شوند، حال آن که متخصصان تغذیه معتقدند که کمبود روی و کلسیم و مصرف طولانی ‌مدت غذاهای پر پروتئین با ارزش بیولوژیکی پایین موجب کندی،توقف رشد و در نتیجه کوتاهی قد کودکان می‌شود.

جلوگیری از کوتاه ماندن قد کودک

کوتاهی قد کودکان به طور کلی به ۲ مرحله قبل و بعد از تولد بازمی‌گردد؛به طوری که پس از تولد،کودک علاوه بر انرژی به چندین اسید چرب ضروری که اغلب در چربی‌ها بویژه ماهی و روغن‌های گیاهی وجود دارد،نیاز دارد.

مصرف طولانی‌ مدت غذاهای پر پروتئین با ارزش بیولوژیکی پایین موجب کندی رشد یا توقف رشد کودک می‌شود، مصرف غذاهایی که چربی زیاد داشته باشند موجب می‌شوند تا پروتئین‌ها در حد نیاز به بدن کودکان نرسد و رشد آنان با مشکل مواجه شود. این در شرایطی است که چندین ریز مغذی نیز در رشد کودکان نقش مهمی دارند. نقش روی در فرآیند رشد کودک بسیار حائزاهمیت است؛به طوری که کمبود شدید آن موجب کوتاهی قد، کمی رشد غدد بدن (جنسی)‌،اختلال عملکرد ایمنی،اختلال پوستی،اختلال شناختی و بی ‌اشتهایی می‌شود.به گفته او،انواع گوشت‌ها،حبوبات،مغز دانه‌ها و غلات از منابع غنی روی هستند.

نقش کلسیم در رشد قدی کودکان

امروزه نقش کلسیم در افزایش قد به اثبات رسیده است،البته در این میان کمبودهای غذایی در دوران کودکی حتی در صورتی که مکمل‌های ویتامینی و غذایی در دوران خردسالی به کودک داده شده باشد،نمی‌تواند از کوتاهی قد آنان جلوگیری کند.

غلات از منابع مهم تامین انرژی،پروتئین، آهن،روی و کلسیم است؛ولی فیتات موجود در آن بخش عمده‌ای از کلسیم،آهن و روی آن را دچار عدم جذب می‌کند.برای همین این نقیصه را می‌توان با مصرف نان‌های سبوس‌دار تخمیر شده که فیتات موجود در آن به مواد قابل جذب تبدیل شده است،رفع کرد.

تفاوت رشد قدی دختران و پسران

سرعت رشد در دختران علاوه بر موارد تغذیه‌ای به میزان هورمون رشد و هورمون جنسی (استروژن)‌ نیز وابسته است.هورمون رشد سبب افزایش رشد بویژه در استخوان‌ها و غضروف‌ها می‌شود؛اما هورمون استروژن سبب بسته شدن مرکز رشد استخوانی و کند شدن رشد استخوان می‌شود.به همین دلیل بعد از شروع قاعدگی سرعت رشد کندتر می‌شود.

در دختران جهش چشمگیر رشد و حداکثر افزایش آن معمولا ۲ سال پس از جوانه زدن سینه‌ها و یک سال قبل از شروع قاعدگی اتفاق می‌افتد،بنابراین دختران باید از توجه زیاد به مسائل مربوط به جنسیت بپرهیزند؛چراکه هیجانات جنسی به ترشح هورمون‌ها می‌انجامد که این خود می‌تواند موجب افزایش احتمال کوتاه ماندن قد دختران در اثر بسته شدن زودتر اپی‌منیزهای استخوان‌های بلند شود.

منبع: بیتوته



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

روش درمان کوتاهی قد

post_image

کوتاهی قد علت شایعی برای مراجعه کودکان و نوجوانان به متخصصان غدد است.

اولین مرحله رشد انسان دوران شیرخوارگی است که دو سال اول زندگی را شامل می‌شود. در بدو تولد قد متوسط نوزاد ۵۰ سانتی‌متر است. در دو سال اول زندگی ۳۰ تا ۳۵ متر افزایش قد دیده می‌شود که این میزان در سال اول بیشتر یعنی حدود ۲۵ سانتی‌متر است. این رشد سریع، ادامه رشد جنینی است و سرعت آن با افزایش سن کاهش می‌یابد.

مراحل رشد قدی

دومین مرحله رشد دوران کودکی از دو سالگی تا شروع بلوغ را دربرمی‌گیرد. دراین دوران کودک هر سال پنج تا هفت سانتی‌متر قد می‌کشد که این رشد در نزدیکی رسیدن به سن بلوغ کاهش می‌یابد. سومین مرحله رشد دوران بلوغ است که طی این دوران یک جهش رشدی وجود دارد. در این مرحله پسران به‌طور متوسط ۲۵ تا ۳۰ و دختران ۲۰ تا ۲۵ سانتی‌متر قد می‌کشند. طی دوران بلوغ سرعت رشد قدی ۸ تا ۱۴ سانتی‌متر در سال است. حداکثر جهش رشد در دختران پیش از شروع عادت ماهیانه است و پس از آن دختران به طور متوسط ۷ سانتی‌متر قد می‌کشند. در پسران نیز حداکثر جهش رشد در مراحل انتهایی‌تر بلوغ دیده می‌شود. با پیشرفت بلوغ به علت تولید و ترشح هورمون‌های جنسی، تدریجا صفحات رشد استخوان بسته می‌شود و امکان افزایش قد پس از آن وجود نخواهد داشت. بنابراین این باور که تا ۲۵ سالگی قد می‌کشیم به‌طور کامل غلط است.

روش های درمان کوتاهی قد

برای کوتاهی قد ژنتیکی راههای درمانی زیادی وجود ندارد. جراحی در بعضی موارد موثر بوده است. بیماریهای مختلف نظیر سوء تغذیه و بیماریهای ریوی، خونی، استخوانی و … نیز موجب کوتاهی قد میشوند. درمان این گونه از کوتاهی های قد با درمان بیماری زمینه ای تا قبل از بسته شدن صفحات رشدی امکان پذیر است.
از دیگر علل کوتاهی قد اختلالات هورمونی است. اختلال در ترشح هورمونهای موثر در رشد باعث کوتاهی قد میشود که با تجویز هورمون های مربوطه درمان می شود.

منبع: همه چیز ، رادیو سلامت



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

بررسی رشد قدی کودکان

post_image

مهمترین پارامتر در بررسی کودکان با کاهش رشد، بررسی کلینیکی دقیق، شامل بررسیهای مکرر قد و سرعت رشد قدی میباشد .

همواره باید احتمال مشکلات هیپوتالاموس- هیپوفیز را در کودک مبتلا به کاهش رشد در نظر داشت. بخصوص در حضور پاتولوژی سیستم عصبی مرکز ی (مانند ترومایا ضربه به سر رادیاسیون- مالفورماسیون- عفونت- تومور- کوری- نیستاگموس) نوزادان با هیپوگلیسمی با یا بدون کوچکی آلت تناسلی نیازمند. بررسی عملکرد هیپوفیز(شامل ام.آر.آی) و کودکان با کمبود ADH -ACTH-TSH یا گنادوتروپین ها(هورمون محرک ترشح هورمونهای جنسی) کاندید بررسی از نظر کمبود هورمون رشد هستند. هیچ استاندارد طلایی برای تشخیص کمبود هورمون رشد در کودک با کاهش رشد وجود ندارد.

بررسی کمبود هورمون رشد و رشد قد

بررسی کمبود هورمون رشد نیازمند اندازه گیری میزان IGF-BP-3 و و همچنین آزمایشهای تحریکی هورمون رشد (بعد از رد کم کاری تیروئید) میباشد در کمبود ایزوله هورمون رشد نیازمند دو تست تحریکی هورمون رشد بدنبال هم یا در روزهای مجزامیباشیم. ولی در افرادی با پاتولوژی(آسیب) سیستم عصبی مرکزی ، سابقه رادیاسیون(اشعه درمانی)، کمبود هورمونهای متعدد هیپوفیز و یا نقص ژنتیکی دارند، یک تست هورمون رشد کافی است. در بیمارانی که سابقه دریافت اشعه به جمجمه داشته یا بد شکلیهای هیپوتالاموس – هیپوفیز دارند، کمبود هورمو ن رشد، ممکن است در عر ض سالها ایجاد شده و تشخیص آن نیازمند آزمایشهای مکرر باشد.
ام.آر.آی مغز با توجه خاص به هیپوتالاموس و هیپوفیز را باید در هر کودکی که تشخیص کمبود هورمون رشد گذاشته می شود ، انجام داد تشخیص، براساس معیارهای بالینی و آزمایشگاهی است. کودکان با سندرم ترنر، برای درمان با هورمون رشد نیازی به آزمایش هورمون رشد ندارند، زیرا درمان بر اساس ترشح غیرطبیعی هورمون رشد نیست.

در بررسی کمبود هورمون رشد، بررسی همزمان ترشح ACTH و کورتیزول در زمان هیپوگلیسمی بدنبال تزریق انسولین باید انجام شود. تشخیص کمبود هورمون رشد در نوزاد مشکل است :وجو د آلت تناسلی کوچکی در نوزاد پسر همواره نیازمند بررسی محور هورمون رشد IGF-1, میباشد.

سطح هورمون رشد باید در زمان افت قندخون در نوزاد بررسی شود(در صورت عدم وجود اختلالات متابولیک مانند افزایش آمونیم خون و یا کمبود کارنیتین) میزان کمتر از ۲۰ نانوگرم در میلی لیتر پیشنهاد کننده کمبود هورمون رشد است. در نوزادان استفاده از تستهای استاندارد تحریکی هورمون رشد بجز تست گلوکاگن، پیشنهاد نمیشود ولی در زمان هیپوگلیسمی، اندازهگیری هورمون رشد، ارزشمند است حد ۲۵ نانوگرم در میلی لیتر در موارد تحریکی برای هورمون رشد قابل قبول است و میزان کمتر از ۲۰ نانوگرم در میلی لیتر شک به کمبود هورمون رشد را برمی انگیزد . در موارد شک به کمبود هورمون رشد، ام.آر.آی مغز باید انجام شود تا اختلالات تکاملی رد شود میزان IGF-BP-3 برای تشخیص کمبود هورمون رشد در نوزادان مفید است ولی IGF-I بندرت کمک کننده است IGF-BP-3 آزمایش انتخابی در مورد شک به کمبود هورمون رشد نوزادی است.

ترجمه وتلخیص دکتر سید حسین دهقان منشادی فوق تخصص غدد و متابولیسم ورشد کودکان – برگرفته ازکتاب مرجع طب غدد ویلیامز۲۰۱۲



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

تشخیص کوتاهی قد با علائم بالینی

post_image

اصولاً والدین نگران رشد فرزندان خود هستند، به خصوص اگر فرزندشان نسبت به سایر کودکان همسن و سال خود کوتاه قد باشد. دلایل پزشکی زیادی برای توجیه رشد کم و کوتاه قدی کودکان وجود دارد مانند اختلال در عملکرد هورمون رشد، کم‌کاری غده‌ی تیروئید،  سندرم ترنر، سو‌ء تغذیه ،ناراحتی‌های روده‌ای و کلیه‌ها. اکثر کودکان قد کوتاه از نظر سلامتی نرمال هستند، ولی ممکن است از نظر ژنتیکی کوتاه قد باشند یا از لحاظ رشد، کمی تأخیر داشته باشند.

تشخیص کوتاهی قد براساس علائم بالینی و یافته های پاراکلینیکی میباشد.

علائم بالینی کوتاهی قد

ویژگیهای مهم تاریخچه و معاینه بالینی در کودکی با کوتاهی قد

۱٫ تاریخچه اختلال رشد

زمان اولین جلب توجه راجع به کوتاهی قد کودک یا تغییرات قد
قد و وزن و دور سر در زمان تولد
زمان بروز علائم بلوغ و یا صفات ثانویه جنسی

۲٫ زایمان و دوران قبل از تولد

بیماریها و مشکلات همراه با سندرم های خاص

بیماریهای پس از تولد نظیر افت قند خون(کم کاری مادرزادی هیپوفیز) زردی طولانی(کمکاری مادرزادی تیروئید)، شلی اندام هاو تغذیه ضعیف(سندرم پرادر-ویلی) ورم دست و پا( سندرم ترنر)

۳٫ تاریخچه خانوادگی

قد پدر و مادر و خواهر و برادر
سن شروع بلوغ در پدر و مادر

۴٫ معاینات

مرحله بلوغ
ترکیب بدنی: حجم عضله و چربی زیر
علائم ویژه بیماری یا سندرم خاص
در نظر گرفتن علائم وجود ضایعه فراگیر در هیپوتالاموس یا هیپوفیز(اندازه گیری حوزه و حدت بینایی، فوندوسکوپی و وجو د نیستاگموس یعنی حرکات چرخشی چشم)

۵٫ سایر موارد

نشانه های بیماریهای غدد درونریز خاص یا سندرمهای خاص
بیماری های سیستمیک
سابقه درمان با کورتیکواستروئیدها، اشعه درمانی، متیل فنیلات

ترجمه و تلخیص دکتر سید حسین دهقان منشادی فوق تخصص غدد متابولیسم ورشد کودکان – برگرفته ازکتاب مرجع طب غدد ویلیامز۲۰۱۲



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

تفاوت اختلال رشد و کوتاهی قد

post_image

خیلی ازاوقات اختلال رشد با کوتاهی قد اشتباه گرفته می شود.

اختلال رشد، فرایندی است که در طول زمان رخ می دهد و تاثیرش به صورت کوتاهی قد بروز می کند و یک بیماری تلقی می شود، اما کوتاهی قد در بسیاری از موارد طبیعی است و اختلال محسوب نمی شود.

کوتاهی قد زمانی اختلال محسوب می شود که فرد از الگوی رشد که متناسب با سن و جنس و نژاد او می باشد، پیروی نکرده و کوتاه تر از آن الگو باشد.

علائم کوتاهی قد و اختلال رشد

بچه هایی که والدین آنها کوتاه می باشند، بیشتر کوتاه قد می شوند و نمی توان هیچگونه بیماری یا مشکلی را برای کوتاه ماندن قد آنها در نظر گرفت. این فرزندان به طور طبیعی رشد می کنند و به قد مشابه با والدین خود می رسند.

کودکانی که در رشد طبیعی خود تاخیر دارند، ولی این تاخیر بیماری و نقص محسوب نمی شود. این کودکان دیرتر از همسالان خود وارد سن بلوغ می شوند و مدت زمان طولانی تری دوره رشد خود را سپری می کنند و در کل قد آنها طبیعی می شود و قد آنها هم ارتفاع با والدین خود می شود.

اما یک سری علایم وجود دارد که نشان می دهند قد کودک کوتاه مانده است و باید برای بهبود آن به پزشک مراجعه کرد. این علائم عبارتند از:

  • رشد کودک متوقف شده و یا کمتر از حد انتظار است (کمتر از ۴ سانتی متر در هر سال قبل از دوران بلوغ و زمانی که کودک سن دبستان را سپری می کند)
  • کاهش و یا اضافه وزن قابل توجه در طی یک ماه
  • سوءتغذیه و کاهش اشتها
  • به تاخیر افتادن بلوغ (عدم رشد سینه ها در دختران تا سن ۱۴ سالگی و عدم قاعدگی برای دختران تا سن ۱۵ سالگی و عدم رشد بیضه ها در پسربچه ها تا سن ۱۴ سالگی )

توجه داشته باشید که وجود و یا عدم وجود موهای مخصوص سن بلوغ (موهای ناحیه تناسلی)، علامت قابل قبولی برای بلوغ نمی باشد.

منبع: تبیان



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

انواع علل کوتاهی قد کودکان

post_image

علل کوتاهی قد کودکان

علل کوتاهی قد کودکان ممکن است در دو مرحله‌ی قبل از تولد(مرحله‌ی جنینی) و پس از تولد و یا در هر دو مقطع اتفاق بیفتد.

در دوران بارداری، مادر نقش مهمی در این رابطه ایفا می کند. به ‌طوریکه مصرف ناکافی ریزمغذی‌ها در کنار نوشیدن الکل و استعمال دخانیات در دوران بارداری باعث رشد ناکافی و کم‌وزنی کودک می شود. بنابراین، دریافت مکملهای غذایی مناسب و اجتناب از مصرف الکل و سیگار برای کلیه خانمهای باردار به طور جدی توصیه می شود.

تغذیه و رشد قدی کودک

در میان عوامل موثر بر رشد کودک می‌توان به وضعیت ژنتیک و وضعیت تغذیه‌ی کودک یا وجود بیماری مزمن نیز باید اشاره کرد. توجه به وزن کودک و مقایسه‌ی آن با قد او بسیار مهم است. در بیشتر موارد کودکان چاق دارای قد بلندی می باشند. اگر کودکی را دیدیم که با وجود اضافه وزن، دارای قد کوتاهی بود، باید علت این اضافه وزن مورد بررسی قرار گیرد. مسئله مهم در کودکان چاق این است که بدانیم در مرحله بلوغ معمولا این کودکان بدلیل بسته شدن زودتر صفحه رشد آنها ، از رشد قدی مناسب باز می مانند.

در کنترل قد کودکان یک بار اندازه گیری ارزش زیادی نخواهد داشت بلکه آنچه مهم است سیر رشد قدی کودکان در طی دوران کودکی می باشد. خیلی از کودکان که در سالهای اولیه رشد قدی زیادی ندارند در دوران بلوغ ،جهشی در رشد قدی آنان ایجاد می شود. جالب آنکه خیلی از این کودکان قد بلندتری نسبت به سایر همسالان خود پیدا می نمایند.

علاوه بر انرژی، وجود چندین اسید چرب ضروری که در اغلب چربی‌ها، به ویژه در چربی‌ ماهی‌ و روغن‌های گیاهی وجود دارند، به انضمام چندین اسید آمینه‌ی ضروری برای رشد و نمو کافی کودکان لازم است.

مصرف طولانی مدت غذاهایی که پروتئین آن‌ها کیفیت پایینی داشته و در نتیجه تمام اسیدهای آمینه‌ی ضروری را به حد کافی برای بدن کودک تأمین نکند، نتیجه ای جز کندی رشد کودک یا توقف رشد کودک در بر نخواهد داشت. البته مصرف غذاهایی که چربی زیادی داشته باشند نیز موجب می‌شود که پروتئین‌ها در حد نیاز، به بدن کودکان نرسند و همین برای رشد آن‌ها مشکل‌ساز خواهد بود. علاوه بر انرژی که از کربوهیدرات‌ها ، چربی و پروتئین تامین میگردد، دریافت کافی ریزمغذی‌های مختلف یعنی ویتامین‌ها و املاح نیز برای رشد کافی و مناسب کودکان ضروری است.

منبع: رژیم درمانی نوین



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

علت کوتاهی قد نوجوانان

post_image

کوتاهی قد یکی از نگرانی‌های نوجوانان و والدین آنهاست که در سال‌های اخیر به واسطه تبلیغات وسیع شرکت‌های دارویی در مورد هورمون رشد و تاثیر آن در کانون توجه قرار گرفته است. تاخیر رشد سرشتی از دلایل بسیار شایع کوتاهی قد در نوجوانان است که با تاخیر در بلوغ همراهی دارد. لایل پزشکی زیادی برای توجیه رشد کم و کوتاه قدی کودکان وجود دارد مانند اختلال در عملکرد هورمون رشد، کم‌کاری غده‌ی تیروئید،  سندرم ترنر، سو‌ء تغذیه ،ناراحتی‌های روده‌ای و کلیه‌ها. اکثر کودکان قد کوتاه از نظر سلامتی نرمال هستند، ولی ممکن است از نظر ژنتیکی کوتاه قد باشند یا از لحاظ رشد، کمی تأخیر داشته باشند.

کوتاهی قد نوجوانان به علت بلوغ دیررس

یک دختر نوجوان دوازده ساله یا پسر چهارده ساله را در نظر بگیرید که هنوز بالغ نشده و نسبت به همسن و سالان خود کوتاه‌تر است. وقتی سابقه خانوادگی او را بررسی می‌کنیم، حداقل یکی از والدینش دچار تاخیر بلوغ و کوتاهی قد در نوجوانی بوده‌اند. در بررسی‌های تخصصی مشخص می‌شود که سن استخوانی این کودکان نسبت به سن تقویمی تاخیر دارد و آزمایش هورمون رشد آنها در حد سن استخوانی است و نسبت به سن تقویمی کاهش نشان می‌دهد.

تاخیر رشد سرشتی یک حالت بسیار خوش‌خیم و گذراست که به دلیل اختلال ژنتیکی در ترشح بموقع هورمون‌های محرک غدد جنسی ایجاد می‌‌شود و باید از بیماری‌های دیگر عامل کوتاهی قد افتراق داده شود. خوشبختانه این کودکان با یکی دو سال تاخیر دچار جهش رشد شده و قد مناسب را پیدا می‌کنند.

تشخیص علت کوتاهی قد

همان‌گونه که گفته شد برای تشخیص صحیح ابتدا باید سابقه خانوادگی تاخیر رشد و بلوغ در والدین، و برادران و خواهران کودک بررسی شود و در ادامه از نظر بلوغ جنسی معاینه کامل صورت گیرد. در ادامه سن رشد استخوانی با عکسبرداری از مچ دست تخمین‌زده می‌شود. اندازه‌گیری هورمون رشد با دادن داروهای محرک ترشح هورمون رشد صورت می‌گیردو مهم‌ترین قسمت در ارزیابی آزمایشگاهی کودکان و نوجوانان کوتاه قد است. اگر سن استخوانی با سن تقویمی مطابقت داشت و هورمون رشد کم بود ابتدا باید بررسی‌های دیگر بخصوص بررسی کم کاری تیروئید صورت گیرد و سپس اقدام به درمان شود. نارسایی کلیه، بیماری‌های کبدی و انواع بیماری‌های غددی بخصوص بیماری‌های غده فوق‌کلیه می‌تواند منجر به کوتاهی قد شود. در واقع مهم‌ترین وظیفه پزشک در برخورد با کودکان و نوجوانان کوتاه قد، بررسی چنین بیماری‌هایی است.

کم‌کاری تیروئید که با بی‌حالی، خواب‌آلودگی و پف‌آلودگی صبحگاهی مشخص می‌شود، از دلایل مهم و قابل درمان کوتاهی قد است که حتما باید بررسی شود، زیرا در صورت تشخیص با داروی «لووتیروکسین» بخوبی درمان خواهد شد. یکی از علت‌های مهم افت رشد مشکلات عاطفی بخصوص ارتباط آشفته مادر و کودک است. متاسفانه به دلیل انکار والدین و ناتوانی کودک در بیان این حالت، این مشکل مخفی باقی می‌ماند. این کودکان اغلب دارای اشتهای زیاد و پرخور هستند. گریه‌های ناگهانی و بد خلقی‌های ناگهانی از علائم دیگر این مشکل است. چنین کودکانی اگر در محیط کم اضطراب قرار گیرند، رشد طبیعی خواهند داشت.

منبع: تبیان زنجان



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

پیشگیری از کوتاهی نامتناسب اندام با اندازه گیری نسبت های بدن

post_image

نسبت بخش بالایی به پایینی بدن را می‌توان با اندازه‌گیری فاصله بین سمفیز پوبیس تا کف پا (یعنی بخش پایینی بدن) در یک فرد ایستاده در مقابل دیوار تعیین نمود.

ارزیابی نسبت‌های بخش بالایی به پایینی بدن در کودکانی که زیر صدک سوم نمودار قد رشد می‌کنند می‌تواند در افتراق دیس‌پلازی‌های استخوانی که سبب کوتاهی نامتناسب اندام می‌شوند، از وضعیت‌هایی که به صورت اولیه ستون فقرات را درگیر می‌کنند (مانند اسکولیوز) کمک‌کننده باشد.

اندازه گیری نسبت بخش بالایی بدن به بخش پایینی

مقدار بخش بالایی بدن با کم کردن مقدار بخش پایینی بدن از قد کودک محاسبه می‌گردد. سپس نسبت براساس تقسیم مقدار بخش بالایی به مقدار بخش پایینی به دست می‌آید.

یک روش دقیق‌تر تعیین نسبت بخش بالایی به پایینی بدن با اندازه‌گیری بخش بالایی بدن (قد در وضعیت نشسته) وسپس مقدار قد نشسته از قد ایستاده بیمار کم می ‌شود تا مقدار بخش پایینی بدن به دست آید. نسبت‌های بدن در طول کودکی تغییر می‌کنند. میانگین نسبت بخش بالایی به پایینی بدن در هنگام تولد ۱/۷ است و تا ۱۰ سالگی با رشد پا، به ۱ میرسد.

اندازه‌گیری فاصله دست‌ها (arm span) نیز در ارزیابی نسبت‌های بدن اهمیت دارد. فاصله دست‌ها به معنی فاصله بین نوک انگشتان میانی چپ و راست در وضعیتی است که کودک در مقابل دیوار تخت ایستاده و دست‌ها را تا حد امکان می‌کشد تا یک زاویه ۹۰ درجه با پاها ایجاد شود.
در دختران و پسران، فاصله دست‌ها قبل از بلوغ کمتر از قد است و از میانه بلوغ بیشتر از قد می‌شود. فاصله دست‌ها به صورت میانگین در مرد بزرگسال ۳/۵ سانتی‌متر بیشتر از قد و در زن بزرگسال ۲/۱ سانتی‌متر بیشتر از قد است. اسکولیوز و وضعیت‌های مرتبط می‌توانند منجر به کوتاه شدن رشد مهره‌ها و نامتناسب شدن فاصله دست‌ها با قد گردند.

منبع: دکتر کریمی



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

ارزیابی کوتاهی قد در کودکان

post_image

اختلالات رشد به صورت سرعت رشد یا مقدار مطلق قد غیرطبیعی ظاهر می شود. کوتاهی قد به معنای قدی است که به اندازه ۲ انحراف معیار پایین‌تر از میانگین قد مناسب برای سن و جنس باشد (کمتر از صدک سوم) یا بیش از ۲ انحراف معیار پایین‌تر از قد میانگین والدین باشد.

اختلال سرعت رشد به صورت میزان رشد آهسته و غیرطبیعی تعریف می‌گردد که می‌تواند به صورت کاهش سرعت رشد قد به اندازه دو خط صدک اصلی بر روی نمودار رشد تظاهر یابد. در برخی از موارد، کوتاهی قد یا رشد آهسته، علامت اولیه یک بیماری زمینه‌ای جدی در کودکی است که از سایر جنبه‌ها سالم به نظر می‌رسد.

ارزیابی کوتاهی قد در کودکان

یک شرح حال جامع باید از اطلاعات مربوط به دوران بارداری و حوالی زایمان شروع گردد.

تاکید بر روی شرح حال شامل

  • سلامت مادر و عادت‌های دوران بارداری
  • مدت بارداری
  • وزن و قد هنگام تولد
  • زمان شروع و مدت دوره رشد به صورت بالا کشیدن یا پایین رفتن

الگوی رشد کودک و تغذیه عمومی نیز باید در کنار بازبینی دقیق ساختارهای مختلف بدن صورت گیرد.

معاینه فیزیکی

معاینه فیزیکی دقیق در تشخیص الگوهای رشد غیرطبیعی از انواع طبیعی و شناسایی نماهای دیس‌مورفیک خاص مربوط به نشانه های ژنتیکی کمک‌کننده است.

کمبود هورمون رشد به علت کم‌کاری هیپوفیز ممکن است سبب کوچکی آلت تناسلی (micropenic)، هیپوپلازی میانه صورت و نقص‌های خط وسط گردد. نشانگان کوشینگ ممکن است سبب چاقی، صورت‌های شبه ماه، خطوط بنفش رنگ و قطع رشد خطی گردد. نارسایی مزمن کلیه می‌تواند سبب رنگ‌پریدگی، تغییر رنگ خاکستری پوست و ادم گردد.
کم‌کاری شدید تیرویید می‌تواند سبب افزایش BMI به علت توقف شدید رشد در کنار تداوم افزایش وزن، رنگ چهره خاکستری و تاخیر در شل‌شدگی رفلکس‌های تاندونی عمقی گردد. در کودکان مبتلا علائم زیر ظاهر می شود:

  • کوتاهی قد
  • وزن کم هنگام تولد
  • عدم افزایش وزن مناسب
  • کوچکی سر
  • پشت‌ لب صاف
  • پل بینی تخت
  • لب بالایی نازک

 کودکان مبتلا به چندین نمای دیس‌مورفیک باید به متخصصانی از جمله متخصص ژنتیک و غدد درون‌ریز ارجاع شوند.

الگوی رشد بعد از ۳ سالگی سرعت رشد پیش از بلوغ و بلوغ بسیاری از کودکان دارای رشد طبیعی، به طور معمول صدک‌ها را پس از ۲ سالگی قطع نمی‌کنند.

شایع ترین علت رشد نامطلوب

تاریخچه تغذیه‌ای کیفیت و کمیت تغذیه سوءتغذیه شایع‌ترین علت رشد نامطلوب در سراسر جهان است؛ بنابراین یک شرح حال دقیق در مورد کیفیت و کمیت تغذیه در ارزیابی رشد غیرطبیعی اهمیت دارد؛ ثبت رژیم غذایی ۲۴ ساعته یا رژیم غذایی لبنی طی ۳ روز جهت ارزیابی اهمیت دارد
تاریخچه خانوادگی قد و سن پدر هنگام بیشترین رشد بلوغی؛ قد و سن مادر هنگام شروع قاعدگی؛ قد خواهران و برادران، پدربزرگ و مادربزرگ‌ها و دایی و عمو و عمه و خاله‌ها، بیماری‌های طبی در اعضای خانواده قد والدین تعیین کننده قد فرزندان آنها است؛ همچنین بیشتر کودکان از سرعت بلوغ والدین خود تبعیت می‌کنند؛ اختلالات ژنتیکی خاصی می‌توانند به کوتاهی قد یا بلندی قد منجر شوند.
بازبینی سیستم‌های بدن سطح انرژی؛ الگوهای خواب؛ سردرد؛ تغییرات بینایی؛ استفراغ؛ درد شکم؛ اسهال و یبوست؛ وضعیت و سیر بلوغ جنسی؛ وضعیت‌های طبی مانند بیش‌ادراری، پرنوشی و کم‌ادراری با بازبینی جامع سیستم‌های بدن، ظرفیت کارکردی سیستم‌های مختلف بدن را ارزیابی می‌شود.
تاریخچه اجتماعی موقعیت‌های خانه و مدرسه؛ عوامل استرس‌زا؛ عادت‌های اجتماعی مانند مصرف سیگار کوتاه قدی روانی‌ـ‌اجتماعی می‌تواند در اثر استرس شدید در محیط نامناسب خانه یا مدرسه ایجاد شود

منبع: پزشکی بالینی



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد