نوشته‌ها

ارتباط بهره هوشی با رشد دور سر در نوزادان

post_image

وزن گیری و افزایش اندازه سر نوزاد در ماه نخست عمرش با ضریب هوشی بالای او در سال نخست مدرسه مرتبط است.

نوزادانی که طی چهار هفته نخست تولد، ۴۰ درصد وزن زمان تولد، افزایش وزن پیدا می کنند، در شش سالگی از نظر بهره هوشی ۱٫۵ نمره بالاتر از کودکانی هستند که در دوران نوزادی ۱۵ درصد افزایش وزن داشته اند.

بنابراین نوزادانی که بیشترین رشد را در محیط سر داشتند نیز از ضریب هوشی بالاتری برخوردار هستند.

محیط سر نشانگری از اندازه مغز است از این رو هر چه اندازه محیط سر در نوزاد بیشتر باشد، رشد مغزی او نیز سریع تر است.

علت بهره هوشی زیاد کودکان با بیشترین رشد در محیط سر

در حالت کلی نوزادان که در چهار هفته نخست تولد رشد سریع تری داشتند در سالهای بعد، نمرات ضریب هوشی بالاتری داشتند. کودکانی که بیشترین وزن را گرفته بودند در سن شش سالگی به ویژه در ضریب هوشی شفاهی نمرات بالاتری داشتند.

این امر شاید به این دلیل است که ساختارهای عصبی برای ضریب هوشی شفاهی در اوایل زندگی شکل می گیرد این یعنی وزن گیری سریع در طول دوره نوزادی می تواند فواید شناختی مستقیمی برای کودک داشته باشد.
منبع: دانشنامه روان شناسی و علوم تربیتی



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

سوء تغذیه در کودکان

post_image

سوء تغذیه یک بیماری خاموش است که به کوتاهی قد منجر می شود. زمانی باید روند رشد کودک را مورد بررسی قرار دهیم که جدول پایش رشد داشته باشیم.
در این جدول نتیجه اندازه گیری قد، وزن و دور سر کودک ثبت و در کارت تولد کودکان قید می شود. اگر منحنی رشد کودک در این جدول، رو به بالا باشد، کودک روند رشد قابل قبولی خواهد داشت و اگر منحنی رو به پایین باشد باید به سرعت برای جبران سوءتغذیه کودک اقدام کرد.

بیش از ۱۰۰ میلیون کودک در دنیای امروز مبتلا به کوتاهی قد و سوء تغذیه هستند که بیشتر این کودکان در مناطق جنوبی کشورمان ساکنند.

مهم ترین عامل سوء تغذیه در کودکان

مهم ترین عاملی که معمولا باعث سوء تغذیه در کودکان می شود، استفاده از شیرخشک بویژه در شش ماه اول زندگی است. زمانی که غذای کمکی قبل از شش ماهگی شروع شود، کالری و پروتئین لازم به کودک نمی رسد.
به همین دلیل پزشکان تاکید می کنند که کودک طی شش ماه اول زندگی فقط از شیرمادر و از ۷ ماهگی به بعد به تدریج غذای کمکی به برنامه غذایی او وارد شود.

استفاده از غذای کمکی نیز باید طبق جداول غذایی باشد که پزشکان در اختیار مادران قرار می دهند. اگر کودک مبتلا به اسهال و استفراغ شود، طی بیماری، خوراندن شیر مادر به او قطع نشود تا کالری مورد نیاز روزانه را دریافت کند.
والدین باید بدانند که کودک در هر سن به تغذیه خاصی نیازمند است. بعضی والدین از غذای خود به کودک می دهند، در حالی که غذای کودک باید از بزرگسالان متفاوت باشد.
مواد غذایی که به کودک می دهیم، می تواند در بزرگسالی زمینه بروز آسم ، آلرژی و عفونت معده و روده را در کودک فراهم کند.

منبع: پرشین پرشیا



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

نگرانی مادران درباره وزن نوزاد

post_image

وزن طبیعی نوزادان پس از تولد

وزن طبیعی نوزادان در بدو تولد بین ۲۵۰۰ تا ۴ هزار گرم در نظر گرفته می شود.

نوزادانی که کمتر از ۲۵۰۰ گرم وزن داشته باشند کم وزن تلقی می شوند و نوزادانی که بیشتر از ۴ هزار گرم وزن داشته باشند، با عنوان بچه های بزرگ در نظر گرفته می شوند.

نوزادان کم وزن به دو گروه تقسیم می شوند:

نوزادان نارس و کم وزن؛ یعنی آنهایی که زمان حضورشان در رحم کمتر از ۳۷ هفته بوده است و نوزادان رسیده اما کم وزن؛ یعنی آنهایی که به دلیل مشکلات داخل رحمی در طول بارداری یا اواخر بارداری، عواملی سبب نرسیدن آنها به وزن دلخواه شده است.

نگرانی مادران از وزن نگرفتن نوزادان

یکی از مسایلی که مادران به ویژه در بارداری اول با آن مواجه می شوند، نگرانی از وزن نگرفتن نوزاد است. از جمله توصیه های مهمی که پزشکان به مادران دارند و تاثیر زیادی در رشد و کاهش مرگ و میر نوزادان دارد، توصیه به تغذیه با شیر مادر است.

علاوه بر معاینه ای که در بیمارستان توسط پزشک کودکان صورت می گیرد و آموزش هایی که باید از قبل از بارداری در رابطه با تغذیه با شیر مادر آغاز شود، پزشکان توصیه می کنند طی ۳ تا ۵ روز اول، مادر با مراجعه به پزشک وضعیت تغذیه نوزاد خود را مورد ارزیابی قرار دهد. این معاینه در دو هفتگی و پایان ماه اول هم باید تکرار شود.

اتفاقی که معمولا برای نوزادان طبیعی می افتد این است که طی چند روز اول ممکن است حتی تا ۱۰ درصد وزن تولد خود را از دست بدهند که این در پایان هفته اول جبران می شود. وزن کردن نوزاد یکی از معیارهایی است که میزان کفایت شیردهی مادر و میزان دریافت شیر و مواد مغذی لازم برای نوزاد را تا حدی مشخص می کند.

نکته دیگر اینکه خود مادر می تواند ارزیابی روزانه ای از کیفیت تغذیه نوزادش داشته باشد. کار غلطی که گاهی مادران انجام می دهند، وزن کردن هر روز نوزاد است. میزان وزن گیری در شرایط خوب، یعنی روزی ۲۵ تا ۳۰ گرم با وزنه های معمولی ممکن است شناسایی نشود.

نکته بعدی این است که ممکن است نوزادی یک روز کمتر و یک روز بیشتر وزن بگیرد، به همین دلیل بهتر است هر ۳ تا ۴ روز یک بار یا هفته ای یک بار نوزاد را وزن کرد. بهتر است والدین وضعیت خوب شیر دادن به نوزاد را رعایت کنند، به طوری که سر و تنه در یک خط قرار بگیرد و نوزاد کاملا به سینه مادر چسبیده و دهان او کاملا باز باشد و تنها نوک سینه در دهان نوزاد قرار نگیرد، بلکه نوک و بخش زیادی از هاله پررنگ اطراف نوک پستان در دهان نوزاد قرار بگیرد چون حوضچه های شیر دقیقا زیر هاله رنگی پستان قرار دارند و خود نوک حاوی شیر نیست.

منبع: بیتوته



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

تشخیص اختلال رشد در کودکان

post_image

اختلال رشد کودک به علت سوء تغذیه

اگر برای رشد بچه تشخیص سوء تغذیه داده شد بررسی علت، ارجاع به بیمارستان و در صورت لزوم بستری و درمان مناسب بیماری زمینه ای ضروری است و تا ۱۵ روز بعد باید پیگیری شود.

تشخیص اختلال رشد بچه

اما اگر اختلال رشد تشخیص داده شد اقدامات زیر انجام می شود:

۱- بررسی علت بطور مثال UTI (عفونت ادراری)

۲- بررسی وضعیت تغذیه ای

۳- آموزش مادر

۴- پی گیری مجدد ۴-۲ هفته بعد

آزمایشات تشخیصی برای علل اختلال رشد بچه

آزمایشات اختصاصی برای تشخیص اختلال رشد شامل موارد زیر است:

  • تستهای تیروئید
  • تست تحریکی هورمون رشد
  • سایر تستهای هورمونی در صورت لزوم

دکتر دهقان منشادی، فوق تخصص رشد کودکان در تهران



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

مراحل رشد کودکان

post_image

بیشترین دوران رشد در سال اول عمر و ماههای اول است و بتدریج سرعت سیر رشد کمتر می شود بطوریکه در پایان سال اول رشد وزنی سه برابر تولد، رشد قدی یک ونیم برابر تولد و افزایش دور سر ۱۰ سانتیتر است.

در سال دوم سرعت رشد هنوز زیاد است ولی از سال اول سرعت کمترمی شود و در پایان سال دوم رشد وزنی ۴ برابر تولد می شود (به رشد قدی ۱۲ سانتیمتر اضافه می شود و به رشد دور سر ۴-۲ سانتیمتر اضافه می شود).

در سالهای کودکی رشد یک وضعیت آهسته و ثابتی دارد به طوری که در هر سال دو ونیم کیلوگرم به وزن و ۷-۵ سانتیمتر به طول قد افزوده می شود و رشد دور سر پس از ۵ سال متوقف است.

جدول سیر رشد در کودکان

افزایش در سال اول

سال دوم

سال های کودکی

قبل از بلوغ

بلوغ

رشد وزنی

(کیلوگرم)

۶

۳

۵/۲-۲

۲

۲

رشد قدی

(سانتی متر)

۲۵

۱۲

۷-۵

۴

۱۰-۹

رشد دور سر

(سانتی متر)

۱۰

۴-۲

—-

—-



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

منحنی‌های رشد

post_image

پزشکان برای مقایسه یک کودک با کودکان دیگر در گروه سنی مشابه، از منحنی‌های رشد استفاده می‌کنند.

با استفاده از این منحنی‌ها پزشک می‌تواند رشد یک کودک را در طول زمان دنبال کند و مشاهده کند که چگونه یک کودک در ارتباط با سایر کودکان رشد می‌کند. این منحنی‌های رشد که با این هدف توسط پزشک استفاده می‌شوند جزء استانداردی از هر جامعه هستند.

چون سرعت و الگوی رشد دخترها و پسرها با هم متفاوت است، منحنی‌های رشد آن‌ها نیز با هم فرق می‌کند. به طور کلی هم برای دخترها و هم پسرها دو دسته منحنی رشد وجود دارد، یکی برای شیرخواران تا ۳۶ ماهه و دیگری برای کودکان و نوجوانان ۲ تا ۲۰ ساله. این منحنی‌ها بر اساس اطلاعات جمع‌آوری‌شده از هزاران کودک درهرکشور خاص تنظیم شده‌اند و طیف قد و وزن را در یک سن خاص نشان می‌دهند. به خاطر داشته باشید که تنها اندازه‌هایی که توسط پزشک به دست آمده را باید در میان منحنی‌ها وارد کرد، اندازه‌گیری در خانه غالباً غیر دقیق است و می‌تواند اطلاعات اشتباهی را به شما بدهد.

انواع منحنی های رشد

منحنی‌های رشدی که به طور شایع از آن‌ها استفاده می‌شود شامل موارد زیر است:

منحنی رشد برای کودکان ۰ تا ۳۶ ماهه

– قد و وزن برای سن
– دور سر برای سن، وزن برای قد

منحنی رشد برای کودکان و نوجوانان ۲ تا ۲۰ ساله

– قد و وزن برای سن
– وزن برای قد (این منحنی ها برای اندازه‌گیری میزان چربی بدن به کار می‌روند.)

منبع: کودک خانه



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

ارزیابی رشد قدی کودک

post_image

اگر رشد قدی در مقایسه با منحنی رشد زیر صدک ۳% می باشد این کودک کوتاه قد است و بررسی بیماری زمینه ای و بیماریهای اندوکرین لازم است.

اگر رشد قدی کودک بالای صدک ۳ است ولی طبق منحنی رشد پیش نمی رود این کودک دچار اختلال رشد است که باید اقدامات زیر برای او انجام شود.

  • بررسی از نظر بیماریهای عمومی از جمله سوء تغذیه
  •  آموزش به مادر از نظر تغذیه
  • پی گیری و مراجعه بعدی

اگر قد بچه بالای صدک ۳ است و موازی با منحنی رشد پیش می رود این کودک طبیعی است و شامل موارد کوتاه قدی سرشتی و کوتاه قدی ژنتیکی می باشد.

دکتر دهقان منشادی، فوق تخصص رشد کودکان در تهران



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

علل اختلال رشد

post_image

علل مختلفی برای اختلال رشد وجود دارد. این علل را به ۳ گروه طبقه‌بندی می‌کنیم:

۱- شرایطی که باعث کاهش دریافت کالری می‌شوند.

۲- شرایطی که باعث افزایش از دست‌ دادن کالری می‌شوند.

۳- شرایطی که نیاز به کالری را افزایش می‌دهند.

علل کاهش دریافت کالری

-بی‌اشتهایی یا امتناع از غذا خوردن ناشی از بیماری‌های مزمن مثل بیماری‌های کلیوی، سرطان، بیماری‌های مادرزادی قلب، بیماری‌های متابولیک، بیماری‌های کبدی، عفونت HIV یا بازگشت اسید معده به مری همراه با التهاب مری

-رژیم غذایی نامناسب و فقیر

-طرز تهیه ناصحیح شیرخشک (خیلی رقیق یا خیلی غلیظ)

-شیردهی ضعیف مادران

-ناهنجاری‌های فیزیکی که باعث اختلال در بلع می‌شوند (مثل اختلالات عصبی همچون فلج مغزی، ضربه به دهان، ناهنجاری‌های مادرزادی یا اختلالات مربوط به تحرک قسمت فوقانی دستگاه گوارش)

-فقر

-استرس و سایر عوامل روانی- اجتماعی غالباً در ایجاد اختلال رشد نقش دارند. برای مثال یک مادر افسرده ممکن است نتواند به طور کافی کودک خود را تغذیه کند یا هنگامی که والدین بیش از حد درباره تغذیه کودک خود نگران هستند و با اجبار سعی به غذا دادن به فرزند خود می‌کنند سبب شکل‌گیری رفتارهای تغذیه‌ای غلط و در نتیجه FTT یا اختلال رشد می‌شوند.

  

علل افزایش از دست‌ دادن کالری

– بیماری‌هایی که باعث سوء جذب می‌شوند معمولاً با اسهال همراه هستند (مثل حساسیت به پروتئین شیر گاو، حساسیت به پروتئین

گندم، بیماری سلیاک، ‌فیبروز کیستیک، بیماری التهابی روده، عفونت‌های انگلی و سایر عفونت‌های روده)

– بیماری‌هایی که می‌توانند باعث استفراغ مداوم شوند (مثل تنگی پیلور(خروجی معده)، انسداد روده یا تومور مغزی)

– دیابت قندی (با علایم کاهش وزن، پرنوشی، پرادراری) و سایر اختلالات متابولیک

 

علل افزایش نیاز به کالری (افزایش متابولیسم)

– پرکاری تیرویید

– عفونت‌های مزمن (کودکانی‌ که دچار نقض ایمنی یا دچار سرطان یا بیماری‌های کلیوی هستند بیشتر مستعد عفونت هستند.)

– کاهش اکسیژن خون (مثل بیماری‌های مادرزادی قلب و بیماری‌های مزمن ریوی)

منبع: کودک خانه



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

تشخیص اختلال رشد 

post_image

مراحل رشد

رشد یک پدیده تکاملی است که در طی آن سلول تخم بارور شده به یک فرد بالغ تبدیل می شود .رشد شامل رشد فیزیکی و تکامل عصبی می باشد.

رشد فیزیکی

-رشد قدی

-رشد وزنی

-رشد دور سر

روش تشخیص رشد طبیعی کودک

گاهی اختلال رشد بسیار موذیانه شروع می‌شود به طوری‌ که والدین متوجه هیچ‌گونه مشکلی در فرزند خود نمی‌شوند. اندازه‌گیری منظم وزن، قد و دور سر کودک توسط پزشک و هر بار قرار دادن این اعداد روی منحنی رشد استاندارد و بررسی منحنی رشد کودک در طول زمان روش خوبی است برای این‌که ببینیم آیا کودک به طور طبیعی رشد می‌کند یا نه.

وزن حساس‌ترین معرف وضعیت تغذیه‌ای کودک است و در اثر سوء تغذیه زودتر از همه تغییر می‌کند. کاهش رشد قدی بیانگر سوء تغذیه شدید و طولانی است و سرانجام کاهش رشد دور سر کودک که می‌تواند شاخصی برای رشد مغز باشد، بیانگر سوء تغذیه بسیار شدید و مزمن است.
حدود ۲۵ درصد شیرخواران طبیعی در ۲ سال اول زندگی از منحنی رشد خود به روی منحنی رشد پایین‌تری سقوط و بعد آن را دنبال می‌کنند. باید توجه شود که این پدیده نباید به عنوان اختلال رشد تلقی شود و یک اتفاق کاملاً طبیعی است. در ضمن شیرخوارانی که مبتلا به نشانگان داون هستند، یا تأخیر رشد داخل رحمی داشته‌اند یا به طور نارس به دنیا آمده‌اند الگوهای رشدی متفاوت از شیرخواران طبیعی دارند.

اختلال رشد در کودکان

با تمام این تفاسیر اگر کودکی در طول سال اول زندگی خود به مدت ۳ ماه متوالی وزن نگیرد باید به اختلال رشد شک کرد. کودکانی که وزنشان به زیر طیف وزنی خاص سن خود سقوط می‌کند یا این‌که نمی‌توانند با سرعتی که انتظار می‌رود وزن بگیرند باید از نظر اختلال رشد مورد بررسی قرار بگیرند. گاهی والدین از این‌که کودکشان خیلی کوچک به نظر می‌رسد و منحنی رشدش هم نزدیک منحنی طبیعی است اظهار نگرانی می‌کنند، اما باید گفت آن‌چه که بیش از همه برای ارزیابی رشد طبیعی اهمیت دارد، سرعت رشد کودک است؛ اگر کودک منحنی رشد خود را دنبال کند (یعنی منحنی رشد بالا و پایین نرود) در آن صورت به احتمال زیاد رشد طبیعی دارد.

در صورتی‌ که در مورد رشد کودک خود نگران هستید و به‌خصوص اگر فکر می‌کنید که کودک شما اختلال رشد دارد حتماً به پزشک مراجعه کنید.
در کودکانی ‌که مشکوک به FTT یا اختلال رشد هستند، پزشک یک شرح حال کامل پزشکی و تغذیه‌ای از پدر و مادر کودک می‌گیرد و با دقت کودک را معاینه می‌کند، ممکن است جهت تشخیص بیماری‌های زمینه‌ای، آزمایش‌هایی نیز درخواست کند.

منبع:  کودک خانه



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد