رمان پرکاری تیروئید(چه راه¬هایی برای درمان تیروئید پرکار وجود دارد؟)

درمان پرکاری تیروئید(چه راه‌هایی برای درمان تیروئید پرکار وجود دارد؟)

روش‌های متعددی برای درمان انواع مختلف پرکاری تیروئید وجود دارد. برخی از علائم و نشانه‌های پرکاری تیروئید از قبیل لرزش بدن و تپش قلب علت پرکاری شدید و افزایش بیش از حد هورمون تیروئید و اثر گذاری بر سیستم قلبی و عصبی به وجود می‌آید که می‌توان با مصرف داروهای بتا بلاکر از قبیل پرانولول به درمان آنها پرداخت این داروها از اثرگذاری هورمون تیروئید جلوگیری می‌کند اما تاثیری بر خود تیروئید ندارند به این ترتیب بتا بلاکرها باعث درمان پرکاری تیروئید نمی‌‌شوند، از میزان هورمون تیروئید که توسط این غده تولید می‌‌شود نمی‌کاهند و فقط از بروز علائم و نشانه‌های پرکاری تیروئید جلوگیری خواهد کرد. افرادی که دچار انواع مختلف پرکاری موقت تیروئید هستند ممکن است پزشک فقط مصرف بتا بلاکرها را برای درمان آنها تجویز کند. پس از آن که التهاب غده تیروئید بهبود پیدا کرد بیمار می‌تواند داروهای مصرفی خود را قطع کند.

راه‌های درمان پرکاری تیروئید


راه‌های درمان پرکاری تیروئید

داروهای ضد تیروئید

 بیمارانی که دچار انواع اکتسابی پرکاری تیروئید از قبیل بیماری گریوز هستند یا آنکه گواتر سمی و گره دار دارند اغلب برای آنها از داروهای ضد تیروئید استفاده می‌شود. هدف از مصرف دارو در این افراد جلوگیری از تولید هورمون تیروئید است. دو نوع داروی که برای درمان پرکاری تیروئید مورد استفاده قرار می‌گیرند عبارتند از متی مازول و پروپیل تیواوراسیل که در تولید بیش از حد هورمون‌های تیروئید تداخل ایجاد می‌کنند. تحقیقات نشان داده که در این شرایط نیز همچنان مقداری هورمون تولید می‌شود اما از میزان اثرگذاری تیروئید کاسته می‌شود. در صورتی که این داروها به طور موثر مورد استفاده قرار بگیرند می‌توانند به خوبی طی مدت چند هفته به کنترل پرکاری تیروئید بپردازند. داروهای ضد تیروئید با عوارض جانبی از قبیل راش پوستی، خارش یا تب همراه هستند اما شیوع چندانی ندارند. به نظر افرادی که با این داروها درمان می‌‌شوند دچار التهاب یا کمبود گلبول‌های سفید خواهد شد. افرادی که از داروهای ضد تیروئید استفاده می‌کنند باید بدانند که اگر دچار عوارض جانبی از قبیل زردی پوست، تب بالا یا درد شدید گلو شدند باید فوراً داروهای خود را قطع کرده و به پزشک مراجعه کنند. مهمترین ایراد داروهای ضد تیروئید این است که با قطع دارو دوباره پرکاری تیروئید می‌کند به همین دلیل به اکثر افرادی که دچار پرکاری تیروئید هستند استفاده از روش‌های دائمی‌برای جلوگیری از تولید بیش از حد هورمون‌های تیروئید توصیه می‌شود.

پروپیل تیواوراسیل  (PTU)

 یکی از مزایای مصرف PTU این است که ریسک بروز نقایص مادرزادی را کاهش می‌دهد به همین دلیل اولین خط درمان در زنان باردار محسوب می‌شود. یکی از معایب آن این است که فقط در مقادیر ۵۰ میلی گرمی وجود دارد و شما باید سه بار در روز به فاصله ۸ ساعت از هم از این دارو استفاده کنید. استفاده روزمره از این دارو بر اساس شدت بیماری و سن شما می‌تواند بین ۱۰۰ تا ۶۰۰ میلی گرم متغیر باشد البته این اطلاعات کلی هستند زیرا دوز دارو با توجه به شرایطی که بیمار دارد تعیین خواهد شد و باید از دستورات پزشک در خصوص داروهای تجویز شده پیروی کرد.

 متی مازول

 مهمترین مزیت متی ‌مازول این است که شما می‌توانید بر اساس دوز مورد نیاز خود در طول روز یک، دو یا سه بار از آن استفاده کنید. قرص متی مازول در واحدهای ۵ یا ۱۰ میلی گرمی وجود دارد و عوارض جانبی کمتری دارد و اغلب به سرعت باعث بهبود پرکاری تیروئید می‌شود. متی مازول قوی ‌تر از PTU است و پزشک بر اساس شرایط و شدت بیماری و سن شما استفاده از آن را در مقادیر ۱۰ تا ۴۰ میلی گرم توصیه خواهد کرد. این اطلاعات کلی هستند و ممکن است دز دارو در افراد مختلف متفاوت باشد به همین دلیل شما باید همیشه از دستورات پزشک پیروی کنید.

عوارض جانبی داروهای ضد تیروئید

 عوارض جانبی داروهای ضد تیروئید شایع نیست و فقط در یک تا سه درصد از بیماران رخ می‌دهد. این بار جانبی عبارتند از راش پوستی، ریزش غیرعادی موها و تب. سایر عوارض جانبی که شروع کمتری دارند عبارتند از تهوع، سوزش سردل، تورم، درد مفاصل و سردرد و بی حسی.

 اثر گذاری دائمی‌

اثر گذاری دائمی‌

 

 یکی از معایب داروهای ضد تیروئید این است که برخی از بیماران با کاهش دوز داروهای خود شاهد عود مجدد علائم و نشانه‌های پرکاری تیروئید هستند. داروهای ضد تیروئید معمولاً طی مدت ۶ تا ۱۲ هفته باعث بهبود علائم این اختلال خواهد شد. اگر چه استانداردی در خصوص میزان مصرف این داروها وجود ندارد به احتمال زیاد شما باید به مدت ۱۲ تا ۱۸ ماه از این داروها استفاده کنید. در این بازه زمانی به تدریج شدت بیماری شما کاسته می‌شود و پزشک از داروهای شما را کاهش خواهد داد و ریسک عود مجدد کم کاری تیروئید کاسته خواهد شد. پزشک به شما پیشنهاد می‌کند که به عنوان یک درمان دائمی از داروهای ضد تیروئید استفاده نکنید زیرا ریسک بروز عوارض جانبی با مصرف مداوم این داروها افزایش خواهد یافت. اگرچه برخی از بیماران شاهد رفع دائمی علائم و نشانه‌های خود خواهند بود این داروها تضمینی برای جلوگیری از بروز مجدد پرکاری تیروئید نیست.

 درمان با ید رادیو اکتیو

درمان با ید رادیو اکتیو

 

 ید رادیو اکتیو یک روش توصیه شده برای درمان دائمی ‌پرکاری تیروئید است. این روش درمانی بر این حقیقت قرار دارد که سلول‌های تیروئید تنها سلول‌های موجود در بدن هستند که توانایی جذب ید را دارند. در حقیقت هورمون‌های تیروئید در این زمینه فعالیت دارند. در ید درمانی به بیمار یک نوع ید رادیو اکتیو داده می‌شود که وقتی سلول‌های تیروئید به جذب آن می‌پردازند تخریب می‌شوند یا از بین می‌روند. از آنجایی که ید توسط سایر سلول‌های موجود در بدن جذب نمی‌شود سایر نقاط بدن کمتر در معرض تشعشعات قرار خواهند گرفت. می‌‌توانید رادیو اکتیو را به صورت خوراکی و بدون نیاز به بستری شدن در بیمارستان دریافت کرد. در این روش درمانی اغلب چند ماه طول می‌‌کشد تا غده تیروئید از بین برود اما خود داروی رادیو اکتیو طی مدت چند روز به طور کامل از بدن خارج می‌شود. تعداد زیادی از بیماران با دریافت یک واحد ید رادیو اکتیو درمان می‌شوند.

 تست ید رادیو اکتیو

 بر اساس دز تجویز شده ید رادیو اکتیو می‌تواند یک بخش از تیروئید یا تیروئید را به طور کامل از بین ببرد. پزشک درخواست انجام اسکن تیروئید را می‌دهد تا بتواند دز مورد نیاز و علت بروز پرکاری تیروئید را مشخص نماید و اطلاعات بیشتری را در خصوص بافت تیروئید به دست بیاورد. در گذشته پزشک مقدار کمی از ید رادیو اکتیو را به صورت خوراکی به بیمار می‌داد سپس با اندازه گیری مقدار ایجاد جذب شده به بررسی سطح فعالیت تیروئید می‌‌پرداخت. او این کار را با اسکن تیروئید انجام می‌‌داد که در این روش بافت‌های سالم و بیمار تیروئید به خوبی دیده می‌شوند. پزشک برای مشخص کردن دوز مناسب دارو به بررسی دو فاکتور بسیار مهم می‌پردازد که عبارتند از اندازه گیری سایز تیروئید توسط معاینه جسمانی و بررسی نتایج حاصل از آزمایش. هرچه غده تیروئید بزرگتر باشد شما به دوز بیشتری از ید رادیو اکتیو نیاز خواهید داشت.

چگونه ید رادیو اکتیو به درمان تیروئید می‌پردازد؟

 ید رادیو اکتیو به صورت قرص خوراکی وجود دارد به همین دلیل شما نیاز به بستری شدن در بیمارستان نخواهید داشت. پس از آنکه شما قرص را مصرف کردید باید به پیشنهاد پزشک مقدار زیادی مایعات مصرف کنید تا روند دفع ید رادیو اکتیو توسط ادرار افزایش پیدا کند. ید رادیو اکتیو فقط بر روی غده تیروئید تاثیر می‌گذارد. سلول‌های تیروئید مهمترین سلول‌های موجود در بدن هستند که به جذب ید می‌‌پردازند به این ترتیب مقدار تشعشعات این دارو برای سایر سلول‌های بدن بسیار کم است. هنگامی ‌که سلول‌های بدن به جذب ید رادیو اکتیو می‌پردازند آسیب می‌بیند و از بین می‌روند. حدود نود درصد از بیماران فقط به یک دز از ید رادیو اکتیو نیاز دارند تا بهبود پیدا کنند. اگرچه ممکن است شما فقط به یک دزد از این دارو نیاز داشته باشید حدود ۶ ماه طول می‌‌کشد تا دارو به تخریب کامل یا بخشی از تیروئید بپردازد. خوشبختانه اکثر بیماران حدود یک ماه پس از درمان شاهد بهبود علایم و نشانه‌های خود خواهند بود. در صورتی که علائم و نشانه‌های شما پس از شش ماه از بین رفت به یک بار دیگر تزریق دارو نیاز خواهید داشت. در موارد بسیار نادر دوز دوم دارو نیز تاثیری در بهبود وضعیت بیمار ندارد و او به انجام عمل جراحی نیاز خواهد داشت.

 عوارض جانبی تزریق ید رادیو اکتیو چیست؟

 شایع ترین عارضه جانبی تزریق ید رادیو اکتیو این است که باعث کم کاری تیروئید می‌شود. ید رادیو اکتیو اغلب باعث می‌شود که بخش زیادی از سلول‌های تیروئید از بین بروند و تیروئید نمی‌تواند به تولید هورمون‌های مورد نیاز به اندازه کافی بپردازد یعنی شرایط بیمار کاملاً معکوس خواهد شد. شاید جابجا شدن دو بیماری با هم برای شما عجیب باشد اما درمان کردن کم کاری تیروئید بسیار راحت ‌تر از پرکاری است. اگر شما پس از ید درمانی دچار کم کاری تیروئید شدید باید تا آخر عمر از هورمون درمانی استفاده کنید اما نگران نباشید چرا که یک روش درمانی مقرون به صرفه و ایمن محسوب می‌شود.

 پس از درمان

 در روزهای پس از درمان با ید رادیو اکتیو شما باید به رعایت چند نکته مهم پردازید تا سایر اعضای خانواده در معرض تشعشعات قرار نگیرند. نکاتی که در بخش زیر به آنها اشاره می‌‌کنیم کلی هستند و موارد دیگر توسط پزشک در خصوص تعداد روزها و سایر نکات مهم پس از ید درمانی و نیازهای شما و شرایط پزشکی توضیح داده خواهد شد:

  • بر اساس دوز دارو و مقدار ید مصرف شده شما باید به مدت سه تا پنج شب تنها بخوابید.
  • به مدت ۳ تا ۷ روز بر اساس دوز داروی مصرفی باید از تماس فردی با کودکان، بغل کردن و بوسیدن آنها خودداری کنید.
  • تا سه روز پس از درمان از ارتباط نزدیک با دیگران خودداری کنید، از حضور در اماکن عمومی اجتناب کنید و مقدار زیادی آب بخورید تا یک رادیو اکتیو از طریق ادرار دفع شود.
  • تا ۳ روز پس از درمان از وسایل مشترک مانند حوله، قاشق و چنگال، بشقاب و مواردی از این قبیل استفاده نکنید. وسایل و لباس خود را جدا بشویید. پس از هر بار استفاده از سرویس بهداشتی حتما دستشویی را بشویید، دست‌های خود را به طور مکرر بشویید و هر روز دوش بگیرید.

 عمل جراحی برای خارج کردن تیروئید یا گره

عمل جراحی برای خارج کردن تیروئید یا گره

 

 عمل جراحی برای خارج کردن کامل یا بخشی از تیروئید یک روش درمانی دائمی دیگر است و معمولاً همانند سایر روش‌های دیگر برای درمان پرکاری تیروئید از عمل جراحی استفاده نمی‌‌شود و مهمترین دلیل آن این است که شایع ترین انواع پرکاری تیروئید به علت تولید بیش از حد هورمون تیروئید به وجود می‌‌آیند و در اکثر موارد ید درمانی به خوبی به درمان آنها کمک می‌‌کند. البته برخی از بیماران مبتلا به بیماری گریوز برای خارج کردن غده تیروئید به انجام عمل جراحی نیاز دارند زیرا داروها تاثیری در بهبود آنها نداشته است یا آنکه از مصرف ید رادیو اکتیو خودداری می‌کنند. سایر علل پرکاری تیروئید به خوبی با جراحی درمان می‌شوند. یکی از مواردی که بیمار به انجام عمل جراحی نیاز دارد وجود گره در غده تیروئید است که پزشک بر اساس محل به وجود آمدن گره می‌تواند به خارج کردن بخشی از تیروئید بپردازد یا آن که ممکن است خارج کردن کامل آن ضروری باشد. نگرانی درباره مراقبت‌های بعد از عمل جراحی در بیمارستان طی چند سال گذشته رفع شده است زیرا پزشک پس از عمل بیمار را به منزل می‌فرستد یعنی بیمار به مدت ۲۳ ساعت در بیمارستان خواهد بود البته این امر به مشکلات اصلی بیمار و سن او بستگی دارد. در برخی موارد دیگر نیز عمل خارج کردن تیروئید به صورت سرپایی انجام می‌شود و بیمار می‌تواند طی مدت چند ساعت پس از جراحی به منزل برگردد. اگرچه در این عمل‌های جراحی باید بیمار بیهوش باشد تا پزشک بتواند کارش را انجام دهد برخی از پزشکان برای برداشتن یک طرف از غده تیروئید از بیهوشی و تزریق وریدی استفاده می‌کنند. یکی از معایب بالقوه عمل جراحی این است که با ریسک بروز آسیب دیدگی ساختارهای مجاور غده تیروئید از قبیل اعصاب حنجره همراه هستند. البته ریسک بروز این مشکل یک درصد است. عمل جراحی نیز مانند ید درمانی باعث کم کاری تیروئید می‌شود زیر تیروئید برداشته می‌شود اما نگران نباشید چرا که کم کاری تیروئید به علت درمان پرکاری غده تیروئید ایجاد می‌شود و به راحتی با مصرف لووتیروکسین درمان خواهد شد. این دارو جایگزین کمبود هورمون‌های تیروئید است و در صورتی که در مقادیر صحیح و به صورت روزانه تجویز شود می‌تواند بدون هیچ گونه عارضه جانبی و مشکلی به بهبود بیمار کمک نماید.

آنچه که باید قبل از عمل بدانید

 در تعداد زیادی از موارد به ویژه اگر شما دچار پرکاری شدید تیروئید هستید باید قبل از عمل، بیماری شما کنترل شود در غیر این صورت شما دچار برخی بیماری‌های قلبی خواهد شد و با خطر آزادسازی هورمون تیروئید در خون مواجه خواهید شد. برای کنترل پرکاری تیروئید قبل از عمل پزشک به تجویز داروهای ضد تیروئید یا بتابلاکرهای می‌‌پردازد. در یک روش دیگر یک هفته قبل از عمل از ید غیر رادیو اکتیو استفاده خواهد کرد. این نوع ید یک راه حل بسیار موقت برای پرکاری تیروئید است و نباید تا یک هفته قبل از عمل استفاده شود زیرا اگر شما زودتر از این دارو استفاده کنید قبل از عمل دوباره تیروئید شما پر کار شده و بدتر از گذشته خواهد شد.

 نقش ویتامین‌ها و مواد معدنی در بیماری تیروئید

نقش ویتامین‌ها و مواد معدنی در بیماری تیروئید

 

 همه ما به خوبی می‌‌دانیم که باید مواد غذایی مفید بخوریم تا مواد معدنی و ویتامین‌های مورد نیاز بدن ما تامین شود. فقدان برخی مواد معدنی و ویتامین‌های خاص می‌تواند باعث بروز اختلال در عملکرد غده تیروئید شود و اگر شما دچار اختلال در غده تیروئید باشید ویتامین‌هایی که مصرف می‌کنید به خوبی پردازش نخواهد شد.

ویتامین آ

 کاروتن پیش ساز ویتامین a است و در صورتی که غده تیروئید کم کار باشد نمی‌‌تواند به خوبی کارتن را به ویتامین آ قابل استفاده تبدیل کند و هر چقدر کاروتن مصرف کنید کمکی به سلامت خود نخواهید کرد. ویتامین آ باید با پروتئین مصرف شود تا در اختیار بدن قرار بگیرد و به این ترتیب اگر شما از پروتئین کمتری در رژیم غذایی خود استفاده کنید ممکن است دچار کمبود این نوع ویتامین شوید. در صورتی که ویتامین آ در بدن شما کم باشد توانایی شما برای تولید TSH محدود خواهد شد این ویتامین برای تبدیل شدن T4 به T3 ضروری است. اگر شما متوجه شدید که برای رانندگی کردن در شب مشکل دارد یا به نوعی حساسیت دارید به مصرف ویتامین آ بپردازید زیرا این مکمل در بهبود این وضعیت کمک کننده خواهد بود.

 ویتامین ب کمپلکس

 انواع ویتامین ب برای عملکرد صحیح غده تیروئید ضروری هستند اما هر یک از آنها نقش متفاوتی را در بدن ایفا می‌‌کند.

 ویتامین ب ۱

 ویتامین b۱ یا تامین در مواردی که شما دچار پرکاری تیروئید هستید به شدت مورد نیاز است.

ویتامینb۲

 کمبود ویتامین b۲ یا ریبوفلاوین باعث سرکوب عملکرد غده تیروئید می‌شود که غده تیروئید و غدد فوق کلیوی نمی‌تواند به تولید هورمون‌های خود بپردازند.

 کمبود ویتامین ب ۳

 ویتامین ب ۳ یا نیاسین برای حفظ عملکرد صحیح سلول‌های بدن از قبیل غدد درون ریز ضروری است.

 ویتامین ب ۶

 کمبود این ویتامین باعث می‌شود که تیروئید نتواند به خوبی از ترکیبات خام ید برای تولید هورمون استفاده کند. این هورمون در مواردی که شما دچار پرکاری تیروئید هستید بیشتر مورد نیاز است. ضعف عضلانی یکی دیگر از مشکلات شایع در افرادی است که دچار پرکاری تیروئید هستند و کمبود ویتامین b۶ دارند.

 ویتامین ب ۱۲

 افرادی که دچار کم کاری تیروئید هستند یا افرادی که تیروئید ندارند نمی‌توانند به جذب این ویتامین بپردازند. کمبود جدی این ویتامین می‌‌تواند باعث بروز مشکلات ذهنی و اختلالات عصبی، بورسیت و التهاب عصب و درد عصب شود. برخی از پزشکان عقیده دارند که بازه طبیعی در نظر گرفته شده برای ویتامین ب دوازده بسیار مهم است و بازه طبیعی آن حداقل باید ۵۰۰ تا ۱۳۰۰ باشد.

ویتامین سی

 غده تیروئید برای حفظ سلامت خود به این ویتامین نیاز دارد. کمبود ویتامین به مدت طولانی باعث می‌شود که هورمون تیروئید به تولید بیش از حد هورمون بپردازد. افرادی که دچار پرکاری غده تیروئید هستند به مقدار بیشتری از این ویتامین نیاز دارند.

 ویتامین دی

 تحقیقات نشان داده که وقتی یک فرد دچار پرکاری تیروئید به مصرف این ویتامین نمی‌پردازد این فرآیند باعث دفع غیر عادی کلسیم می‌‌شود و ریسک بروز پوکی استخوان را مطرح خواهد کرد.

 ویتامین ای

 کمبود این ویتامین غده تیروئید را تحریک می‌کند به تولید هورمون بیشتری بپردازد ولیTSH  کمتری توسط غده هیپوفیز تولید خواهد شد. مصرف زیاد ویتامین توسط افراد مبتلا به پرکاری تیروئید ضروری است تا جایگزین مقادیر زیاد ویتامین دفع شده از بدن باشد.

کلسیم

 تعداد زیادی از ما به مصرف مقادیر کمی از کلسیم در رژیم غذایی خود بپردازیم. کمبود کلسیم باعث می‌شود که تراکم استخوان‌ها کاهش پیدا کند به همین دلیل مصرف کلسیم به ویژه در افرادی که پرکاری تیروئید دارند بسیار ضروری است. مصرف ۱۰۰ میلی گرم کلسیم در روز توصیه می‌شود.

منیزیم

 منیزیم برای تبدیل T4 به T3 ضروری است برخی از افراد از طریق ادرار بخش زیادی از منیزیم بدن خود را از دست می‌‌دهند. به نظر می‌رسد که رژیم غذایی سرشار از کافئین و مواد غذایی پالایش شده در کاهش منیزیم نقش دارد.

 سلنیوم

 سلنیوم یک فاکتور مهم برای تبدیل T4 به T3 ضروری است است و بدون آن T3 به مقدار صحیح تولید نخواهد شد و اعضای بدن عملکردی شبیه وضعیتی که تیروئید کم کار شده است را ایفا خواهند کرد حال آن که نتیجه آزمایش خون کاملاً طبیعی است.

 

 زینک

 تحقیقات نشان داده که کم کاری و پرکاری تیروئید باعث کمبود روی می‌شود. زینک در عملکرد صحیح سیستم ایمنی بدن نقش مهمی را ایفا می‌کند.  پایین بودن سطح آن در بدن در افرادی که اضافه وزن دارند دیده شده است. زینک برای تبدیل T4 به T3 ضروری است به همین دلیل وجود آن در بدن حیاتی است.



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email