15

پرکاری تیروئید: علائم، عوارض و درمان

پرکاری تیروئید (یا هایپرتیروئیدی) یک بیماری نسبتاً رایج هورمونی است و زمانی اتفاق می‌افتد که هورمون تیروئید بیش‌ از اندازه در بدن وجود داشته باشد.

احتمال داشتن غده تیروئید پرکار در زنان ده برابر بیش‌تر از مردان است. علائم این بیماری در هر سنی، حتی کودکی، آغاز می‌شوند، اما در اکثر موارد، علائم بیماری زمانی بین سن ۲۰ تا ۴۰ سالگی شروع می‌شوند. پرکاری تیروئید اغلب در سفیدپوستان و آسیایی‌ها اتفاق می‌افتد.

1

علائم پرکاری تیروئید

یک تیروئید پرکار (هایپرتیروئیدی) علائم و نشانه‌های بسیاری دارد، اما بعید است تمامی آن‌ها در شما پدیدار شود. اگر مبتلا به پرکاری تیروئید (هایپرتیروئیدی) باشید، ممکن است برخی از علائم زیر را تجربه کنید:

  • بیش‌فعالی
  • نوسانات خلقی از قبیل اضطراب، تحریک‌پذیری و ناآرامی
  • دشواری خواب (بی‌خوابی)
  • احساس خستگیدائمی
  • ضعف عضله
  • مدفوع و ادرار مکرر
  • چربی‌های اضافه در مدفوع که می‌تواند باعث شود مدفوع چرب شده و به‌سختی با آب پاک شود (اسهال چرب)
  • حساسیت به گرما و تعریق مفرط
  • کاهش وزن غیرقابل توضیح و غیرمنتظره علی‌رغم افزایش اشتها (اگرچه در تعداد اندکی از موارد، افزایش اشتها می‌تواند منجر به افزایش وزن شود)
  • پریودهای بسیار نامرتب و خفیف، یا توقف کامل پریود
  • ناباروری
  • از دست دادن علاقه به رابطه جنسی

اگر دیابت داشته باشید، ممکن است علائم دیابتتان، از قبیل تشنگی و خستگی، درنتیجه پرکاری تیروئید وخیم‌تر شود.

 چه موقع باید به پزشک مراجعه کنیم؟

در صورت مشاهده هرکدام از موارد بالا به پزشکتان مراجعه نمایید. ممکن است این علائم نشانه پرکاری تیروئید نباشند، اما درهرصورت نیازمند بررسی‌های بیشتر هستند.

تهیه لیستی از علائم مشاهده‌شده در شما، می‌تواند در تعیین و تشخیص صحیح بیماری، مفید واقع شود.

علل پرکاری تیروئید

پرکاری تیروئید زمانی اتفاق می‌افتد که غده تیروئید شما بیش‌ازحد هورمون‌های غده تیروئید، یعنی تیروکسین یا تری‌یدوتیرونین، را تولید کند.

تولید بیش‌ازحد هورمون‌های غده تیروئید می‌تواند درنتیجه بیماری‌هایی باشند که در ادامه به آن‌ها می‌پردازیم.

بیماری گریوز

بیماری گریوز، رایج‌ترین علت پرکاری تیروئید است. این بیماری می‌تواند در خانواده‌ها شیوع داشته و در هر سنی اتفاق افتد، اگرچه اکثراً در زنان با سن ۲۰-۴۰ سال رایج است. افراد سیگاری بیشتر مستعد ابتلا به بیماری گریوز خواهید بود.

بیماری گریوز یک بیماری خودایمنی است. در بیماری‌های خودایمنی دستگاه ایمنی چیزی را در بدن با یک ماده سمی اشتباه گرفته و به آن حمله می‌کند. در بیماری گریوز، بدن به غده تیروئید حمله می‌کند، که منجر به تولید بیش‌ازحد هورمون‌های تیروئید می‌گردد؛ اینکه چه عاملی موجب تحریک سیستم ایمنی بدن برای انجام این کار می شود، مشخص نیست. تصور می‌شود، مانند بسیاری از بیماری‌های خودایمنی، دلیل این امر، دخالت ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی باشند.

اگر مبتلا به بیماری گریوز باشید، ممکن است چشمانتان نیز تحت تأثیر قرار گیرند، که منجر به احساس ناراحتی در چشم و دوبینی می‌شود. این پدیده با نام افتالموپاتی گریوز نیز شناخته می‌شود. چشم‌ها در این حالت متورم شده و برجسته می‌شوند.

 ندول‌های تیروئید

امکان اینکه توده‌هایی در غده تیروئید رشد کنند وجود دارد. چنین توده‌هایی ندول خوانده می‌شوند. دلیل ایجاد ندول‌ها مشخص نیست، اما آن‌ها معمولا غیر سرطانی (خوش خیم) هستند.

بااین‌حال، ندول‌ها می‌توانند حاوی بافت غیرعادی تیروئیدی باشند، که روی تولید طبیعی تیروکسین یا تری‌یدوتیرونین تأثیر گذاشته و در نتیجه منجر به پرکاری تیروئید می‌شوند. ندول‌هایی که محتوی بافت غیرعادی تیروئیدی باشند تحت عنوان ندول‌های سمی توصیف می‌شوند. ندول‌های سمی تیروئید تقریباً عامل یکی از هر ۲۰ مورد پرکاری تیروئید می‌باشند.

مکمل‌های ید

ید موجود در غذایی که می‌خورید توسط غده تیروئید برای تولید هورمون‌های تیروئید تیروکسین و تری‌یدوتیرونین، مورداستفاده قرار می‌گیرد؛ اما دریافت ید اضافی از مکمل‌ها ممکن است باعث شود غده تیروئیدتان بیش‌ازاندازه تیروکسین یا تری‌یدوتیرونین تولید کند.

این پدیده با نام هایپرتیروئیدی (پرکاری تیروئید) ناشی از ید شناخته می‌شود، همچنین در برخی موارد از این بیماری با عنوان پدیده جاد بازدو (JOD-Basedow) یاد می‌شود. این بیماری معمولاً زمانی رخ می‌دهد که شما از پیش در غده تیروئیدتان ندول داشته باشید.

آمیودارون

آمیودارون نوعی دارو است که به‌عنوان یک داروی ضد آریتمی معروف است، که به کنترل ضربان قلب نامنظم (فیبریلاسیون دهلیزی) کمک می‌کند. اگر شما در غده تیروئیدتان ندول‌های غیر سمی داشته باشید، استفاده از آمیودارون، به دلیل داشتن ید، می‌تواند منجر به هایپرتیروئیدی (پرکاری تیروئید) شود.

آمیودارون، از طریق آسیب‌رسانی شدید به بافت تیروئید، می‌تواند منجر به‌نوعی تیروئید پرکار (هایپرتیروئیدی) شود که معمولاً شدیدتر بوده و درمانش سخت‌تر می‌باشد. این نوع از پرکاری تیروئید (هایپرتیروئیدی) را هایپرتیروئیدی ناشی از آمیودارون می‌خوانند.

سرطان فولیکولار تیروئید

در موارد نادری، تیروئید پرکار می‌تواند درنتیجه سرطان تیروئید، که در فولیکول‌های تیروئید شما آغاز می‌شود، ایجاد شود. اگر سلول‌های سرطانی موجود در غده تیروئید، شروع به تولید تیروکسین با تری‌یدوتیرونین کنند، امکان دارد این پدیده اتفاق افتد. این پدیده همچنین با نام سرطان عملکردی (functioning) تیروئید شناخته می‌شود.

 تشخیص تیروئید پرکار

تشخیص بیماری پرکاری تیروئید ممکن است بر اساس علائمی که در شما بروز می‌کند، صورت گرفته و نتایج آزمایش‌های انجام‌شده روی خون، تعیین می‌کنند که غده تیروئید شما چقدر خوب عمل می‌کنند. این آزمایشات به آزمایش عملکرد تیروئید معروف هستند.

آزمایش تیروئید

پزشک شما نمونه‌ای از خونتان را گرفته و آن را برای تعیین سطوح زیر می‌آزماید:

  • هورمون محرک تیروئید (TSH)
  • تیروکسین و تری‌یدوتیرونین (هورمون‌های تیروئید)

TSH در غده هیپوفیز، در مغزتان، ساخته می‌شود و تولید تیروکسین و تری‌یدوتیرونین را کنترل می‌نماید.

  • اگر سطح تیروکسین و تری‌یدوتیرونین در خون شما نرمال باشد، غده هیپوفیزتان سطح نرمالی از TSH را آزاد می‌کند. هنگامی‌که تولید هورمون تیروئید بیش‌ازاندازه شود، غده هیپوفیز آزادسازی TSH را متوقف می‌نماید.
  • اگر سطح تیروکسین و تری‌یدوتیرونین افت کند، غده هیپوفیز، TSH بیشتری تولید می‌کند تا سطح این هورمون‌ها را بالا برد.

چنانچه مبتلا به تیروئید پرکار باشید، آزمایش تیروئید نشان خواهد داد که سطوح TSH در خونتان همواره پایین‌تر از حالت عادی است. سطح پایین TSH بدین معناست که غده تیروئید شما پرکار بوده و احتمالاً بیش‌ازاندازه هورومون‌های تیروئید می‌سازد. این اولین بخش آزمایش تیروئید است.

سپس پزشکتان سطح تیروکسین و تری‌یدوتیرونین خون شما را می‌سنجد. اگر مبتلا به تیروئید پرکار باشید، سطح هر دو هورمون در خون شما بالاتر از حالت عادی خواهد بود.

 درمان تیروئید پرکار

چندین روش درمانی برای درمان تیروئید پرکار موجود است. بهترین طرح برای شما بسته به علائمی که دارید و علت بروز این بیماری در شما، و اینکه کدام گزینه درمانی برای شما راحت‌تر است، انتخاب می‌شود.
دکتر منشادی، از اینکه شما از تمامی خطرات، مزایا و اثرات جانبی هرکدام از روش‌های درمان آگاه شوید، اطمینان حاصل خواهد کرد. در هرکدام از روش‌های درمانی بالا، توازنی بین میزان خطرات و مزایا برقرار است. دکتر منشادی، در مورد روش درمانی که می‌تواند برای شما مناسب باشد، با شما گفت و گو خواهند کرد. هدف نهایی در درمان پرکاری تیروئید (هایپرتیروئیدی)، کاهش هورمون های تیروئید به گونه ای است که تعادلی سالم در بدن شما برقرار شود. برقراری این تعادل برای توانایی بدن شما برای ارائه بهترین عملکرد، حیاتی است.

اگر تشخیص داده شود که شما مبتلا به پرکاری غده تیروئید (هایپرتیروئیدی) هستید، پزشکتان شما را به یک متخصص بیماری‌های هورمونی (متخصص غدد) ارجاع خواهد داد تا طرح درمانتان را آماده نماید.

پرکاربردترین درمان‌ تیروئید در زیر آورده شده‌اند.

تیوآمیدها

تیوآمیدها، از جمله کاربی‌مازول و پروپیل‌تیواوراسیل، درمان‌های معمول هستند. آن‌ها نوعی دارو هستند که تولید مقادیر اضافی تیروکسین و ترییدوتیرونین را در غده تیروئید شما متوقف می‌سازند.

ازآنجاکه تیوآمیدها، به‌جای اثر گذاشتن روی سطوح فعلی هورمون‌های تیروئید، روی تولید آن‌ها اثر می‌گذارند، می‌بایست چند هفته (معمولاً بین چهار تا هشت هفته) از مصرفشان بگذرد تا شاهد بهبودی باشید. زمانی که تولید هورمون‌های تیروئید تحت کنترل قرار گیرد، متخصص شما به‌تدریج میزان مصرف دارویتان را کم خواهد نمود.

بلوک کننده‌های بتا

بلوک کننده‌های بتا، مثل پروپرانولول یا آتنولول، می‌توانند برخی علائم تیروئید پرکار، از قبیل رعشه (تکان خوردن و لرزیدن)، ضربان قلب سریع و بیش‌فعالی را از بین ببرند.

ممکن است پزشک متخصص شما، در خلال تشخیص بیماری یا تا وقتی‌که تیوآمید غده تیروئیدتان را تحت کنترل بگیرد، بر ایتان یک بلوک کننده بتا تجویز کند؛ اما اگر آسم داشته باشید، بلوک کننده‌های بتا برای شما مناسب نخواهند بود. بلوک کننده‌های بتا در برخی موارد می‌توانند موجب بروز اثرات جانبی شوند، از قبیل:

  • احساس تهوع
  • احساس خستگی دائمی
  • سردی دست‌ها و پاها
  • مشکلات خواب، گاهی اوقات همراه با کابوس

 درمان با ید رادیواکتیو

درمان با ید رادیواکتیو شکلی از رادیوتراپی است که برای درمان انواع زیادی از تیروئید پرکار مورداستفاده قرار می‌گیرد. ید رادیواکتیو، غده تیروئید شما را منقبض کرده و مقدار هورمون تیروئیدی که این غده می‌تواند تولید کند را کاهش می‌دهد.

درمان ید رادیواکتیو یا به شکل شربت و یا به شکل کپسولی بلعیدنی در اختیار بیمار قرار می‌گیرد. دُز رادیواکتیویته ید رادیواکتیو بسیار پایین بوده و مضر نیست.

درمان ید رادیواکتیو برای اشخاصی که مشکلات بینایی، از قبیل دوبینی یا چشم‌های برجسته (بیرون زده)، دارند و همچنین زنان باردار یا شیرده مناسب نیست.

جراحی

جراحی برای برداشتن همه یا بخشی از غده تیروئید، تحت عنوان تیروئیدکتومی کامل یا جزئی شناخته می‌شود. جراحی یک درمان دائمی برای پرکاری تیروئید عودکننده می‌باشد.

اگر غده تیروئیدتان به‌شدت متورم شده باشد (گواتر بزرگ) و در گردنتان ایجاد مشکل کند، پزشک متخصص به شما جراحی را پیشنهاد خواهد کرد.

سایر دلایل جراحی عبارت‌اند از:

  • شخص باردار بوده و قادر به مصرف تیوآمیدها نباشد، یا میلی به این کار نداشته باشد، درنتیجه نتواند از طریق درمان ید رادیواکتیو درمان شود.
  • شخص مبتلا به شکل شدیدی از افتالموپاتی گریوز باشد.
  • پس از یک دوره موفق درمان با تیوآمیدها، علائم بیماری بازگردند (عود کنند).

به‌طورمعمول توصیه می‌شود که کل غده تیروئید برداشته شود، چراکه این بدان معنا خواهد بود که احتمال عود بیماری به‌هیچ‌وجه وجود نخواهد داشت. اما در این صورت شما برای جبران فقدان غده تیروئیدتان تمام عمر مجبور به مصرف دارو خواهید بود، این داروها مشابه داروهایی خواهند بود که برای درمان کم‌کاری غده تیروئید استفاده می‌شوند.

 عوارض پرکاری تیروئید

عوارض متعددی می‌تواند در کنار پرکاری تیروئید (هایپرتیروئیدی) اتفاق افتد، به‌خصوص اگر این بیماری درمان نشود.

 افتالموپاتی گریوز

اگر شما مبتلا به بیماری گریوز باشید، ممکن است مشکلاتی در چشمانتان داشته باشید. این پدیده تحت عنوان افتالموپاتی گریوز شناخته می‌شود و تصور می‌شود که به سبب حمله اشتباهی سیستم ایمنی به بافت چشم‌ها ایجاد شود. این پدیده برای یک نفر از هر ۲۰ نفری که مبتلا به بیماری گریوز هستند، اتفاق می‌افتد.

علائم افتالموپاتی گریوز عبارتند از:

  • احساس خشکی و ریگ‌دار بودن در چشم
  • حساسیت به نور (فوتوفوبیا)
  • اشک بیش‌ازحد
  • دوبینی
  • اندکی از دست دادن بینایی
  • احساس فشار در پشت چشم‌ها

در موارد شدیدتر، ممکن است چشم‌ها آشکارا از کاسه چشم بیرون بزنند.

اگر مبتلا به افتالموپاتی گریوز باشید، احتمالاً برای درمان به یک متخصص چشم (چشم پزشک) ارجاع داده خواهید شد.

گزینه ­های درمان عبارت‌اند از:

  • قطره‌های چشمی برای کم کردن علائم
  • عینک‌های آفتابی برای محافظت از چشم‌ها در برابر نورهای شدید
  • کورتیکواستروئید برای کاهش التهاب
  • رادیوتراپی
  • جراحی

 بحران تیروئیدی

عدم تشخیص و یا عدم کنترل صحیح پرکاری تیروئید، می‌تواند به واکنش‌های نادر اما وخیمی به نام بحران تیروئیدی منجر شود. این پدیده در یک نفر از هر ۱۰۰ نفر مبتلا به غده تیروئید پرکار مشهود است.

بحران تیروئیدی عبارت است از گسترش شدید و ناگهانی علائم ناشی از سوخت‌وساز بیش‌ازحد، که اغلب ناشی از محرک‌هایی از قبیل موارد زیر است:

  • عفونت
  • بارداری
  • استفاده نکردن از داروها طبق دستور
  • آسیب به غده تیروئید، مثل مشت به گلو

علائم بحران تیروئیدی عبارت‌اند از:

  • ضربان قلب بسیار شدید (بیشتر از ۱۴۰ ضربه در دقیقه)
  • تب (دمای بالاتر از ۳۸C/100.4F)
  • از دست دادن آب بدن، همراه با اسهال و استفراغ
  • زردی – زرد بودن پوست و چشم
  • آشفتگی شدید و سردرگمی
  • توهم – دیدن یا شنیدن چیزهایی که واقعی نیستند
  • روان‌پریشی، نداشتن قدرت گذاشتن تمایز بین واقعیت و تخیل
  • تعرق مفرط
  • درد قفسه سینه
  • ضعف عضلانی

بحران تیروئیدی یک فوریت پزشکی است. اگر فکر می‌کنید شما یا کسی که تحت مراقبت شما قرار دارد متحمل این عارضه شده است، باید با ۱۱۵ تماس بگیرید.



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email

پای دیابتی و درمان زخم پای دیابتی

دیابت یک بیماری جدی است که از کمبود تولید انسولین در بدن یا ناتوانی انسولین بدن در اجرای عملکردهای معمول روزمره ناشی می‌شود. غده لوزالمعده یا پانکراس، هورمون انسولین یعنی ماده‌ای را ترشح می‌کند که فرآوری غذا و تبدیل آن به انرژی را تسهیل می‌سازد. بیماری دیابت که به دو دسته نوع یک و نوع دو تقسیم می‌شود، تقریباً ۱۶ میلیون آمریکایی را درگیر خود ساخته است. دیابت نوع یک معمولاً مرتبط با دیابت نوجوانی است و غالباً ریشه در وراثت دارد. ویژگی اصلی دیابت نوع دو، یا دیابت بزرگسالی، بالا رفتن قند خون است که غالباً در افراد دارای اضافه وزن یا رژیم غذایی نامناسب بروز می‌یابد. دیابت عوارض متعددی را به دنبال دارد که از آن جمله می‌توان به مختل شدن سیستم عروقی و آسیب دیدن بسیاری از بخش‌های بدن مانند چشم، کلیه، پا و انگشتان پا اشاره کرد. بیماران مبتلا به دیابت باید بیش از دیگران مراقب پای خود باشند.

دو مشکل ناشی از دیابت که بر پا اثر می‌گذارد

  • نوروپاتی: عارضه پای دیابتی پی‌آمد ترکیبی از دو علت گردش خون نامناسب و نوروپاتی است. نوروپاتی دیابتی، بی‌حسی یا عدم واکنش پا به درد، گرما و سرما را به دنبال دارد. در پای دیابتی‌های دچار مشکل نوروپاتی، بریدگی‌ها، ورم‌ها یا زخم‌های فشاری کوچکی به وجود می‌آید که بیمار ممکن است به دلیل بی‌حسی متوجه آن‌ها نشود. اگر این آسیب‌های جزئی درمان نشود، عوارضی را در پی خواهد داشت و به ایجاد زخم و جراحت و حتی نقص عضو منجر خواهد شد. نوروپاتی به بدشکلی‌هایی مانند قوز شست پا، انگشت چکشی و پای شارکو دامن می‌زند؛ بنابراین دیابتی‌ها باید احتیاط‌های لازم را برای پیشگیری از هرگونه آسیب‌دیدگی پا رعایت کنند. معاینه هرروزه پا با توجه به عوارض نوروپاتی محیطی و دیابتی حیاتی است. بیمار دیابتی می‌تواند با رعایت نکات پیشگیرانه و مراقبت از پا، احتمال بروز عارضه‌های جدی پا را به حداقل برساند.
  • گردش خون نامناسب: دیابت غالباً به بیماری عروقی محیطی منجر می‌شود که به‌نوبه خود از گردش خون جلوگیری می‌کند. تنگ شدن شریان‌ها در اثر این مشکل، کاهش قابل‌توجه گردش خون را در بخش پایین پا به دنبال دارد. گردش خون نامناسب، مشکل پای دیابتی را به دلیل کاهش یافتن میزان اکسیژن و مواد مغذی در پوست و دیگر بافت‌ها تشدید می‌کند و آسیب‌دیدگی‌هایی را به وجود می‌آورد که به‌سختی التیام می‌یابند. به‌علاوه گردش خون نامناسب، تورم و خشکی پا را به دنبال دارد. بیماران دیابتی بیش از دیگران باید مراقب پای خود باشند، چون گردش خون نامناسب روند التیام یافتن را مختل می‌سازد و به جراحت، عفونت و دیگر عارضه‌های جدی پا منجر می‌شود.

علت‌ها و دلایل زخم دیابتی

رایج‌ترین دلایل زخم دیابتی عبارت‌اند از:

  • گردش خون نامناسب
  • قند خون بالا (هایپرگلیسمی)
  • آسیب‌دیدگی عصبی
  • تحریک یا زخم شدن پا

Untitled-1

درمان و پیشگیری

دکتر منشادی تلاش خود را برای محافظت و مراقبت از پای دیابتی به کار می‌بندند. ازآنجایی‌که مراقبت از پا بخش مهمی از درمان بیماران دیابتی محسوب می‌شود، دکتر منشادی آموزش، برنامه درمانی و مشاوره‌های منظم را به بیماران خود ارائه می‌دهند تا از بروز مشکلات پا و نقص عضو احتمالی جلوگیری شود.
برای دریافت اطلاعات بیشتر در مورد درمان دیابت با شماره ۲۲۸۹۴۱۰۸-۰۲۱ تماس بگیرید و نوبت رزرو کنید.

کفش، کفی و ارتوز نقش مهمی را در مراقبت از پای دیابتی ایفا می‌کند. پزشکان معمولاً کفی‌ها یا ارتوزهای تهیه‌شده از فوم پلاستوزوت، ماده مناسب برای محافظت از پای دیابتی بی‌حس، را توصیه می‌کنند. پلاستوزوت ماده‌ای است که فشار روی “نقاط داغ” را با تطبیق گرما و فشار تعدیل می‌کند. ارتوز سفارشی ساخته شده از این جنس، راحتی و محافظت لازم را برای پای دیابتی به ارمغان می‌آورد. کفش ساخته شده از پلاستوزوت نیز غالباً به بیماران دیابتی پیشنهاد می‌شود. کفش دیابتی باید دارای فایده‌های محافظتی زیر باشد:

  • پنجه بلند و پهن، تا فضای بلند و وسیعی برای انگشتان پا فراهم شود.
  • متحرک بودن کفی برای مناسب کردن انعطاف‌پذیری و امکان قرار دادن کفی در صورت لزوم
  • کفی‌های گهواره‌ای مخصوص کاهش فشار در ناحیه‌هایی از پا، به‌ویژه توپی یا برجستگی کف پا که در برابر درد آسیب‌پذیرترند.
  • سفت بودن اطراف پاشنه به‌منظور افزایش پایداری

اگر دیابتی هستید، باید از هرگونه مشکل پا آگاهی بیشتری داشته باشید تا بتوانید با تشخیص و درمان پای دیابتی به‌هنگام، از وخیم شدن شرایط پا جلوگیری کنید. بیماران دیابتی مبتلا به نوروپاتی باید نکته‌های احتیاطی لازم را برای پیشگیری از آسیب‌دیدگی رعایت کنند و پا را سالم نگه دارند. اگر مبتلا به دیابت هستید و از ناراحتی پا رنج می‌برید، بی‌درنگ با متخصص پا مشورت کنید.

درمان زخم پای دیابتی

یکی از بهترین اقدام‌هایی که می‌توانید برای درد و درمان زخم پای دیابتی انجام دهید این است که سر پا نایستید تا بار و وزن به پا تحمیل نشود. رعایت این نکته ساده برای هرگونه زخم پای دیابتی مفید است. فشار ناشی از راه رفتن، عفونت را تشدید می‌کند و زخم را گسترش می‌دهد. اگر اضافه‌وزن دارید، فشار مضاعف می‌تواند دلیل درد مستمر پا باشد.

پزشک گاهی استفاده از موارد زیر را برای محافظت از پا توصیه می‌کند:

  • کفش مخصوص دیابت
  • قالب گچی
  • بریس پا
  • پانسمان کردن پا و بستن نوار فشاری
  • قرار دادن کفی در کفش به‌منظور پیشگیری از میخچه و پینه

زخم پای دیابتی را می‌توان برداشت. پزشک در این عمل برای برداشتن زخم، پوست مرده را برمی‌دارد و وجود نشانه‌های عفونت یا جسم‌های خارجی ایجادکننده زخم (دبریمان) را بررسی می‌کند.

عفونت، عارضه‌ای جدی برای زخم پا است و به درمان فوری احتیاج دارد. تمام گونه‌های عفونت به روش یکسان درمان پای دیابتی پاسخ نمیدهند . بافت اطراف زخم را می‌توان برای تعیین آنتی‌بیوتیک مفید به آزمایشگاه فرستاد. اگر پزشک به وجود عفونت شدید مشکوک شود، برای بررسی نشانه‌های عفونت استخوان، دستور انجام اشعه ایکس (پرتونگاری) می‌دهد. عفونت زخم پا با روش‌های زیر قابل پیشگیری است:

  • شستشوی پا
  • عفونت‌زدایی ناحیه اطراف پوست
  • تعویض مکرر پانسمان برای خشک نگه داشتن زخم
  • درمان آنزیمی
  • استفاده از پانسمان حاوی کلسیم آلژینات به‌منظور جلوگیری از رشد باکتری

مراقبت از پا و دیابت

jpg0112f1

مراقبت صحیح از پا برای بیماران دیابتی به این دلیل حیاتی است که آنان بیش از دیگران در برابر مشکل‌های پای اشاره‌شده در زیر، آسیب‌پذیرند:

  • حس نداشتن پا
  • تغییر شکل پا
  • زخم یا جراحت پا که به‌سختی التیام می‌یابد.

با مراقبت ساده روزانه از پا می‌توان از بروز مشکلات جدی جلوگیری کرد. بر اساس گزارش انجمن ملی سلامت، انجام اقدام‌های ساده روزانه زیر به پیشگیری از بروز عوارض جدی ناشی از دیابت کمک می‌کند:

کنترل کردن دیابت

با در پیش گرفتن سبک زندگی سالم می‌توان قند خون را نزدیک به حد طبیعی نگه داشت. بیمار می‌تواند با همکاری تیم متخصص پزشکی، برنامه درمان دیابت را متناسب با ویژگی‌های سبک زندگی خود طرح‌ریزی کند.

بررسی هرروزه پا

ازآنجایی‌که بیمار گاهی متوجه آسیب دیدن و مشکل در پا نمی‌شود، باید به‌طور مرتب پا را معاینه کند تا بریدگی‌ها، زخم‌ها، نقطه‌های قرمز، تاول، ورم یا عفونت ناخن انگشت پا را به‌سرعت تشخیص دهد. بیمار دیابتی باید معاینه پا را در برنامه روزانه خود بگنجاند. اگر برای بیمار دشوار است تا برای دیدن پا روبه‌جلو خم شود، می‌تواند از آینه پلاستیکی استفاده کند یا از خانواده خود کمک بگیرد. نکته مهم این است که باید به‌محض مشاهده هرگونه بریدگی، زخم، تاول یا کبودی روی پا که پس از یک روز بهبود نیافته است به پزشک مراجعه نمود.

شستن هرروزه پا

شستن هرروزه پا با آب گرم، نه آب داغ، مفید است. البته پا نباید مدت زیادی در آب بماند، چون پوست خشک خواهد شد. بیمار باید پیش از دوش گرفتن یا حمام رفتن دمای آب را با دماسنج یا آرنج خود چک کند تا دمای آب بیش‌ازاندازه بالا نباشد و پس از شستشو پای خود و همچنین بین انگشتان را به‌خوبی خشک کند. برای خشک کردن پوست بین انگشتان می‌توان از پودر تالک استفاده کرد.

نرم و صاف نگه داشتن پوست

مالیدن لایه نازکی از کرم یا لوسیون مخصوص پوست روی بالا و پایین پا مفید است، البته باید دقت کرد تا لوسیون بین انگشتان نماند، چون ممکن است منجر به عفونت شود.

همواره جوراب و کفش به پا داشتن

بیمار باید همواره کفش و جوراب به پا داشته باشد و حتی در خانه و فضای سرپوشیده پابرهنه راه نرود، چون ممکن است ناگهان پایش را روی چیزی بگذارد که به پا آسیب بزند. جوراب و ساق همیشه باید بدون درز و نایلونی باشد تا زخم و تاول ایجاد نشود. این افراد می توانند از جوراب های دیابتی استفاده کنند. جوراب دیابتی بدون درز طراحی شده و ساخته شده از موادی است که رطوبت را از پا بگیرد و ضربه و تنش را جذب کند و همچنین احتمال ورم پای دیابتی را کاهش می دهد. جوراب‌های تهیه شده از چنین موادی، پا را خشک نگه می‌دارد. همواره باید پیش از کفش پوشیدن داخل کفش را بررسی کرد. لایه و پوشش داخلی کفش باید نرم باشد و هیچ شی خارجی، از قبیل، سنگریزه، درون کفش نباشد. به‌علاوه کفش باید کاملاً اندازه پا باشد و به‌خوبی از پا محافظت کند.

محافظت از پا در برابر سرما و گرما

بیمار باید همواره در ساحل یا پیاده‌روی داغ کفش به پا داشته باشد و برای محافظت از پا در برابر نور خورشید، روی پا را کرم ضد آفتاب بزند. بیمار نباید پا را نزدیک رادیاتور یا آتش باز بگذارد و بطری آب داغ یا کمپرس داغ را روی پا قرار دهد. چنانچه بیمار در پا احساس سرما کند، می‌تواند شب‌ها جوراب بدون درز بپوشد. چکمه‌های آستردار برای گرم نگه داشتن پا در زمستان مناسب‌اند. بیمار باید در انتخاب جوراب دقت کند و جوراب‌های درزدار یا ناهموار به پا نکند. پوشیدن جوراب مخصوص پددار از پا محافظت می‌کند و راه رفتن را آسان‌تر می‌سازد. بیمار در هوای سرد باید پا را مرتب چک کند تا پا گرم باشد و دچار یخ‌زدگی نشود.

کمک به جریان یافتن خون در پا

بیمار باید پاها را هنگام نشستن بالا بگذارد، انگشتان را ۲ تا ۳ بار در روز، هر بار به مدت ۵ دقیقه، تکان دهد، مچ پاها را رو به بالا و پایین و داخل و خارج حرکت دهد تا جریان خون در پا افزایش یابد.

انداختن پاها روی یکدیگر به مدت طولانی مجاز نیست. پوشیدن جوراب تنگ و استفاده از بند جوراب‌ یا نوارهای کشی در اطراف پا ممنوع است. پوشیدن کفش یا هرگونه پاپوش تنگ و محدودکننده خطرناک است، چون می‌تواند گردش خون را در پا قطع کند. پوشیدن هرگونه پاپوش لاستیکی برای بیماران دیابتی ممنوع است.

استعمال دخانیات مجاز نیست چون جریان خون را در پا کاهش می‌دهد. به‌علاوه بیمار در صورت بالا بودن فشارخون یا کلسترول، باید به کمک پزشک این موارد را پایین بیاورد.

افزایش فعالیت

پزشک برای بیمار برنامه تمرینی مخصوصی را متناسب با شرایط وی تدوین می‌کند. پیاده‌روی، رقص، شنا و دوچرخه‌سواری ورزش‌های مفیدی هستند که به پا فشار نمی‌آورند. بیمار باید از انجام هرگونه فعالیت تحمیل‌کننده فشار به پا، مانند دو و پرش، پرهیز کند. انجام نرمش پیش از شروع ورزش برای گرم کردن بدن و به آهستگی به اتمام رساندن فعالیت، الزامی است. به پا داشتن کفش ورزشی یا پیاده‌روی محافظ اندازه پا و حمایت‌کننده از پا را نباید فراموش کرد.

در ارتباط بودن با پزشک

پزشک باید دست‌کم یک‌بار در سال حس و ضربان پا را بررسی کند و وجود مشکل جدی پا را به‌سرعت تشخیص دهد. بیمار می‌تواند در مورد کفش مناسب و برندهای معتبر تولیدکننده کفش طبی و متخصصین پای نزدیک به محل سکونت خود، از پزشک راهنمایی بگیرد.



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email

دیابت(بیماری خاموش)

دیابت

دیابت بیماریی است که در آن بدن قادر نیست انسولین کافی بسازد. انسولین هورمونی است که قند را برای تأمین انرژی روزانه بدن به سلولها می رساند. علت دیابت هنوز از اسرار است اما ارث و عوامل محیطی همچون چاقی و کم تحرکی می تواند در بروز آن نقش داشته باشد.

انواع دیابت

۱ـ دیابت نوع اول: در این نوع دیابت بدن توانایی ساختن انسولین را ندارد و فرد مبتلا باید انسولین را به صورت تزریقی دریافت کند.

۲ـ دیابت حاملگی: گاهی اوقات دیابت در حین حاملگی تشخیص داده می شود و برای سلامت مادر و جنین لازم است که قند خون مادر کنترل شود. زنانی که مبتلا به دیابت حاملگی بوده اند معمولاً بعد از زایمان قند خون طبیعی دارند ولی در معرض خطر ابتلاء به دیابت دو هستند خصوصاً اگر اضافه وزن داشته باشند.

۳ـ دیابت نوع دوم: شایعترین نوع دیابت است که در این نوع، بدن قادر نیست به اندازه کافی انسولین بسازد. انسولین برای استفاده از قند جهت تأمین انرژی ضروری است و قند را از خون به سلولهای بدن می رساند. هنگامی که انسولین بدن شما کافی نیست ممکن است دو اتفاق بیفتد: اولا سلولهای بدن شما نمی توانند انرژی لازم را دریافت کنند (به دلیل کمبود انسولین قند کمتری وارد  سلولها می شود). دوما سطح بالای قند خون ممکن است روی چشم ها، کلیه ها، قلب و سیستم عصبی شما تأثیر بگذارد.

۴- دیابت های ناشی از نقایص ژنتیکی خاص

عوامل افزایش دیابت

۱-   کسانی که سن بالای ۴۵ سال دارند خصوصاً اگر اضافه وزن یا چاقی شکمی دارند.

۲-   کسانی که سابقه فامیلی دیابت نوع دوم دارند.

۳-   کسانی که دخالت فیزیکی کمی دارند.

۴-   کسانی که در مرحله آمادگی ابتلاء به دیابت هستند یعنی قندخون ناشتای آنهابین mg/dL 125 -100  است.

۵-   کسانی که دیابت حاملگی داشته و یا نوزادان با وزن بالای kg 4 به دنیا آورده اند.

راه های کنترل دیابت

کاهش وزن یکی از راه هایی است که می تواند در بهبود کنترل دیابت نقش داشته باشد.کاهش وزن از طریق افزایش فعالیت جسمانی و رعایت رژیم غذایی مناسب امکان پذیر است. رعایت رژیم غذایی صحیح علاوه بر کاهش وزن کمک می کند تا انسولین راحت تر قند را وارد سلول ها کند. رعایت رژیم غذایی صحیح باعث سلامت قلبی ـ عروقی و جلوگیری از چاقی می شود. بهترین راه برای بررسی رژیم غذایی و داشتن برنامه غذایی که بتواند مواد مورد نیاز بدن شما را تأمین کند مشاوره با کارشناس تغذیه است. ولی به عنوان یک توصیه کلی، در رژیم غذایی خود از سبزیجات تازه، میوه ها و حبوبات، بیشتر استفاده کنید.

مصرف فیبرها خصوصاً قبل از وعده های اصلی غذا می تواند منجر به نتایج زیر شود:

۱٫    کاهش اشتها

۲٫    کاهش جذب چربی

۳٫    کاهش جذب قند غذا و جلوگیری از افزایش ناگهانی قند بعد از غذا خوردن

 ورزش: ورزش یکی از بهترین راههای برای کنترل قند خون است، ورزش کردن کمک می کند تا:

۱٫    انسولین راحت تر قند را وارد سلولها کند.

۲٫    چربی خون را کاهش می کند.

۳٫    به کاهش وزن کمک می کند.

۴٫    مقاومت بدن را در مقابل بیماریها افزایش می دهد.

در صورتی که از نظر پزشکتان مانعی برای ورزش کردن ندارید، پیاده روی، آغازی مناسب برای ورزش کردن است. بهتر است بیماران چاق ۶ روز در هفته و بیماران لاغر ۳ روز در هفته ورزش کنند. معمولاً مدت زمان ورزش با توجه به شرایط بیمار تعیین می شود و به آهستگی شروع شده و بر اساس توانایی فرد بر شدت و دفعات آن در هفته افزوده می شود.زمان شروع ورزش از هر وعده غذایی باید حدود ۳-۱ ساعت فاصله داشته باشد و بیماران دیابتی باید آموزش های لازم برای جلوگیری از پایین افتادن قند خون را پیش از ورزش، حین ورزش و پس از ورزش به کار ببندید. بهتر است ورزش کردن در زمان اوج اثر داروهای قند نباشد.

هدف در ورزش

هدف ورزش میزان تعریق بدن شما نیست بلکه شدت ورزش با میزان ضربان قلب سنجیده می شود. شدت ورزش زمانی مناسب است که تعداد ضربان قلب حین ورزش به ۷۰-۵۰% ماکزیمم آن  برسد. که ماکزیمم ضربان قلب را با کم کردن سن از عدد ۲۲۰ حساب می کنیم مثلاً برای یک فرد ۴۰ ساله ضربان ماکزیمم عبارتست از ۱۸۰= ۴۰ -۲۲۰ لذا این فرد در زمان ورزش با شدت متوسط باید ضربان قلبش بین  ۱۲۶-۹۰ ضربه در دقیقه باشد.اگر شما به بیماری دیگری مبتلا شدید (مثلا سرماخوردگی شدید)، لازم است مادامی که تحت درمان هستید ورزش کردن را متوقف کنید.

 داروها

دارو نیز یکی از ابزار موجود برای کنترل دیابت هستند.داروهای خوراکی که جهت کنترل قند خون در افراد دیابتی استفاده می شود برای همه مناسب نستند. این قرصها تنها برای افرادی مؤثر هستند که پانکراس آنها  هنوز قادر است انسولین بسازد. آنهایی که دیابت نوع اول دارند و یا در دیابتی نوع دو که بدن آنها توانایی کمی در ساختن  انسولین دارد نمی توانند از این داروهای خوراکی استفاده کنند.مهم است که شما داروهای مصرفی، چگونگی مصرف، نتایج مورد انتظار وعوارض جانبی آنها را بدانید.

چند نکته برای پیشگیری از ایجاد دیابت نوع دو:

تغییر سبک زندگی می‌تواند یک قدم بزرگ به سمت پیشگیری از دیابت باشد و هیچوقت برای شروع دیر نیست. این نکات را در نظر داشته باشید.

وقتی صحبت از دیابت نوع ۲می‌شود (که متداول‌ترین نوع دیابت است) پیشگیری بهترین راهکار است. همچنین اگر در معرض خطر بالایی از ابتلا به دیابت هستید، مثلاً اگر اضافه وزن زیادی دارید یا سابقه خانوادگی دیابت دارید، خیلی مهم است که پیشگیری از دیابت را به اولویت زندگیتان تبدیل کنید.

پیشگیری از دیابت درست مثل سالم غذا خوردن، بالا بردن فعالیت بدنی و کم کردن اضافه وزن، جزء اصول اولیه است و هیچوقت برای شروع دیر نیست. با ایجاد چند تغییر کوچک در سبک زندگی‌تان می‌توانید از بروز مشکلات جدی دیابت مثل تخریب اعصاب، کلیه‌ها و قلب، جلوگیری کنید.

نکته ۱: فعالیت بدنی‌ بیشتری داشته باشید.

فعالیت بدنی روزمره فواید بسیار زیادی دارد. ورزش کمکتان می‌کند تا:

– وزنتان را پایین بیاورید.

– قندخونتان را پایین بیاورید.

– حساسیت شما به انسولین را بالا می‌برد–که کمک می‌کند قندخونتان در یک محدوده نرمال بماند.

تحقیقات نشان می‌دهد که هم ورزش‌های هوازی و هم قدرتی می‌تواند به کنترل دیابت کمک کند اما بهترین نتیجه از برنامه تناسب‌اندامی حاصل می‌شود که از هر دوی این تمرینات استفاده می‌کند.

نکته ۲: فیبر فراوان بخورید.

فیبر کمک‌های زیادی به شما می‌کند:

– با بالا بردن  کنترل قندخونتان، احتمال بروز دیابت را کاهش می‌دهد.

– احتمال بروز بیماری‌های قلبی را کاهش می‌دهد.

– با کمک به احساس سیری، به کاهش وزن کمک می‌کند.

موادغذایی سرشار از فیبر شامل میوه‌ها، سبزیجات، حبوبات، غلات کامل، آجیل و دانه‌ها می‌شود.

نکته ۳: تا می‌توانید غلات کامل مصرف کنید.

بااینکه دلیل آن چندان مشخص نیست اما غلات کامل می‌توانند احتمال بروز دیابت را پایین آورده و به حفظ سطح قندخون کمک کنند. سعی کنید حداقل نیمی از غلات مصرفی‌تان کامل باشد.

نکته ۴: اضافه‌وزنتان را کم کنید.

اگر اضافه‌وزن دارید، پیشگیری از دیابت می‌تواند به کم کردن وزنتان بستگی داشته باشد. هر یک کیلویی که کم می‌کنید، سلامتی‌تان را بهبود می‌بخشد. در یک تحقیق مشخص شد که افرادیکه اضافه‌وزن دارند، با کم کردن هر یک کیلو از وزن بدنشان، خطر ابتلا به دیابت را ۱۶درصد در خود کاهش دادند. هچنین آنهایی که وزن نسبتاً کمی پایین آورده (حداقل ۵تا ۱۰درصد از وزن اولیه خود) و به طور مرتب ورزش کردند، تا ۶۰درصد احتمال ابتلا به دیابت را در خود کاهش دادند.

نکته ۵: از رژیم‌های غذایی جدید پرهیز کرده و انتخاب‌های سالمتری داشته باشید.

رژیم‌های کم‌کربوهیدرات، رژیم شاخص گلیسمی و سایر رژیم‌های جدید شاید در ابتدا به شما کمک کند وزنتان را پایین بیاورید اما تاثیر آنها در پیشگیری از دیابت شناخته شده نیست و اثر طولانی‌مدتی نیز نخواهند داشت. و با خارج کردن یا محدود کردن یک گروه غذایی خاص از برنامه روزانه، رسیدن موادمغذی لازم را به بدنتان محدود می‌کنید. بجای این کار، برای داشتن یک برنامه‌غذایی سالم که به کاهش‌وزنتان کمک کند، بیشتر بر حجم وعده‌های غذایی و سالم بودن موادی که می‌خورید تمرکز کنید.



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email

دیابت و بیماری های کلیوی

7d1da002c9eee7dc1684a611e17b93ce

 دیابت یکی از مهم‌ترین عوامل صدمه زننده به کلیه‌ها و نارسایی آن‌ها است.

قند بالای خون کار اضافی را به کلیه‌ها تحمیل می‌کند.  اگر گرفتاری کلیه‌ها زودهنگام تشخیص داده شود؛ قابل درمان است و از پیشرفت سریع گرفتاری، جلوگیری می‌شود.

اگر گرفتاری کلیه‌ها دیرهنگام تشخیص داده شود قابل درمان نیست و به نارسایی کلیه منجر می‌شود.

اگر کلیه‌ها نارسا شود درمان آن دیالیز و یا پیوند کلیه است. کلیه‌ها ارگان‌های مهم و قابل توجهی است. در داخل آن‌ها میلیون‌ها رگ کوچک وجود دارد که به عنوان فیلتر و جداکننده عمل می‌کند. کار کلیه، جدا کردن مواد زاید از خون و دفع آن‌ها از بدن است.

گاهی ممکن است این سیستم جداکننده دچار اختلال در عملکرد شود. دیابت یکی از مهم‌ترین عوامل صدمه زننده به کلیه‌ها و نارسایی آن‌ها است.

دیابت چگونه به کلیه‌ها صدمه می‌زند؟

هنگامی که شما مواد پروتئینی می‌خورید و بدنتان آن‌ها را هضم می‌کند، در طی فرایند هضم، مواد زاید تولید می‌شود. در کلیه‌های شما میلیون‌ها عروق کوچک (که به آن‌ها مویرگ می‌گویند) وجود دارد که در دیواره‌ی آن‌ها سوراخ‌های بسیار ریزی قرار دارد. این سوراخ‌ها به عنوان فیلتر عمل می‌کند و مواد زاید را از خون شما جدا می‌کند. خون شما هنگامی که از این مویرگ‌ها عبور می‌کند؛ مولکول‌های کوچک مواد زاید از سورا‌خ‌ها عبور می‌کند و وارد لوله‌های دفعی می‌شود. مواد مفید مانند پروتئین‌ها و گلبول‌های قرمز به علت اندازه‌ی بزرگ به عبور از این سوراخ‌ها قادر نیست و در جریان خون باقی می‌ماند.

دیابت به این سیستم جداکننده صدمه می‌زند. قند بالای خون موجب تحمیل کار اضافی به کلیه‌ها می‌شود و کلیه‌ها مجبور است مقدار بیش‌تری از خون را فیلتر کند. این کار اضافی در طی سالیان دراز سبب صدمه به مویرگ‌ها می‌شود و در نتیجه شروع به فیلتر کردن و عبور دادن مواد مفید مانند پروتئین‌ها از خود می‌شود. این پروتئین‌های مفید از راه ادرار از بدن شما دفع می‌شود. وجود مقدار کمی پروتئین در ادرار «میکروالبومینوری» نام دارد.

اگر گرفتاری کلیه‌ها در این مرحله (میکروالبومینوری) تشخیص داده شود؛ با درمان‌های خاص می‌توان از پیشرفت آن جلوگیری کرد. دفع بیش‌تر پروتئین که به آن ماکروآلبومینوری می‌گویند به راحتی قابل درمان نیست و در نهایت به نارسایی مزمن کلیه منجر می‌شود.

در فرد مبتلا به نارسایی مزمن کلیه، کلیه‌ها به دفع مواد زاید قادر نیست و در نتیجه این مواد در بدن انباشته می‌شود. درمان نارسایی مزمن کلیه، انجام دیالیز منظم و یا پیوند کلیه است.

بیماری کلیه در چه کسانی به وجود می‌آید؟

همه‌پ مبتلایان به دیابت، به بیماری کلیه‌ها دچار نمی‌شوند. عوامل مؤثر در گرفتاری کلیه‌ها عبارت است از عوامل ژنتیکی، میزان کنترل قند خون و میزان کنترل فشار خون.

هرچه قند خون بیمار و فشار خون بهتر کنترل شود؛ شانس گرفتار شدن کلیه‌ها کاهش می‌یابد.

علائم و نشانه ها

تا زمانی که تقریباً تمام عملکرد کلیه‌ها از بین نرود؛ هیچ علامتی ایجاد نمی‌کند. گاهی علایم مربوط به نارسایی کلیه‌ها اختصاصی نیست و در شرایط دیگری نیز دیده می‌شود. اولین علامت گرفتاری کلیه‌ها تجمع آب در بدن است. علایم دیگر عبارت است از اختلال خواب، کاهش اشتها، نفخ شکم، ضعف بدن و اختلال حواس.

آنچه بسیار حایز اهمیت است مراجعه‌ی منظم فرد مبتلا به پزشک است. پزشک در هر ویزیت، فشار خون شما را اندازه می‌گیرد، ادرارتان را از نظر وجود میزان پروتئین‌ آزمایش می‌کند، خون شما را از نظر میزان تجمّع مواد زاید آزمایش می‌کند و بدن شما را از نظر عوارض احتمالی دیگر دیابت معاینه می‌کند.

راه ها و روش های درمان

مراقبت از خود

درمآن‌های مؤثّر گرفتاری کلیه‌ها عبارت است از کنترل شدید قند خون و فشار خون. فشار خون بالا تأثیر بسیار چشم‌گیری در پیشرفت گرفتاری کلیه‌ها دارد. حتی افزایش خفیف فشار خون می‌تواند وضعیت کلیه‌ها را بدتر کند. چهار روش کنترل فشار خون بالا عبارت است از: کاهش وزن، پرهیز از الکل و دخانیات و ورزش منظم.

داروها

اگر روش‌های بالا نتواند فشار خون شما را کنترل کند؛ باید دارو مصرف کنید. داروهای گوناگونی برای کنترل فشار خون وجود دارد امّا همه‌ی آن‌ها برای بیمارن دیابتی مناسب نیست. بعضی از این داروها ممکن است سبب افزایش قند خون شود و یا علایم کاهش و افت قند خون را از بین ببرد. پزشکان بیش‌تر برای درمان فشار خون بالا در بیماران دیابتی، از داروهای گروه مهارکننده‌های آنزیم تبدیل کننده آنژیوتائسینوژن به آنژیوتانسین (مهارکننده‌های ACE) استفاده می‌کنند.

مطالعات نشان داده است داروهای این گروه مانند کاپتوپریل و آنالا پریل علاوه بر کنترل فشار خون، از پیشرفت گرفتاری کلیه‌ها جلوگیری می‌کند. در حقیقت استفاده از این داروها در بیماران دیابتی که به فشار خون بالا نیز مبتلا نیستند مفید است.

رعایت رژیم غذایی

رعایت رژیم غذایی کم پروتئین در درمان میکروالبومینوری توصیه می‌شود. مصرف پروتئین بالا موجب تحمیل کار زیاد به کلیه‌ها می‌شود. رژیم غذایی کم پروتئین سبب کاهش پروتئین دفعی ادرار و افزایش پروتئین خون می‌شود.

نارسایی کلیه‌ها

در صورت نارسایی کلیه‌ها، انجام دیالیز ضروری است. فرد بیمار باید بین ادامه‌ی زندگی با دیالیز و یا پیوند کلیه یکی را انتخاب کند. نقش گروه درمانی در انتخاب یکی از این دو روش بسیار حائز اهمیت است. گروه درمانی بیمار مبتلا به نارسایی کلیه عبارت است: از دکتر کلیه (نفرولوژیست)، جراح متخصص پیوند، مددکار اجتماعی و روانپزشک.

پیشگیری

باید قند خونتان را در محدوده‌ی طبیعی حفظ نمایید. کنترل دقیق و شدید قند خون، ۳۰ درصد شانس گرفتار شدن کلیه‌ها را کاهش می‌دهد. همچنین در کنترل شدید قند خون، در کسانی که پیش‌تر به میکروالبومینوری دچار شده‌اند از  پیشرفت بیماری به ماکروالبومینوری در ۵۰ درصد موارد جلوگیری می‌شود. حتی مطالعاتی نشان داده است که کنترل شدید قند خون، می‌تواند سبب بهبودی کامل میکروالبومینوری شود.

منبع : دکتر اسدالله حبیب



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email

اختلالات شنوایی در بیماران مبتلا به دیابت

article1410763382_7104

 شنوایی طبیعی به عملکرد عروق خونی کوچک و اعصاب کوچک داخلی شما بستگی دارد. پژوهشگران معتقدند که به مرور زمان قند خون بالا، سبب صدمه به این عروق و اعصاب می‌شود. در نتیجه قدرت شنوایی کاهش می‌یابد و بیمار به کم شنوایی دچار می گردد.

بر اساس یافته‌های انستیتو بهداشت ملّی (NIH) امریکا، اختلال شنوایی در بیماران دیابتی، ۲ برابر نسبت به غیر دیابتی‌ها شیوع دارد.

همچنین اختلال شنوایی در ۷۹ میلیون امریکایی مبتلا به پیش دیابت ۳۰ درصد نسبت به افراد با قند خون طبیعی، شیوع بیش‌تری دارد.

چگونه دیابت باعث اختلالات شنوایی می‌شود؟

شنوایی طبیعی به عملکرد عروق خونی کوچک و اعصاب کوچک داخلی شما بستگی دارد. پژوهشگران معتقدند که به مرور زمان قند خون بالا، سبب صدمه به این عروق و اعصاب می‌شود. در نتیجه قدرت شنوایی کاهش می‌یابد.فکر نمی‌کنم که هیچ‌گونه مشکل شنوایی داشته باشم.

شما مطمئن هستید؟ در بیش‌تر مردم کاهش شنوایی به آهستگی و به مرور زمان به وجود می‌آید؛ بنابراین شخص متوجه آن نمی‌شود. در بیش‌تر وقت‌ها اعضای خانواده و دوستان هستند که متوجه این مسئله می‌شوند.

معمولاً پزشکان معالج در ویزیت‌های روتین، شما را برای ارزیابی شنوایی آزمایش نمی‌کنند،  و حتی اگر آزمایش کنند نیز به راحتی از پس آن‌ها بر می‌آیید!

علائم و نشانه های کاهش شنوایی

درخواست تکرارکردن سخن از افراد برای تکرار آن‌چه گفته‌اند.

اختلال در شنیدن محاوراتی که بیش از ۲ نفر در آن شرکت دارند.

توهم این‌که دیگران زیر لب سخن می‌گویند (مِن مِن می‌کنند).

اختلال در شنوایی صداهای اطفال و خانم‌ها.

بلند کردن بیش از اندازه صدای رادیو و یا تلویزیون که موجب آزار دیگران می‌شود.

پرسش های متداول

کم‌تر از ۶۵ سال دارم چگونه ممکن است اختلال شنوایی پیدا کنم؟

بیش‌تر افراد دچار اختلال شنوایی، کم‌تر از ۶۵ سال سن دارند. اما اختلال شنوایی با سن ارتباط اساسی ندارد و حتی در کودکان نیز ممکن است به وجود آید.

اگر در داشتن اختلال شنوایی تردید داشته باشم، بهتر است چه کار کنم؟

با پزشک خانواده‌ خود مشورت کنید. او شما را به متخصص شنوایی‌سنجی و یا پزشک متخصص گوش معرفی میکند.

چه درمان‌هایی برای مبتلایان به کاهش شنوایی وجود دارد؟

گاهی اختلال شنوایی به علت وجود واکس گوش در کانال گوش خارجی است. به راحتی با خارج کردن واکس، اختلال شنوایی برطرف می‌شود. در موارد دیگر درمان به نوع کاهش شنوایی بستگی دارد. شایع‌ترین نوع کاهش شنوایی، کاهش شنوایی از نوع عصبی حسی است. در دیابتی‌ها بیش‌تر این نوع کاهش شنوایی دیده می‌شود. قابل درمان نیست امّا در بیش‌تر موارد می‌توان از ابزارهای کمکی برای بهبود شنوایی کمک گرفت.

چگونه می‌توانم مطمئن شوم که ابزارهای کمکی می‌تواند شنوایی مرا بهبود دهد؟

در سال‌های اخیر ابزارهای کمکی بسیار پیشرفت کرده‌ است. بر خلاف وسایل کمکی قدیمی که موجب بلندتر شدن صدا می‌شود و وسایل امروزی سبب نزدیک‌تر شدن صدا می‌شود؛ این وسایل می‌تواند بلندی صدا را به صورت اتوماتیک کنترل کند و از صداهای محیطی نیز بکاهد.

امّا از نصب این وسایل روی گوش خود متنفرم!

وسایل کمکی امروزه کوچک و کوچک‌تر شده‌ است و بیش‌تر افراد متوجه وجود آن‌ها روی یا داخل گوش شما نمی‌شوند. امّا در صورت عدم استفاده، کری شما را به راحتی متوجه می‌شوند.

افراد مبتلا به کاهش شنوایی، ممکن است افسرده شوند و از دوستان خود دوری کنند. به عبارت دیگر مطالعات نشان داده است که افرادی که از وسایل کمک شنوایی استفاده می‌کنند نسبت به دیگران از کیفیت بالاتری برخوردارند.

منبع : دکتر اسدالله حبیب



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email

دیابت و مشکلات دهان و دندان

37638a49b4b306c3bf54d999107f4aa7

 تحقیقات نشان داده است که شیوع بیماری‌ های لثه و بیماری های دهان و دندان در دیابتی‌ ها شایع‌ تر است و بنابراین بیماری‌ های لثه نیز باید در لیست عوارض دیابت همانند بیماری‌های قلبی، سکته‌های مغزی، بیماری‌های کلیوی و بیماری‌های چشمی قرار گیرد.

شدیدترین بیماری لثه، پری اودونیت نام دارد.

در این مرحله لثه‌های شما شروع به جدا شدن از دندان می‌کند و بین لثه‌ها و دندان، فضاهای خالی به وجود می‌آید. این فضاهای خالی توسط میکروب‌ها و چرک پر می‌شود و این میکروب‌ها سبب عمیق‌تر شدن فضاها می‌شود. در این مرحله ممکن است برای حفظ دندان‌های خود به عمل جراحی نیاز پیدا کنید. اگر پری اودونیت درمان نشود؛ عفونت به قسمت‌های عمقی نفوذ می‌کند و موجب تخریب اطراف استخوان‌ های فک دندان‌های شما می‌شود و در نتیجه دندان‌هایتان لق می‌شود.

ممکن است این دندان‌ها خود به خود بیافتد و یا توسط دندان پزشک کشیده شود.

 ارتباط بین بیماری‌های لثه و دیابت

تحقیقات نشان داده است که شیوع بیماری‌های دهان و دندان و لثه در دیابتی‌ها شایع‌تر است و بنابراین بیماری‌های لثه نیز باید در لیست عوارض دیابت همانند بیماری‌های قلبی، سکته‌های مغزی، بیماری‌های کلیوی و بیماری‌های چشمی قرار گیرد.

تحقیقات نشان داده است ارتباط بین دیابت و بیماری‌های لثه دوطرفه است. نه تنها بیماران دیابتی مستعد بیماری‌های لثه هستند، بلکّه بیماری‌های لثه نیز اثر تخریبی روی کنترل قند خون دارد و سبب بدتر شدن دیابت می‌شود. هم‌چنین ثابت شده است که مبتلایان به دیابت، ریسک بالایی برای مشکلات دهانی مانند ژنژویت (مرحله‌ی اول بیماری‌های لثه) و پری اودونتیت (بیماری لثه در مرحله‌ پیشرفته) دارند. علت شیوع بیماری‌های لثه در دیابتی‌ها، استعداد زیاد این بیماران به انواع عفونت‌ها و ناتوانی در مبارزه با میکروب‌ها است.

بهداشت دهان جزیی از بهداشت عمومی است. بنابراین به طور مرتّب از مسواک و نخ دندان استفاده کنید و به صورت سالانه جهت چکاپ به دندانپزشک مراجعه کنید.

یکی دیگر از بیماری‌ های دهان که در دیابتی‌ ها شیوع بیشتری دارد، برفک دهان است. برفک یک عفونت قارچی است که در آن قارچ‌ها روی مخاط دهان رشد می‌کند.

یکی دیگر از مشکلات دهان خشکی دهان است که مخاط دهان را مستعد به زخم و درد می‌کند.

پیشگیری از بیماری‌ های دهان به علت دیابت

اولین و مهم‌ترین عامل، کنترل قند خون است. در مرحله بعد مراقبت از لثه‌ها و دندان همراه با چکاپ‌های منظم، به فاصله‌ هر شش ماه است. برای جلوگیری از عفونت قارچی برفک، قند خونتان را در محدوده‌ طبیعی حفظ کنید. سیگار نکشید و اگر دندان مصنوعی دارید؛ هر روز آن‌ها را بیرون آورید و تمیز کنید. حفظ قند خون در محدوده‌ی طبیعی موجب جلوگیری از خشک شدن دندان می‌شود.

بیماران دیابتی هنگام مراجعه به دندانپزشک

بیماران مبتلا به دیابت، به مراقبت خاص نیاز دارند بنابراین همیشه اطلاعات لازم در ارتباط با دیابت خود را در اختیار دندان‌ پزشک قرار دهید.
اعمال دندان‌پزشکی خود را تا کنترل مناسب قند خون به عقب بیاندازید مگر در موارد اورژانس.

در مراجعه به دندان‌پزشک نکته‌ها زیر را مدنظر قرار دهید:

به دندانپزشک بگویید به دیابت مبتلا هستید و هرگونه مشکلی با عفونت و یا کنترل قند خون دارید با او در میان بگذارید.

پیش از مراجعه به دندان‌ پزشک غذا بخورید.

بهترین زمان برای اعمال دندان‌پزشکی زمانی است که قند خون شما در محدوده‌ی طبیعی باشد.

اگر انسولین می‌زنید بهترین زمان مراجعه، پس از خوردن صبحانه است.

پیش از مراجعه داروهای خود را طبق برنامه‌ قبلی مصرف کنید مگر آن‌که پزشک و یا دندان‌پزشک توصیه‌ خاصّی کرده باشد. دندان‌پزشک شما باید با پزشک شما درباره‌ی تغییر در داروها و یا استفاده از آنتی‌بیوتیک مشورت کند.

بعد از اعمال دندان‌پزشکی برنامه‌ غذایی روزانه را دنبال کنید و اگر به جویدن قادر نیستید از غذاهای مناسب که به جویدن نیاز نداشته باشد؛ استفاده کنید. حتی گاهی ممکن است به رعایت «برنامه روزهای بیماری» نیاز باشد که در جای خود پیش‌تر توضیح دادیم

تا زمان کنترل شدن قند خون خود، جراحی دندان را به عقب بیاندازید. اگر قند شما کنترل نباشد و به عمل جراحی دهان نیاز پیدا کردید؛ ممکن است برای کنترل قند خون به بستر شدن در بیمارستان نیاز باشد.

پلاک‌های دندانی

اگر به بیماری لثه مبتلا باشید میکروب‌ها موجب تخریب لثه (ژنژویت) و استخوان اطراف دندانتان می‌شود. شروع این تخریب با تشکیل پلاک است. پلاک عبارت از یک لایه‌ چسبناک متشکّل از خون، بزاق و میکروب‌ها است. پلاک‌ها تمایل دارد در قاعده‌ دندان‌های شما، در مجاورت خط بین لثه و دندان تشکیل شود در این‌جا میکروب‌های موجود در پلاک، موجب قرمزی، دردناکی و خون‌ریزی لثه‌های شما می‌شود.

هدف از مسواک کردن و استفاده از نخ دندان، از بین بردن این پلاک‌ها است.

در صورت عدم استفاده از مسواک و نخ دندان، پلاک‌ها سفت شده به صورت رسوب در می‌آید و این رسوب‌ها رشد می‌کند و اطراف دندان شما را فرا می‌گیرد. هر چقدر رسوبات بیش‌تر شود پلاک بیش‌تری روی آن‌ها تشکیل می‌شود. در این مرحله فقط دندان‌پزشکان قادرند رسوبات را از اطراف دندان شما پاک کنند. اگر پلاک‌ها و رسوبات تمیز نشود حتّی مسواک زدن نرم نیز موجب خونریزی لثه‌ها می‌شود.

به این حالت ژنژویت می‌گویند. ژنژویت اولین مرحله از بیماری‌های لثه است.

شما می‌توانید بر علیه ژنژویت به صورت زیر مبارزه کنید:

 روزانه دندان‌هایتان را مسواک بزنید و نخ دندان را فراموش نکنید و حداقل سالی دو بار به دندانپزشک مراجعه کنید.

 اگر ژنژویت مورد درمان قرار نگیرد بیماری لثه شدیدتر می‌شود. شدیدترین مرحله‌ی بیماری لثه، پری اودونتیت نام دارد. در این زمان لثه‌های شما از روی دندان‌هایتان بلند می‌شود و فضاهایی بین دندان و لثه به وجود می‌آید. این فضاها توسط میکروب‌ها و چرک پر و عمیق‌تر میشود.اگر به این مرحله رسیدید ممکن است برای حفظ دندان‌هایتان به عمل جراحی نیاز داشته باشید. اگر پری اودونتیت درمان نشود؛ عفونت به قسمت‌های عمقی‌تر نفوذ میکند و موجب تخریب استخوان‌ های اطراف دندان‌هایتان می‌شود. سپس دندان‌ها شروع به لق شدن می کند ممکن است خود به خود بیافتد و یا به کشیدن آن‌ها توسط دندان‌پزشک نیاز باشد.

مسواک و نخ دندان

سه مرحله‌ مهم در مبارزه با بیماری‌های لثه عبارت است از: مسواک زدن، استفاده از نخ دندان و مراجعه منظم به دندان‌پزشک. حداقل روزانه دو بار دندان‌هایتان را مسواک بزنید و حداقل یک بار در روز از نخ دندان استفاده کنید. در مورد روش صحیح مسواک زدن و استفاده از نخ دندان با دندان‌پزشک مشورت کنید.

مسواک زدن

برای تمیز شدن دندآن‌هایتان حداقل در هر بار ۳ دقیقه مسواک بزنید.

 از مسواک‌های با ریشه‌های نرم و انتهای صاف استفاده کنید. ریشه‌های نرم به لثه‌ها آسیب نمی‌رساند.

مسواک را طوری بگیرید که نوک ریشه‌ها به سمت خط حایل بین لثه و دندان باشد.

علاوه بر مسواک زدن قسمت بیرونی دندان، قسمت‌های داخل و سطح بالای دندان‌ها را نیز مسواک بزنید.

سطح زبانتان را جهت برطرف کردن میکروب‌ها و در نتیجه بهتر شدن بوی دهان مسواک بزنید.

هم‌چنین مسواک زدن لثه فراموش نشود.

اگر ریشه‌های مسواک شما دچار پارگی و یا خمیدگی شده آن را دور بیندازید و از مسواک نو استفاده کنید. معمولاً بعد از سه یا چهار ماه به تعویض مسواک نیاز است.

استفاده از نخ دندان

تعداد کمی از مردم از نخ دندان استفاده می‌کنند. باید بدانید اگر شما از نخ دندان استفاده نمی‌کنید فقط نیمی از وظیفه‌ تمیز کردن دندان و لثه را انجام می‌دهید.

نخ دندان موجب برطرف کردن پلاک‌ها می‌شود و غذای باقی‌مانده بین دندان‌ها و بین دندان و لثه‌ها را تمیز می‌کند. نخ دندان محل‌هایی از دندان‌ها را تمیز می‌کند که مسواک قادر به رسیدن به آن‌جا نمی‌باشد.

حداقل روزی یک بار از نخ دندان استفاده کنید.

روش استفاده از نخ دندان

۱٫ cm 45 نخ دندان را بردارید بیش‌تر آن را اطراف انگشت وسط یک دست و بقیه را اطراف همان انگشت در سمتی دیگر بپیچید.

۲٫ نخ را محکم بین انگشت اشاره و شصت خود بگیرید. طول نخ بین دو دست حدود cm 2.5 باشد.

۳٫ نخ را با حرکات اره مانند جلو و عقب ببرید و بین دندآن‌های خود نفوذ کنید. هرگز نخ را به صورت سریع و ضربه‌ای بین دندآن‌های خود وارد نکنید زیرا باعث صدمه به لثه می‌شود.

۴٫ زمانی که نخ روی خط میان بین لثه و دندان قرار گرفت آن را به شکل حرف (C) اطراف دندان خود خم کنید و آن را به بالا و پایین حرکت دهید تا پلاک‌های دندان شما برطرف شود.

۵٫ تمیز کردن پشت دندآن‌های خلفی و آخری خود را فراموش نکنید

۶٫ بعد از خاتمه مسواک زدن و نخ کشیدن دهان خود را با آب بشویید.

اگر در گذشته بیماری‌های روماتیسمی انگشتان داشته اید، در نتیجه از انگشتان خود به خوبی نمی توانید استفاده کنید و یا اگر در دهانتان سیم‌های ارتودنسی قرار گرفته است؛ می‌توانید از ابزاری به نام نگهدارنده نخ استفاده کنید. در این زمینه با دندان‌پزشک خود مشورت کنید.
علائم هشداردهنده

علایم هشداردهنده‌ی وجود بیماری‌های لثه عبارت است از:

    خون‌ریزی از لثه‌ها در زمان مسواک زدن یا نخ کشیدن
    لثه‌های قرمز ورم‌کرده و دردناک
    لثه‌های جدا شده از دندآن‌ها در این حالت قسمتی از ریشه‌ی دندآن‌های شما پیداست. دندآن‌ها بلندتر به نظر می‌رسد.
    تجمّع چرک بین لثه و دندآن‌ها که باعث بوی بد دهان می‌شود. (زمانی که لثه را روی دندان  فشار می‌دهید چرک خارج می‌شود.)
    لق شدن یا کنده شدن دندان‌های دایمی
    اختلال در جفت شدن دندان‌های بالایی و پایینی. این اختلال را حس می‌کنید.

اگر هر یک از اختلالات بالا را دارید با دندان‌پزشک مشورت کنید

منبع : دکتر اسدالله حبیب



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email

عوارض چشمی در بیماران دیابتی

10

 بیماران مبتلا به دیابت در معرض عوارض چشمی مختلف هستند. بیش‌تر بیماران مبتلا به دیابت، درجاتی از گرفتاری شبکیه‌ ی چشم را پیدا می‌کنند که به آن رتینوپاتی می‌گویند. گام‌های بلندی در درمان رتینوپاتی دیابتی برداشته شده است. هرچه زودتر عوارض چشمی دیابت تشخیص داده شود درمان آسان‌تر و موفق‌تر خواهد بود.

بیماران مبتلا به دیابت در معرض عوارض چشمی مختلف هستند.

بیش‌تر بیماران مبتلا به دیابت، درجاتی از گرفتاری شبکیه‌ چشم را پیدا می‌کنند که به آن رتینوپاتی می‌گویند.

گام‌های بلندی در درمان رتینوپاتی دیابتی برداشته شده است.

هرچه زودتر عوارض چشمی دیابت تشخیص داده شود درمان آسان‌تر و موفق‌تر خواهد بود.

ممکن است شنیده باشید که دیابت می‌تواند به نابینایی و کوری کامل کشیده شود. بیماران دیابتی شانس نابینا شدن بیش‌تری نسبت به غیر دیابتی‌ها دارند. امّا بیش‌تر بیماران دیابتی به جز اختلالات جزیی در شبکیه،مشکل دیگری ندارند. با معاینات منظم می‌توانید این اختلالات جزیی را جزیی نگه دارید و از پیشرفت آن‌ ها جلوگیری کنید. حتی اگر مشکل اساسی در چشم شما به وجود آمده باشد؛ درمان‌های مؤثّری برای آن وجود دارد به شرط آن‌ که اکنون برای انجام آن‌ها اقدام نمایید.

چشم چگونه کار می‌کند؟

برای تفهیم عوارض چشمی، نخست باید بدانید چشم چگونه کار می‌کند. چشم‌ها کروی شکل است و در قسمت خارج، توسط یک غشاء سخت و محکم محافظت می‌شود (لایه‌ی صلبیه) این لایه در جلو شفاف می‌شود (قرنیه) و اجازه می‌دهد نور از آن عبور کند و در ناحیه‌ی غشاء داخلی (شبکیه) تصویر تشکیل دهد.

نور بعد از عبور از قرنیه، از یک فضا عبور می‌کند که به آن فضای قدامی می‌گویند. این فضا از مایعی پر شده که به آن زلالیه می‌گویند. نور پس از فضای قدامی، از مردمک عبور می‌کند. مردمک سوراخی است که در وسط عنبیه ایجاد شده است. عنبیه‌ همان قسمت رنگی چشم است و رنگ چشم، به رنگ عنبیه بستگی دارد. بعد از مردمک با عدسی برخورد می‌کند و سپس بعد از عبور از آن، وارد فضای خلفی می‌شود. فضای خلفی پر از مایع شفاف و مخصوصی است که به آن زجاجیه می‌گویند.سرانجام نور به شبکیه برخورد می‌کند و روی آن تصویر اجسام تشکیل می‌شود. شبکیه مانند یک فیلم عکاسی عمل می‌کند و تصاویر را ثبت می‌کند؛ امّا بر خلاف فیلم عکاسی، شبیکه این توانایی را دارد که تصویر را به سیگنال‌های الکتریکی تبدیل کند و آن‌ها را به مغز بفرستد. مغز بعد از دریافت این سیگنال‌ها، بار دیگر آن‌ها را به تصاویر تبدیل می‌کند.

قسمتی در شبکیه وجود دارد که مخصوص دیدن جزئیات است. به این قسمت شبکیه، ماکولا یا لکّه‌ی زرد می‌گویند.

عروق در غشایی که بین شبکیه و صلبیه قرار دارد و به آن مشیمیه می‌گویند وجود دارد. مویرگ‌های حاصل از این عروق سبب تغذیه‌ی شبکیه و لکّه‌ی زرد می‌شود.

آب سیاه (گلوکوم)

بیماران دیابتی نسبت به افراد سالم، ۴۰ درصد شانس بیش‌تری دارند که به آب سیاه مبتلا شوند. هرچه طول دوره‌ی ابتلا بیش‌تر باشد؛ شانس آب سیاه بالاتر است. همچنین با افزایش سن نیز خطر ابتلا به آب سیاه افزش می‌یابد.

آب سیاه زمانی به وجود می‌آید که فشار داخل چشم افزایش یابد. در بیش‌تر وقت‌ها جذب مایع زلالیه در فضای قدامی اشکال دارد و در نتیجه مایع انباشته می‌شود و فشار داخل چشم را بالا می‌برد. این فشار بالا به عروقی که شبکیه و لکّه‌ی زرد را تغذیه می‌کند انتقال می‌یابد و آن‌ها را تحت فشار قرار می‌دهد. در نتیجه خون‌رسانی به قسمت‌های حساس چشم مختل می‌شود و بینایی شروع به کاهش می‌کند. درمان‌های مختلف برای آب سیاه وجود دارد. در برخی بیماران دارو تجویز می‌شود و برخی دیگر مورد عمل جراحی قرار می‌گیرند.

آب مروارید (کاتاراکت)

بیماران دیابتی نسبت به افراد سالم، ۶۰ درصد شانس بیش‌تری دارند که به آب مروارید مبتلا شوند. همچنین سن ابتلا به آب مروارید در دیابتی‌ها کم‌تر و پیشرفت آن نیز سریع‌تر است.

در این بیماری عدسی چشم که در حالت عادی شفاف است، کدر می‌شود و اجازه‌ی عبور نور را نمی‌دهد.

در موارد خفیف آب مروارید، بیمار باید در بیش‌تر اوقات از عینک آفتابی استفاده کند. در موارد شدید که بینایی بیمار مختل شده باشد؛ بر روی چشم عمل جراحی می‌شود و عدسی کدر خارج می‌گردد و در بیش‌تر موارد یک عدسی مصنوعی جای آن قرار داده می‌شود. به دنبال عمل جراحی آب مروارید، رتینوپاتی تشدید می‌شود و ممکن است آب سیاه شروع شود.

گرفتاری شبکیه (رتینوپاتی)

به کلیه‌ی اختلالات شبکیه ناشی از دیابت، رتینوپاتی دیابتی می‌گویند. دو نوع اصلی رتینوپاتی وجود دارد: غیر تکثیری و تکثیری  رتینوپاتی غیر تکثیری
در این نوع رتینوپاتیف عروق پشت شبکیه گشاد می‌شود و در دیواره‌ی آن‌ها فضاهای اضافی به وجود می‌آید. رتینوپاتی غیر تکثیری به سه مرحله تقسیم می‌شودش: خفیف، متوسط و شدید.

اگرچه در این مرحله رتینوپاتی سبب از بین رفتن بینایی نمی‌شود؛ امّا به دلیل از بین رفتن لایه‌ی محافظ عروق، مایعات و مواد می‌تواند از مویرگ‌ها خارج شود و بین مویرگ‌ها و شبکیه قرار بگیرد.

اگر این پیشامد در مویرگ‌های اطراف لکّه‌ی زرد روی بدهد و مایعات و مواد در این محل انباشته شود؛ سبب ورم لکّه‌ی زرد می‌گردد که ممکن است اختلال بینایی و یا حتی نابینایی را به وجود آورد.

اگرچه رتینوپاتی غیر تکثیری به درمان خاص غیر از کنترل قند خون نیاز ندارد امّا باید ورم لکّه‌ی زرد درمان شود. خوشبختانه درمآن‌های بسیار مؤثری برای جلوگیری از پیشرفت و یا حتّی بازیابی دوباره‌ی بینایی وجود دارد.

رتینوپاتی تکثیری

با گذشت زمان برخی بیماران، رتینوپاتی غیر تکثیری به تکثیری تبدیل می‌شود. در این حالت عروق خونی بسیار صدمه دیده و حتی مسدود شده‌اند. در پاسخ به این انسداد، عروق جدید روی شبکیه به وجود می‌آید. این عروق بسیار ضعیف و شکننده است و می‌تواند به خون‌ریزی شبکیه و از بین رفتن بینایی منجر شود. به دنبال این خونریزی‌ها، بافت‌های همبند جدید روی شبکیه و داخل فضای زجاجیه به وجود می‌آید که جمع شدن این بافت‌ها، سبب کنده شدن شبکیه می‌شود که به آن دکلمان شبکیه می‌گویند.

هنگامی که شما متوجّه اختلال بینایی می‌شوید، شبکه‌ی شما صدمه جدّی دیده است. بیش‌تر بیماران با رتینوپاتی غیر تکثیری هیچ اختلال بینایی ندارند. حتّی مبتلایان به رتینوپاتی تکثیری در بیش‌تر مواقع شکایتی ندارند. هنگامی که بیمار از اختلال بینایی شکایت می‌کند برای درمان او بسیار دیر شده است. بنابراین باید چشمان شما به طور منظم توسط چشم‌پزشک متخصص معاینه شود.

آیا به رتینوپاتی دیابتی مبتلا می‌شوم؟

عوامل زیر در میزان ابتلا به رتینوپاتی مؤثر است:

    درجه‌ی کنترل قند خون
    میزان فشار خون
    طول مدتی که شما دیابت داشته‌اید.
    عوامل ژنتیک

هرچه طول مدّتی که شما به دیابت مبتلا بوده‌اید بیش‌تر باشد؛ شانس ابتلا به رتینوپاتی بیش‌تر است.
تقریباً همه‌ی مبتلایان به دیابت نوع ۱ و بیش‌تر مبتلایان به دیابت نوع ۲، دست کم به رتینوپاتی غیر تکثیری مبتلا خواهند شد امّا رتینوپاتی تکثیری که بینایی را در مخاطره قرار می‌دهد به مراتب شیوع کم‌تری دارد.
بیمارانی که قند خون خود را نزدیک به طبیعی حفظ می‌کنند؛ به مراتب احتمال کم‌تری برای رتینوپاتی دارند و یا اگر رتینوپاتی پیدا کنند؛ بسیار خفیف خواهد بود.

چگونگی درمان رتینوپاتی

در درمان رتینوپاتی دیابتی پیشرفت‌های زیادی شده است. درمآن‌هایی مانند استفاده از لیزر برای از بین بردن مویرگ‌های شکننده و یا ویترکتومی در بسیاری از موارد، از نابینایی جلوگیری می‌کند. هر چه قدر رتینوپاتی زودتر تشخیص داده شود، درمان موفقیت آمیز‌تر خواهد بود. بالاترین میزان موفقیت زمانی به دست می‌آید که قبل از درمان، بینایی صدمه ندیده باشد.

در درمان با لیزر، عروق مستعد خونریزی، سوزانده می‌شود.

عوارض درمان با لیزر بسیار نادر است. این عوارض عبارت است از:

  کدورت موقّت دید به مدّت چند روز

به احتمال بسیار کم از بین رفتن دید محیطی.

درمان با لیزر

دو نوع درمان با لیزر وجود دارد: گسترده و موضعی.

در روش گسترده متخصّصان صدها نقطه‌ی روی شبکیه را در یک یا دو جلسه می‌سوزانند. این درمان با کاهش احتمال خونریزی و دکلمان شبکیه از نابینایی جلوگیری می‌کند.

در روش موضعی لیزر به صورت موضعی و اختصاصی روی عروق ناحیه‌ی لکّه‌ی زرد عمل می‌کند. این روش سبب بهبودی کدورت دید ناشی از ورم نقطه‌ی زرد نمی‌شود؛ امّا حداقل از بدتر شدن آن جلوگیری می‌کند.

اگر شبکیه پیش‌تر دچار کندگی (دکلمان) شده و یا داخل زجاجیه خونریزی به وجود آمده باشد، درمان با لیزر مفید نخواهد بود. در این هنگام جراحی چشم و خارج کردن بافت‌های همبند غیرطبیعی و زجاجیه‌ی مکدّر لازم است. جراحی هرچه زودتر انجام شود موفقیت بیش‌تری خواهد داشت. اگر هدف جراحی فقط خارج کردن خون از چشم باشد؛ بیش‌تر موفقیت‌آمیز است امّا اگر هدف چسباندن شبکیه باشد؛ فقط در ۵ درصد موارد موفق خواهد بود.

منبع : دکتر اسدالله حبیب



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email

شیردهی در بیماران دیابتی

hmby_1

شیردهی برای مادران دیابتی مفید است. اما ممکن است کنترل قند خونتان را قدری مشکل کند. برای جلوگیری از افت قند خون تا هنگام شیردهی به نکته‌های زیر توجه کنید:

پیش و یا در طی دوران شیردهی یک میان‌وعده بخورید.

به اندازه‌ کافی مایعات بنوشید. (یک لیوان آب و یا یک لیوان نوشیدنی فاقد کافئین بخورید)

همیشه در کنارتان چیزی برای درمان افت قند خون وجود داشته باشد. بنابراین مجبور نیستید برای درمان افت قند خون شیردهی را متوقف کنید.

شیردهی در کاهش وزن شما پس از زایمان مفید است. اگرچه سعی نکنید وزن خود را سریع کاهش دهید. در زمان شیردهی به مقدار لازم مایعات، پروتئین، ویتامین و مواد معدنی مصرف کنید. با همکاری یک متخصص تغذیه، برنامه‌ی منظم غذایی برای کاهش تدریجی وزن تهیه کنید و شیردهی را نیز ادامه بدهید.

اگر به دیابت نوع ۱ و ۲ مبتلا بوده‌ و از انسولین یا داروهای خوراکی ضد دیابت استفاده می‌کرده‌اید، درباره‌ سلامتی استفاده از آن‌ها در زمان شیردهی اطمینان حاصل کنید. بیش‌تر داروهای مورد استفاده در درمان دیابت می‌تواند در دوران شیردهی ادامه یابد.

منبع : دکتر اسدالله حبیب



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email

دیابت پس از زایمان

ppp
پس از تولد نوزادتان، بدن شما شروع به بازیابی انرژی از دست رفته در دوران حاملگی و زایمان می‌کند. در برخی از مادران، کنترل قند خون در هفته‌های اول پس از زایمان آسان‌تر می‌شود ولی در برخی از آن‌ ها تغییرات قند خون غیر قابل پیش‌بینی خواهد بود. در این دوران بهتر است قند خونتان را به صورت مکرر اندازه بگیرید تا از افزایش و یا کاهش‌ های غیر قابل پیش‌ بینی آگاهی یابید و این کار را تا زمان پایدار شدن قندها ادامه بدهید.

اگر به دیابت نوع ۲ مبتلا هستید، پزشک درباره داورهای مصرفی پس از زایمان تصمیم می‌گیرد. معمولاً می‌توان مصرف داروهای پیش از حاملگی را دوباره آغاز کرد و تا هنگامی که قندتان کنترل می‌‌گردد آن‌ها را ادامه داد. در مادرانی که تمایل به شیردهی نوزاد خود دارند باید انسولین ادامه پیدا کند و نمی‌توان از داروهای خوراکی برای درمان دیابت استفاده نمود.

اگر به دیابت حاملگی مبتلا بوده‌اید شانس بالایی دارید که دیابت شما بی درنگ پس از زایمان از بین برود. این واقعیت به خصوص هنگامی صورت می‌گیرد که دیابت شما در زمان حاملگی فقط با ورزش و رعایت رژیم غذایی در کنترل بوده است و به انسولین نیاز نداشته‌اید. شما باید آزمایش قند را تا چندین روز پس از زایمان ادامه دهید تا مطمئن شوید که بیماری شما به طور کامل از بین رفته است. زنان با سابقه‌ی دیابت حاملگی، بیش‌تر در سال‌های پس به دیابت نوع ۲ مبتلا می‌شوند. بنابراین قند خود را هر یک تا ۳ سال اندازه بگیرید.

در هفته‌های اول پس از زایمان به علت خستگی ناشی ازمراقبت نوزاد استرس ناشی از خواب ناکافی، کنترل قند شما مشکل می شود. اختلالات خواب شانس چرت زدن در هنگام غذا خوردن و یا میان وعده‌های غذایی را افزایش می‌دهد؛ بنابراین شما در معرض کاهش قند خون قرار می‌گیرید. بنابر همه‌ دلایل بالا، آزمایش مکرر قند خون در روزهای پس از زایمان ضروری است. نتایج را در دفترچه‌ی مخصوص ثبت کنید و آن را با پزشک خود مرور کنید.

با رسیدن نوزاد به خانه، توجه شما از مراقبت از خود معطوف به مراقبت از نوزاد می‌شود. در نظر داشته باشید که مراقبت صحیح از نوزاد نیازمند مراقبت صحیح از خود است. عادت‌هایی را که در دوران حاملگی سبب حفظ قند شما در محدوده‌ی طبیعی می‌شد پس از زایمان ادامه دهید.

نکات کلیدی برای حفظ سلامتی

    مراقب علایم افسردگی باشید و چنانچه این علایم در شما پیدا شد با پزشک خود مشورت کنید.
    غذاهای سالم بخورید.
    قند خون خود را به طور مکرر آزمایش کنید.
    به اندازه کافی بخوابید. سعی کنید در زمان‌هایی که نوزادتان خواب است استراحت کنید و یا مراقبت از او را به دیگران بسپارید.
    حداقل چند دقیقه از روزها را به خود اختصاص دهید: دوش آب گرم بگیرید، مطالعه کنید و یا با دوستان خود قدم بزنید.
    پیشنهاد کمک از سوی دوستان و خانواده را بپذیرید.

منبع : دکتر اسدالله حبیب



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email

دیابت بارداری (حاملگی)

2046321422024021535143442431787310823111773

دیابت حاملگی یا بارداری به این معناست که شما پیش از حاملگی به دیابت مبتلا نبوده‌اید و پس از پایان حاملگی نیز، دیابت از بین می‌رود.

دیابت حاملگی (GDM)

در دوران حاملگی یا بارداری (غالباً حدود ۲۲ هفتگی) بسیاری از زنان به دیابت دچار می‌شوند. دیابت حاملگی یا بارداری به این معناست که شما پیش از حاملگی به دیابت مبتلا نبوده‌اید و پس از پایان حاملگی نیز، دیابت از بین می‌رود. آنچه مهم است این است که در طول حاملگی، قند خون خود را به طور منظم آزمایش کنید و آن را در محدوده‌ی توصیه شده توسط پزشک حفظ نمایید.

دیابت حاملگی یا بارداری چیست؟

اگر شما پیش از حاملگی یا بارداری سالم بوده‌اید و در جریان حاملگی، قند خون‌تان بالا برود؛ به دیابت حاملگی یا بارداری مبتلا شده‌اید. بر اساس معیارهای جدید، ۱۸ درصد زنان حامله به دیابت حاملگی  یا بارداری مبتلا می‌شوند. علت اصلی دیابت حاملگی و بارداری مشخص نیست ولی بر اساس شواهد موجود، تغییرات هورمونی دوران حاملگی و بارداری ممکن است دلیل آن باشد. هورمون‌های مترشحه توسط جفت مادر سبب پایدار ماندن حاملگی و بارداری می‌شود؛ ولی این هورمون‌ها اثر ضد انسولینی دارد. به اثر ضد انسولینی این هورمون‌ها «مقاومت به انسولین» گفته می‌شود. مقاومت به انسولین سبب کاهش اثر انسولین مادر و در نتیجه افزایش قند خون او می‌گردد. نیاز مادر حامله به انسولین در شرایط عادی سه برابر شرایط غیر حاملگی است. هنگامی که بدن شما نتواند این سه برابر انسولین را تأمین کند؛ قند خون شما افزایش می‌یابد و به دیابت حاملگی مبتلا می‌شوید. در غیاب انسولین کافی، قند در خون انباشته می‌شود و بدن نمی‌تواند از آن استفاده کند. به افزایش قند خون «هایپرگلیسمی» گفته می‌شود.

چگونگی تاثیر دیابت بر روی جنین

دیابت حاملگی هنگامی به وجود می‌آید که جنین شما به طور کامل شکل گرفته، اندام‌های آن ساخته شده و در حال رشد سریع است. بنابراین دیابت حاملگی همانند دیابت پیش از حاملگی، نمی‌تواند به تغییرات مادرزادی، مانند اختلالات مادرزادی قلب و یا اختلالات سیستم عصبی در جنین منجر شود. ولی عدم کنترل قند خون در زمان حاملگی، می‌تواند صدمات دیگری به جنین شما وارد کند. دیابت حاملگی به افزایش قند خون مادر منجر می‌شود. این قند اضافی از جفت عبور می‌کند و به جنین می‌رسد. پانکراس جنین هنگامی که در معرض این قند بالا قرار گرفت؛ انسولین بیش‌تری تولید می‌کند و این انسولین اضافی سبب تبدیل قند اضافی خون به چربی می‌شود و این چربی‌ها در جاهای گوناگون بدن جنین شما مانند کبد، محوطه‌ی شکم و بافت زیر جلدی ذخیره می‌شود و به «غول‌پیکری» جنین شما منجر می‌شود.

جنین غول‌ پیکر در معرض صدمات زیادی است؛ یکی از این صدمات، صدمات زایمانی مانند صدمه به شانه‌ها و یا شکستگی استخوان ترقوه در زمان زایمان است. یکی دیگر از خطرات این نوزادان، افزایش ریسک افت قند خون (هیپوگلیسمی) پس از تولد است. علت این پدیده، افزایش بیش از حد انسولین توسط پانکراس است که حتی پس از تولد نیز ادامه می‌یابد و به هیپوگلیسمی نوزاد منجر می‌شود. یکی دیگر از خطرات، افزایش احتمالی اختلالات تنفسی نوزاد در روزهای پس از زایمان است. همچنین شانس افزایش زردی خون در این نوازدان، نسبت به نوزادان سالم بالاتر است. از این گذشته این نوزادان در بزرگسالی، در معرض افزایش وزن، چاقی و دیابت نوع ۲ هستند.

راه ها و روش های درمان

به علت این‌که دیابت حاملگی یا دیابت بارداری می‌تواند به شما و جنینتان صدمه بزند، باید هر چه زودتر درمان را آغاز کنید.

هدف از درمان، حفظ قند خون در محدوده‌ی طبیعی، همانند زنان حامله‌ی سالم است. درمان شامل رعایت رژیم غذای خاص، افزایش فعالیت فیزیکی و ورزش و در صورت نیاز تزریق انسولین است.

دیابت حاملگی پس از پایان حاملگی بهبودی می‌یابد ولی در دو سوم موارد، در حاملگی‌های بعدی دوباره باز می‌گردد.

درشمار اندکی از زنان، آنچه در آغاز به نام دیابت حاملگی قلمداد شده، در واقع نخستین بروز دیابت نوع یک و یا دو است. در این‌گونه موارد، دیابت پس از حاملگی بهبودی نمی‌یابد و درمان پس از حاملگی نیز دنبال می‌شود. در بعضی موارد بسیار مشکل می‌توان قضاوت کرد که آیا آنچه در حاملگی به وجود آمده است دیابت حاملگی است و یا دیابت نوع ۱ یا ۲؟

بسیاری از زنان مبتلا به دیابت حاملگی، در سال‌های بعد به دیابت نوع ۲ مبتلا می‌شوند. به نظر می‌رسد ارتباطی بین ابتلا به دیابت حاملگی و دیابت نوع ۲ وجود دارد. در هر دو نوع دیابت (حاملگی و نوع ۲) مقاومت به انسولین عامل اصلی بروز دیابت است. تغییر در شیوه‌ی زندگی در بسیاری از موارد می‌تواند از بروز دیابت نوع ۲ در آینده جلوگیری کند.

کاهش وزن

اگر وزن شما ۲۰ درصد بالاتر از وزن ایده‌آل برای قدتان است کاهش وزن‌ می‌تواند از بروز دیابت نوع ۲ جلوگیری کند.

تنوع غذایی داشته باشید. از میوه‌های تازه و سبزیجات استفاده کنید. مصرف چربی‌ها را به حداقل برسانید و مصرف کالری روزانه را کاهش دهید و به مقدار آنچه می‌خورید دقت کنید.

افزایش فعالیت بدنی و ورزش سبب می‌شود بدون نیاز به انسولین اضافی، قند بیش‌تری بسوزانید و بر مقاومت به انسولین غلبه کنید.

قند خون مناسب برای مبتلایان به دیابت حاملگی و یا  دیابتی‌های باردار چقدر است؟

  ناشتا قبل غذا ۱ ساعت پس غذا ساعت ۲ صبح تا ۶ صبح
قند خون کامل (با استفاده از گلوکومتر) Mg/dL 60-90 Mg/dL 60-105 Mg/dL 100-120 Mg/dL 60-120
پلاسما (آزمایشگاه) mg/dL 69-104 mg/dL 69-121 mg/dL 115-138 mg/dL 69-138
 
منبع : دکتر اسدالله حبیب


دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email