5

نقش غدد پاراتیروئید در سلامتی

غده پاراتیروئید که در واقع چهار غده بیضی شکل و مجزا در قسمت خلفی غده تیروئید هستند که با ترشح هورمون پاراتورمون وظیفه کنترل سطح سرمی کلسیم را برعهده دارند. این چهار غده معمولاً در قسمتهای بالا و پایین لوبهای راست و چپ تیروئید در سطح خلفی قرار گرفته‌اند.

برای حفظ و آرامش اعصاب، کلسیم بدن باید کنترل شود که این وظیفه در بدن به غده‌های پاراتیروئید سپرده شده است. غده‌های پاراتیروئید چهار غده کوچکی هستند که در طرفین غده تیروئید قرار گرفته‌اند و وزن تمام آنها فقط نیم گرم است ولی چون اعمال مهمی در بدن ما انجام می‌دهند این است که جلب توجه کرده و در اینجا اهمیت کار آنها برایتان شرح داده می‌شود.

غدد پاراتیروئید

غده‌های پاراتیروئید در بدن حافظ تهیه و پخش کلسیم هستند و از جایی این کلسیم را استخراج کرده و به جایی که لازم است می‌رسانند و خلاصه سوراخی را باز کرده و  منبع کلسیم را از آن خارج می‌کنند و سوراخ دیگری را بسته و مواد کلسیمی را در آنجا محفوظ نگه می‌دارند.

اگر مقدار کلسیم خون کم شود فورا بیماری گریپ و زکام و آسم و ضعف عضلات به ما دست می‌دهد و چنانچه مقدار کلسیم و فسفر در خون بی‌نهایت کم شود بیماری عصبانیت مزمن بر وجود ما غلبه می‌یابد، پس برای حفظ و آرامش اعصاب و سلامتی کامل بدن باید خون ما ذخیره کافی کلسیم داشته باشد.

چون غده‌های پاراتیروئید که بی‌اندازه کوچک و سبک‌وزن هستند این وظیفه سنگین و مهم را به عهده دارند، باید غذای کافی به آنها رسانده و غذاهایی مصرف نمود که داری مقدار کافی کلسیم باشد و در این مورد شیر مقوی و پنیر غذای طبیعی و سرشار از کلسیم هستند.

قرص کلسیم مخلوط با ویتامین D مصرف کنید، زیرا اگر کلسیم بدون ویتامین D مصرف شود، بدن آن را هضم و جذب نمی‌کند. فراموش نکنید که آفتاب بهترین منبع طبیعی و قوی ویتامین D است.



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email

دلایل نرمی استخوان

post_image

دلایل نرمی استخوان، کمبود ویتامین D است که با مصرف کلسیم در مواد غذایی و یا از طریق تابش نور خورشید در بدن کودکان به وجود می‌آید. نرمی استخوان ممکن است به دلیل وجود راشیتیسم در سه سال اول زندگی و دوران بلوغ باشد و یا به سبب پوکی استخوان در دوران کهولت سن به خصوص پس از یائسگی در زنان به وجود بیاید. این نقص در کودکان زیر سه سال ممکن است به دلیل ضعف در تغذیه و یا مادرزادی باشد که با تغییر شکل اندام‌ها به شکل پاهای پرانتزی و برجسته شدن قفسه سینه همراه است و این باعث دیر بسته شدن ملاج کودک و دیر راه افتادن او شود. نرمی استخوان در کودکان معمولا به دلیل کمبود ویتامین D است که خوشبختانه در این روزها به دلیل توجه مادران و تجویز پزشکان دیگر به شکل گسترده وجود ندارد و فقط در مواردی که فرد از سوء‌ تغذیه رنج می‌برد، نرمی استخوان به شکل شدید وجود دارد که لازم است تحت نظر متخصص ارتوپدی اطفال درمان شود.

دلایل نرمی استخوان در دخترانی که رژیم‌های سنگین دارند و یا از مشکل بی‌اشتهایی رنج می برند و مواد غذایی کمی دریافت می‌کنند بیشتر است. افراد مبتلا با دردهای استخوانی زیادی مواجه هستند. مصرف ویتامین D را برای برطرف شدن نرمی استخوان موثر است. این ویتامین باید به صورت ترکیباتی به همراه چربی مصرف شود و برای کسانی که رژیم چربی دارند، جذب ویتامین D دشوار می‌شود. روغن کبد ماهی بهترین ماده برای جذب کلسیم است که به شکل قرص و کپسول در بازار وجود دارد و مصرف آن برای افرادی که نرمی استخوان دارند توصیه می‌شود. این نوع ویتامین از واکنش تابش نور خورشید بر ترکیبات کلسترولی زیر پوست بدن به وجود می‌آید. برای جذب این ویتامین لازم نیست به دلایل نرمی استخوان ساعت‌ها به طور کامل در معرض نور آفتاب باشیم کافی است بخش‌هایی از پوست بدن، شامل دست و صورت را مجموعا ۱۵ الی ۲۰ دقیقه در هفته در مقابل نور آفتاب قرار دهیم.

علائم

از مهمترین نشانه های نرمی استخوان در کودکان می توان به موارد زیر اشاره کرد:

-در نوزادان استخوان جمجمه سفت نمی شود و این عارضه در سالهای بعدی به صورت عدم تقارن در استخوان جمجمه مشاهده می شود.

– ضخیم شدن استخوان مچ دست و مچ پا

– افزایش تعریق

– تأخیر در رشد دندان های شیری

– ناهنجاری استخوان های لگنی بخصوص در دختران

– انحنای استخوان های پا

– کوتاه قدی به دلیل اختلال در استخوان های ستون فقرات، لگن و پا

نرمی استخوان جمجمه در نوزادان به سبب کاهش میزان دریافت ویتامین دی در دوران جنینی است. برای این دسته از نوزادان به دلایل نرمی استخوان بهتر است همراه با تغذیه با شیر مادر ، از مکملهای حاوی ویتامین دی نیز استفاده شود. نرمی استخوانهای جمجمه که به کرانیوتابس موسوم است ، نوعی مشکل استخوانی است که در کودکان طبیعی علامتی ندارد. این حالت ناشی از کمبود ویتامین دی در دوران جنینی این نوزادان است. این کودکان اغلب دیابت نوع اول نیز دارند و به دلایل نرمی استخوان توده استخوانی انان در دوران کودکی کم است و میزان ایمنی جسمانی انان نیز پایین است.

درمان

محققان به مادران توصیه می کنند در دوران بارداری به میزان کافی و تحت نظر پزشک خود در معرض نور افتاب قرار داشته باشند.

متخصص تغذیه معتقد است مصرف سوپ پای مرغ بهترین دارو و منبع کلسیم و ویتامین D برای کودکان مبتلا به نرمی استخوان (راشیتیسم) است. مادران می توانند در کنار داروهای تجویز شده توسط پزشک، از سوپ پای مرغ نیز برای بهبودی سریع تر فرزندانشان استفاده کنند. حتی در بزرگسالان مبتلا دلایل نرمی استخوان نیز، مصرف عصاره پای مرغ بسیار سودمندست. عصاره پای مرغ، مملو از ویتامین D، ویتامین A، کلسیم، فسفر و اسیدهای چرب است. به همین جهت افرادی که از داروهای پایین آورنده چربی خون مثل استاتین استفاده نمی کنند نباید این غذا را مصرف کنند. عصاره پای مرغ، همراه با کمی پیاز پخته شود تا کلسیم آن به بیشترین مقدار برسد.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” علت نرمی استخوان ” و ” علایم و نشانه های نرمی استخوان ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه نرمی استخوان کودکان مطالعه فرمایید.

منبع: تابناک. راسخون.روزگار نو. تیتر ۱



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email

نرمی استخوان در کودکان

post_image

راشیتیسم همان نرمی استخوان در کودکان است که معمولا به دلیل کمبود طولانی و شدید فرم فعال ویتامین d ایجاد می‌گردد. این نرمی و ضعف در بالغین اصطلاحا استئومالاشی نامیده می‌شود. ویتامین d یکی از انواع ویتامین‌های محلول در چربی و عامل اصلی در ساخت یک استخوان مستحکم و قوی محسوب می‌گردد. کمبود در فرم فعال ویتامین d باعث اختلال در تامین غلظت‌های مناسب کلسیم و فسفر در استخوان و نهایتا نرمی استخوان می‌گردد. بدن ما در برابر عدم تعادل کلسیم و فسفر خون بسیار حساس است. زمانی که بدن با کمبود کلسیم و فسفر مواجه می‌گردد با جذب کلسیم و فسفر از استخوان‌ها و انتقال آن‌ها در خون با این کمبود مقابله می‌کند که این امر باعث نرمی استخوان در کودکان گردیده و نهایتا منجر به تغییر شکل و ناهنجاری استخوان‌های بدن، انحنا در استخوان‌های بلند بدن و ایجاد اختلال در فرم ستون مهره‌ها می‌گردد. گاها برخی از این ناهنجاری‌های استخوانی نیازمند جراحی ترمیمی نیز می‌باشند.

علائم

کمبود ویتامین d ماه‌ها قبل از بروز علائم بالینی نرمی استخوان در کودکان وجود دارد. در صورت بروز علائم بالینی عبارتند از:

  • تغییر فرم اسکلت بدن: این تغییر شکل (دفوریتی) شامل پاهای پرانتزی، انحنای غیرطبیعی در مهره‌ها، تغییر شکل لگن و برآمدگی قفسه است.
  • استخوان‌های شکننده: کودکان مبتلا به نرمی استخوان بیشتر از سایر کودکان مستعد به شکستگی استخوان می‌باشند.
  • نقص در رشد: تاخیر در رشد با انحنای رشد طولی قد و اندام‌ها از نتایج نرمی استخوان در کودکان است.
  • مشکلات بهداشتی دندان: این مشکلات شامل نقص در ساختمان دندان‌ها، افزایش پوسیدگی دندان‌ها و تاخیر در فرم‌گیری دندان‌ها می‌باشد.
  • درد استخوان‌ها: شامل دردهای مبهم استخوانی به همراه دردهای موضعی بر روی استخوان‌های ستون مهره، لگن و پاها می‌باشد.

کودکان در زمان به دنیا آمدن بدن نرم و منعطف دارند این روند با خوردن شیر مادر و گذشت زمان به استحکام استخوان ها تبدیل می شود. زمان شکل گیری و مستحکم شدن استخوان ها به خصوص در سر کودکان از زمان تولد تا ۱۸ ماهگی ادامه خواهد داشت.

شایع ترین علت نرم ماندن استخوان ها مخصوصا استخوان جمجمه در ناحیه سر کم کاری تیروئید است. اگر استخوان ها تا سن ۱۸ ماهگی همچنان نرم بمانند باید این نوزادان تحت درمان دارویی قرار گیرند چرا که در صورت حاد شدن تحت جراحی قرار می گیرند.

کم کاری تیروئید در کودکان علاوه بر اینکه سبب نرمی استخوان در کودکان و مشکلات حرکتی در آنها می شود در صورت درمان نشدن منجر به عقب ماندگی ذهنی و کاهش رشد کودکان می شود.

درمان

هدف از درمان نرمی استخوان در کودکان اصلاح اختلال زمینه‌ای و جلوگیری از عوارض بیماری است. جایگزینی مناسب ویتامین d فعال، فسفر و کلسیم معمولا در عرض چند هفته باعث بهبودی نرمی استخوان در کودکان می‌گردد (در صورتی که تشخیص به موقع صورت گیرد). استفاده از مواد غذایی حاوی مقادیر مناسب فسفر و کلسیم مانند آب پرتقال، ماهی، فرآورده‌های شیری و مکمل‌های غذایی بسیار مناسب است. استفاده منظم از نور آفتاب بسیار موثر است که بهترین آن نور متوسط آفتاب است. به خاطر داشته باشیم که تماس مستقیم با نور شدید آفتاب در شیرخواران زیر ۶ ماه به هیچ عنوان توصیه نمی‌گردد. در این رده سنی استفاده منظم از قطره‌های ویتامین a+d توصیه می‌گردد. میزان کلسیم، فسفر و ویتامین d دریافتی براساس سن و وزن تعیین می‌گردد. به دلیل عوارض ناشی از مصرف نابجای این مواد توصیه می‌گردد که حتما با پزشک متخصص قبل از استفاده آن‌ها هماهنگی صورت گیرد.

در مواردی که نرمی استخوان در کودکان منجر به ناهنجاری‌های استخوانی و اختلال در انحنای مهره‌ها و یا فرم اندام‌ها گردد استفاده از آتل‌های مخصوص و در صورت عدم پاسخ، درمان جراحی ضروری است.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” علت نرمی استخوان ” و ” علایم و نشانه های نرمی استخوان ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه نرمی استخوان کودکان مطالعه فرمایید.

منبع: تبیان. بیتوته



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email

پوکی استخوان در یائسگی

post_image

مشکل اصلی در یائسگی از دست رفتن مواد معدنی استخوان (عمدتا” کلسیم ) به علت کاهش ترشح استروژن تخمدانها است که موجب افزایش خطر استئوپروز و پوکی استخوان در یائسگی و شکستگی استخوان می شود.

یشتر زنان وقتی دوران یائسگی را در ذهن خود تصور می‌کنند، به یاد عوارض آزاردهنده‌ی آن مانند گرگرفتگی و عرق کردن می‌افتند. علائم یائسگی در زنان میتواند شامل مواردی دیگر هم باشد که البته بسیاری از خانم‌ها مایل به صحبت درباره‌ی آن نیستند چراکه از صحبت درباره‌ی آن شرم می‌کنند. این علائم شامل خارش و خشک شدن و سوزش واژن می‌شود که تأثیر بسیار بدی بر کیفیت زندگی این زنان و روابط جنسی آن‌ها دارد. باید به این نکته نیز توجه داشت که تغذیه دوران یائسگی اگر سالم و مفید باشد و تغییرات کوچکی در شیوه زندگی نیز بدهید می‌توانید به سلامت این دوران را سپری کنید.

توده استخوان در سن ۲۵ سالگی بیشترین میزان خود را دارد و استخوان ها از استحکام کافی برخوردارند. از سن ۴۰ سالگی به بعد توده استخوانی به مرور کاهش می یابد و در دوران یائسگی، طی ۵ تا ۱۰ سال یک سوم توده استخوانی از دست می رود. استخوان هایی که توده استخوانی کمتری دارند، بیشتر در معرض شکستگی قرار دارند. شکستگی های خودبخودی استخوان ها ، درد درناحیه کمر ،لگن وپاها از علائم پوکی استخوان است .

پوکی استخوان به تنهایی ممکن است باعث آزار و اذیت شما نشود، ولی هنگامیکه با شکستگی استخوان همراه می‏شود، بخصوص استخوان‏های کوچک ستون مهره ‏ها، درد شدیدی خواهد داشت و اگر ادامه داشته باشد زندگی روزمره شما را مختل خواهد کرد. در صورت داشتن پوکی استخوان کارهای زیادی می‏توانید انجام دهید تا به سلامت استخوان‏هایتان کمک کنید.

پیشگیری از پوکی استخوان در یائسگی

مهم ترین اقدام در زنان یائسه (یائسگی) پیشگیری از پوکی استخوان است زیرا درمان آن بسیار مشکل و اغلب غیر کامل خواهد بود برای این کار باید مصرف ترکیبات کافئین دار مثل : شکلات ، کاکائو و امثال آن را کم کرده و الکل و سیگار را بطور کامل ترک کند.

حفظ فعالیت فیزیکی مناسب مانند پیاده روی سه تا چهار بار در هفته هر بار به مدت ۲۰ تا ۳۰ دقیقه باعث کاهش احتمال پوکی استخوان می شود.

مصرف مواد حاوی کلسیم مانند شیر به سایر مفید است . فرد باید برای دریافت ویتامین D و هورمون های زنانه با پزشک خود مشورت کند.

کاهش مصرف کافئین و ادویه ها در کاهش گر گرفتگی مفید است. همچنین فعالیت فیزیکی منظم و معتدل نگه داشتن درجه حرارت محیط زندگی و پوشیدن لباس های به نسبت نارک و به اصطلاح خنک و دوری جستن از استرس های روحی به فرد کمک می کند. البته درمان دارویی گرگرفتگی یائسگی مصرف هورمون های زنانه است . هورمون های زنانه دو نوع است ، که راه مصرف آنها بر حسب شرایط بدنی فرد کمی تفاوت است. برای دریافت دارو باید به پزشک مراجعه کرد.

برای جذب کلسیم باید ویتامین د (حدود ۴۰۰ واحد بین المللی در روز) از نور مستقیم خورشید و منابع غذایی آن (زرده تخم مرغ، جگر، ماهی) بدست آورید.

مدت زمان استفاده از نور خورشید حدود ۱۰ دقیقه در روز و حداقل دو الی سه بار در هفته است و کافی است صورت و دست ها و بازوها در معرض نورمستقیم آفتاب قرار گیرد.

نوشابه های طبیعی مانند آب میوه، دوغ و انواع شربت ها به جای نوشابه های کافئین دار (انواع کولاها و قهوه) مصرف شوند. زیرا نوشابه های گازدار و قهوه از جذب کلسیم در بدن جلوگیری می کنند. افراط درمصرف چای نیزموجب افزایش دفع ادراری کلسیم بدن شده وزمینه را برای پوکی استخوان در یائسگی فراهم می کند.

بخاطر داشته باشید که استعمال سیگار می تواند علت پوکی استخوان باشد و با کاهش سطح هورمون استروژن ،منجر به یائسگی زودرس بشود .درنتیجه شانس ابتلا به پوکی استخوان در یائسگی افزایش می یابد. سیگاری ها در خطر ابتلای بیشتری به پوکی استخوان می باشند. همچنین سیگار کشیدن اثرات مفید درمان با استروژن بعد از یائسگی را کاهش می دهد و باعث بروز بیماری های متابولیک استخوان در زنان می شوند.

برای آشنایی با ” تشخیص پوکی استخوان ” بر روی لینک کلیک کنید.

منبع: به سایت. دانشنامه سلامت



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email

عوامل بروز راشیتیسم

post_image

علائمی وجود دارد که نشان می دهد خیلی از کودکان قبل از بروز علائم راشیتیسم دچار کمبود طولانی مدت ویتامین D میباشند . راشیتیسم بیماری نرمی استخوان می باشد و از عوامل بروز راشیتیسم کمبود دریافت ویتامین D را می توان نام برد . استخوانهای ضعیف شده در بچه های کوچک منجر به پاهای پرانتزی ، نرمی جمجمه و به تأخیر افتادن سینه خیز رفتن کودک می شود . متخصصین بر این عقیده می باشند که در سال های اخیر تعداد کودکان مبتلا به راشیتیسم افزایش یافته است . شیرخواران ، کودکان و نوجوانان باید از مکمل های ویتامین D بصورت قطره یا قرص برای سلامتی استخوانها مصرف کنند . بویژه شیرخوارانی که از شیرمادر استفاده می کنند بدلیل کم بودن میزان ویتامین D در شیر مادر دچار اختلال رشد، راشیتیسم و ریکتز در کودکان می شوند .

رشد استخوانی ، استحکام استخوانها و دندانها ، سلامت استخوان در دوران کهنسالی و عدم ابتلا به استئوپروز یا پوکی استخوان همه به دلیل تاثیر ویتامینD در حفظ تعادل کلسیم و فسفر است. ویتامینD ازیک سو موجب افزایش جذب کلسیم و فسفر از روده ها ، کاهش دفع از کلیه ها و کنترل متابولیسم در استخوان می شود و از سوی دیگر ویتامین دی در رشد سلولهای استخوانی نیز مؤثر است . تاثیرآن در رشد سلولها ، به دلیل عمل آن در ترجمه ژنهای هسته سلول می باشد .

اکثر کودکان با زانوی پرانتزی متولد می‌شوند، اما این عارضه به خودی خود پس از چند سال و به موازات رشد کودک برطرف می‌شود. رشد غیرطبیعی استخوان یا ابتلا به بیماری‌های خاصی مانند راشیتیسم (نرمی استخوان) ناشی از کمبود ویتامین D منجر به بیماری پای پرانتزی می‌شود .

علائم راشیتیسم

علایم راشیتیسم عبارت هستند از:

  •  نرمی یا درد استخوان
  • نقص در رشد دندان‌ها و پوسیدگی زودرس
  • ضعف ماهیچه‌ها
  • افزایش امکان شکستگی استخوان‌ها
  • خمیدگی و نقص در شکل‌گیری استخوان‌ها
  • نقص در رشد
  • کمبود کلسیم در خون
  • تتانی ماهیچه‌ها
  • نرمی غیرعادی جمجمه در نوزادان

کودکان ۶ تا ۲۴ ماه بیشتر از هر رده سنی دیگری در معرض خطر ابتلا به راشیتیسم و نرمی استخوان قرار دارند. چون این گروه سنی در مرحله رشد سریع قرار داشته و همان گونه که عنوان گردید ویتامین D، فسفر و کلسیم نقش بسیار مهمی را در رشد ایفا می کنند.

کمبود ویتامین D از عوامل بروز راشیتیسم است و کودکان شیر مادر خوار که به جز شیر مادر سایر ترکیبات حاوی ویتامین D را دریافت نمی کنند در معرض خطر نرمی استخوان قرار دارند. تماس با اشعه نور خورشید در تولید مقادیر ضروری ویتامین D فعال بسیار مؤثر است. ولی آفتاب سوختگی و سرطان های پوست، کودکان در معرض نور شدید آفتاب را تهدید می کند. استفاده مکرر از کرم های ضد آفتاب باعث کاهش چشمگیری در جذب ویتامین D در کودکان می گردد.

کمبود کلسیم و فسفر نیز از عوامل بروز راشیتیسم و نرمی استخوان در کودکان است. کودکانی که فسفر و کلیسم کافی را از رژیم غذایی خود دریافت نمی کنند در معرض خطر ابتلای به نرمی استخوان قرار دارند. دسترسی به شیر و فرآورده های لبنی دیگر نظیر بستنی و آب میوه مانند آب پرتقال از ابتلای به آن می کاهد. درمان راشیتیسم با تجویز کلسیم و ویتامین D است. معمولا چند ماه طول می کشد تا وضعیت بیمار به حد طبیعی برسد. بسیاری از تغییر شکل های اندام مانند پای پرانتزی با درمان دارویی خود به خود خوب می شوند. در حالات شدید تغییر شکل استخوان ها ممکن است برای درمان، به جراحی نیاز باشد. با این حال بعضی تغییر شکل های استخوانی که در لگن یا قفسه ی سینه به وجود می آید و یا مشکلات قدی که برای بیمار به وجود آمده ممکن است برای همیشه برای وی باقی بمانند.

برای آشنایی با ” درمان نرمی استخوان و ریکتز ” بر روی لینک کلیک کنید.

منبع: آکا ایران. ئانشنامه سلامت. پارسی طب. اطلاعات دقیق پزشکی



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email

علایم و نشانه های راشتیسم

post_image

راشیتیسم نرمی و ضعف استخوان ها در کودکان است که عموما از عوامل بروز راشیتیسم میتوان به دلایلی همچون کمبود طولانی و شدید فرم فعال ویتامین D نام برد. این نرمی و ضعف در بالغین اصطلاحا استئومالاسی نامیده می شود. ویتامین D یکی از انواع ویتامین های محلول در چربی و عامل اصلی در ساخت استخوانی مستحکم و قوی محسوب می گردد. کمبود در فرم فعال ویتامین D باعث اختلال در تأمین غلظت های مناسب کلسیم و فسفر در استخوان و نهایتا نرمی استخوان می گردد. بدن ما در برابر عدم تعادل کلسیم و فسفر خون بسیار حساس است. زمانی که بدن با کمبود کلسیم و فسفر مواجه می گردد با جذب کلسیم و فسفر از استخوان ها و انتقال آن ها در خون با این کمبود مقابله می کند که این امر یکی از علل نرمی استخوان ها است و نهایتا منجر به تغییر شکل و ناهنجاری استخوان های بدن، انحنا در استخوان های بلند بدن و ایجاد اختلال در فرم ستون مهره ها که از علایم و نشانه های راشتیسم است، می گردد. گاها برخی از این ناهنجاری های استخوانی نیازمند جراحی ترمیمی نیز می باشند.

علائم راشیتیسم

مهم ترین علایم راشیتیسم عبارت هستند از خواب آلودگی، شلی و ضعف عضلانی، تاخیر در رشد، پای پرانتزی و مچ دست کلفت. در موارد شدید ممکن است شکل قفسه ی سینه ی بچه تغییر کند.
تشنج هم از دیگر علائم حالات شدید بیماری است. پزشک معالج بعد از معاینه ی بیمار، از رادیوگرافی استخوان ها و آزمایشات خون برای کمک به تشخیص استفاده می کند. اکثر کودکان با زانوی پرانتزی متولد می‌شوند، اما این عارضه به خودی خود پس از چند سال و به موازات رشد کودک برطرف می‌شود. رشد غیرطبیعی استخوان یا ابتلا به بیماری‌های خاصی مانند راشیتیسم (نرمی استخوان) ناشی از کمبود ویتامین D منجر به بیماری پای پرانتزی می‌شود .

راشیتیسم در کودکان منجر به پرانتزی شدن پا می‌شود. شایان ذکر است که نرمی استخوان و راشیتیسم باعث شکستگی پاتولوژیک استخوان ها می‌شود. همچنین گفته می شود در نرمی استخوان، شکستگی استخوان لگن و فقرات اولین علایم قابل توجه در فرد مبتلا است. ضعف شدید عضلانی در راشیتیسم و نرمی استخوان که به علت کمبود کلسیم در بیماران مبتلا به کاهش ویتامینD ایجاد می‌شود می‌تواند باعث ضعف شدید عضلات شود که فرد در راه رفتن، نشستن، برخاستن و بالا رفتن از پله دچار مشکل و حتی به ویلچر وابسته می‌شود.

عمدتا عمل فیزیولوژیک ویتامینD در روده جذب کلسیم از مواد غذایی است و در استخوان ها در رسوب آن نقش دارد. بنابراین بیماران کمبود ویتامینD به علت هیپوکلسیمی شدید دچار تشنج و در برخی از موارد اسپاسم حنجره شوند که این عارضه در نهایت باعث مرگ می‌شود.

تشخیص و درمان راشیتیسم

تشخیص راشیتیسم از راه‌های زیر ممکن است:

  • آزمایش خون
  • عکس‌برداری از استخوان‌ها
  • بافت‌برداری از استخوان‌ها

درمان راشیتیسم عبارت است از استفاده از رژیم غذایی مناسب و سرشار از ویتامین دی و فسفات ها جذب ویتامین دی از طریق خورشید، و مصرف روغن کبد ماهی از راه‌های دیگر درمان و همچنین جلوگیری از ابتلا به راشیتیسم است.

برای آشنایی با ” درمان راشیتیسم ” بر روی لینک کلیک کنید.

منبع: دانشنامه پزشکی. پارسی طب. دانا خبر



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email

علت راشیتیسم و ریکتز

post_image

راشیتیسم یا نرمی استخوان یا ریکتز یک بیماری مربوط به رشد استخوان‌ها است که در نوزادان و کودکان دیده می‌شود. در راشیتیسم، استخوانهای کودکان به دلایلی نرم باقی می مانند . راشتیسم موجب خمیدگی و رشد ناقص استخوان‌ها و افزایش ریسک شکستن آن‌ها می‌شود. علت اصلی بیماری راشیتیسم و ریکتز کمبود ویتامین دی است، ولی کمبود کلیسم نیز در آن نقش دارد.

ریکتز بیش‌تر در کودکان دچار سو تغذیه شایع است؛ ولی در بزرگسالان نیز دیده می‌شود. خمیدگی استخوان‌ها از علایم «کلاسیک» راشیتیسم است که در استخوان پاها و قفسهٔ سینه به وجود می‌آید. این نقص در جمجمه نیز ممکن است به وجود آید؛ در این صورت جمجمه حالت بیضی شکل خود را از دست می‌دهد. در صورت وخیم بودن راشیتیسم، خمیدگی در استخوان‌های بلند و ستون مهره‌ها نیز ظاهر می‌شود. این خمیدگی‌ها با درمان در سنین کوکی معالجه می‌شوند.

علل راشیتیسم و ریکتز

ویتامین D برای جذب کلسیم درروده ضروری است. در صورت کمبود ویتامین دی، کلسیم جذب نمی‌شود و در این صورت استخوان‌ها و دندان‌ها دچار نقص می‌شوند. در صورت وخیم بودن این وضعیت، ماهیچه هانیز دچار ضعف می‌شوند. ویتامین D مانند یک هورمون باعث تنظیم سطوح فسفر و کلسیم در استخوان ها می شود. بدن ما از دو طریق ویتامین D را جذب می کند.

پوست بدن ما نوعی ویتامین D تولید می کند که با قرار گرفتن در معرض نور خورشید به فرم فعال ویتامین D یعنی D3 تبدیل می گردد. نور خورشید شایع ترین راه دستیابی به ویتامین D در نوجوانان و بالغین است.

دستگاه گوارش ویتامین D موجود در مواد غذایی و یا مکمل های غذایی مانند: مولتی ویتامین را جذب می کند. در حال حاضر کمبود ویتامین D رژیم غذایی، شایع ترین علت نرمی استخوان در کشور ما محسوب می گردد که با افزایش مکمل های حاوی ویتامین D جبران می گردد. اخیرا علل مدیکال (طبی) نیز به دو مورد فوق اضافه گردید. مثلا متعاقب جراحی های اختصاصی مانند برداشتن معده (گاستروتومی) و یا بیماری هایی نظیر سلیاک که در آن روده قادر به جذب ویتامین ها از مواد غذایی نمی باشد. سایر علل نادرتر نرمی استخوان عبارت است از:

  • هیپوفسفاتمی وابسته به کروموزم X (نرمی استخوان فامیلیال) که یک فرم ارثی نرمی استخوان بوده و به علت ناتوانی کلیه ها در باز جذب فسفر ایجاد می گردد.
  • کمبود تماس با نور آفتاب که در اکثر افرادی که از دریافت اشعه کافی نور خورشید به هر نحوی محرومند مثلا زندگی در طبقات زیرین ساختمان ها که فاقد نور طبیعی اند و یا زندگی در مناطق سردسیر به دلیل پوشش زیاد و یا استفاده ی مکرر از کرم های ضد آفتاب.

پیشگیری از راشیتیسم

استفاده از مواد غذایی حاوی مقادیر مناسب فسفر و کلسیم مانند آب پرتقال، ماهی، فرآورده های شیری و مکمل های غذایی بسیار مناسب است. استفاده منظم از نور آفتاب بسیار مؤثر است که بهترین آن نور متوسط آفتاب است. به خاطر داشته باشیم که تماس مستقیم با نور آفتاب در شیرخواران زیر ۶ ماه به هیچ عنوان توصیه نمی گردد. در این رده سنی استفاده منظم از قطره های ویتامین A به اضافه D توصیه می گردد. میزان کلسیم، فسفر و ویتامین D دریافتی براساس سن و وزن تعیین می گردد.
به دلیل عوارض ناشی از مصرف نابجای این مواد توصیه می گردد که حتما با پزشک متخصص قبل از استفاده آن ها برای رفع علت راشیتیسم و ریکتز، هماهنگی صورت گیرد . در مواردی که نرمی استخوان منجر به ناهنجاری های استخوانی و اختلال در انحنای مهره ها و یا فرم اندام ها گردد استفاده از آتل های مخصوص و در صورت عدم پاسخ، درمان جراحی ضروری است.

برای آشنایی با ” درمان نرمی استخوان ” بر روی لینک کلیک کنید.

منبع: پارسی طب. دانشنامه پزشکی



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email

نرمی استخوان ناشی از کمبود ویتامین D

post_image

در اثر کمبود ویتامین D در بدن، بیماری نرمی استخوان(راشیتیسم یا Rickets) ایجاد می شود. وقتی در اثر کمبود ویتامین D، جذب کلسیم از روده ها متوقف شود، برای نگه داری سطح کلسیم خون در حد طبیعی، هورمونی به نام پاراتورمون از غده پاراتیروئید ترشح می شود. این هورمون، کلسیم را از استخوان ها برمی دارد و وارد خون می کند. از این رو سطح کلسیم خون در حد طبیعی باقی می ماند، اما فسفر که از طریق ادرار دفع می شود، در خون پایین می آید.

اثرات کمبود ویتامین D و نرمی استخوان

بیماریهای متابولیک استخوان که ناشی از کمبود و یا فقدان ویتامین دی می باشد سبب بروز نرمی استخوان می شود و در کودکان به آن راشیتیسم و در بزرگسالان استئومالاسی می گوییم . یکی از عناصر مهم در استحکام استخوانها کلسیم می باشد و ویتامین دی در جذب کلسیم در روده ها و نیز باز جذب کلسیم از کلیه ها و رسوب آن در استخوانها نقش مهمی ایفا می کند. حال اگر میزان این ویتامین کم باشد ، متابولیسم آن در بدن دچار اختلال باشد یا بافت ها نسبت به آن مقاومت داشته باشند ، اثرات ناشی از کمبود ویتامین D در استخوانها خود را نشان می دهد و نرمی استخوان بروز می کند . برای درمان راشیتیسم ابتدا باید نوع اختلال مشخص شود و بر اساس علت زمینه ای در مورد درمان آن اقدام کرد.

اثرات کمبود ویتامین D در بدن، چند ماه بعد ظاهر می شود. این علائم در کودکان شیرخواری که مادرانشان کمبود این ویتامین را دارند، در عرض ۲ ماه پس از تولد ظاهر می شود؛ اما در بقیه موارد در اواخر سال اول و در حین سال دوم زندگی، علائم مزبور بروز می کنند. در سایر دوران کودکی( به جز سن شروع بلوغ) کمبود این ویتامین نادر است.

علائم کمبود ویتامین D و نرمی استخوان

  • جعبه ای شکل شدن سر
  • پیشانی برجسته
  • دیربسته شدن ملاج یا فونتانل ها
  • دیر دندان درآوردن
  • پوسیدگی زودرس دندان ها
  • ضخامت مچ دست
  • بد شکل شدن لگن( این مسئله در دخترها، بعدها سبب تنگی لگن شده و به ناچار باید از طریق سزارین زایمان کنند)
  • پرانتزی شدن ساق پاها، تمای له شکستگی در استخوان ها و نافرمی در ستون فقرات، ساق پاها و لگن که سبب کوتاهی قد می شود؛
  • دیرنشستن
  • دیر به راه افتادن

تشخیص نرمی استخوان بر اساس علائم بالینی، تاریخچه مصرف ویتامین D، انجام رادیوگرافی و آزمایش خون از نظر بررسی سطح کلسیم، فسفر و آنزیم آلکالان فسفاتاز صورت می گیرد.

عوارض نرمی استخوان علاوه بر موارد بالا شامل: ابتلا به عفونت های تنفسی، عفونت های روده ای و سل ریوی می باشد. هم چنین کم خونی ناشی از فقر آهن در این افراد شایع است.

نرمی استخوان ناشی از کمبود ویتامین D و کمبود کلسیم در کودکان می تواند اختلالات رشد و نمو را سبب شود . تغییرات ساختمانی در استخوانها و نیز اختلال عملکرد عضلانی ناشی از کمبود کلسیم رخ می دهد . در بزرگسالان هم تغییرات استخوانی در قسمتهای مختلف بروز می کند ، طول مهره ها کوتاه می شود و لگن پهن می شود .

برای آشنایی با ” درمان نرمی استخوان ” بر روی لینک کلیک کنید.

منبع: نیک صالحی. بیتوته



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email

پوکی استخوان یا استئوپروز

post_image

استئوپروز یا پوکی استخوان یکی از بیماری هایی است که بسیاری از سالمندان خصوصا زنان بدان مبتلا می شوند. در پوکی استخوان، استخوان از داخل تخلیه می شود و املاح استخوانی کاهش می یابد. عامل اصلی تاثیرگذار تغییرات هورمونی بدن است. در پوکی استخوان میزان ویتامینD کاهش می یابد ولی درمان پوکی استخوان با ویتامین D تاثیر چندانی ندارد. تنها می توان توصیه کرد برای پیشگیری از ابتلا به پوکی استخوان، از دوران جوانی میزان کافی کلسیم و فسفر به همراه ویتامین D مصرف شود. در بازبینی‌ های اخیر روی زنان مبتلا به پوکی استخوان که به دلیل شکستگی‌ های استخوان لگن در بیمارستان بستری شده‌ اند، مشخص شده است در ۵۰ درصد موارد این زنان با مشکل کمبود ویتامین D مواجه بوده ‌اند. ویتامین D تنظیم می ‌کند چه مقدار کلسیم در خون بماند و چه مقدار وارد استخوان‌ ها و دندان‌ ها شود. کمبود ویتامین D و ضعف ماهیچه ای اخیراً مشخص شده کمبود ویتامین D در دختران نوجوان ۱۲ تا ۱۴ ساله نقش قابل ملاحظه ای در وضعیت ماهیچه ای دارد.

حداکثر توده استخوانی در افراد مختلف متفاوت است و به عوامل ارثی، تغذیه، فعالیت بدنی و شیوه زندگی در طول دوره رشد بستگی دارد.

اگر میزان تخریب استخوان بیش از ساخته شدن آن باشد، فضاهای بین شبکه های داخلی استخوان بزرگ می‌شوند و اصطلاحا پوکی استخوان اتفاق می‌افتد. در این وضعیت، استخوان ضعیف شده و با کوچک‌ترین ضربه دچار شکستگی می‌شود. این پدیده در سنین سالمندی شایع بوده اما با اقدامات ساده‌ای می‌توان آن را به تاخیر انداخت یا شدت آن را کاهش داد.

علایم پوکی استخوان

اهمیت پوکی استخوان در این است که اغلب علایم پوکی استخوان  تا زمان شکستگی استخوانی بروز نمیکند . ستون فقرات، استخوان ران، لگن، ‌مچ دست و انتهای ساعد به ترتیب شایع‌ترین محل‌هایی هستند که در اثر پوکی استخوان دچار شکستگی می‌شوند. بسیاری از شکستگی های ستون فقرات فقط با درد شدید پشت همراه هستند و علامت دیگری ندارند. انحراف ستون مهره‌ها در اثر جوش خوردن خودبخودی‌ آن‌ها می‌تواند از علائم پوکی استخوان باشد.

پوکی استخوان علامتی ندارد ولی با مشاهده این علایم به پزشک مراجعه کنید:

– کاهش قد به میزان حدود ۳ سانتی متر نسبت به دوران جوانی.

– قوز در ستون فقرات که به تازگی ایجاد شده باشد.

– شکستگی در اثر ضربه خفیف یا زمین خوردن جزیی

پوکی استخوان به تنهایی ممکن است باعث آزار و اذیت شما نشود، ولی هنگامیکه با شکستگی استخوان همراه می‏شود، بخصوص استخوان‏های کوچک ستون مهره ‏ها، درد شدیدی خواهد داشت و اگر ادامه داشته باشد زندگی روزمره شما را مختل خواهد کرد. در صورت داشتن پوکی استخوان کارهای زیادی می‏توانید انجام دهید تا به سلامت استخوان‏هایتان کمک کنید.

بخاطر داشته باشید که پوکی استخوان براحتی قابل تشخیص و درمان است. تشخیص پوکی استخوان توسط پزشک و با اندازه‌گیری تراکم استخوان انجام می‌شود. اندازه‌گیری تراکم استخوان یک روش بدون درد است که با استفاده از دستگاه مخصوصی انجام شده و حدود ۱۵ دقیقه طول می‌کشد. در صورت تشخیص پوکی استخوان با بکارگیری توصیه‌های دارویی و غیردارویی می‌توان از پیشرفت آن و شکستگی استخوان که مهم‌ترین عارضه آن است، ‌پیشگیری کرد. رعایت رژیم غذایی، ترک مصرف دخانیات و فعالیت بدنی مناسب از پیشرفت پوکی استخوان جلوگیری می‌کند. داروهای موثر در افزایش توده استخوان باید با تجویز پزشک مصرف شوند. در صورت نیاز به این داروها آنها را مطابق دستور دارویی و بطور مستمر استفاده کنید.

برای آشنایی با ” جلوگیری از پوکی استخوان ” بر روی لینک کلیک کنید.

منبع: واضح. ورزشی



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email

کمبود ویتامین D و بیماری راشیتیسم

post_image

باید دانست که کمبود ویتامین D اگر در سنین کودکی رخ دهد بیماری راشیتیسم یا نرمی استخوان را باعث می شود که علائم مخصوص به خود را دارد. برخورد اشعه آفتاب به صورت، گردن، بازوها و دست ها به مدت ۱۵ دقیقه برای ساخته شدن ویتامین D کافی است و پس از آن می توان از ضدآفتاب ها برای جلوگیری از مضرات اشعه ماوراء بنفش استفاده کرد. این میزان پرتو خورشید البته به شرط این که هوا صاف باشد و هیچ مانعی در مقابل آن وجود نداشته باشد اگر دو بار در هفته به بدن بتابد، تمام نیاز فرد به ویتامین D را تامین و از بیماری نرمی استخوان پیشگیری می کند.

فواید ویتامین D در راشیتیسم

ویتامینD یک نوع چربی است و مواد غذایی غنی از ویتامینD شامل شیر، پنیر، کره، خامه و ماهی های چرب مثل سالمون، ساردین و ماهی تن هستند. گوشت و تخم مرغ نیز دارای ویتامینD هستند، ولی چندان غنی نیستند. عملکرد اصلی ویتامینD حفظ مخازن کلسیم و فسفر بدن است. این ویتامین با تاثیر روی مخاط روده باریک باعث می شود درصد زیادی از کلسیم و فسفر موجود در مواد غذایی جذب شود و مانع از دفع این مواد با ارزش می گردد.

 ویتامین “د” تنها نوع ویتامینی است که هورمون نیز محسوب می ‌شود. این ویتامین برای محکم کردن استخوان‌ ها و دندان ها مفید بوده و همچنین به حفظ قدرت عضلانی و جذب کلسیم بدن کمک می ‌کند. وقتی شما کمبود کلسیم یا ویتامین “د” داشته باشید، استخوان های تان ترک خورده یا می‌ شکنند. بیماری اصلی ناشی از کمبود ویتامین D، راشیتیسم یا نرمی استخوان است. راشیتیسم یا ریکتز در اثر کمبود کلسیم و فسفر در زمان رشد استخوان ها در کودکان است. عوارض راشیتیسم در استخوان های اصلی و بلند رخ داده و فرد دچار درد و سستی عضلات می شود. به دلیل این که استخوان ها دارای املاح کمتری هستند، وزن را تحمل نمی کنند و انحنا می یابند.

به طور کلی راشیتیسم ( نرمی استخوان) یک بیماری استخوانی در بچه ها است که موجب ضعیف شدن استخوان، ایجاد پاهای پرانتزی و تغییر شکل در اندام ها می شود افرادی بیشتر از دیگران در معرض ابتلا به نرمی استخوان هستنداین گروه در معرض خطر شامل:

  • بچه ای که به مدت طولانی فقط از شیر مادر تغذیه کند و از مکمل ویتامین استفاده نکند ممکن است در معرض خطر ابتلا به راشیتیسم باشد.
  • افرادی که در رزیم غذایی خود مقدار کمی کلسیم استفاده میکنند نیز در معرض ابتلا به راشیتیسم هستند.
  • کسانی که پوست تیره دارند نیاز به نور بیشتری برای ساخت ویتامین دی دارند و در نور کم بیشتر در معرض کمبود ویتامین دی و بیماری راشیتیسم قرار می گیرند.
  • خطر راشیتیسم یا ریکتز برای کسانی که به لاکتوز حساسیت دارند به علت مصرف ناکافی لبنیات بیشتر است.

درمان نرمی استخوان یا راشیتیسم

تجویز کلسیم درمان راشیتیسم یا ریکتز است. معمولا چند ماه طول می کشد تا وضعیت بیمار به حد طبیعی برسد. پای پرانتزی یا بسیاری از تغییر شکل اندام ها با درمان دارویی خود به خود خوب می شوند. در حالات شدید تغییر شکل استخوان ها در کمبود ویتامین D و بیماری راشیتیسم ممکن است، جراحی نیاز باشد با این وجود بعضی اوقات تغییر شکل استخوانی لگن یا قفسه ی سینه و یا مشکلات قدی که برای بیمار به بوجود آمده ممکن است برای همیشه برای وی باقی بمانند.

برای آشنایی بیشتر با ” درمان نرمی استخوان ” بر روی لینک کلیک کنید.

منبع: پرشین پرشیا. واضح. هفت سیب



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email