جایگاه هورمون رشد افزایش و کاهش هورمون رشد کودک و بزرگسال

جایگاه هورمون رشد: افزایش و کاهش هورمون رشد کودک و بزرگسال

هورمون رشد از غده هیپوفیز قدامی وارد خون می‌شود. غده هیپوفیز هورمون‌های دیگری نیز تولید می‌کند که عملکردهای متفاوتی از هورمون رشد دارند.

هورمون رشد در بسیاری از قسمت‌های بدن برای تقویت رشد در کودکان عمل می‌کند. هنگامی که صفحات رشد در استخوان‌ها (اپی فیزها) بسته شوند، هورمون رشد دیگر قد را  بلندتر نمی‌کند. در بزرگ‌سالان ، این هورمون باعث رشد نمی‌شود بلکه به حفظ ساختار طبیعی بدن و سوخت و ساز بد ، از جمله کمک به حفظ سطح قند خون در سطح معین و مناسب کمک می‌کند.

هورمون رشد چگونه کنترل می‌شود؟


ترشح هورمون رشد به صورت مداوم نیست. این هورمون در تعدادی “جهش‌ها” یا پالس‌ها در هر سه تا پنج ساعت آزاد می‌شود. این آزادسازی توسط دو هورمون دیگر ترشح شده از هیپوتالاموس (بخشی از مغز) کنترل می‌شود: هورمون آزاد کننده هورمون رشد که باعث تحریک غده‌ی هیپوفیز برای ترشح هورمون رشد می‌شود، و دیگری سوماتوستاتین که مانع از انتشار آن می‌شود.

سطوح هورمون رشد با خواب ، استرس ، ورزش و سطح گلوکز پایین خون افزایش می‌یابد. همچنین این سطوح در دوران بلوغ این هورمون بالا می‌روند. ترشح هورمون رشد در دوران بارداری کاهش می‌یابد و در این دوران مغز میزان بالای هورمون رشد یا فاکتورهای رشدی مانند انسولین موجود در خون را حس می‌کند.

نحوه عملکرد هورمون رشد


استخوان‌های ما در دوران کودکی و بزرگ‌سالی به هورمون رشد کافی احتیاج دارند تا به اندازه‌ی افراد بزرگ‌سالان رشد کنیم. هورمون رشد کبد ما را وادار می‌کنند تا ماده‌ای را به نام فاکتور رشد شبه انسولین (IGF-1) تولید کند. این ماده و سایر ترکیبات دیگر مشابه ، در رشد استخوان نقش دارند.

هورمون رشد برای کودکان


هورمون رشد برای کودکان

 

برخی از کودکان به اندازه کافی هورمون رشد طبیعی ندارند تا قدشان کاملاً رشد کند. مصرف هورمون رشد مصنوعی می‌تواند به آن‌ها در رسیدن به قد کاملشان کمک کند. به طور مثال، در موارد رشد ضعیف ناشی از دلیل کمبود هورمون رشد، سندرم ترنر و نارسایی کلیوی، ممکن است برای کودکان هورمون رشد انسانی تجویز شود. اگرچه بر اساس تحقیقات، گفته می‌شود که کودکی که سطوح هورمون رشدش نرمال است، و داروی هورمون مصنوعی را مصرف می‌کند، قد او دیگر بلندتر از حد طبیعی‌اش نخواهد شد، مگر اینکه مقدار بسیار زیادی مصرف کند. کودکانی که رشدی کند و آهسته‌ای  دارند باید نزد پزشک رفته تا سطح هورمون رشد طبیعی‌شان قبل از تجویز هرگونه دارویی برای شرایطشان بررسی شود.

اگر هورمون رشد بیش از حد داشته باشیم چه اتفاقی می‌افتد؟


جای تعجب نیست که هورمون رشد بیش از حد باعث رشد بیش از حد می‌شود.

در افراد بزرگ‌سال ، ترشح بیش از حد هورمون رشد برای مدت طولانی، شرایطی به نام آکرومگالی را ایجاد می‌کند ، که در آن بیمار دچار تورم دست و پا و تغییر در مشخصات چهره‌ی خود می‌شود. این بیماران همچنین دچار بزرگ شدن اندام و اختلالات عملکردی جدی مانند فشار خون بالا ، دیابت و بیماری‌های قلبی می‌باشند. بیش از ۹۹٪ موارد این بیماری، ناشی از تومورهای خوش خیم غده هیپوفیز هستند که هورمون رشد را تولید می‌کند. این وضعیت پس از میان‌سالی هنگامی که رشد کامل می‌شود، شایع‌تر است بنابراین افراد مبتلا دیگر قدشان بلند نمی‌شود.

این مورد به ندرت پیش می‌آید، اما ممکن است افزایش سطوح هورمون رشد در کودکان قبل از رسیدن به آخرین میزان قدشان اتفاق بیفتد، که می‌تواند منجر به رشد بیش از حد استخوان‌های بلند بدنشان شود و در نتیجه کودک قدی غیرطبیعی داشته باشد. این مورد معمولاً به عنوان ژیگانتیسم یا غول‌آسایی (افزایش قد بسیار زیاد) شناخته می‌شود.

تولید بیش از حد هورمون رشد با دادن یک نوشیدنی قندی و اندازه‌گیری سطح هورمون رشد طی چند ساعت بعد از نوشیدن مایع تشخیص داده می‌شود. قند باید باعث شود تولید هورمون رشد کاهش یابد. اگرچه ، این امر در آکرومگالی اتفاق نمی‌افتد.

اگر هورمون رشد ما خیلی کم باشد چه اتفاقی می‌افتد؟


کمبود هورمون رشد باعث رشد ضعیف و کند در کودکان می‌شود. در بزرگ‌سالان باعث کاهش احساس سلامتی و شادابی، افزایش چربی، افزایش خطر بیماری قلبی و ضعف قلب، ماهیچه‌ها و استخوان‌ها می‌شود. این بیماری ممکن است از بدو تولد وجود داشته باشد که علت آن می‌تواند ناشناخته، ژنتیکی یا به دلیل آسیب به غده هیپوفیز (در حین رشد جنینی یا هنگام تولد) باشد.

کمبود هورمون رشد ممکن است در بزرگ‌سالان به دلیل آسیب مغزی، تومور هیپوفیز یا آسیب به غده هیپوفیز (به طور مثال ، بعد از جراحی مغز یا رادیوتراپی برای درمان سرطان) ایجاد شود. درمان اصلی و عمده‌ی این مشکل، شامل جایگزینی هورمون رشد با استفاده از تزریقات می‌باشد – یا به صورت یک بار در روز یا چند بار در هفته.

در گذشته ، درمان کمبود هورمون رشد در پایان دوره رشد متوقف می‌شد. اکنون مشخص شده است که هورمون رشد در رسیدن توده استخوانی و نیز توده عضلانی به بهترین حد ممکن خود سهیم است، و همچنین باعث کاهش توده چربی در حین رشد در یک فرد بزرگ‌سال می‌شود. بنابراین پزشک متخصص احتمالاً بعد از اتمام رشد تا سن ۲۵ سالگی در مورد فواید ادامه درمان هورمون رشد بررسی خواهد کرد تا اطمینان حاصل کند که توده استخوانی و ماهیچه‌ها به بهترین سطح ممکن برسند. علاوه بر این ، هورمون رشد با احساس سلامتی و بهزیستی، به ویژه سطح انرژی مرتبط است. شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد ۳۰-۵۰ از افراد بزرگ‌سال مبتلا به کمبود هورمون رشد تا حدی احساس خستگی می‌کنند که بر احساس شادابی و بهزیستی‌شان تأثیر منفی گذاشته است. این افراد می‌تواند برای همیشه و در تمام طول عمران تحت درمان هورمون رشد قرار بگیرند. مصرف هورمون رشد در بزرگ‌سالان منجر به افزایش قد نمی‌شود.

تزریق هورمون رشد


تزریق هورمون رشد

 

 

اگر کودکان یا بزرگ‌سالان هورمون رشد بیش از حد یا خیلی کمی داشته باشند، ممکن است مشکلاتی در سلامتی‌شان به وجود آید. کمبود هورمون رشد (GH بسیار کم) و برخی دیگر از مشکلات و بیماری‌ها را می‌توان با هورمون رشد مصنوعی (تولید شده) درمان کرد.

FDA درمان یا هورمون رشد را برای برخی شرایط تأیید کرده است. هورمون رشد مصنوعی فقط با نسخه قابل تهیه و تزریق است. هورمون رشد مصنوعی هنگامی که مطابق با شرایط تأیید شده توسط FDA استفاده می‌شود ، بی‌خطر و مؤثر خواهد بود.

در کودکان ، از  این هورمون رشد برای درمان موارد زیر استفاده می‌شود:

  • کمبود هورمون رشد
  • شرایطی که باعث کوتاه قد شدن کودک (کوتاهتر از کودکان هم سن و سال خود) می‌شود، مانند بیماری مزمن کلیه ، سندرم ترنر و سندرم پرادر ویلی

آیا برخی از بزرگ‌سالان به درمان با هورمون رشد – HGH نیاز دارند؟

بزرگ‌سالانی که کمبود هورمون رشد دارند – نه کاهش هورمون رشدی که با افزایش سن انتظار می‌رود- ممکن است پزشک معالج برای آن‌ها هورمون رشد مصنوعی تجویز کند.

در بیشتر افراد ، کمبود هورمون رشد ناشی از تومور خوش‌خیم در غده هیپوفیز (آدنوم هیپوفیز) یا از طریق درمان یک آدنوما با جراحی یا رادیوتراپی می‌باشد.

برای افراد بزرگ‌سالی که کمبود هورمون رشد دارند ، تزریق هورمون رشد مصنوعی می‌تواند:

  • ظرفیت ورزشی را افزایش دهد
  • تراکم استخوان را افزایش دهد
  • توده عضلانی را افزایش دهد
  • چربی بدن را کاهش دهد

درمان با هورمون رشد همچنین برای معالجه افراد بزرگ‌سال مبتلا به کمبود هورمون رشد ناشی از ایدز یا HIV که باعث توزیع نامنظم چربی بدن می‌شود، تأیید شده است. در افراد بزرگ‌سال، از هورمون رشد برای درمان سندرم روده کوتاه استفاده می‌شود.

درمان با هورمون رشد چه تأثیری بر بزرگ‌سالان سالمند سالم می‌گذارد؟

مطالعات صورت گرفته بر بزرگ‌سالان سالم که هورمون رشد انسانی مصرف می‌کنند محدود و متناقض است. اگرچه به نظر می‌رسد هورمون رشد انسانی می‌تواند باعث افزایش توده عضلانی و کاهش میزان چربی بدن در افراد مسن‌تر شود، اما افزایش عضله به افزایش قدرت تبدیل نمی‌شود. هنوز مشخص نیست که آیا هورمون رشد انسان، مزایای دیگری برای بزرگ‌سالان سالم فراهم می‌کند یا خیر.

خطرات ناشی از درمان با هورمون رشد انسانی چیست؟

درمان با هورمون رشد انسانی –HGH- ممکن است عوارض جانبی زیادی را در بزرگ‌سالان سالم ایجاد کند ، از جمله:

  • سندرم تونل کارپال
  • افزایش مقاومت به انسولین
  • دیابت نوع ۲
  • تورم در بازوها و پاها (ورم)
  • درد مفاصل و ماهیچه‌ها
  • برای مردان، بزرگ شدن بافت پستان (ژنیکوماستی)
  • افزایش خطر ابتلا به برخی سرطان‌ها

مطالعات بالینی در مورد درمان با هورمون رشد انسانی در بزرگ‌سالان مسن سالم، نسبتاً کم و کوتاه هستند، بنابراین در مورد تأثیرات طولانی مدت درمان HGH اطلاعات کم و ناچیزی وجود دارد.

آیا هورمون رشد انسانی به شکل قرص نیز وجود دارد؟

درمان HGH فقط برای درمان کمبود هورمون رشد – و مشکلات مرتبط با عفونت HIV – تأیید شده است. HGH تنها در صورت دریافت به صورت تزریق مؤثر است.

هیچ نوع قرصی از هورمون رشد انسانی موجود نیست. برخی مکمل‌های غذایی که ادعا می‌کنند سطح HGH را افزایش می‌دهند به شکل قرص هستند، اما تحقیقات صورت گرفته، مزیتی از آن‌ها را نشان نداده‌اند.

هورمون رشد انسانی، دارویی تحت کنترل سازمان غذا و دارو می‌باشد. مصرف این هورمون، برای شرایطی که تأیید نشده باشد، مانند ایجاد عضله یا به عنوان یک درمان ضد پیری در بزرگ‌سالان مسن ، غیرقانونی است.

اگر نگرانی خاصی درباره روند پیر شدن دارید، از پزشک خود در مورد روش‌های اثبات شده برای بهبود سلامتی خود سؤال کنید. به یاد داشته باشید، انتخاب سبک زندگی سالم – مانند خوردن رژیم غذایی سالم و از جمله فعالیت‌های بدنی در روال روزمره – می‌توانند به شما کمک کنند که با بالا رفتن سن، بهترین احساس ممکن را داشته باشید.



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email
رشد قد نوزاد پسر و دختر در سال اول

رشد قد نوزاد پسر و دختر در سال اول: قد نرمال نوزاد چقدر است؟

رشد اکثر نوزادان در طول نخستین سال زندگیشان قابل پیش‌بینی است و از نمودار مشخصی تبعیت می‌کند. والدین می‌تواند قد نوزادان را از روی نمودار رشد متوسط دنبال کنند.

متوسط قد نوزاد کاملاً رسیده در بدو تولد ۴۹ ـ ۵۰ سانتی‌متر است؛ البته قد در بازه ۴۷ ـ ۵۳ سانتی‌متر نیز نرمال است. نوزادان پسر کمی بلندتر از نوزادان دختر هستند. پزشکان قد نوزاد را از بالای سر تا پاشنه پا اندازه‌گیری می‌کنند.

قد متوسط نوزاد در هر ماه اندازه‌گیری مهمی است و والدین باید از تغذیه مناسب، وزن‌گیری و دستیابی به نقاط عطف رشدی خاص مطمئن شوند. ‌اگر نگران رشد فرزندتان هستید، حتماً با پزشک مشورت کنید. پزشک ارزیابی می‌کند که آیا رشد نوزاد طبق انتظار است و آیا قد و وزن نوزاد سالم و متناسب با سنش هست یا خیر.

سایز متوسط نوزاد در سال اول


سایز متوسط نوزاد در سال اول

سازمان سلامت جهانی (WHO) نمودارهای رشد استاندارد نوزادان در محیط‌های رشدی بهینه را منتشر کرده است تغذیه با شیر مادر یکی از شرایط رشد بهینه است. قد متوسط نوزادان پسر و دختر بر اساس سن به شرح زیر است:

سننوزاد پسرنوزاد دختر
بدو تولد۵۰ سانتی‌متر۴۹ سانتی‌متر
۱ ماهگی۵۵ سانتی‌متر۵۴ سانتی‌متر
۲ ماهگی۵۸٫۵ سانتی‌متر۵۷ سانتی‌متر
۳ ماهگی۶۱٫۵ سانتی‌متر۶۰ سانتی‌متر
۴ ماهگی۶۴ سانتی‌متر۶۲ سانتی‌متر
۵ ماهگی۶۶ سانتی‌متر۶۴ سانتی‌متر
۶ ماهگی۶۸ سانتی‌متر۶۶ سانتی‌متر
۷ ماهگی۶۹ سانتی‌متر۶۷ سانتی‌متر
۸ ماهگی۷۱ سانتی‌متر۶۹ سانتی‌متر
۹ ماهگی۷۲ سانتی‌متر۷۰ سانتی‌متر
۱۰ ماهگی۷۳ سانتی‌متر۷۱٫۵ سانتی‌متر
۱۱ ماهگی۷۴٫۵ سانتی‌متر۷۳ سانتی‌متر
۱۲ ماهگی۷۶ سانتی‌متر۷۴ سانتی‌متر

البته اعداد بالا فقط مقدار متوسط است و کودکان در بازه گسترده‌ای از میزان قد می‌توانند سالم باشند. قد نوزاد در زمان تولد هر چقدر هم که باشد، سرعت رشدش احتمالاً مشابه سرعت رشد نوزادان دیگر خواهد بود. بااین توصیف اگر قد نوزاد در زمان تولد بیشتر از حد متوسط باشد، این نوزاد احتمالاً در یک یا دو سال اول رشد همچنان قدبلندتر از بقیه نوزادان هم‌سن باقی خواهد ماند.

افزایش قد در طول نخستین سال زندگی تقریباً همواره مبتنی بر قد نوزاد در زمان تولد است، مگر آن که نوزاد مشکلات جدی در ارتباط با وزنگیری داشته باشد که پیشرفتش را مختل کند. بنابراین قبل از آن که افزایش قد نوزاد در سال اول به تاخیر بیفتد، ممکن است نوزاد قبلاً مشکلات فراوانی را در ارتباط با وزنگیری تجربه کرده باشد.

برخلاف وزن که به راحتی با ترازو اندازه‌گیری می‌شود و نتیجه آن وابسته به فردی نیست که اندازه‌گیری را انجام می‌دهد، قد برحسب این که چه کسی قد را اندازه‌گیری می‌کند و نوزاد چقدر در زمان اندازه‌گیری حرکت می‌کند، می‌تواند متغیر باشد.

تغییر غیرمنتظره‌ای که گاهی اوقات در فاصله بین دو ویزیت در قد کودک مشاهده می‌شود، می‌تواند پی‌آمد تفاوت در اندازه‌گیری باشد.

قد به تنهایی معیاری برای تشخیص سلامتی کودک نیست. وزن نیز عامل مهمی است، به خصوص با در نظر گرفتن این نکته که بسیاری از نوزادان بعد از تولد مقداری وزن کم می‌کنند. پزشکان برای سنجش سلامت نوزادان به عامل‌های دیگری مانند سن بارداری و کیفیت و کمیت تغذیه نوزاد توجه می‌کنند.

رشد اکثر نوزادان سالم در نخستین سال زندگی از الگوی رشدی مشابهی تبعیت می‌کند. سرعت رشد بعد از یک سال بین نوزادان مختلف یکسان نیست و قد نوزاد معمولاً عامل پیش‌بینی کننده مناسبی برای قد در دوران بزرگسالی نیست.

کوچک یا بزرگ بودن نوزاد چه پیآمدهایی دارد؟


کوچک یا بزرگ بودن نوزاد چه پیآمدهایی دارد؟

بازه قدی گسترده‌ای برای کودکان سالم وجود دارد. نوزادانی که قد و وزنشان بسیار کمتر یا بیشتر از حد متوسط است، بیشتر از بقیه نوزادان مستعد ابتلا به بیماری‌های مختلف هستند.

البته وزن نوزادان سالم در زمان تولد متغیر است و ممکن است دلیلی برای نگرانی وجود نداشته باشد. پزشک رشد نوزاد را به مرور زمان تحت نظر می‌گیرد.

نرخ افزایش قد در طول نخستین سال زندگی تقریباً قابل پیش‌بینی است؛ به همین دلیل پزشکان بیشتر از قد نوزاد به الگوی رشدش توجه می‌کنند.

چنانچه سرعت رشد نوزاد آن‌قدر آهسته شود که نوزاد در گروه قدی بسیار پایین‌تری قرار بگیرد یا اگر قد نوزاد همواره در سطحی پایین‌تر از مقدار مورد انتظار باشد، ممکن است نوزاد به بیماری خاصی مبتلا باشد. چنانچه کودک زیر صدک پنجم قرار بگیرد، الگوی رشد غیرعادی در نظر گرفته می‌شود.

چنانچه قد نوزاد پسر و دختر تا ۱۲ ماهگی به ترتیب بیشتر از ۷۲٫۴ و ۶۹٫۸۵ سانتی‌متر نباشد، نوزاد پایین‌تر از صدک پنجم قرار می‌گیرد. عامل‌های متعددی بر قد نوزاد اثر می‌گذارد. ژنتیک نقش مهمی در قد نوزاد دارد و قد نوزادان معمولاً مشابه قد والدینشان است.

البته شباهت قد نوزاد به والدینش بلافاصله مشخص نمی‌شود، چون نوزادی که در دوران بزرگسالی قدبلند می‌شود، ممکن است قدش در بدو تولد یا در یک یا دو سال اول کوتاه‌تر باشد.

عامل‌های زیر نیز در سال‌های بعدی بر قد و جثه کلی کودک اثر می‌گذارد:

  • تغذیه: مصرف غذاهای سالمی که به رشد سالم کودک کمک کند.
  • هورمونها: برخی کودکان دچار عدم تعادل هورمونی آهسته‌تر یا سریع‌تر از هم‌سالان خود رشد می‌کنند.
  • وضعیت سلامتی: برخی کودکان مبتلا به عارضه‌های ژنتیکی مانند سندرم داون کوچکتر از بقیه هم‌سالانشان هستند. ابتلا به عارضه‌هایی مانند آرتریت نوجوانی نیز بر رشد اثر می‌گذارد.
  • مصرف دارو: مصرف بعضی داروها مانند داروهای استروئیدی از قبیل پردنیزون رشد را مختل می‌کند.

اثر این عامل‌ها بر قد غالباً در نخستین سال زندگی مشخص نمی‌شود.

میتوان قد نوزاد را در دوران بزرگسالی پیشبینی کرد؟


به سختی می‌توانید قد فرزندتان را در دوران بزرگسالی از روی قدش در دوران نوزادی پیش‌بینی کنید. وقتی فرزندتان کمی بزرگتر شد، می‌توانید قدش را در دوران بزرگسالی پیش‌بینی کنید، برای این کار کافی است که قد نوزاد پسر را در دو سالگی و قد نوزاد دختر را در ۱۸ ماهگی دو برابر کنید.

قد نوزادان نارس


قد و وزن نوزادان نارس مانند نوزادان رسیده به طور مرتب اندازه‌گیری می‌شود. البته پزشکان از “سن تعدیل شده‌” برای پیگیری رشد نوزادان نارس استفاده می‌کنند.

برای مثال اگر نوزاد ۱۶ هفته داشته باشد، اما ۴ هفته زودتر متولد شده باشد، پزشک اطفال ۴ هفته از سن واقعیش کم می‌کند، سن تعدیل شده ۱۲ هفته می‌شود و نوزاد باید معیارهای رشد و نمو ۱۲ هفته را داشته باشد.

معمولاً رشد نوزادان نارس تا ۲ سالگی یا زودتر به رشد هم‌سالانشان می‌رسد و دیگر نیازی به تعدیل سن نخواهد بود.

زمان مراجعه به پزشک


کودکان در نخستین سال زندگی باید حداقل ۷ بار به پزشک اطفال مراجعه کنند تا پزشک رشد و وضعیت سلامتی عمومیشان را تحت نظر داشته باشد.

توصیه‌های پزشک به وضعیت کودک بستگی دارد. متخصص اطفال به طور کلی از والدین می‌خواهد که در زمان‌های زیر به کلینیک مراجعه کنند:

  • سه تا پنج روز بعد از تولد
  • هفت تا چهارده روز بعد از تولد یا گاهی اوقات یک ماه بعد از تولد
  • در دو ماهگی
  • در چهار ماهگی
  • در شش ماهگی
  • در نه ماهگی
  • در دوازده ماهگی

چنانچه نوزاد وزن زیادی را بعد از تولد از دست داده یاشد یا الگوی رشد غیرعادی داشته باشد، پزشک توصیه می‌کند که ویزیت در فواصل کمتری انجام شود.

دلیل مهم بودن اندازهگیری قد نوزاد 


متخصص اطفال قد نوزاد را در هر جلسه اندازه می‌گیرد. سنجش قد اندازه‌گیری مهمی است، اما وزن‌گیری نوزاد در هر ماه برای پزشک مهم‌تر است.

وزن نوزاد تا ۵ ماهگی و یک سالگی باید به ترتیب دو و سه برابر وزن زمان تولد شده باشد.

جهش‌های رشدی نوزادان را نیز نباید فراموش کنید. پیشرفت ماهانه نوزادان روی نمودار رشد به اندازه روند منحنی کلی مهم نیست.

اگر کودک رشد نکند یا رشدش در سال اول آهسته شده باشد، پزشک کودک را به متخصص ارجاع می‌دهد. متخصص غدد دستور می‌دهد که آزمایش خون، رادیوگرافی یا اسکن مغز یا بدن برای تعیین علت متوقف شدن رشد نوزاد انجام شود.

آزمایش‌های تشخیصی لازم در موارد نادر برای تشخیص عارضه‌های زیر انجام می‌شود:

پزشک تزریق هورمون یا مصرف دارو را در صورت لزوم توصیه می‌کند.

اگر نگران سلامت فرزندتان باشید، چه کاری باید انجام بدهید؟


اگر نگران علل تغذیه نامناسب، نرسیدن به نقاط عطف رشد یا وضعیت رشد ماهانه فرزندتان هستید، به پزشک اطفال مراجعه کنید.

پوشک نوزاد علامت خوبی درباره کافی بودن تغذیه وی است؛ پوشک نوزاد تازه متولد شده را باید روزی دو یا سه بار عوض کنید. نوزاد چهار یا پنج روزه روزی پنج یا شش پوشک کثیف می‌کند. دفعات اجابت مزاج به تغذیه نوزاد از شیر مادر یا شیر خشک بستگی دارد. نوزادانی که در تمام ویزیت‌ها در دامنه رشد سالم قرار دارند، احتمالاً به اندازه کافی شیر می‌خورند.

میزان تغذیه نوزادان در بدو تولد


نوزادانی که از شیر مادر تغذیه می‌کنند، در روزهای اول می‌توانند هر یک تا سه ساعت یک بار شیر بخورند. تاثیر میزان شیری که نوزاد در روزهای اول می‌خورد، بر وزن بسیار سریع‌تر از قد مشخص می‌شود. وزن‌گیری نامناسب مدت‌ها قبل از آن که تاثیر تغذیه بر افزایش قد مشخص شود، نمود پیدا می‌کند.

به ندرت پیش می‌آید که در سال اول فقط قد کودک افزایش مناسب نداشته باشد؛ اختلال در افزایش قد احتمالاً پی‌آمد ابتلا به سندرمی ژنتیکی یا دیگر عارضه‌های نادر است.

والدین یا پرستار نوزاد معمولاً در هفته‌های اول مطمئن نیستند که چقدر باید به نوزاد شیر بدهند. اگر وزن نوزاد بعد از تولد کم شود، والدین احساس می‌کنند که باید وزن کودک را هر چه سریع‌تر افزایش دهند، به خصوص اگر نوزاد نارس متولد شده باشد یا عامل‌های خطر بیماری‌های دیگر درباره وی صدق کند.

اکثر نوزادانی که از شیر مادر تغذیه می‌کنند، هر یک تا سه ساعت یک بار به غذا نیاز دارند، اما فاصله بین دفعات تغذیه نوزادانی که شیر خشک می‌خورند، بیشتر است.

بعد از گذشت چند روز در هر وعده ۳۰ ـ ۶۰ میلی‌لیتر شیر خشک به نوزادان داده می‌شود و این مقدار تا پایان ماه اول به ۶۰ ـ ۱۲۰ میلی لیتر افزایش می‌یابد.

به سختی می‌توان تعیین کرد که نوزادی که فقط از شیر مادر تغذیه می‌کند، در هر وعده چقدر شیر می‌خورد. مادر با توجه به نیاز کودک و از روی نشانه‌های متداول متوجه گرسنه شدن فرزندش می‌شود و به او شیر می‌دهد.

نشانه‌های زیر علامت گرسنه بودن نوزاد است:

  • باز کردن دهان و چرخاندن سر به طرفین
  • مکیدن لب‌ها
  • لیس زدن لب‌ها
  • مکیدن اشیاء
  • گذاشتن دست‌ها یا انگشتان در دهان
  • گریه کردن

نوزادان معمولاً باید در طول شب چند بار تغذیه شوند تا رشد سالمی داشته باشند.

چنانچه وزن کودک با مصرف شیر مادر افزایش نیابد، متخصص اطفال و مشاور شیردهی می‌تواند توصیه‌های لازم را ارائه دهد. گاهی اوقات مشکل این است که بدن مادر شیر کافی تولید نمی‌کند.

همچنین ممکن است مشکل به توانایی مکیدن نوزاد مربوط باشد. اکثر نوزادان با بهره‌گیری از کمک مناسب می‌توانند از شیر مادر تغذیه کنند.



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email