درمان سرطان غده فوق کلیه(آدرنال): جراحی، شیمی درمانی، پرتودرمانی

سرطان غده‌ی فوق کلیه عارضه‌ای است که در طی آن سلول‌ها در غدد فوق کلیوی  تومور ایجاد می‌کنند. غدد فوق کلیوی غده‌های کوچکی هستند که بر روی هر کلیه قرار گرفته‌اند. این غده‌ها نقشی اساسی در دستگاه درون ریز ایفا کرده و هورمون‌هایی مثل کورتیزول، آلدوسترون و هورمون‌های جنسی را تولید می‌کنند. اکثر تومورهای آدرنال بخش قشری این غده را درگیر می‌کنند که به سطح خارجی آن گفته می‌شود.
سرطان آدرنال زمانی تشخیص داده می‌شود که سلول‌های غیرطبیعی در این غده‌ها ایجاد شده و یا به آن‌ها مهاجرت کنند. این بیماری معمولاً به صورت یک تومور در لایه‌ی خارجی غده تشخیص داده می‌شود که به آن قشر یا کورتکس آدرنال گفته شده و وظیفه‌ی تولید استروئیدهایی مثل کورتیزول و آلدوسترون و کمک به مدیریت استرس و تنظیم فشار خون را برعهده دارد.

انواع سرطان‌های غدد فوق کلیوی


تمیز دادن سرطان تومورهای خوش خیم و بد خیم غدد فوق کلیه در زیر میکروسکوپ ممکن است کار دشواری باشد. بر اساس تحقیقات انجام شده، بعضاً تنها راه برای تأیید سرطان غده فوق کلیه، انتشار آن به گره‌های لنفاوی یا دیگر بافت‌ها و ارگان‌هاست. تومورهای غیر سرطانی غدد فوق کلیه (آدنوما) به خارج از این غده‌ها منتشر نخواهند شد.
سرطان غدد فوق کلیوی در سه نوع وجود دارد:

کارسینومای آدرنوکورتیکال

سرطان قشر فوق کلیه یا کارسینومای قشری آدرنال (ACC) شایع‌ترین نوع سرطان غدد فوق کلیوی است. این سرطان معمولاً در لایه‌ی خارجی غده ایجاد شده و تا زمانی که تومور به حد کافی بزرگ نشود، تشخیص داده نخواهد شد. این نوع سرطان معمولاً پس از شروع علائمی مثل درد، احساس سیری و کاهش وزن تشخیص داده می‌شود. کارسینومای آدرنوکورتیکال ممکن است باعث تولید بیش از حد هورمون‌ها و درنتیجه افزایش وزن، رشد بیش از حد موهای صورت و یا بلوغ زودرس شود. اگر تومور غده فوق کلیه بزرگ‌تر از ۵ تا ۶ سانتیمتر باشد معمولاً آن را سرطان در نظر می‌گیرند.

فئوکروموسیتوما

این نوع از سرطان غدد فوق کلیوی در بخش مرکزی غده که به آن مدولا گفته می‌شود بروز پیدا کرده و معمولاً منشأ آن سلول‌های تولید کننده‌ی آدرنالین هستند. آدرنالین به تنظیم عملکردهای مهمی در بدن مثل ضربان قلب و فشار خون کمک می‌کند. افزایش فشار خون، تعریق بیش از حد، تپش قلب و اضطراب ازجمله علائم این نوع تومور غدد فوق کلیوی هستند.

نوروبلاستوما

این نوع از سرطان غده فوق کلیه که در سلول‌های عصبی در حال رشد مدولا دیده می‌شود، معمولاً نوزادان و یا کودکان زیر ۱۰ سال را درگیر می‌کند. به دلیل طبیعت منحصر به فرد این سلول‌ها، تشخیص زودهنگام این عارضه ممکن است. با این حال در موارد نادر پیدا کردن منشأ سرطان دشوار خواهد بود چراکه این سلول‌ها به سرعت پخش می‌شوند. حدوداً یکی از هر سه مورد نوروبلاستوما، در غدد فوق کلیه بروز پیدا می‌کند.

دلایل و عوامل خطر سرطان غدد فوق کلیوی


پزشکان در حال حاضر نمی‌دانند که تومورهای غده فوق کلیه به چه دلیل ایجاد می‌شوند. عوامل خطر قابل پیشگیری نیز برای این عارضه شناخته نشده‌اند. با این حال برخی از افراد مبتلا به عارضه‌های ژنتیکی خاص، در خطر بیشتری برای ابتلا به این تومورهای آدرنال قرار دارند. این عارضه‌ها عبارت‌اند از:
· نئوپلازی چندگانه غدد درون ریز تیپ ۱٫ این عارضه باعث ایجاد تومورهایی در دستگاه درون ریز مثل غدد پاراتیروئید، هیپوفیز و پانکراس خواهد شد.
· سندرم لی فرامنی. عارضه‌ای نادر بوده که اکثراً در کودکان دیده شده و خطر بروز انواع مختلفی از سرطان را افزایش خواهد داد.
· سندرم بک ویت ویدمن. عارضه‌ای نادر که تنها در کودکان بروز پیدا کرده و باعث رشد غیرطبیعی می‌شود.
· سندرم لینچ. عارضه‌ای ژنتیکی بوده که معمولاً باعث بروز سرطان روده بزرگ و انواع دیگری از سرطان‌ها خواهد شد.
· نوروفیبروماتوز تیپ ۱٫ عارضه‌ای وراثتی بوده که باعث ایجاد تومورهای خوش خیم و بد خیم می‌شود. ازجمله ویژگی‌های دیگر این عارضه می‌توان به فشار خون بالا، اختلالات یادگیری و مشکلات استخوانی اشاره کرد.
· سندرم کارنی. یک عارضه‌ی بسیار نادر وراثتی است که موجب اختلال در رنگدانه های پوست، ایجاد تومورهای خوش خیم در بافت همبند و تومورهایی در غدد درون ریز می‌گردد.
پولیپوز آدنوماتوز فامیلی سندرمی است که باعث ایجاد پولیپ های متعدد در روده‌ی بزرگ فرد خواهد شد. این سندرم می‌تواند خطر بروز سرطان غدد فوق کلیوی را افزایش دهد. البته اکثر تومورهای ایجاد شده در اثر این عارضه غیر سرطانی هستند.

علائم سرطان غده فوق کلیه

در اکثر موارد افراد مبتلا به تومور غده فوق کلیه شاهد علائمی خواهند بود که در اثر تولید بیش از حد هورمون‌ها بروز پیدا می‌کنند. این هورمون‌ها عبارت‌اند از کورتیزول و هورمون‌های جنسی.
کورتیزول هورمونی است که به بدن در مدیریت استرس کمک می‌کند. کورتیزول بیش از اندازه می‌تواند علائم زیر را ایجاد کند:
· چاق شدن صورت
· قند خون کنترل نشده
· ضعف عضلانی
· پوکی استخوان
· افزایش وزن غیرمنتظره یا غیرطبیعی
· به آسانی کبود شدن
هورمون‌های جنسی شامل هورمون زنانه‌ی استروژن و هورمون‌های آندروژن مردانه می‌باشند. وجود بیش از اندازه‌ی این هورمون‌ها می‌تواند منجر به بروز علائم زیر شود:
· تغییر در میل جنسی
· آکنه غیرمعمول
· شروع زودهنگام طاسی مردانه
· رشد بیش از حد مو بر روی بدن
· قاعدگی نامنظم
· تغییر در اندام‌های جنسی و پستان‌ها
برخی از افراد مبتلا به سرطان آدرنال علائمی مرتبط با رشد تومور را نیز از خود نشان می‌دهند مثل:
· درد شکم
· چاقی یا باد کردن شکم
· احساس سیری پس از خوردن مقدار کمی غذا

تشخیص سرطان غدد فوق کلیه


علاوه بر گرفتن سوابق پزشکی کامل و انجام معاینه‌ی فیزیکی، ممکن است پزشک برای تشخیص تومور آدرنال و تعیین شدت آن از آزمایشات و روش‌های خاصی استفاده کند. آزمایشات مورد استفاده به عواملی مثل اندازه و موقعیت تومور بستگی خواهند داشت. آزمایش خون و آزمایش ادرار نیز برای بررسی وجود مقادیر غیرطبیعی از هورمون‌های فوق کلیه انجام خواهند شد. این آزمایشات می‌توانند قبل از بروز علائم، سرطان را تشخیص دهند.
ازجمله آزمایشات دیگری که برای تشخیص تومور غده فوق کلیه به کار می‌روند می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

عکس برداری با اشعه ایکس

در این روش از سینه و نواحی اطراف آن عکس برداری می‌شود – ریه‌ها، قلب، شریان‌های بزرگ، دنده‌ها و دیافراگم. ساختارهای کوچک‌تر مثل عروق خونی نیز در این روش مورد بررسی قرار می‌گیرند. عکس برداری از سینه با اشعه‌ی ایکس می‌تواند منتشر شدن سرطان به ریه‌ها و وجود موارد غیرطبیعی در ریه‌ها و قلب را نشان دهد.

لاپاروسکوپی

در طی این عمل کم تهاجمی یک ابزار باریک و بلند که در سر خود دارای دوربین است (لاپاروسکوپ) به پهلوی مریض وارد می‌شود. دوربین از داخل بدن تصویر برداری کرده و پزشک می‌تواند بدون انجام عمل جراحی، توده‌ی آدرنال و گره‌های لنفی درگیر را مشاهده کند. لاپاروسکوپی به پزشک این اجازه را می‌دهد که در مورد امکان برداشتن تومور با استفاده از عمل جراحی تصمیم گیری کند.

سی تی اسکن

در سی تی اسکن مشخص می‌شود که آیا انجام عمل جراحی روشی مناسب برای سرطان غدد فوق کلیه هست یا نه. این اسکن که معمولاً در ۱۰ تا ۱۵ دقیقه انجام می‌شود برای تشخیص انتشار سرطان در غدد فوق کلیه و جاهای دیگر بدن مثل کبد نیز به کار می‌رود.

اولتراسوند

استفاده از امواج صوتی برای تولید تصویر زمانی به کار می‌رود که انجام سی تی اسکن امکان پذیر نباشد. اولتراسوند به پزشک اجازه می‌دهد تا غدد فوق کلیه را مشاهده کرده و همچنین کبد که ممکن است سرطان آدرنال به آن منتشر شود را از نظر وجود تومور و توده‌های احتمالی بررسی کند.

پت اسکن (PET scan)

این تست می‌تواند برای تعیین خوش خیم یا بد خیم بودن تومور غدد فوق کلیه و همچنین تشخیص انتشار سرطان به خارج از این غدد مورد استفاده قرار بگیرد.

اسکن ام آر آی

اسکن MRI می‌تواند تفاوت بین بافت‌های سالم و غیرطبیعی را نشان دهد. در مورد سرطان غدد فوق کلیوی، MRI می‌تواند وضوح بیشتری نسبت به سی تی اسکن داشته باشد. این نوع از عکس برداری به پزشک امکان تشخیص خوش خیم یا بد خیم بودن تومور را خواهد داد. می‌توان از اسکن MRI برای بررسی مغز نیز استفاده کرد. تومورهای غده‌ی هیپوفیز و غده‌ی فوق کلیه می‌توانند علائم مشابهی ایجاد کنند.

بیوپسی

در این روش نمونه‌ای از بافت تومور در زیر میکروسکوپ مورد مطالعه قرار می‌گیرد. بیوپسی معمولاً تنها بر روی تومورهای خارج از غدد فوق کلیوی انجام می‌شود. بیوپسی سوزنی از سرطان غدد فوق کلیه می‌تواند باعث پخش شدن سلول‌های سرطانی در جریان خون و دیگر مایعات بدن شود. به همین دلیل بیشتر از آزمایش خون، آزمایش ادرار و عکس برداری برای تشخیص این عارضه استفاده می‌شود. ممکن است بیوپسی با هدف تشخیص علت بروز تومور در خارج از غدد فوق کلیه و ارتباط آن‌ها با سرطان آدرنال یا دیگر انواع سرطان انجام شود.

درمان


روش‌های مختلفی وجود دارند که پزشک می‌تواند برای درمان سرطان آدرنال از آن‌ها استفاده کند.
عمل جراحی

می‌توان از عمل جراحی برای درمان سرطان غدد فوق کلیه در همه‌ی مراحل استفاده کرد. یک عمل کم تهاجمی به نام لاپاروسکوپی – یک لوله‌ی باریک که در سر خود دارای دوربین است از طریق بریدگی‌های کوچکی وارد بدن می‌شود – می‌تواند گزینه‌ی مناسبی برای تومورهای کوچک باشد. در مواردی که نمی‌توان لاپاروسکوپی انجام داد دیگر روش‌های جراحی برای سرطان غدد فوق کلیه عبارت‌اند از:
· جراحی خلفی: در این روش، تومور از طریق یک بریدگی در پشت بیمار درست در بالای کلیه‌ها برداشته می‌شود. از این روش معمولاً برای برداشتن تومورهای خوش خیم و کوچک غدد فوق کلیه استفاده می‌شود.
· جراحی ترانس ابدومینال: در این روش جراح انکولوژیست یک بریدگی بر روی شکم ایجاد کرده و در عین برداشتن تومور غده فوق کلیه، ارگان‌های اطراف را نیز بررسی می‌کند. در طی این روش غده‌ها و بافت‌های سرطانی دیگری نیز ممکن است یافت شوند.
· جراحی توراکو ابدومینال: ممکن است برای برداشتن تومورهای سرطانی بزرگ در غدد فوق کلیه، یک بریدگی بلند از روی سینه تا روی شکم لازم باشد. در این روش پزشک دید وسیع‌تری بر روی بافت‌ها و ارگان‌های اطراف داشته و می‌تواند انتشار و رشد احتمالی سرطان را بررسی کند.

پرتو درمانی یا رادیوتراپی

در مراحل پیشرفته‌ی سرطان غدد فوق کلیه ممکن است پس از انجام عمل جراحی انجام پرتو درمانی لازم باشد. رادیوتراپی می‌تواند چندین هدف داشته باشد ازجمله برداشتن تومورهایی که از بین بردن آن‌ها در طی عمل جراحی ممکن نبوده است، کاهش خطر بروز دوباره‌ی تومور و درمان مناطقی که سرطان به آن‌ها منتشر شده است مثل مغز، کبد و استخوان‌ها.
متخصصین انکولوژی ما در زمینه‌ی استفاده از تکنولوژی‌های مختلف برای از بین بردن سلول‌های سرطانی، کوچک کردن تومورها و کاهش علائم مربوط به سرطان آموزش دیده‌اند.

شیمی درمانی

ممکن است برای درمان مراحل پیشرفته‌ی سرطان غده فوق کلیه، شیمی درمانی به همراه عمل جراحی مورد استفاده قرار بگیرد. داروهای شیمی درمانی برای از بین بردن سلول‌های سرطانی و یا ایجاد اختلال در روند رشد و تولید مثل آن‌ها طراحی شده‌اند. از آن جایی که شیمی درمانی تا به حال برای درمان تومورهای غده فوق کلیه نتایج مطلوبی به همراه نداشته است، معمولاً زمانی که سرطان به حدی گسترش یافته باشد که نتوان آن را با عمل جراحی درمان کرد از این روش استفاده خواهد شد.



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email

درمان پرمویی (هیرسوتیسم) با رژیم غذایی، کاهش وزن و تغذیه

بدن هر زنی دارای موهای زائد است، ولی در برخی از زنان این موها قابل مشاهدهتر هستند و در برخی رشد موها در صورت اتفاق میافتد. هیرسوتیسم یا پرمویی  در زنان به وضعیتی گفته میشود که فرد دچار رشد بیش از اندازه مو شود. درمان هیرسوتیسم در زنان با معاینه فیزیکی بیمار توسط پزشک آغاز میشود تا پزشک تعیین کند که آیا رشد مو بعلت وجود یک عارضه پیش زمینهای است یا دلایل دیگری دارد. در تمام موارد، برخی از زنان سعی میکنند تا با شیو کردن، از ریشه کندن، وکس انداختن استفاده از پمادهای موبر پرمویی را پنهان کنند.
پرمویی میتواند ناشی از  یک عارضه پیش زمینهای پزشکی باشد، از جمله:
· سندروم تخمدان پلی کیستیک (PCOS) که یک اختلال هورمونی است.
· هیپرپلازی آدرنال، اختلالی که بر تولید هورمونهای استروئید تأثیر میگذارد
· هایپرآندروژنیسم ایدیوپاتیک، عارضهای که در آن بدن بیش از اندازه آندروژن تولید میکند
· تومورهایی که هورمونهای اضافی ترشح میکنند
· اختلالات تیروئیدی که بر سطح هورمون اثر میگذارد
مگر در شرایطی که علت پرمویی ناشی از یک عارضه پزشکی پیش زمینهای باشد، در حالت معمولی هیرسوتیسم از نظر پزشکان یک مشکل پزشکی نیست.

علل پرموئی موهای زائد بدن


وجود مقداری مو روی بدن هم در زنان و هم در مردان طبیعی است. هورمونهایی موسوم به آندروژنها اصلیترین دلیل رشد موهای بدن هستند. پزشکان از آندروژن با عنوان هورمونهای مردانه یاد میکنند، ولی این هورمونها هم در مردان و هم در زنان تولید میشود. زمانی که بدن زن آندروژن بیش از اندازه تولید کند، موی بیشتری نسبت به حالت طبیعی رشد خواهد کرد. عارضههای پزشکی مختلفی میتوانند باعث شوند که بدن آندروژن زیادی تولید کند. سندروم تخمدان پلی کیستیک (PCOS) شایعترین علت رشد بیش از حد مو روی بدن در زنان است. سندروم تخمدان پلی کیستیک به عدم تعادل هورمونی گفته میشود که باعث میشود بدن مقدار زیادی آندروژن تولید کند.
پزشکان دقیقاً علل سندروم تخمدان پلی کیستیک را نشناختهاند، ولی بیماران میتوانند علائم بالینی این بیماری را با قرصهای کنترل زاد و ولد یا سایر درمانهای هورمونی کنترل کنند.
علل کمتر شایع پرمویی در زنان عبارتند از:

هیپرپلازی مادرزادی آدرنال

هیپرپلازی مادرزادی آدرنال مجموعه اختلالی نادری است که بر غدد فوق کلیوی اثر میگذارد و باعث بروز علائم بالینی شدیدی میشود. زمانی که غدد فوق کلیوی به درستی کار نکنند، بدن هورمون آندروژن بیش از اندازهای تولید میکنند.
پزشکان برای پیدا کردن عارضههایی که باعث هیپرپلازی آدرنال میشوند غربالگری را از سنین پایین شروع میکنند ولی تشخیص موارد خفیف این بیماری تا بلوغ بیمار امکان پذیر نخواهد بود.

تومورها

۰٫۲ درصد از موارد هیرسوتیسم ناشی از تومورهایی است که آندروژن ترشح میکنند. موی بدن در این موارد به سرعت رشد میکنند و شاید علائم بالینی دیگر نیز از جمله وجود توده در شکم یا لگن بروز نماید.

دارو

برخی از داروها باعث رشد موی اضافی میشود. زنانی که پس از مصرف داروی جدید متوجه رشد موی جدید میشوند باید این مسئله را با پزشک خود در میان بگذارند.
برخی از داروهایی که به هیرسوتیسم مرتبط هستند عبارتند از:
· داروهای ضد افسردگی
· برخی از آنتی بیوتیکها
· داروهای خواب
· هورمونها، از جمله استروژن و تستوسترون، بعلاوه داروهایی که تولید هورمون را تغییر میدهند

هیپرپرولاکتینمی

هیپرپرولاکتینمی عارضهای است که باعث میشود بدن مقدار زیادی هورمون پرولاکتین تولید کند. پرولاکتین مسئول تولید شیر مادر در دوران شیردهی زنان است. زنان مبتلا به این عارضه حتی وقتی که در دوره شیردهی هستند تولید شیر در بدن آنها قطع نمیشود.
برخی از مبتلایان به هیپرپرولاکتینمی دچار ناباروری میشوند یا ممکن است دوره پریودی را تجربه نکنند.

اختلالات تیروئیدی

تیروئید هورمونهایی تولید میکند که به تنظیم متابولیسم و حرارت بدن کمک مینماید. هنگامی که تیروئید دچار بدکاری میشود، تعادل هورمونها در بدن به هم خورده و باعث رشد بیرویه موهای بدن میشود.

سایر علل

گاهی اوقات هیروتیسم علت مشخصی ندارد و پزشکان نمیتوانند هیچگونه شواهدی را مبنی بر وجود یک اختلال زمینهای پیدا کنند. زمانی که یک عارضه دلیل مشخصی نداشته باشد، از آن عارضه تحت عنوان ایدیوپاتیک یاد میشود. هایپرآندروژنیسم ایدیوپاتیک عارضهای است که در بدن مبتلایان به آن، آندروژن بسیار زیادی بدون هیچ دلیل مشخصی تولید میشود. هیرسوتیسم ایدیوپاتیک هنگامی اتفاق میافتد که بدن موهای بسیار بیشتری نسبت به حالت طبیعی تولید کند و هیچ دلیل مشخصی برای آن وجود نداشته باشد. هنگامی که علت پرمویی ناشناخته است، ممکن است علت ژنتیکی داشته باشد.

رشد موی “طبیعی” و “غیرطبیعی” در زنان


مقیاسی برای رشد مو میتواند به پزشکان کمک کند تا رشد بیش از اندازه موی بدن را تشخیص دهند. تعیین کردن آنچه که رشد بیش از اندازه موی بدن در نظر گرفته میشود میتواند دشوار باشد. بطور معمول زنان در سرتاسر بدن خود موهای ظریفی دارند، از جمله روی صورت. بسیاری از زنان هم موهای تیرهتر و ضخیمتری را در ناحیه شکم، چانه و قفسه سینه خود دارند.
مقیاس فریمن – گالوی بسته به مقدار رشد مویی که در هر نقطه از بدن بیمار وجود دارد، یک امتیاز را برای هر بیمار در نظر میگیرد. بر طبق این مقیاس، موی نازک “طبیعی” است، همانطور که وجود چند تار موی ضخیم طبیعی است. وقتی که مو در بسیاری از نقاط بدن ضخیم باشد، باحتمال زیاد مشکلی وجود دارد. در یک پژوهشی که در سال ۲۰۱۱ انجام شد، مدل سادهتری پیشنهاد شده است که با آن میتوان طبیعی بودن یا نبودن رشد مو را ارزیابی کرد. در این پژوهش پیشنهاد شده است که رشد مو در ناحیه چانه، بالای شکم و زیر شکم بررسی شود.
برای هر یک از این نواحی نمرهای بین ۰ تا ۴ داده میشود که هر نمره به ترتیب زیر توصیف میگردد.
· ۰: بدون رشد مو
· ۱: رشد موی نازک یا چند تار مو
· ۲: رشد موی ضخیمتر و متراکمتر
· ۳: رشد موی بسیار ضخیم و متراکم
· ۴: رشد مو با الگوی مردانه
سپس پزشک با جمع زدن این اعداد به عددی میرسد که اگر از ۸ بالاتر باشد نشان دهنده رشد موی بیش از اندازه یا هیرسوتیسم است.

 

تشخیص پرموئی در زنان

اگر معاینات اولیه نشان دهنده که زن دارای رشد موی بیش از اندازهای است، بعد از آن پزشک باید علت آن را مشخص کند.
آزمایشات عبارتند از:
· آزمایش خون برای اندازه گیری آندروژنو سطح دیگر هورمونها
· رسم نمودار عادات ماهیانه بیمار و رسیدن به یک نقشه تخمک گذاری با جزئیات بالا
· آزمایشات تصویربرداری برای بررسی وجود تومور و سایر موارد رشد بافت

گزینه های درمانی طبیعی


درمانهای طبیعی میتواند به از بین بردن رشد موی ناخواسته ناشی از سندروم تخمدان پلی کیستیک (PCOS) کمک کند.
این درمانها عبارتند از:
· تغییرات رژیم غذایی: برای زنانی که نسبت به انسولین مقاوم هستند، کاهش مصرف شکر و کربوهیدارتها موثر خواهد بود. برخی از زنان از رژیمهایی غذایی مختص سندروم PCOS پیروی میکنند، ولی تحقیقات کمی بر روی نحوه اثر گذاری این رژیمهای غذایی صورت گرفته است.
· کنترل وزن: کاهش وزن میتواند به کنترل بسیاری از علائم سندروم تخمدان پلی کیستیک ( PCOS) کمک کند. برای بسیاری از زنان، ترکیب صحیح رژیم غذایی و ورزش کلید موفقیت است.
· حمایت سلامت روانی: سندروم تخمدان پلی کیستیک یک اختلال پیچیده است که ظاهر، باروری و سلامت زن را دستخوش تغییرات میکند. بسیاری از زنان گروههای حمایتی، مشاوره درمانی و صحبتهای انگیزشی را در این دوران بسیار موثر خواهند یافت.
روشهای از بین بردن مو، مثل شیو کردن یا استفاده از پمادهای موبر میتواند موثر باشد. هرچند این روشهای علت پیش زمینهای رشد بیش از اندازه مو را برطرف نمیکند. زنانی که علت هیرسوتیسم در آنها تشخیص داده نشده و زنانی که علت پیش زمینهای این عارضه در آنها تشخیص داده شده است باید درباره درمان پزشکی با پزشک خود صحبت کنند.

درمانهای پزشکی برای رشد بیش از حد موها


پزشک نسبت به علت پرمویی، درمانهایی را برای رشد بیش از اندازه مو توصیه خواهد نمود. درمانهای پزشکی میتواند به درمان رشد موی بیش از اندازه یا ناخواسته ناشی از سندروم PCOS کمک کند. بسیاری از زنان گزارش کردهاند که مصرف قرصهای ضد باروری به تنظیم هورمونها و عادت ماهیانه آنها کمک کرده و در عین حال رشد موی این دسته از افراد را کاهش داده است. دسته دیگری از زنان هم نیاز دارند تا با مصرف انسولین دیابت خود را کنترل کنند.
دیگر درمان پزشکی عبارتست از مصرف اسپیرونولاکتون، دارویی که میتواند اثرات برخی هورمونهای خاص را کنترل کند. زنان مبتلا به سندروم تخمدان پلی کیستیک (PCOS) که میخواهند باردار شوند به درمان با هورمونهای مصنوعی نیاز دارند تا باعث تخمکگذاری در بدن آنها شود. در مورد زنانی که به عارضهای بغیر از سندروم PCOS مبتلا هستند، درمان به نوع اختلال آنها، سابقه پزشکی وی و سایر عوامل بستگی دارد.
با درمانهای هورمونی میتوان تعادل هورمونی را بازگرداند، ولی با این حال شاید بیمار نیاز به درمانهای دیگری هم داشته باشد. برای مثال، وقتی توموری آندروژن تولید میکند، پزشکان باید تومور را با جراحی خارج کنند.



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email

آناتومی غدد فوق کلیوی: نقش آدرنال و هورمون آدرنالین در بدن

غده فوق کلیوی از دو قسمت اصلی ساخته شده است: کورتکس آدرنال در قسمت بیرونی که همچنین بزرگترین قسمت غده فوق کلیه است. این بخش به سه منطقه مجزا تقسیم می‌شود: بخش گلومروزا؛ بخش فاسیولتا و بخش رتیکولاریس. هر یک از این سه منطقه مسئول تولید هورمون‌های خاصی هستند. مدولا آدرنال در داخل قشر آدرنال و در مرکز غده فوق کلیوی قرار دارد. این ناحیه باعث تولید “هورمون‌های استرس” از جمله آدرنالین می‌شود. کورتکس آدرنال و مدولا آدرنال در یک کپسول قرا دارند که یک لایه محافظ در اطراف غده آدرنال تشکیل می‌دهد.

هورمون‌های غده فوق کلیوی


نقش غدد آدرنال در بدن شما آزاد کردن هورمون‌های خاصی است که به طور مستقیم به جریان خون وارد می‌شوند. بسیاری از این هورمون‌ها مربوط به نحوه پاسخ بدن به استرس هستند و برخی نیز از نظر حیاتی لازم هستند. هر دو بخش غدد فوق کلیوی- کورتکس آدرنال و مدولا آدرنال- عملکردهای مجزا و جداگانه‌ای را انجام می‌دهند.
هر ناحیه از کورتکس آدرنال هورمون‌های خاصی را ترشح می‌کند. هورمون‌های اصلی تولید شده توسط قشر آدرنال عبارتند از:

کورتیزول

 

کورتیزول یک هورمون گلوکوکورتیکوئیدی است که توسط ناحیه فاسیکولاتا تولید می‌شود و چندین نقش مهم را در بدن ایفا می‌کند. این ماده به کنترل استفاده از چربی، پروتئین و کربوهیدرات‌های بدن کمک می‌کند. سرکوب التهاب؛ فشار خون را تنظیم می‌کند. قند خون را افزایش می‌دهد و همچنین می‌تواند تشکیل استخوان را کاهش دهد.
این هورمون همچنین چرخه خواب و بیداری را کنترل می‌کند. این ماده در مواقع استرس آزاد می‌شود تا به بدنتان کمک کند انرژی بیشتری پیدا کنید و در وضعیت‌های اضطراری عملکرد بهتری را نشان دهید.
غدد فوق کلیوی در پاسخ به سیگنال‌های غده هیپوفیز در مغز، هورمون‌هایی تولید می‌کند که به ارسال سیگنال از هیپوتالاموس، که در مغز قرار دارد، واکنش نشان می‌دهد. به این بخش محور آدرنال هیپوتالاموس گفته می‌شود. به عنوان مثال، برای تولید کورتیزول از غده فوق کلیوی موارد زیر رخ می‌دهد:
هیپوتالاموس هورمون آزاد کننده کورتیکوتروپین (CRH) را تولید می‌کند که باعث تحریک غده هیپوفیز شده و سبب ترشح هورمون آدرنرژیکورتروپین (ACTH) می‌شود.
• ACTH سپس غدد آدرنال را تحریک کرده و هورمون‌های کورتیزول را درون خون آزاد می‌کند.
• به طور معمول، هم هیپوتالاموس و غده هیپوفیز می‌توانند تشخیص دهند که آیا خون مقدار مناسبی از کورتیزول را در گردش خود دارد یا خیر. اگر کورتیزول خیلی کم یا زیاد باشد، این غدد به ترتیب مقدار CRH و ACTH که آزاد می‌شود را تغییر می‌دهند. به این سیکل، حلقه بازخورد منفی گفته می‌شود.
• تولید بیش از حد کورتیزول می‌تواند از گره‌های غده فوق کلیوی یا تولید بیش از حد ACTH در اثر وجود تومور در غده هیپوفیز یا منبع دیگری ایجاد شود.

آلدوسترون

این هورمون مینرالوکورتیکوئید توسط ناحیه گلومروزا تولید می‌شود و نقش مهمی در تنظیم فشار خون و برخی الکترولیت‌ها (سدیم و پتاسیم) دارد. آلدوسترون سیگنال‌هایی را به کلیه‌ها می‌فرستد و در نتیجه آن کلیه‌ها سدیم بیشتری را به جریان خون جذب کرده و پتاسیم را به ادرار دفع می‌کنند. این بدان معنی است که آلدوسترون با کنترل سطح الکترولیتها در خون، به تنظیم pH خون نیز کمک می‌کند.

DHEA و استروئیدهای آندروژنیک

این هورمون‌ها توسط ناحیه رتیکولیس تولید شده و هورمون‌های ضعیف مردانه هستند. آنها هورمون‌های پیش سازی هستند که در تخمدان‌ها به هورمون‌های زنانه (استروژن) و در بیضه‌ها به هورمون‌های مردانه (آندروژن‌ها) تبدیل می‌شوند. با این حال، استروژن‌ها و آندروژن‌ها به میزان بسیار بیشتری توسط تخمدان‌ها و بیضه‌ها تولید می‌شوند.

اپی نفرین (آدرنالین) و نوراپی نفرین (نورآدرنالین)

مدولا آدرنال، قسمت داخلی غده فوق کلیوی است و نقش تولید و کنترل هورمون‌هایی را دارد که در پاسخ به وضعیت مبارزه و گریز ترشح می‌شوند. هورمون‌های اصلی ترشح شده توسط مدولا آدرنال شامل اپی نفرین (آدرنالین) و نوراپی نفرین (نورآدرنالین) است که عملکردهای مشابهی دارند.
از جمله نقش‌های دیگر این هورمون‌ها می‌توان تنظیم ضربان قلب و نیروی انقباض قلب، افزایش جریان خون به عضلات و مغز، ریلکس شدن عضلات صاف و کمک به متابولیسم گلوکز (قند) را نام برد. آنها همچنین فشار رگ‌های خونی را کنترل می‌کنند (انقباض عروق) که به حفظ فشار خون و افزایش آن در پاسخ به استرس نیز کمک می‌کنند.
مانند چندین هورمون دیگر تولید شده توسط غدد فوق کلیوی، اپی نفرین و نوراپی نفرین اغلب در شرایط استرس زا از نظر جسمی و عاطفی فعال می‌شوند که بدن شما را برای تحمل فشار غیرمعمول آماده می‌کنند.

اختلالات غده فوق کلیوی



دو حالت معمول که در آن غدد فوق کلیوی باعث ایجاد مشکلاتی برای سلامتی می‌شوند (بیماری های آدرنال) تولید خیلی کم یا بیش از حد برخی از هورمون‌های خاص است که منجر به عدم تعادل هورمونی می‌شود. این ناهنجاری های عملکرد فوق کلیه می‌تواند ناشی از بیماری‌های مختلف غدد فوق کلیوی یا غده هیپوفیز باشد.

نارسایی فوق کلیه

نارسایی آدرنال یا فوق کلیه یک بیماری نادر است. این بیماری ممکن است ناشی از بیماری غدد فوق کلیوی (نارسایی اولیه آدرنال، بیماری آدیسون) یا به دلیل بیماری‌هایی در هیپوتالاموس یا هیپوفیز باشد (نارسایی ثانویه آدرنال). این متضاد سندرم کوشینگ است و با سطح پایین هورمون‌های آدرنال مشخص می‌شود. علائم این بیماری شامل کاهش وزن، کمبود اشتها، تهوع و استفراغ، خستگی، تیرگی پوست (فقط در نارسایی اولیه آدرنال)، درد شکم و سایر موارد دیگر است.
علل نارسایی اولیه آدرنال ممکن است شامل اختلالات خود ایمنی، آلودگی قارچی و سایر عفونت‌ها، سرطان (به ندرت) و عوامل ژنتیکی باشد.
اگرچه نارسایی آدرنال معمولاً با گذشت زمان بروز می‌کند، اما گاهی نیز به طور ناگهانی می‌تواند به عنوان یک نارسایی حاد آدرنال (آدرنال بحرانی) ظاهر شود. این حالت نیز علائم مشابهی دارد اما گاهی علایم آن جدی تر است از جمله شوک تهدید کننده زندگی، تشنج و کما که اگر این بیماری درمان نشود ممکن است ایجاد شوند.

ناهنجاری مادرزادی فوق کلیه

نارسایی آدرنال همچنین می‌تواند ناشی از یک اختلال ژنتیکی به نام هایپرپلازی مادرزادی آدرنال باشد (درمان هیپرپلازی مادرزادی آدرنال). کودکانی که با این اختلال متولد می‌شوند، آنزیمهای ضروری و لازم برای تولید کورتیزول، آلدوسترون یا هر دو را از دست می‌دهند. در عین حال، آنها اغلب دارای سطوح بیش از حد آندروژن هستند که ممکن است منجر به بروز ویژگی‌های مردانه در دختران و بلوغ زودرس در پسران شود.
هیپرپلازی مادرزادی فوق کلیه بسته به شدت کمبود آنزیم ممکن است تا سالها تشخیص داده نشود. در موارد شدیدتر، نوزادان ممکن است از شکل نگرفتن دستگاه تناسلی، کم آبی، استفراغ و عدم رشد رنج ببرند.

غدد فوق کلیوی بیش فعال


بعضی اوقات در غدد فوق ممکن است گره‌هایی ایجاد شود که سبب تولید بیش از حد هورمون‌های خاصی شود (ارتباط با پرکاری قشر فوق کلیه). این گره‌های ۴ سانتی متری یا بزرگتر و گره‌هایی که ویژگی‌های خاصی را در تصویربرداری نشان می‌دهند، شک به بدخیمی را افزایش می‌دهند. هم گره خوش خیم و هم سرطانی ممکن است مقادیر بیش از حد هورمون‌های خاصی را ایجاد کند که به آن گره عملکردی گفته می‌شود. توصیه می‌شود تومورهای عملکردی، تومورهای بدخیم یا گره‌های بزرگتر از ۴ سانتی متر برای ارزیابی به جراح ارجاع داده شوند.

کورتیزول بیش از حد: سندرم کوشینگ

 

سندرم کوشینگ ناشی از تولید بیش از حد کورتیزول از غدد فوق کلیوی است. این علائم ممکن است شامل افزایش وزن و رسوبات چربی در قسمت‌های خاصی از بدن مانند صورت و در زیر و پشت گردن باشد که به آن صدای شکم بوفالویی گفته می‌شود. لاغر شدن شدن بازوها و پاها. خطوط بنفش روی شکم؛ افزایش موی صورت؛ خستگی؛ ضعف عضلانی؛ کبودی راحت پوست از جمله علایم آن است. فشار خون بالا؛ دیابت؛ و سایر موارد بهداشتی تولید بیش از حد کورتیزول را می‌توانند تحت تاثیر قرار دهند و همچنین این عارضه می‌تواند با تولید بیش از حد ACTH توسط یک تومور خوش خیم در غده هیپوفیز یا سایر تومورهای بدن ایجاد شود. این حالت به بیماری کوشینگ معروف است. یکی دیگر از دلایل عمده سندرم کوشینگ مصرف بیش از حد و طولانی مدت استروئیدهای خارجی مانند پردنیزون یا دگزامتازون است که برای درمان بسیاری از بیماری‌های خود ایمنی یا التهابی (به عنوان مثال لوپوس، آرتروز روماتوئید، آسم، بیماری التهابی روده، مولتیپل اسکلروزیس و غیره) تجویز می‌شود.

آلدوسترون بیش از حد: هایپرالدوسترونیسم

هایپرآلدوستونیسم ناشی از تولید بیش از حد آلدوسترون از یک یا هر دو غده فوق کلیوی است. این حالت با افزایش فشار خون مشخص می‌شود که اغلب برای کنترل به داروهای بسیاری نیاز دارد. برخی از افراد می‌توانند سطح پتاسیم کمی در خون داشته باشند که این امر می‌تواند باعث درد عضلانی، ضعف و اسپاسم شود. هنگامی که علت آن ترشح بیش از حد آدرنال است، به این بیماری سندرم کان گفته می‌شود.

آدرنالین یا نورآدرنالین بیش از حد: فئوکروموسیتوم

فئوکروموسیتوم توموری است که منجر به تولید بیش از حد آدرنالین یا نورآدرنالین توسط مدولای آدرنال می‌شود که غالباً به صورت پشت سر هم اتفاق می‌افتد. گاهی اوقات، بافت تاج عصبی که بافتی مشابه با مدولا آدرنال دارد، ممکن است دلیل تولید بیش از حد این هورمون‌ها باشد. این ماده به عنوان پاراگانگلیوما شناخته می‌شود.
فئوکروموسیتوما ممکن است باعث فشار خون پایدار یا پراکنده شود که کنترل آن با داروهای منظم ممکن است دشوار باشد. علائم دیگر آن نیز شامل سردرد، تعریق، لرزش، اضطراب و ضربان قلب سریع است. برخی افراد از نظر ژنتیکی مستعد ابتلا به این نوع تومور هستند.

سرطان آدرنال

تومورهای بدخیم فوق کلیه (سرطان آدرنال) مانند کارسینوم آدرنال، نادر است و اغلب زمانی تشخیص داده می‌شوند که در سایر ارگان‌ها و بافت‌ها گسترش یافته‌اند. این تومورها تا اندازه بزرگی رشد می‌کنند و قطر آنها به چندین اینچ هم می‌رسد.
تومورهای آدرنال سرطانی می‌توانند نقش عملکردی داشته باشند و همانطور که در بالا ذکر شد، می‌توانند سبب آزاد سازی بیش از یک یا چند هورمون شوند. همچنین ممکن است بیماران درد شکم، درد پهلو یا احساس پر بودن شکم را تجربه کنند، به خصوص وقتی تومور آدرنال بسیار بزرگ شود.
همه سرطان‌های یافت شده در غدد فوق کلیوی از خود غده سرچشمه نمی‌گیرند. اکثر تومورهای آدرنال در اثر متاستاز یا گسترش سرطان از یک تومور اولیه به نقاط دیگر بدن است.



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email

تاثیر اختلالات غده تیروئید برافزایش یا کاهش وزن افراد چیست؟

از مدت‌ها قبل شناخته شده است که رابطه پیچیده‌ای بین بیماری تیروئید، وزن بدن و متابولیسم وجود دارد. تیروئید هورمون‌ها را در بدن انسان‌ها و حیوانات تنظیم می‌کند. متابولیسم آن نیز با اندازه گیری میزان اکسیژن مورد استفاده بدن در مدت زمان مشخصی تعیین می‌شود. اگر اندازه گیری در حالت استراحت انجام شود، به عنوان میزان متابولیسم پایه (BMR) شناخته می‌شود. در واقع، اندازه گیری BMR یکی از اولین آزمایشاتی بود که برای ارزیابی وضعیت تیروئید بیمار مورد استفاده قرار گرفت. در بیمارانی که غدد تیروئید آنها کار نمی‌کرد، مشخص شده است که BMR کمتری دارند و افرادی که غدد تیروئید بیش فعال دارند، BMR بالایی داشتند. مطالعات بعدی این مشاهدات را با اندازه گیری سطح هورمون تیروئید پیوند داد و نشان داد که سطح پایین هورمون تیروئید با BMR پایین همراه است و سطح بالای هورمون تیروئید با BMR بالا همراه است. بیشتر پزشکان دیگر از BMR استفاده نمی‌کنند به دلیل اینکه BMR به غیر از تیروئید از بسیاری از عوامل دیگر نیز تاثیر می‌پذیرد.

رابطه بین BMR و وزن چیست؟


تفاوت در BMR با تغییرات تعادل انرژی همراه است. تعادل انرژی نشان دهنده تفاوت بین میزان کالری است که می‌خورید و همچنین مقدار کالری که بدن استفاده می‌کند. اگر افزایش BMR ناشی از تجویز داروهایی مانند آمفتامین ها باشد، حیوانات اغلب دچار تعادل انرژی منفی می‌شوند که منجر به کاهش وزن می‌شود. براساس چنین مطالعاتی بسیاری از افراد به این نتیجه رسیده‌اند که تغییر در سطح هورمون تیروئید، منجر به تغییر در BMR می‌شود، همچنین باید باعث ایجاد توازن انرژی و تغییرات مشابه در وزن بدن شود. با این حال، BMR فقط به وزن و تیروئید مربوط نیست، به عنوان مثال هنگامی که میزان متابولیسم حیوانات به روش‌های مختلفی کاهش می‌یابد (به عنوان مثال با کاهش دمای بدن)، این حیوانات اغلب افزایش وزن مورد انتظار را نشان نمی‌دهند. بنابراین رابطه بین میزان متابولیسم، تعادل انرژی و تغییرات وزن بسیار پیچیده است. بسیاری از هورمون‌های دیگر (به غیر از هورمون تیروئید)، پروتئین‌ها و سایر مواد شیمیایی وجود دارند که برای کنترل انرژی، مصرف مواد غذایی و وزن بدن بسیار مهم هستند. از آنجا که تمام این مواد مصرف انرژی در مغز و بافتهای مختلف بدن را کنترل می‌کنند، ما نمی‌توانیم تأثیر یکی از این عوامل (مانند هورمون تیروئید) را به تنهایی بر وزن بدن پیش بینی کنیم. به عنوان یک نتیجه گیری کلی، در حال حاضر ما قادر به پیش بینی تأثیر تغییر وضعیت تیروئید بر وزن بدن فرد نیستیم.

پرکاری تیروئید


ارتباط بین پرکاری تیروئید و وزن چگونه است؟

از آنجا که BMR در بیماران مبتلا به پرکاری تیروئید افزایش می‌یابد، بسیاری از بیماران مبتلا به پرکاری تیروئید در واقع کاهش وزن را تجربه می‌کنند. علاوه بر این، احتمال وقوع کاهش وزن با افزایش پرکاری تیروئید در ارتباط است. بنابراین، اگر تیروئید دچار پرکاری باشد، BMR فرد افزایش می‌یابد که منجر به افزایش کالری لازم برای حفظ وزن می‌شود. اگر فرد کالری مصرفی را برای جایگزینی کالری اضافی که سوزانده است، افزایش ندهد کاهش وزن به وجود می‌آید. همانطور که قبلاً مشخص شد، عواملی که اشتها، متابولیسم و ​​فعالیت ما را کنترل می‌کنند بسیار پیچیده هستند و هورمون تیروئید تنها یکی از عوامل این سیستم پیچیده است. با این وجود، به طور متوسط ​​ تاثیر پرکاری تیروئید شدیدیتر است و کاهش وزن مشاهده می‌شود. کاهش وزن در سایر شرایطی که هورمون‌های تیروئید بالا می‌رود، مانند فاز سمی تیروئیدیت مشاهده می‌شود که در صورت مصرف بیش از حد قرص هورمون تیروئید اتفاق می‌افتد. از آنجا که پرکاری تیروئید اشتها را نیز افزایش می‌دهد، ممکن است برخی از بیماران وزن خود را از دست ندهند و برخی بسته به اینکه میزان کالری دریافتی آنها افزایش می‌یابد، ممکن است افزایش وزن پیدا کنند.

چرا وقتی پرکاری تیروئید درمان می‌شود دچار افزایش وزن می‌شوم؟

از آنجا که پرکاری تیروئید حالتی غیرطبیعی است، پزشکان می‌توانند پیش بینی کنند که هنگام بازگشت به حالت طبیعی، هرگونه کاهش وزن ناشی از این حالت غیر طبیعی برطرف شود. این در واقع همان چیزی است که پزشکان می‌خواهند. به طور متوسط، هر مقدار وزنی که در حالت پرکاری تیروئید از دست رفته باشد در هنگام درمان پرکاری تیروئید برمی‌گردد. یکی از نتایج این مطالعه اینست که استفاده از هورمون تیروئید برای درمان چاقی چندان مفید نیست. پس از قطع درمان هورمون تیروئید، هر میزان وزنی که هنگام درمان از دست رفته باشد، پس از قطع درمان دوباره به دست می‌آید.

پرکاری تیروئید و هورمون تیروئید


ارتباط بین کم کاری تیروئید و ​​افزایش وزن چیست؟

از آنجا که BMR در بیمار مبتلا به کم کاری تیروئید کاهش می‌یابد، داشتن یک تیروئید کم کار به طور کلی با افزایش وزن همراه است . افزایش وزن اغلب در افرادی که تیروئید کم کارتری دارند، شدیدتر است. با این حال، کاهش BMR به دلیل کم کاری تیروئید معمولاً بسیار کمتر از افزایش پرکاری تیروئید است که منجر به تغییر متوسط ​​وزن در اثر تیروئید کم کار می‌شود. علت افزایش وزن در افرادی که دچار کم کاری تیروئید هستند نیز پیچیده است و همیشه هم مربوط به تجمع بیش از حد چربی نیست. بیشتر اضافه وزنی که در افراد دارای کم کاری تیروئید مشاهده می‌شود، به دلیل تجمع بیش از حد نمک و آب است. افزایش وزن بیش از حد به ندرت با کم کاری تیروئید همراه است. به طور کلی بسته به شدت کم کاری تیروئید ممکن است ۵-۱۰ پوند اضافه وزن به تیروئید نسبت داده شود. در مجموع اگر افزایش وزن تنها علامت کم کاری تیروئید است، می‌توان این احتمال را داد که افزایش وزن فقط ناشی از تیروئید نباشد.

پس از درمان کم کاری تیروئید چقدر کاهش وزن را باید انتظار داشته باشم؟

از آنجا که بخش زیادی از افزایش وزن در کم کاری تیروئید به دلیل تجمع در نمک و آب است، هنگامی که کم کاری تیروئید درمان می‌شود، می‌توان کاهش وزن کمی (معمولاً کمتر از ۱۰٪ وزن بدن) را انتظار داشت. همانطور که در درمان پرکاری تیروئید، درمان این وضعیت غیر طبیعی باید منجر به بازگشت وزن بدن شود. با این حال، از آنجا که کم کاری تیروئید به طور معمول در طی یک دوره طولانی توسعه می‌یابد، بسیار عادی است که تشخیص دهیم که پس از درمان موفقیت آمیز کم کاری تیروئید، کاهش وزن قابل توجهی وجود نخواهد داشت و اگر سایر علائم کم کاری تیروئید، به استثنای افزایش وزن با درمان هورمون تیروئید برطرف شود، احتمالاً افزایش وزن فقط ناشی از تیروئید بوده است. پس از درمان کم کاری تیروئید و بازگشت سطح هورمون تیروئید به محدوده طبیعی، توانایی افزایش یا کاهش وزن به همان اندازه افرادی است که مشکل تیروئید ندارند.

آیا می‌توان از هورمون تیروئید برای کمک به کاهش وزن استفاده کرد؟

در گذشته از هورمون‌های تیروئید به عنوان ابزاری برای کاهش وزن استفاده می‌شد. بسیاری از مطالعات نشان داده‌اند که درمان بیش از حد هورمون تیروئید می‌تواند به کاهش وزن بیشتری نسبت به رژیم‌های غذایی کمک کند. اما به محض متوقف شدن مصرف هورمون اضافی تیروئید، این کاهش وزن معمولاً دوباره جبران می‌شود. علاوه بر این، عواقب منفی قابل توجهی در اثر استفاده از هورمون تیروئید برای کمک به کاهش وزن وجود دارد، مانند از بین رفتن پروتئین ماهیچه‌ها و از بین رفتن چربی بدن. افزایش دوز هورمون تیروئید برای افزایش سطح هورمون تیروئید بعید است که وزن را به میزان قابل توجهی تغییر دهد و ممکن است منجر به سایر مشکلات متابولیکی شود.



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email

ریزش موی هورمونی در زنان و مردان و روش های درمان

دی هیدروتستوسترون (DHT)، از مشتقات هورمون تستوسترون مردانه است که دشمن فولیکول‌های مو روی سر شما است. به بیان ساده‌تر، تحت شرایط خاص DHT فولیکول‌ها را از بین می‌برد. این عمل ساده ریشه بسیاری از انواع ریزش مو است، بنابراین در ابتدا به آن می‌پردازیم.
ریزش موی هورمونی، تنها از چند دهه گذشته تا حدی شناخته شده است. تا سالها دانشمندان تصور می‌کردند که ریزش موی هورمونی ناشی از غلبه هورمون جنسی مردانه، یعنی تستوسترون است که زنان نیز در شرایط عادی مقدار کمی از آن را دارند. در حالی که تستوسترون عامل اصلی طاس شدن است، تصور می‌شود که DHT نیز یکی از دلایل اصلی ریزش مو است.

هورمون‌ها چگونه بر روی فولیکول‌های مو تأثیر می‌گذارند


تستوسترون با کمک آنزیم ۵- آلفا ردوکتاز نوع دو، که در غدد چربی فولیکول مو قرار دارد، به DHT تبدیل می‌شود. دانشمندان اکنون بر این باورند که مقدار تستوسترون موجود در گردش خون مشکل آفرین نیست بلکه میزان اتصال DHT به گیرنده‌های فولیکول‌های پوست سر است که سبب ایجاد مشکل می‌شود. DHT فولیکول‌های مو را از بین می‌برد و در نتیجه زنده ماندن موهای سالم را غیرممکن می‌کند.
روند هورمونی تبدیل تستوسترون به DHT، که در نهایت به فولیکول‌های مو آسیب می‌رساند هم در آقایان و هم در خانم‌ها اتفاق می‌افتد. در شرایط عادی، زنان مقدار کمی تستوسترون دارند که مردها نیز دارای آن هستند، اما حتی همین سطح کمتر نیز می‌تواند باعث ریزش مو در DHT شود و مطمئناً وقتی این سطح بالا می‌رود، اثرات مخرب DHT حتی مشکل آفرین‌تر می‌شود. این سطوح می‌توانند در عین بالا بودن در محدوده‌ای قرار داشته باشند که پزشکان در آزمایش خون آن را “طبیعی” می‌دانند، حتی به اندازه‌ای که برای مشکل ایجاد کردن کافی باشد. ممکن است این سطح به هیچ وجه بالا نرود و همچنان برای شما مشکل ایجاد کند بخصوص اگر شما دچار مشکلاتی از قبیل حساسیت بیش از حد به مقادیر معمولی برخی از مواد شیمیایی از جمله هورمون‌ها باشید.
در حالیکه که هورمون‌ها وقتی در حد نرمال هستند، بهتر عمل می‌کنند، اما آندروژن‌ها که هورمون‌های مردانه نامیده می‌شوند، برای ایجاد مشکل نیازی به بالا رفتن ندارند. هورمون‌های زنانه وقتی پایین بیایند، باعث افزایش این دسته از آندروژن ها، مانند DHT می‌شود. چنین عدم تعادلی همچنین می‌تواند باعث ایجاد مشکلاتی از قبیل ریزش مو شود.
هورمون‌ها سیکل دارند. سطح تستوسترون در برخی از مردان هر دهه بعد از سی سالگی ۱۰ درصد کاهش می‌یابد. با نزدیک شدن به یائسگی نیز سطح هورمون زنانه نیز کاهش می‌یابد و در دوران یائسگی و بعد از آن به شدت کاهش می‌یابد. ماهیت چرخه رشد مو و هورمون‌های ما یکی از دلایلی است که ریزش مو در کوتاه مدت را حتی در مواقعی که دچار ریزش موی طولانی مدت (و افزایش رشد مو) هستید را کنترل می‌کند و افزایش آن نیز باعث ریزش مو می‌شود.

علل ریزش مو


موارد زیر شایع‌ترین علل ریزش موی هورمونی زنان است:

آلوپسی آندوژنتیک

اکثر زنانی که مبتلا به آلوپسی آندروژنی هستند دچار ریزش مو در همه مناطق پوست سر می‌شوند. از طرف دیگر، مردان به ندرت دچار ریزش موی گسترده می‌شوند، اما در عوض الگوهای متمایزی از طاسی دارند. بعضی از خانم‌ها ممکن است دارای ترکیبی از این دو نوع الگو باشند. عامل آلوپسی آندروژنیک در زنان عمدتا متاثر از آندروژن‌ها یا همان هورمون‌های مردانه است که به طور معمول فقط در مقادیر کمی وجود دارند. آلوپسی آندروژنی به دلیل عوامل مختلفی که به عملکرد هورمون‌ها مربوط می‌شود، از جمله کیست تخمدان، مصرف قرص‌های ضد بارداری با آندروژن بالا، بارداری و یائسگی می‌تواند ایجاد شود. درست مثل مردان، هورمون DHT نیز حداقل تا حدی تاثیر دارد و سبب از بین رفتن فولیکول‌های مو در زنان مبتلا به طاسی الگوی زنانه می‌شود. وراثت نیز عامل اصلی این بیماری است.

افلوژیوم تلوژن

هنگامی که بدن شما به دلیل مواردی از جمله زایمان، سوء تغذیه، عفونت شدید یا جراحی، استرس شدیدی را تجربه می‌کند، بیش از ۹۰ درصد موها در مرحله آناژن (مرحله رشد) یا کاتاژن (استراحت) می‌توانند تغییر یابند و به یکباره وارد مرحله ریختن (تلوژن) می‌شوند. حدود ۶ هفته تا سه ماه پس از وقوع شرایط استرس زا زمانی است که پدیده‌ای به نام تلوژن افلوژیوم شروع می‌شود. از دست دادن موها می‌تواند در مرحله افلوژیوم تلوژن شروع شود. در بیشتر کسانی که دچار افلوژیوم تلوژن می‌شوند ممکن است تا زمانی که از وقایع شدید استرس زا جلوگیری نشود ترمیم و بهبودی اتفاق نیفتد. با این حال، برای برخی از زنان، افلوژیوم تلوژن یک اختلال مزمن مرموز است و می‌تواند ماه‌ها یا حتی سالها ادامه داشته باشد بدون اینکه عوامل محرک یا عوامل استرس زا معلوم باشند.

افلوژیوم آناژن

افلوژیوم آناژن بعد از هرگونه آسیبی به فولیکول مو اتفاق می‌افتد که فعالیت میتوزی یا متابولیک آن را مختل می‌کند. این ریزش مو معمولاً به دلیل شیمی درمانی است. از آنجا که در شیمی درمانی سلول‌های سرطانی شما به سرعت تقسیم می‌شوند، سایر سلول‌های سریع تقسیم شده بدن مانند فولیکول‌های مو که در مرحله رشد (آناژن) هستند نیز بسیار تحت تأثیر قرار می‌گیرند. به زودی پس از شروع شیمی درمانی، تقریباً ۹۰ درصد یا بیشتر موها در حالی که هنوز در مرحله آناژن هستند، از بین می‌روند.
یافته‌ها نشان دهنده این است که در آناژن افلوژیوم مرکز مو دچار شکنندگی می‌شود و در نتیجه آسیب به این بخش، هسته مو نازک می‌شود. در نهایت ریختن این بخش در همان محل ایجاد می شود و باعث از بین رفتن مو می‌شود.

آلوپسی انقباضی

این حالت در اثر ترومای موضعی در فولیکول‌های مو ناشی از سفت بستن مو است که به مرور زمان موها را می‌کشد. اگر این مشکل زود تشخیص داده شود، مو دوباره رشد می‌کند. بافت مو، بستن خرگوشی، کش مو و گیره‌های سفت از رایج ترین دلایل مسبب این مشکل هستند.

رژیم غذایی

بدن برای ساخت موهای جدید و حفظ فولیکول‌های مو به مواد مغذی احتیاج دارد. پروتئین یکی از عناصر اصلی سازنده مو است. ریز مغذی‌ها، که شامل ویتامین‌ها و مواد معدنی هستند در چرخه رشد فولیکول مو نقش اساسی دارند. سوء تغذیه و کمبود ویتامین می‌تواند باعث ریزش مو شود. خوردن یک رژیم غذایی متنوع می‌تواند به تقویت و رشد مداوم موها و سلامتی آنها کمک کند.
استفاده از یک رژیم غذایی مغذی همچنین می‌تواند از مشکلات زیر در موهای آسیب دیده جلوگیری کند:
• شکنندگی مو
• ظاهری غیر شاداب
• خشکی
• شوره سر

کمبود ویتامین D

ویتامین D باعث تحریک فولیکول‌های مو و در نتیجه رشد مو می‌شود. هنگامی که فرد به اندازه کافی ویتامین D دریافت نکند، ممکن است در کنار سایر علائم، ریزش مو را نیز تجربه کند. برخی از تحقیقات کمبود ویتامین D را با آلوپسی آراتا مرتبط می‌دانند.

استرس

بعد از قرار گرفتن طولانی مدت در شرایط استرس زا، افراد ممکن است متوجه شوند که موهایشان از حالت معمول نازک تر شده است. به این حالت تلوژن افولوژیوم گفته می‌شود. در این موارد که استرس باعث نازک شدن موها می‌شود، فرد هنگامی که وضعیت استرس زا پایان می‌یابد ، متوجه می‌شود که موهایش به حالت عادی برگردد. پزشکان می‌توانند به این افراد در مدیریت استرس کمک کنند. صحبت کردن و رفتار درمانی می‌تواند به این افراد کمک کند. این افراد همچنین می‌توانند داروهای طبیعی را برای مقابله با استرس و اضطراب امتحان کنند.

بارداری

ممکن است افراد در دوران بارداری یا بعد از آن متوجه ریزش مو شوند. به طور معمول، رشد موها بدون هیچ گونه درمانی به حالت عادی بر می‌گردد.

درمان ریزش موی هورمونی


افراد می‌توانند از داروهای تجویز شده برای درمان ریزش مو استفاده کنند. سازمان غذا و دارو (FDA) به طور رسمی دو داروی تجویز شده برای درمان ریزش موی هورمونی را تصویب کرده است: مینوکسیدیل و فیناستراید.

مینوکسیدیل

مینوکسیدیل در اشکال ۲٪ و ۵٪ وجود دارد. مردم این محصول را مستقیماً در مناطقی که مو دچار ریزش شده است اعمال می‌کنند. این یک درمان ایمن و موثر برای ریزش موی هورمونی است. ۶ تا ۱۲ ماه طول می‌کشد تا رشد مو بهبود یابد. با این حال افرادی که مینوکسیدیل مصرف می‌کنند، مجبورند که آن را به طور دائم مصرف کنند در غیر اینصورت ریزش مو دوباره ظاهر می‌شود.
عوارض جانبی مصرف مینوکسیدیل می‌تواند شامل موارد زیر باشد:
• درماتیت تماسی
• تحریک پوست
• رشد بیش از حد مو

 

فیناستراید

فیناستراید (Propecia) یک داروی خوراکی است. افرادی که دچار ریزش مو هستند، روزانه ۱ میلی گرم از آن را مصرف می‌کنند. این یک داروی تجویزی برای مردانی است که قبلاً مینوکسیدیل را استفاده کرده اما نتیجه‌ای نگرفته‌اند.
عوارض جانبی مصرف فیناستراید می‌تواند شامل موارد زیر باشد:
• کاهش قدرت نعوظ
• کاهش میل جنسی
• ژنیکوماستی یا رشد بافت پستان

داروهای خانگی

افراد همچنین می‌توانند طیف وسیعی از داروهای خانگی را برای بهبود رشد مو امتحان کنند. با این وجود، همه داروهای خانگی پشتوانه علمی ندارند. به همین دلیل، افراد قبل از امتحان کردن هرگونه روش درمانی خانگی جدیدی برای ریزش مو باید با پزشک خود صحبت کنند. مطالعات مربوط به درمان‌های طبیعی بیشمار و نویدبخش است. با این حال، FDA داروهای گیاهی را تصویب نکرده و برای تأیید فواید آنها به تحقیقات بیشتری نیاز است.

غذاهایی بخورید که برای سلامت مو مفید است

رژیم غذایی نقش مهمی در قدرت و سلامتی موهای فرد دارد. پروتئین‌ها، چربی‌ها، ویتامین‌ها و مواد معدنی خاص برای سلامت مو لازم هستند. افراد ممکن است هنگام افزایش مقدار مواد غذایی خاص در رژیم غذایی خود متوجه افزایش رشد مو شوند.
غذاهایی که ممکن است رشد مو را تقویت کنند عبارتند از:
• تخم مرغ: تخم مرغ حاوی پروتئین می‌باشد که برای رشد مو ضروری است. این ماده همچنین حاوی بیوتین یکی از ویتامین‌های B است که ممکن است رشد مو را تقویت کند، اگرچه نتایج همه تحقیقات یکسان نیست.
• بادام برزیلی: این ماده یکی از منابع سلنیوم است، سلنیوم ماده معدنی است که سلامت مو را بهبود می‌بخشد.
• روغن ماهی: این منبع خوبی از امگا ۳ است، که می‌تواند رشد مو را بهبود بخشد.
• گردو: اینها نیز حاوی امگا ۳ هستند.

 

ویتامین D بیشتری دریافت کنید

کمبود ویتامین D می‌تواند به ریزش موی هورمونی کمک کند. رفع این کمبود می‌تواند باعث نازک شدن موها شود.
افراد بیشتر ویتامین D را از قرار گرفتن در معرض نور خورشید و رژیم غذایی خود دریافت می‌کنند. غذاهای سرشار از ویتامین D شامل موارد زیر هستند:
• روغن ماهی
• جگر گاو
• پنیر
• زرده تخم مرغ
• قارچ
• غذاهای غنی شده، مانند شیر، غلات و آب میوه‌ها

 

روغن‌های گیاهی را امتحان کنید

برخی افراد برای تقویت رشد مو از روغن‌های گیاهی استفاده می‌کنند. تحقیقات کمی در مورد اثربخشی این روغن‌ها صورت گرفته است، اما بعید است که مضر باشند. در هنگام استفاده از روغن‌های ضروری، مردم همیشه باید آنها را در یک روغن حامل مانند روغن نارگیل یا روغن جوجوبا رقیق کنند تا تحریک نشوند. در بخش زیر بیشتر در مورد روغن‌های گیاهی اطلاعات بیشتری کسب می‌کنید.
متخصصان آروماتراپی ممکن است از روغن‌های زیر برای تقویت رشد مو استفاده کنند:

 

روغن رزماری

برخی از مطالعات بر روی حیوانات نشان داده است که روغن رزماری ممکن است جریان خون را افزایش داده و بنابراین می‌تواند سلامت پوست سر را بهبود بخشد. داشتن یک پوست سر سالم برای رشد سالم مو مهم است. یک مطالعه در سال ۲۰۱۵ روغن رزماری را با مینوکسیدیل ۲٪ مقایسه کرده است. پس از ۶ ماه، شرکت کنندگانی که از روغن رزماری و مینوکسیدیل موضعی استفاده کرده بودند، هر دو رشد موی قابل توجهی را تجربه کردند.

روغن نعناع

روغن نعناع نیز قادر به تحریک گردش خون است و از آن نیز به عنوان درمانی برای ریزش موی هورمونی استفاده می‌شود. در یک مطالعه حیوانی در سال ۲۰۱۴، دانشمندان دریافتند که در مقایسه با تیمارهایی که از آب نمک، روغن جوجوبا و مینوکسیدیل ۳٪ استفاده شد، افرادی که از روغن نعناع استفاده می‌کنند بیشترین رشد مو را در طی ۴ هفته تجربه کردند.
آنها رشد مو را با ارزیابی ضخامت مو، تعداد فولیکول‌ها و عمق فولیکول اندازه گیری کردند.



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email

علائم بلوغ دختر و پسر: تغییر فیزیک و احساس در سن بلوغ

بلوغ زمانی اتفاق میافتد که بدن با ورود به دوره شروع به بزرگسالی شروع به تغییر میکند. در دختران سینهها رشد کرده و دوره قاعدگی شروع میشود. در پسران صدا بمتر شده و موهای صورت شروع به ظاهرشدن میکنند. متوسط سن شروع بلوغ در دختران یازدهسالگی و در پسران ۱۲ سالگی است. هرچند این سن در افراد مختلف ممکن است متفاوت باشد بنابراین چنانچه کودک شما پیش یا پس از دوستان خود به بلوغ رسیده جای نگرانی نیست. محدوده سنی شروع بلوغ در فاصله بین ۸ تا ۱۴ سال قرار دارد. فرآیند بلوغ حدود ۴ سال طول میکشد.

علائم و نشانه های بلوغ


اولین علائم بلوغ در دختران

اولین علامت بلوغ در دختران معمولا شکلگیری سینهها است. در این دوره جوانه های سینه به لمس حساس میشوند و ممکن است یک سینه چندماه قبل از سینه دیگر شروع به بزرگشدن کرده کند که هر دوی این موارد کاملا طبیعی است. موهای ناحیه شرمگاهی نیز شروع به رشد کردن میکنند و در برخی دختران موهای قسمت بازوها و پاها نیز افزایش پیدا میکنند.

علائم تاخیری بلوغ در دختران

پس از حدود یک سال از شروع بلوغ و در طی چندسال بعد:
· سینه ها شروع به رشدکردن شده و پرتر میشوند.
· دختران معمولا اولین قاعدگی خود را حدود دو سال پس از شروع بلوغ تجربه میکنند.
· موهای ناحیه شرمگاهی زبرتر و مجعدتر میشوند.
· موهای زیربغل شروع به رشد میکنند- در برخی دختران ممکن است موها در سایر بخشهای بدن مانند قسمت بالای لب نیز رشد کنند که این کاملا طبیعی است.
· عرق کردن در دختران افزایش پیدا میکند.
· دختران اغلب شروع به جوش زدن میکنند-در این حالت ممکن است انواع مختلفی از برجستگیها مانند نقاط سرسفید، سرسیاه و چرکی که پوستول نیز نامیده میشود روی پوست بدن ظاهر شوند.
· در دختران ترشحات واژینال سفیدرنگ مشاهده میشود.
· دختران یک جهش ناگهانی رشدی را تجربه میکنند-از زمان شروع قاعدگی تا یک تا دو سال آینده سالانه ۵ تا ۷٫۵ سانتیمتر رشد میکنند و سپس رشد قدی آنها متوقف میشود.
· با تغییر شکل بدن، وزن دختران افزایش پیدا میکند که این امری طبیعی است. دختران چربی بیشتری را در قسمت بازو، رانها و قسمت بالای پشت ذخیره میکنند. باسن گردتر شده و کمر باریکتر میشود.

۴ سال پس از شروع بلوغ در دختران

۴ سال پس از شروع بلوغ در دختران
· سینه ها به اندازه دوره بزرگسالی رسیده اند.
· در قسمت داخل ران موهای جدید رشد کرده اند.
· ناحیه تناسلی به صورت کامل رشد کرده است.
· افزایش قد در دختران متوقف میشود.

اولین علائم بلوغ در پسران

اولین علائم بلوغ در پسران این است که معمولا بیضهها شروع به بزرگتر شدن کرده، اسکروتوم (کیسه بیضه) نازک و قرمز میشود و موهای ناحیه شرمگاهی در قسمت پایه آلت تناسلی شروع به ظاهرشدن میکنند.


علائم تاخیری بلوغ در پسران

پس از گذشت حدود یک سال از شروع بلوغ و در طی سالهای بعد:
· آلتتناسلی و بیضهها رشد کرده و اسکروتوم به تدریج شروع به تیرهتر شدن میکند.
· موهای ناحیه شرمگاهی ضخیمتر و مجعدتر میشوند.
· موهای زیربغل شروع به رشد میکنند.
· عرق کردن در پسران افزایش پیدا میکند.
· سینه ها به صورت موقت کمی بزرگ میشوند-که طبیعی است.
· پسران ممکن است ” رویاهای خیس” داشته باشند(انزال غیرارادی در هنگام خواب یا احتلام)
· صدای آنها تغییر کرده و بمتر میشود- در برخی افراد ممکن است صدا یک دقیقه بم و یک دقیقه بعد زیر باشد.
· پسران نیز همچون دختران اغلب شروع به جوش زدن میکنند-در این حالت ممکن است انواع مختلفی از برجستگیها مانند نقاط سرسفید، سرسیاه و چرکی که پوستول نیز نامیده میشود روی پوست بدن ظاهر شوند.
· پسران یک جهش ناگهانی رشدی را تجربه میکنند- به طور متوسط هر سال۷ تا ۸ سانتیمتر رشد کرده و حالت مردانهتری پیدا میکنند.

۴ سال پس از شروع بلوغ در پسران

حدود ۴ سال پس از شروع بلوغ:
· ناحیه تناسلی مانند ناحیه تناسلی بزرگسالان به نظر میرسد و موهای ناحیه شرمگاهی به قسمت داخلی رانها نیز گسترش پیدا کردهاند.
· موهای صورت شروع به رشد کرده و پسران ممکن است شروع به تراشیدن آنها کنند.
· سرعت افزایش قد در پسران کمتر است و در حدود ۱۶ سالگی این رشد کاملا متوقف میشود (اما ممکن است در برخی همچنان ادامه پیدا کند و به آنها ظاهری مردانهتر بدهد).
· بیشتر پسران تا ۱۸ سالگی به بلوغ کامل میرسند.

تغییرات خلق و خو در بلوغ


بلوغ میتواند یک دوره دشوار برای کودکان باشد. آنها باید با تغییرات بدن خود و احتمال آکنه و بوی بدن کنار بیایند در حالیکه که از این تغییرات خجالت میکشند. بلوغ میتواند در عین حال یک دوره مهیج باشد چرا که درکودکان احساسات جدیدی شکل میگیرد.
اما نوسانات شدید عاطفی که تجربه میکنند میتواند اثرات فیزیولوژیک و عاطفی همچون موارد زیر را در پی داشته باشد:
· نوسانات خلقی بدون علت مشخص
· عزت نفس پایین
· پرخاشگری
· افسردگی
سعی کنید در مورد پرخاشگری نوجوان خود بیشتر بدانید، با آن کنار بیایید و در موردش با نوجوان خود صحبت کنید.

سایر تغییرات فیزیکی بلوغ: درونی و بیرونی


مغز

تغییراتی که در مغز نوجوان اتفاق میافتد رفتار و مهارتهای اجتماعی وی را تحت تاثیر قرار میدهد. مهارتهایی همچون خویشتنداری، برنامهریزی، حل مسئله و تصمیمگیری در فرد شروع به بهبود میکنند. این فرآیند تا اواسط دهه سوم زندگی کودک شما ادامه پیدا خواهد کرد.

استخوانها، اندامها و سیستمهای بدن

تعداد زیادی از اندامهای کودک بزرگتر و قویتر میشود. عملکرد ریوی بهبود پیدا میکند، اندامهای حرکتی رشد میکنند و ضخامت و حجم استخوانها نیز افزایش پیدا میکند.

دست وپا چلفتی به نظر رسیدن کودک

چون رشد کودکان در طی بلوغ بسیار سریع است مراکز ثقل آنها تغییر میکنند و ممکن است مغز به زمان احتیاج داشته باشد تا خود را با شرایط جدید وفق دهد. این ممکن است تعادل کودک را تحت تاثیر قرار دهد. ممکن است کودک نتواند کارها را تا مدتی درست انجام دهد و بیشتر از بقیه زمانها دچار آسیب شود.

قدرت جسمی

در این دوران اندازه و قدرت عضلات افزایش پیدا میکنند. با گذشت زمان هماهنگی دست و چشم و به همراه آن مهارتهای حرکتی مانند پرتاب و گرفتن توپ بهبود پیدا میکند.

وزن

کودک افزایش وزن پیدا کرده و نیاز به غذای سالم بیشتری خواهد داشت. از آنجا که نوجوانان به انرژی، پروتئین و مواد معدنی بیشتری نیاز دارند اندازه معده و روده آنها افزایش پیدا میکنند. غذاهای غنی از کلسیم و آهن برای رشد استخوان و گردش خون مهم هستند.

الگوی خواب

الگوی خواب تغییر کرده و بسیاری از کودکان شروع به بیدارماندن تا پاسی از شب و خوابیدن در طول روز میکنند. به علاوه، مغز ساعت بدن را در طی بلوغ مجددا تنظیم میکند. کودکانی که وارد دوره بلوغ میشوند نسبت به کسانی که هنوز وارد این دوره نشدهاند به خواب بیشتری نیاز دارند.

پوست و مو

غدد پوستی در صورت، کتفها و پشت در طی بلوغ فعالتر شده و چربی بیشتری تولید میکنند. این اتفاق منجر به بروز آکنه میشود. اگر نگران پوست صورت فرزند خود هستید اول بررسی کنید که آیا این جوشها برای خود کودک نیز اهمیت دارند یا خیر. اگر پاسخ مثبت بود با پزشک متخصص در این زمینه مشورت کنید.

دندانها

دندانهای مولر دوم حدود ۱۳ سالگی درمیآیند. دندان عقل ممکن است بین ۱۴ و ۲۵ سالگی ظاهر شود. ممکن است دندانهای عقل به صورت تکی، جفتی یا به صورت سری ۴ تایی ظاهر شوند یا حتی هیچ کدام رشد نکنند. دندان و لثههای سالم برای سلامت فرزند نوجوان شما اهمیت زیادی دارند بنابراین مراقبت از دندانها در این دوره مهم است.



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email

Print Friendly, PDF & Email