علائم و سن بلوغ جنسی در دختران و پسران

بلوغ به دورانی گفته می‌شود که در طی آن پسران یا دختران در حال رشد، تحت فرایند بلوغ جنسی قرار می‌گیرند. بلوغ شامل یک سری از تغییرات فیزیکی و یا مراحلی است که به کسب قابلیت باروری و بروز صفات ثانویه جنسی و ویژگی‌های فیزیکی مرتبط با مردان و زنان بزرگسال (مانند رشد موهای ناحیه تناسلی) منتهی می‌شود. اگر چه بلوغ شامل یک سری از تحولات بیولوژیک یا جسمی است، اما این روند می‌تواند بر رشد روانی و عاطفی نوجوانان نیز تاثیرگذار باشد. اگر فرزند شما قبل از ۸ سالگی (بلوغ زودرس) یا بعد از ۱۴ سالگی (بلوغ دیررس) به بلوغ برسند باید تحت نظر پزشک قرار گیرند.

سن بلوغ دختران و پسران

متوسط سن بلوغ برای دختران، ۱۱ سالگی و برای پسران، ۱۲ سالگی است. اما هیچ جدول زمانی برای این پدیده مقرر نشده است. بنابراین اگر فرزند شما قبل یا بعد از دوستان خود به بلوغ می‌رسد، نگران نباشید. زیرا شروع بلوغ در هر سنی از محدوده ۸ تا ۱۴سالگی کاملا” طبیعی است. به طور کلی این فرایند حدود چهار سال به طول می‌انجامد.

کودکانی که بسیار زود (قبل از ۸ سالگی) و یا بسیار دیر (بعد از ۱۴ سالگی) به سن بلوغ می‌رسند، باید تحت نظر پزشک قرار بگیرند، تا احتمال وجود یک بیماری زمینه‌ای در آنها بررسی گردد.

نشانه‌های بلوغ در دختران


اولین نشانه‌های بلوغ دختران

معمولا” اولین نشانه بلوغ دختران، رشد سینه‌های آنهاست. طبیعی است که جوانه پستان گاهی اوقات بسیار حساس به لمس شود، یا رشد یکی از سینه‌ها چند ماه قبل از سینه دیگر آغاز شود.
موهای ناحیه تناسلی نیز شروع به رشد‌ می‌کند و رشد مو در پاها و بازوها به طور محسوس افزایش می‌یابد.

نشانه‌های بعدی بلوغ دختران

پس از یک سال (یا بیشتر) پس از آغاز بلوغ و طی چند سال آینده:

رشد سینه دختران همچنان ادامه دارد و شکل سینه‌ها پرتر و کامل‌تر می‌شود.
در حدود دو سال بعد از آغاز بلوغ، دختران معمولا” اولین دوره قاعدگی خود را تجربه می‌کنند. می‌توانید اطلاعات بیشتری در مورد شروع دوره قاعدگی کسب کنید.
موهای ناحیه تناسلی، ضخیم‌تر و مجعدتر می‌شود.
موهای زیر بغل شروع به رشد می‌کنند. در برخی از دختران، رویش مو در سایر قسمت‌های بدن مانند لب بالایی نیز رخ می‌دهد. این امر کاملا” طبیعی است.
تعریق دختران افزایش می‌یابد.
اغلب دختران دچار آکنه می‌شوند، که یک بیماری پوستی است که به صورت انواع مختلف از جمله سرسفید، سرسیاه و لکه‌های پر از چرک به نام جوش و کورک ظاهر می‌شوند.
ترشحات سفید واژن در دختران بوجود می‌آید.
دختران وارد مرحله جهش رشد می‌شوند. از زمانی که دوره قاعدگی دختران شروع می‌شود، رشد سالانه آنها ۵ الی ۷٫۵ سانتی‌متر (۲/۳ اینچ) بیشتر از سال آینده (یا دو سال بعدی) خواهد بود. پس از آن دختران به قد بزرگسالی خود می‌رسند.
بسیاری از دختران دچار افزایش وزن می‌شوند، که امری طبیعی است. زیرا شکل بدن آنها دچار تغییرات می‌شود.
همچنین تجمع چربی در امتداد بازو، ران و قسمت فوقانی کمر افزایش می‌یابد؛ باسن دختران گردتر شده و کمر آنها باریک‌تر می‌شود.
پس از حدود چهار سال از بلوغ در دختران:

فرم سینه‌های دختران مانند زنان شده است.
موهای ناحیه تناسلی به داخل ران گسترش یافته است.
اندام تناسلی به طور کامل شکل گرفته است.
رشد قد آنها متوقف می‌شود.

نشانه‌های بلوغ در پسران


اولین نشانه‌های بلوغ پسران

معمولا” اولین نشانه بلوغ پسران، بزرگتر شدن بیضه‌ها و نازک و قرمز شدن کیسه بیضه‌ها است.
موهای ناحیه تناسلی نیز به تدریج در پایه آلت تناسلی ظاهر می‌شود.

نشانه‌های بعدی بلوغ پسران

یک سال (و یا بیشتر) پس از شروع بلوغ و طی چند سال آینده:

آلت تناسلی و بیضه‌‌ها رشد کرده و کیسه بیضه به تدریج تیره‌تر می‌شود. می‌توانید اطلاعات بیشتری در مورد بهداشت آلت تناسلی مردان کسب کنید.
موهای ناحیه تناسلی پسران ضخیم‌تر و مجعدتر می‌شود.
موهای زیر بغل آنها شروع به رشد می‌کنند.
تعریق پسران افزایش می‌یابد.
سینه‌ها ممکن است به طور موقت کمی متورم گردد، که امری طبیعی است و به منزله شکل گیری سینه مردان نمی‌باشد.
پسران ممکن است در خواب دچار “احتلام” شوند. (انزال غیر ارادی منی هنگام خواب).
صدای پسران “شکسته” می‌شود و دائما” در حال بم‌تر شدن است. ممکن است طی یک مدت، صدای آنها یک لحظه بسیار بم باشد و کمی بعد بسیار بلند شود.
اغلب پسران دچار آکنه می‌شوند، که یک بیماری پوستی است که به صورت انواع مختلف از جمله سرسفید، سرسیاه و لکه‌های پر از چرک به نام جوش و کورک ظاهر می‌شوند.
پسران وارد مرحله جهش رشد می‌شوند. افزایش قد آنها به طور متوسط، ۷ الی ۸ سانتی‌متر (۳اینچ) در سال خواهد بود و قد و قامت آنها مردانه‌تر خواهد شد.
طی حدودا چهار سال پس از شروع بلوغ پسران:

اندام تناسلی آنان مانند یک فرد بزرگسال به نظر خواهد رسید و موهای ناحیه تناسلی به داخل رانها گسترش می‌یابد.
رویش موهای صورت آغاز می‌شود و پسران می‌توانند موهای ریش و سبیل خود را اصلاح کنند.
پسران با سرعت کند‌تری قد می‌کشند و رشد آنها به طور کامل در حدود ۱۶ سالگی متوقف می‌شود. (اما ممکن است بدن آنها همچنان عضلانی‌تر گردد).
اکثر پسران تا ۱۸ سالگی، به بلوغ کامل خواهند رسید.

تغییرات خلق و خوی پسران در دوران بلوغ


بلوغ می‌تواند دوران دشواری برای کودکان باشد. زیرا با رشد احساس خود آگاهی، آنها در حال غلبه کردن بر تغییرات بدن و احتمالا” آکنه یا بوی بدن خود هستند.

بلوغ می‌تواند زمان هیجان انگیزی نیز باشد، زیرا کودکان دارای عواطف و احساسات جدیدی می‌شوند. اما این ” نوسانات عاطفی”، می‌تواند اثرات روانی و عاطفی داشته باشد، از قبیل:

نوسانات خلقی غیر قابل توضیح
عزت نفس پایین
پرخاشگری
افسردگی
و صحبت کردن با نوجوان خود .

چگونه می‌توان با مسئله بلوغ کنار آمد؟


احساسات فرد می‌تواند در طول این دوره از زندگی طغیان کند و منجر به افسردگی، نا امنی و خشم گردد. دانستن اینکه چگونه می‌توان با بلوغ کنار آمد، بسیار مهم است تا دختران و پسران، انتقال آرام‌تری به دوران بزرگسالی را تجربه کنند.
نکته اول
با یک بزرگسال قابل اعتماد در مورد نگرانی‌های خود صحبت کنید. بزرگسالان نیز این دوران را گذرانده‌اند و به هر طریقی که شما نیاز دارید، آماده کمک به شما هستند. از آنجا که آشفتگی عاطفی بخشی از بلوغ است، فقط صحبت درمورد ناکامی‌های خود با یک گوش شنوا و همدرد، کمک شایانی به شما می‌کند.
نکته دوم
به صحبت‌های پدر و مادر و افراد مورد علاقه خود، در مورد تغییرات بدن خود گوش فرا دهید. میل جنسی و فشار همسالان، دو مورد از مسائل اصلی است که مایه نگرانی والدین شماست. آنها در پی کنترل زندگی شما نیستند، بلکه تنها ذهن شما را در خصوص طبیعی و هنجار بودن احساسات و نگرانی‌های شما، آسوده می‌سازند.
نکته سوم
به مطالعه مطالب موجود در مورد تغییراتی که برای شما رخ خواهد داد، بپردازید. آگاهی از آنچه که اتفاق خواهد افتاد، به شما کمک خواهد کرد با آن بخوبی کنار بیایید، به جای اینکه در مورد بدن در حال تغییر خود، در ناآگاهی و بی خبری بمانید. برخی از افراد در گذشته با اولین دوره قاعدگی یا “احتلام” خود، ترس را تجربه کرده‌اند. هنگامی که شما دچار این تغییرات می‌شوید، مطالعه و آگاهی قبلی، به برطرف کردن این ترس‌ها به شما کمک خواهد کرد.
نکته چهارم
به طور منظم ورزش کنید. دو تا سه بار در هفته ورزش کردن، بدن و ذهن شما را سالم نگه می‌دارد. همچنین استرس شما را تسکین می‌دهد، ضمن اینکه سطح هورمون‌ها را در محدوده طبیعی سن شما حفظ می‌کند.
نکته پنجم
آگاه باشید که همه افراد با سرعت متفاوتی به بلوغ می‌رسند. اگر بهترین دوست شما سینه‌های بزرگتری دارد و یا اگر دوست مذکر شما اصلاح صورت خود را به رخ می‌کشد، در حالی که صورت شما هنوز عاری از ریش و سبیل است، وحشت‌زده نشوید. زیرا شما هنوز در حال رشد هستید و ممکن است بدن شما به زمان بیشتری برای رسیدن به این مرحله نیاز داشته باشد.



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

تمرینات و حرکات ورزشی برای افزایش و بلند شدن قد

آیا از این که قد فرزندتان کوتاه‌تر از هم‌کلاسی‌هایش است ناراحت هستید؟ قد بلند بودن آرزوی هر کودکی است. خوشبختانه برآورده شدن این خواسته امکان‌پذیر است و راهکارهایی برای افزایش قد وجود دارد.

تصورات نادرست بسیاری در مورد قد وجود دارد؛ برخی والدین بر این باوراند که صرفاً به دلیل کوتاه قد بودن هر دو آنان، فرزندان‌شان نیز ناگزیر کوتاه قامت خواهند شد. اما واقعیت این است که با رعایت رژیم غذایی سالم، حالت اندامی مناسب و چند تمرین ساده می‌توان رشد کودک را افزایش داد. تمرین‌ها و حرکت‌های ورزشی خاصی برای بزرگتر و بلندتر کردن استخوان‌ها وجود دارد. به علاوه نوارهای غضروفی اطراف استخوان‌های بلند بازوها و پاهای کودکان در حال رشد، کشیده می‌شوند و رشد استخوان‌ها را ممکن می‌سازند.

اما اندکی پس از سن بلوغ، حدود ۱۶ تا ۱۸ سالگی، کشش این غضروف متوقف می‌شود و استخوان دیگر رشد نمی‌کند. به همین دلیل است که باید انجام تمرین‌های افزایش دهنده قد را از سنین پایین‌تر شروع کرد.

تمرین‌های افزایش‌دهنده قد کودک


تمرین‌های کششی

از راه‌های افزایش قد می‌توان به کشش اشاره کرد. در ابتدا از کودک بخواهید تا تمرین‌های کششی ساده‌ای مانند کشش به کمک دیوار را انجام دهد. از کودک بخواهید پشت به دیوار بایستد و دست‌هایش را تا جایی که می‌تواند بالا ببرد. سپس بدون تغییر حالت روی پنجه پا بنشیند و عضله‌های پا را بکشد. این حرکت باید ۱۰ بار تکرار شود. دیگر تمرین مفید کششی برای پاها و پشت و کمر بدن این است که کودک روی کف زمین بنشیند و پاها را باز کند. سپس از کمر رو به جلو تا جایی خم شود که بتواند انگشتان پای راست را لمس کند. برای حداکثر کشش عضله پا بهتر است این حرکت ۳ تا ۴ بار تکرار شود. در مرحله بعد کودک به حالت نشسته برمی‌گردد، اما این بار سعی می‌کند تا دست را به نوک انگشتان پای چپ برسد. تمرین‌های لمس انگشتان پا برای بلندتر کردن ستون فقرات و بهبود حالت اندامی نیز مفید است.

6

آویزان شدن یا بارفیکس

تمام کودکان آویزان شدن از میله‌ها و شاخه‌های درختان را دوست دارند. خوشبختانه این تمرین دوست داشتنی و مفرح برای صاف کردن ستون فقرات و افزایش طول مهره‌ها مفید است. بنابراین یک میله بارفیکس را در خانه نصب کنید و کودک را تشویق کنید تا هر روز تعداد زیادی بارفیکس انجام دهد. بهتر است که میله بارفیکس در ارتفاعی قرار داده شود که کودک هنگام آویزان شدن از آن کاملاً از زمین جدا شود. اما اگر نگران ایمنی کودک هستید، می‌توانید مطابق تصویر زیر به وی آموزش دهید تا با پاهای خم شده از زانو از میله استفاده کند. بهتر است کودک روزانه یک تا ده دقیقه در حالت آویزان بماند و حرکت را ۱۰ بار تکرار کند تا بهترین نتیجه به دست آید.

7

طناب بازی

طناب بازی مورد علاقه بسیاری از کودکان است و می‌توان از این ورزش مفرح برای افزایش قد کودک نهایت استفاده را برد. بدن هنگام پریدن از روی طناب کشیده می‌شود و در نتیجه قد کودک با هر بار پریدن از روی طناب اندکی بلندتر می‌شود.

8

شنا

شنا علاوه بر این که ورزشی فوق‌العاده برای افزایش قد محسوب می‌شود، برای تمام بدن نیز مفید است و کودک را سالم‌تر و قوی‌تر می‌کند.

بستن وزنه به مچ پا

یکی دیگر از تمرین‌های موثر برای افزایش قد بستن وزنه به مچ پا است. تنها هدف این تمرین کشش پایین‌تنه است. غضروف بین زانوهای کودک در اثر انجام این حرکت کشیده می‌شود و در نتیجه قد افزایش می‌یابد. دقت کنید که در ابتدای کار باید از وزنه‌های سبک استفاده کنید و به مرور با بزرگتر شدن کودک وزنه‌ها را سنگین‌تر کنید.

9

دوی آهسته و پیاده‌روی

هر چه در وصف فواید دوی آهسته و پیاده‌روی برای کودکان و البته بزرگسالان بگوییم، کم گفته‌ایم. برای افزایش قد کودک هر روز مسافتی را با سرعت آهسته در کنارش بدوید و سعی کنید با هر چه لذت‌بخش‌تر ساختن این ورزش او را بیشتر ترغیب به انجام آن کنید.

یوگا

بعضی از حرکت‌های اصلی (آساناهای) یوگا، به ویژه حرکت سلام بر خورشید و ادهو موکها سواناسانا، به کشش کل بدن کمک می‌کند. تمرین‌های تنفسی پایه یوگا را برای شروع به کودک آموزش دهید. سپس از فرزندتان بخواهید تا به پشت دراز بکشد، لگن را بلند کند و پاها را بدون خم کردن کمر رو به عقب بکشد. کودک باید تا جایی که می‌تواند در این حالت بماند و تنفس عمیق را ادامه دهد. ضمناً در حالت‌هایی مانند چاکراسانا نیز کل بدن کشیده می‌شود. برای انجام این حرکت از کودک بخواهید تا صاف به پشت دراز بکشد، پاها را به عرض شانه باز کند، زانوها را آن‌قدر خم کند تا به باسن بخورد و آرنج‌ها را به حدی خم کند که انگشتان دست به شانه‌ برسد. سپس نفس بکشد، بدن را رو به بالا ببرد تا شکلی U مانند ایجاد شود و تا جایی که می‌تواند در این حالت بماند. سپس نفس را بیرون دهد، به حالت اولیه برگردد و پیش از تکرار تمرین چند ثانیه استراحت کند.

تمرین‌های شدید

وزنه‌برداری یا هر گونه تمرین پر فشار همراه با بلند کردن وزنه برای کودکان زیر ۱۶ سال توصیه نمی‌شود. تنها پس از این سن و در صورتی می‌توان چنین تمرین‌های شدیدی را انجام داد که عضله‌ها رشد طبیعی داشته باشند. چون وزنه‌برداری در باشگاه ممکن است رشد کودک و افزایش قد وی را مختل سازد، اجازه انجام این کار را به فرزندتان ندهید. بااین حال ورزش‌هایی مانند بسکتبال، تنیس و بدمینتون به دلیل تحریک ترشح هورمون‌های رشد برای افزایش قد فوق‌العاده هستند. دویدن، شنا و درچرخه سواری نیز راه‌حل‌هایی کارآمد محسوب می‌شوند.

دیگر عامل‌های تأثیرگذار بر افزایش قد کودکان

علاوه بر تشویق کودک به انجام تمرین‌های فوق باید به تغذیه وی نیز توجه کنید تا قد فرزندتان تا حد امکان به حد دلخواه نزدیک شود. داشتن تغذیه مناسب و برنامه خواب منظم نیز تأثیر چشمگیری بر افزایش قد دارد. در ادامه روش‌های ساده و طبیعی افزایش قد را توضیح می‌دهیم.

چون هورمون‌های رشد هنگام خوابیدن ترشح می‌شوند، کودک باید روزانه حداقل ۸ ساعت بخوابد.
رژیم غذایی متعادل سرشار از آمینو اسیدها نیز به رشد کودک کمک می‌کند. در کنار تأکید بر ورزش کردن باید مطمئن شوید که فرزندتان کلسیم، ویتامین‌ها و پروتئین کافی مورد نیاز و کافی برای رشد بهینه را نیز دریافت می‌کند. استفاده از مکمل‌هایی مانند پدیا شور، ترکیبی با سودمندی اثبات شده، نیز برای بهبود رشد کودک در حال رشد مفید است. ضمناً می‌توانید پدیا شور یا بورن ویتا را در یک لیوان شیر روزانه کودک مخلوط کنید تا وی در طول روز انرژی کافی داشته باشد.
حالت اندامی مناسب نیز برای افزایش قد ضروی است. اجازه ندهید کودک در حالت قوز کرده بنشیند، چون در این صورت دچار انحراف ستون فقرات خواهد شد.
با رعایت توصیه‌های فوق، بلند شدن قد دیگر آرزویی دست نیافتنی برای کودکان نخواهد بود. نکته‌های ساده توضیح داده شده، تغییری چشمگیر و باورنکردنی را در رشد کودک ایجاد می‌کند.



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

نمودار رشد قد و وزن نوزادان و کودکان

با نگاه به تصویر یک کلاس درس، بچه‌های هم سن و سال را در شکل‌ها و اندازه‌های مختلف می‌بینید. برخی از بچه‌ها در مقایسه با همسالان خودشان بسیار کوچک هستند و برخی از آن‌ها یک سروشانه از کل کلاس بلندتر هستند. مقایسه‌ی آن‌ها با یکدیگر بسیار ساده است و می‌توانیم درباره‌ی آنچه دیده‌ایم این‌طور نتیجه بگیریم که بچه‌ها دارای سرعت رشد متفاوتی هستند. بزرگ، کوچک، بلند، کوتاه- تنوع قد و اندازه در میان بچه‌ها بسیار است.

عواملی مانند ژنتیک، جنسیت، تغذیه، فعالیت فیزیکی، بیماری‌ها، محیط‌، هورمون‌ها و سبک زندگی مانند تغذیه و فعالیت فیزیکی بر روی رشد قد و وزن بچه‌ها تأثیر می‌گذارد. بسیاری از این عوامل از خانواده‌ای به خانواده‌ی دیگر تفاوت می‌کنند. بنابراین چگونه یک پزشک با اندازه‌گیری قد و وزن بچه‌ها به عادی بودن رشد آن‌ها پی می‌برد؟ چگونه می‌توان فهمید که فرد در مسیر صحیح رشد قرار دارد؟ یا اینکه آیا بیماری‌ای بر روی فاکتور رشد تأثیر می‌گذارد یا نه؟

پزشک برای پاسخ به این‌گونه سؤال‌ها از نمودار رشد استفاده می‌کند. برخی از عوامل مربوط به نمودار رشد و چگونگی سلامت کودک در اینجا آمده است.

پسرها، ۰ تا ۲۴ ماهگی – قد و وزن

[dopts id=”2″]

دخترها، ۰ تا ۲۴ ماهگی – قد و وزن

[dopts id=”3″]

دخترها و پسرها، ۰ تا ۲۴ ماهگی – دور سر

[dopts id=”4″]

پسرها ۲ تا ۱۸ سالگی – قد، وزن و BMI

[dopts id=”5″]

دخترها ۲ تا ۱۸ سالگی – قد، وزن و BMI

[dopts id=”6″]

کودک من تا چه اندازه رشد می‌کند؟


رشد کودکتان در ماه اول: رشد کودکتان در این ماه به میزان یکسانی ادامه پیدا می‌کند و بین ۲٫۵ تا ۳٫۸ سانتی‌متر قد و بیش از ۹۰۷ گرم وزن پیدا می‌کند. تمام این اعداد میانگین هستند و ممکن است کودکتان سریع‌تر یا کندتر رشد کند و یا حتی رشدی ناگهانی داشته باشد.

رشد کودکتان در ماه دوم: رشد کودکتان در این ماه به میزان یکسانی ادامه پیدا می‌کند و بین ۲٫۵ تا ۳٫۸ سانتی‌متر قد و بیش از ۹۰۷ گرم وزن پیدا می‌کند.

رشد کودکتان در ماه سوم: کودکتان این ماه در حدود ۲٫۵ تا ۳٫۸ سانتی‌متر افزایش قد و ۶۸۱ تا ۹۰۷ گرم افزایش وزن پیدا می‌کند.

رشد کودکتان در ماه چهارم: در این سن رشد بچه‌ها در اندازه، مهارت‌های فیزیکی و توانایی آن‌ها در تعامل با جهان خارج ادامه پیدا می‌کند. بسیاری از نوزادان در ۴ ماهگی وزنشان دو برابر زمان تولد می‌شود. در این ماه نوزادان در حدود ۵۶۰ گرم وزن و ۲ سانتی‌متر قد اضافه می‌کنند.

رشد کودکتان در ماه پنجم: در ۵ ماهگی وزن تولد کودکان دو برابر شده است. در این ماه نیز کودکان ۵۶۰ گرم وزن و ۲ سانتی‌متر افزایش قد خواهند داشت.

رشد کودکتان در ماه ششم: در این ماه نیز کودکان بین ۴۵۰ تا ۵۶۰ گرم افزایش وزن و ۱ تا ۲ سانتی‌متر افزایش قد خواهند داشت.

رشد کودکتان در ماه هفتم: در این ماه هم کودکان به افزایش وزنشان میان ۴۵۰ تا ۵۶۰ گرم و افزایش قد ۱ تا ۲ سانتی‌متر ادامه می‌دهند.

رشد فرزندتان در ماه‌های هشتم، نهم، دهم، یازدهم و دوازدهم: با نزدیک شدن به یک‌سالگی رشد کودک هم آهسته‌تر می‌شود.

رشد کودکتان در ۱ تا ۲ سالگی: در این دو سال سرعت رشد کاهش پیدا می‌کند. در این مدت کودکتان ۲٫۲۷ کیلوگرم وزن و ۱۰ تا ۱۲ سانتی‌متر قد اضافه می‌کند. در مدت ۲ سال کودکان به نیمی از قد دوران بزرگسالی خود می‌رسند و اندازه‌ی سرشان تا ۹۰ درصد اندازه‌ی بزرگسالی رشد می‌کند.

رشد کودکتان در ۲ تا ۳ سالگی: بیشتر کودکان در ۳ سالگی حدود ۱٫۸ کیلوگرم وزن و ۵ تا ۸ سانتی‌متر قد اضافه می‌کنند.

رشد کودکتان در ۴ تا ۵ سالگی: این بچه‌ها سالانه در حدود ۲ کیلوگرم وزن و ۵ تا ۸ سانتی‌متر قد اضافه می‌کنند. یک بچه‌ی چهارساله‌ی معمولی وزنی در حدود ۱۸ کیلوگرم و قد ۱۰۰ سانتی‌متر دارد.

رشد کودکتان در ۶ تا ۱۲ سالگی: بچه‌ها با سرعتی یکنواخت در حدود ۶ تا ۷ سانتی‌متر در سال قدشان بلند می‌شود. وزن بچه‌ها هم سالانه تا زمان بلوغ بین ۲ تا ۳ کیلوگرم افزایش می‌یابد.

چرا پزشکان از نمودار رشد استفاده می‌کنند؟


نمودار رشد بخش استانداردی از هر معاینه را تشکیل می‌دهند. این نمودارها چگونگی رشد بچه‌ها را در مقایسه با بچه‌های دیگر که دارای سن و جنسیت یکسان هستند به مسئولین بهداشت و سلامت نشان می‌دهند. همچنین این نمودارها به پزشکان و پرستاران این امکان را می‌دهد تا با استفاده از الگوی افزایش قد و وزن، تناسب رشد را بررسی کنند. فرض کنیم بچه‌ای تا دوسالگی براساس الگوی رشد پیش می‌رفته و اکنون سرعت رشدش در مقایسه با دیگران بسیار کندتر شده است. چنین چیزی می‌تواند نشانه‌ی یک بیماری باشد. پزشکان با نگاه به نمودار رشد متوجه چنین تغییراتی می‌شوند.

آیا الگوی متفاوت رشد نشانه‌ی مشکل است؟


لزوماً این‌طور نیست. پزشک نمودار رشد را به همراه محتوای زندگی فرد مانند محیط زندگی، سلامت، پیشینه‌ی ژنتیکی بررسی می‌کند. آیا کودک نقاط عطف رشد را کامل کرده است؟ آیا نشانه‌های دیگری هم برای بیماری وجود دارد؟ قد و وزن پدر،مادر، خواهر و برادر بچه چقدر است؟ آیا بچه نارس به دنیا آمده است؟ آیا بچه دوره‌ی بلوغ را زودتر یا دیرتر از میزان میانگین شروع کرده است؟ پزشک با استفاده از تمامی این عوامل سعی در درک اعداد نمودار رشد می‌کند.

آیا همه‌ی بچه‌ها نمودار رشد یکسانی دارند؟


خیر. دختران و پسران نمودار رشد متفاوتی دارند. زیرا الگوهای رشد آن‌ها متفاوت است. قسمتی از نمودار مخصوص نوزادان از تولد تا ۲۴ ماهگی است. قسمتی دیگر مربوط به بچه‌های ۲ تا ۱۸ سال می‌شود. نمودارهای خاص هم برای آن‌هایی که شرایط استثنایی دارند مانند سندرم داون استفاده می‌شود.

صدک ایده‌آل برای فرزند من چیست؟


عدد ایده‌آلی وجود ندارد. بچه‌های سالم دارای اندازه‌ها و ابعاد گوناگونی هستند. یک نوزاد با نمودار رشد ۵ درصدی می‌تواند به‌اندازه‌ی یک نوزاد با نمودار رشد ۹۵ درصدی سالم باشد. بچه‌ها در طول زمان الگوی رشد یکسانی را دنبال می‌کنند. قد و وزنشان به یک میزان رشد می‌کند و با یکدیگر متناسب هستند. به این معنی که یک بچه معمولاً بر روی درصد معینی از منحنی رشد قرار می‌گیرد. بنابراین اگر پسری ۴ ساله بر روی خط ۱۰ درصد قرار دارد همیشه بر روی همین خط بوده و با همین الگو به رشد خود ادامه می‌دهد که نشانه‌ی خوبی است.

چه چیزی نشانه‌ی مشکل است؟


الگوی نمودار رشد متفاوت ممکن است نشانه‌ی بیماری باشد مانند:

هنگامی‌که صدک قد و وزن بچه از الگوی خاصی که قبلاً دنبال می‌کرده تغییر کند. برای مثال، قد و وزن بچه‌ای تا ۵ سالگی بر روی الگوی ۶۰ درصد قرار داشته و سپس در ۶ سالگی رشد قد به ۳۰ درصد کاهش پیدا کرده است. این ممکن است نشانه‌ی مشکلی در رشد باشد زیرا دیگر بچه از الگوی رشدش پیروی نمی‌کند. بسیاری از بچه‌ها در دوره‌های مختلف میزان درصد رشدشان تغییر می‌کند، نرخ رشد زمانی عادی است که از بچه‌ای تا بچه‌ی دیگر متفاوت باشد. این تغییرات در دوران طفولیت و بلوغ رایج است.

هنگامی‌که قد و وزن بچه‌ها با میزان مشابه هم رشد نمی‌کند. مثلاً میزان رشد قد پسری بر روی ۴۰ درصد و وزنش بر روی ۸۵ درصد قرار گرفته باشد (بنابراین او بلندتر از ۴۰ درصد بچه‌های هم سن خود و سنگین‌تر از ۸۵ درصد بچه‌های هم‌سنش می‌باشد). از سویی دیگر، اگر قد و وزنش بر روی ۸۵ درصد قرار داشته باشد و همین الگو را در طی زمان دنبال کند به این معنی است که او فردی عادی با میزان رشد بالاتر از نرخ متوسط است. اگر سؤالی درباره‌ی رشد فرزندتان یا نمودار رشد دارید با پزشکتان صحبت کنید.



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

کم کاری تیروئید در نوزادان و کودکان: علائم، عوارض و درمان

Salamatezanan-02ض

اگرچه کم کاری تیروئید در نوزادان و کودکان یک بیماری نسبتاً نادر به شمار می‌رود (تقریباً از هر ۴۰۰۰ نوزاد یک نفر به این عارضه مبتلا می‌باشد)، اما اگر نسبت به درمان آن اقدام نشود، می‌تواند به تهدیدی جدی برای سلامت و رشد فیزیکی و ذهنی کودک تبدیل شود. کم کاری تیروئید می‌تواند هم در نوزادان و هم در کودکان با سن بالاتر ایجاد شود و ممکن است علت‌های مختلفی هم داشته باشد، اما درمان بیماری تیروئید در همه موارد به شکل یکسانی انجام می‌شود.

انواع کم کاری تیروئید


کم کاری تیروئید مادرزادی

کم کاری تیروئید مادرزادی یا CH به نوعی از کم کاری تیروئید اطلاق می‌شود که از زمان تولد وجود داشته باشد. این نوع از کم کاری تیروئید، با اختلاف زیاد در صدر شایع‌ترین انواع کم کاری تیروئید قرار می‌گیرد، به طوری که در حدود ۹۰ درصد از موارد ابتلا به کم کاری تیروئید در نوزادان، از نوع مادرزادی است. کم کاری تیروئید مادرزادی هنگامی ایجاد می‌شود که قسمتی از سیستم تیروئید جنین به درستی تشکیل نشود. گاهی اوقات این نقص به خاطر آن است که غده تیروئید دقیقاً در محل درست خود تشکیل نمی‌شود. در برخی موارد هم جای غده تیروئید درست است، اما این غده به طور کامل رشد نمی‌کند. در موارد نادری هم ممکن است غده تیروئید نتواند هورمون تیروئید را به شکل صحیح ترشح کند. در همه این موارد، نوزاد به عارضه‌ای به نام “اختلال در بیوسنتز هورمون تیروئید” مبتلا می‌شود. ژن‌هایی که عامل ایجاد این بیماری هستند هم از طرف پدر و هم از طرف مادر نوزاد به ارث می‌رسند. والدینی که یک کودک مبتلا به کم کاری مادرزادی تیروئید دارند، احتمال آنکه یک نوزاد دیگر مبتلا به این عارضه به دنیا بیاورند، ۱ در ۴ برای هر زایمان است.

کم کاری تیروئید مادرزادی گذرا (موقت)

تقریباً در ۱۰ درصد از نوزادانی که دچار کم کاری تیروئید مادرزادی هستند، این عارضه به صورت گذرا یا موقتی است. دلیل بروز این نوع از کم کاری تیروئید معمولاً آن است که مادر نوزاد در دوران بارداری برای کم کاری تیروئید تحت درمان قرار گرفته است یا سابقه ابتلاء به بیماری‌ تیروئید را دارد و یا اخیراً مواد حاوی ید مصرف کرده است. کم کاری تیروئید مادرزادی گذرا در هر فرد می‌تواند از چند روز تا چند ماه طول بکشد، اما نهایتاً به خودی خود برطرف می‌شود و به هیچ درمانی نیاز نخواهد داشت. اگر غده تیروئید در کودک شما در جایگاه درست خود تشکیل شده است و هیچ گونه ناهنجاری در شکل آن دیده نمی‌شود، پس به احتمال زیاد کم کاری تیروئید در این کودک از نوع گذرا می‌باشد.

کم کاری تیروئید اکتسابی

کم کاری تیروئید اکتسابی که در کودکان و نوجوانان با سن بالا اتفاق می‌افتد، معمولاً به دلیل بیماری‌های مربوط به سیستم خود ایمنی تیروئید از قبیل بیماری هاشیموتو ایجاد می‌شود. این بیماری در کودکانی که به سن بلوغ می‌رسند یا در سال‌های نوجوانی خود قرار دارند، بیشتر شایع است، اما در کودکان کم سن و سال‌تر نیز ممکن است بروز کند. همچنین این نوع از کم کاری تیروئید در دختران شایع‌تر از پسران است.

تشخیص کم کاری تیروئید در نوزادان و کودکان


در اغلب کشورهای صنعتی و پیشرفته ظرف چند ساعت اول بعد از تولد یک نوزاد، آزمایشی بر روی پاشنه پای او انجام می‌گیرد (از پاشنه پای نوزاد خون گرفته می‌شود). غالباً این آزمایش تیروئید را تحت عنوان آزمایش PKU می‌نامند، زیرا علاوه بر آنکه یک آزمایش غربالگری برای کم کاری مادرزادی تیروئید به شمار می‌رود، بیماری‌های فنیل کتونوری (PKU) و گالاکتوسمی را نیز پوشش می‌دهد. بهتر است برای اطمینان بیشتر در زمان انجام این آزمایش از پرسنل بیمارستان بپرسید که آیا این آزمایش علاوه بر PKU، کم کاری تیروئید را نیز تحت پوشش قرار می‌دهد یا خیر. در واقع این آزمایش خون زود هنگام، به عنوان مطمئن‌ترین راه برای تشخیص مادرزادی تیروئید در نوزادان شناخته می‌شود.

بیماری کم کاری مادرزادی تیروئید در اغلب نوزادانی که به آن مبتلا هستند، هیچ گونه علائم مشخصی ایجاد نمی‌کند و ممکن است وجود این بیماری در نوزاد حتی تا چند ماه بعد از تولد هم تشخیص داده نشود. بنابراین بسیار ضروری است که ظرف ۳ روز بعد از تولد نوزاد خود، حتماً نسبت به انجام آزمایش کم کاری تیروئید مادرزادی اقدام کنید. اگر غربالگری اولیه نشان داد که مقدار هورمون T4 و یا هورمون TSH در نوزاد بالاتر از حد طبیعی است، احتمالاً آزمایش‌های دیگری هم بر روی نوزاد شما انجام می‌گیرد تا بیماری کم کاری تیروئید در نوزاد تأیید شود. معمولاً برای حصول اطمینان از صحت آزمایش اول، یک آزمایش خون دیگر نیز بر روی نوزاد انجام می‌شود. به علاوه یک آزمایش تصویربرداری با اشعه ایکس از پاهای کودک به عمل می‌آید تا وضعیت انتهای استخوان‌های پا در ناحیه زانو ارزیابی شود. در نوزادانی که مبتلا به کم کاری تیروئید باشند، معمولاً استخوان‌ها به طور کامل رشد نکرده‌اند. غالباً بعد از تشخیص کم کاری تیروئید، یک اسکن از غده تیروئید نوزاد گرفته می‌شود تا وجود ناهنجاری در شکل غده یا موقعیت نادرست آن و یا حتی عدم وجود غده مورد بررسی قرار گیرد. همه این آزمایش‌ها را می‌توان در زمانی که نوزاد هنوز در بیمارستان است، بر روی او انجام داد.

با وجود همه آزمایش‌هایی که در بالا شرح داده شد، باز هم لازم است که شما در مورد علائم کم کاری مادرزادی تیروئید اطلاعات لازم را داشته باشید. زیرا در موارد بسیار نادر ممکن است یک آزمایش بیمارستانی قادر به تشخیص کم کاری تیروئید مادرزادی نباشد و یا این آزمایش دقت لازم را نداشته باشد و یا حتی انجام این آزمایش به کلی فراموش شود. بنابراین اگر این احتمالات در مورد کودک شما صدق کند، آشنایی شما با علائم کم کاری تیروئید می‌تواند مزیت بسیار بزرگی برای سلامتی کودک شما باشد.

علائم کم کاری تیروئید در نوزادان و کودکان


  • پف کردن صورت و متورم شدن زبان
  • گریه با صدای خرخر و گرفته
  • سردی نقاط انتهایی اندام‌ها و لکه‌دار شدن پوست
  • بنیه ضعیف عضلات (سستی و ناتوانی عضله)
  • ضعف در شیرخواری
  • موهای ضخیم و زبر که بر روی پیشانی می‌افتد.
  • بزرگ شدن ملاج (نقاط نرم جمجمه)
  • زردی به مدت طولانی
  • فتق ناف
  • لتارژی (کمبود انرژی، خواب آلودگی در اغلب اوقات، گیجی و بی حالی زیاد حتی در زمان بیداری)
  • یبوست و خشکی شکم به طوری که در هنگام لمس کردن، سفت و پُر به نظر برسد.
  • رشد ضعیف یا توقف رشد

تشخیص کم کاری تیروئید اکتسابی که در کودکان با سن بالاتر دیده می‌شود، می‌تواند بسیار پیچیده‌تر و گمراه کننده باشد. زیرا معمولاً علائم کم کاری تیروئید به طور قابل توجه دیده نمی‌شود و علائمی از قبیل خستگی، بی حالی، کندی افزایش وزن و سایر مشکلاتی که از نظر سلامتی کودک به وجود می‌آید، غالباً به عوامل دیگری غیر از کم کاری تیروئید نسبت داده می‌شود. معمولاً کودکانی که این علائم را داشته باشند، به وفور تحت عنوان کودکان مبتلا به اختلال کم توجهی – بیش فعالی (ADHD) تشخیص داده می‌شوند. با این جود به نظر می‌رسد که کلیدی‌ترین علائم این بیماری، رشد کم یا فقدان رشد در کودک باشد. همچنین ممکن است کودکان، بسیاری از علائمی که در بزرگسالان شایع است را نشان دهند.

درمان کم کاری تیروئید در نوزادان و کودکان


صرف نظر از اینکه یک کودک به چه نوعی از کم کاری تیروئید مبتلا باشد، روش درمانی برای همه انواع این بیماری یکسان می‌باشد. درمان این بیماری شامل تجویز داروهای جایگزین هورمون تیروئید است که به شکل قرص عرضه شده و به صورت روزانه مصرف می‌شود. میانگین دوز این دارو در زمان شروع مصرف برای یک نوزاد بین ۲۵ تا ۵۰ میکروگرم در هر روز می‌باشد. هدف از مصرف این دارو آن است که میزان هورمون تیروئید نوزاد در ۴ هفته اول زندگی در حد طبیعی باشد. در ماه‌های بعد باید نوزاد به طور مرتب، معمولاً هر هفته، توسط پزشک معالج ویزیت شود و آزمایش‌های خون مکرر از نوزاد به عمل آید تا دوز مناسب دارو در هر مقطع تعیین شود. وقتی که میزان هورمون تیروئید نوزاد به طور صحیح تنظیم گردید، از آن پس باید تا سن ۳ سالگی هر ۲ تا ۳ ماه یک بار توسط پزشک ویزیت و آزمایش شود.

عواقب عدم درمان کم کاری تیروئید در کودکان


در گذشته کم کاری مادرزادی تیروئید یکی از علت‌های اصلی عقب ماندگی ذهنی در کودکان به شمار می‌رفت. کمبود هورمون تیروئید در کودک باعث جلوگیری از رشد درست و کامل مغز می‌شود و می‌تواند رشد فیزیکی کودک را نیز مختل سازد. تا قبل از آنکه آزمایش خون پاشنه پا در نوزادان رایج شود، از هر ۴۰۰۰ نوزاد، یک نفر محکوم به تحمل عواقب کم کاری تیروئید می‌شد. خوشبختانه امروزه موارد کم کاری تیروئید در نوزادان که به صورت درمان نشده باقی می‌ماند، در کشورهای در حال توسعه بسیار نادر است. شما در مورد کودک خود حتماً از طریق پرسنل بیمارستان مطمئن شوید که آزمایش غربالگری کم کاری تیروئید به طور صحیح و دقیق انجام گیرد. علاوه بر آن اگر شما سابقه ابتلا به بیماری‌های غده تیروئید در بین افراد خانواده و فامیل را دارید، اکیداً به شما توصیه می‌شود که علائم و نشانه‌های کم کاری تیروئید در کودکان با سن بالا را فرا بگیرید و کودکان خود را در فواصل زمانی منظم مورد آزمایش غربالگری برای این بیماری قرار دهید.



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

افزایش یا بلند شدن قد بعد از بلوغ در دختران و پسران

عامل‌های متعددی مانند محیط، شیوه زندگی و وراثت بر رشد و قد انسان اثر می‌گذارد. اما سوال اینجا است که چه زمانی رشد قدی پسران و دختران متوقف می‌شود؟ آیا این توقف در دوران بلوغ رخ می‌دهد یا این که در دوران بزرگسالی نیز رشد ادامه دارد؟ آیا افزایش قد بعد از بلوغ امکان پذیر است ؟ برای یافتن پاسخ این پرسش‌ها و آگاهی از واقعیت‌هایی جالب توجه در مورد رشد انسان شما را به مطالعه متن پیش رو دعوت می‌کنیم.

سن توقف رشد قدی

پسران

بخش اعظم رشد و همچنین دریافت وزن، در بازه سنی ۱۲ تا ۱۶ سالگی اتفاق می‌افتد و قد در شرایط طبیعی حدود ۱۲ اینچ بلندتر می‌شود. رشد در طول این مدت اکثراً به دست و پا مربوط می‌شود و پاها و دست‌ها سریع‌ترین میزان رشد را دارند. مو در این دوران در سراسر بدن رشد می‌کند و تارهای صوتی نیز تغییر می‌کند. اتفاق دیگر این دوران بیش از اندازه چرب شدن پوست و بالا رفتن احتمال جوش زدن است. در هر حال بدن تا سن ۱۸ سالگی کاملاً رشد می‌کند، پهنای شانه‌ها به بیشترین حد خود می‌رسد و بدن عضلانی‌تر می‌شود.

Medical-Observer

دختران

رشد دختران در اکثر موارد در پایان دوران بلوغ یا رشد جنسی متوقف می‌شود. چون هورمون‌ها و مواد مغذی مورد نیاز برای رشد در این دوران به بالاترین سطح ممکن خود می‌رسد.

بزرگترین جهش رشدی دختران عموماً پیش از شروع قاعدگی رخ می‌دهد. دختران معمولاً پس از نخستین تجربه عادت ماهانه، عموماً در سن دوازده و نیم سالگی، قدشان هر سال دو اینچ بلندتر می‌شود و غالباً در سن ۱۵ یا ۱۶ سالگی به بیشترین حد خود می‌رسد. البته این اعداد و ارقام متغیر است و به عامل‌های بی‌شماری مانند زمان شروع بلوغ بستگی دارد.

111

عامل‌های تأثیرگذار بر تعیین قد

محیط و وراثت دو عامل تأثیرگذار بر بلندی قد به شمار می‌آید. در واقع برآیند تأثیر وراثت یا ژنتیک، عادت‌های غذایی و هورمون‌ها از یک سو و استرس از سوی دیگر به عنوان یگانه عامل کاهش دهنده قد، بلندی نهایی قامت فرد را تعیین می‌کند.

بلندی قد = (وراثت + هورمون‌ها + مواد مغذی) – استرس

روش رسیدن به بلندترین قد ممکن در دوران بلوغ

با بهره‌گیری از روش‌های معین می‌توان قد را در دوران بلوغ تا حد بیشینه خود افزایش داد. توصیه می‌کنیم برای به حداکثر رساندن قد پیشنهادهای زیر را در دوران بلوغ مد نظر قرار دهید:

داشتن رژیمی متعادل

رعایت یک رژیم غذایی متعادل و گنجاندن مخلوطی از ویتامین‌ها، پروتئین، کربوهیدارت‌ها، کلسیم، روی و دیگر مواد معدنی اثری چشمگیر بر بیشینه ساختن رشد دارد. صرف سه وعده غذا در روز یا در صورت امکان شش وعده غذایی سبک‌تر در طول روز را فراموش نکنید و سعی کنید برنامه‌ریزی منظمی برای وعده‌های غذایی داشته باشید و تا حد امکان هر روز در زمان یکسانی غذا میل کنید.

ورزش منظم

هیچ دلیل متقنی وجود ندارد که ثابت کند ورزش و حرکت‌های کششی قد را پس از توقف طبیعی رشد و بسته شدن صفحه‌های رشد افزایش می‌دهد. بااین‌حال اگر هنوز در دوران بلوغ هستید، انجام دادن منظم ورزش‌هایی مانند شنا، یوگا و حرکت‌های کششی مناسب به فرایند رشد کمک خواهد کرد.

خواب کافی

میزان رشد بافت‌های بدن هنگام خواب افزایش چشمگیری می‌یابد. به همین دلیل توصیه می‌شود نوجوانان در حال رشد هر شب ۱۱ ساعت بخوابند تا رشد بیشینه داشته باشند. خواب خوب شبانه، بین ۸٫۵ تا ۱۱ ساعت، تولید هورمون‌های رشدی را افزایش می‌دهد که پربازده‌ترین زمان رشدشان هنگام خواب است.

دوری از عامل‌های بازدارنده رشد

سیگار، نوشیدنی‌های الکلی و استروئیدها تأثیر نامناسبی بر رشد دارد. دوری از این ماده‌ها کمک می‌کند تا رسیدن به قد بیشینه ممکن گردد. به علاوه کافئین خوابیدن را دشوار می‌سازد و فرد نمی‌تواند خواب کافی و مناسب داشته باشد. همان‌طور که پیش‌تر در نخستین مورد اشاره شد، رژیم غذایی برای رشد در سن بلوغ بسیار مهم است، بنابراین باید از سوءتغذیه یا تغذیه ناسالم پرهیز کرد.

تمرین داشتن حالت اندامی مناسب

شیوه ایستادن بر روی ستون فقرات تأثیر می‌گذارد و به نوبه خود بلندی قد از این امر تأثیر می‌پذیرد. حفظ حالت اندامی مناسب به ارتقاء رشد کمک می‌کند؛ بنابراین شانه‌ها را عقب بدهید و چانه را بالا بگیرید، قوز نکنید و هنگام نشستن یا راه رفتن خمیده و دولا نباشید. حتی اگر رشدتان به پایان رسیده باشد، نیز حفظ حالت اندامی مناسب باعث می‌شود قد بلندتر به نظر برسید.

کشش‌های صبحگاهی

کشش‌های صبحگاهی به بلند قامت‌تر شدن کمک می‌کند، چرا که جاذبه زمین در طول روز بر بدن اثر می‌گذارد و به مرور باعث خمیده شدن بدن می‌شود. با انجام کشش‌های صبحگاهی می‌توان اطمینان حاصل کرد که در ابتدای روز بدن در بلندترین قد خود قرار داد. بدن پس از خواب در بلندترین قد خود قرار دارد و به کمک تمرین‌های کششی می‌توان شروع خوبی را در حالتی مناسب رقم زد.

دریافت مواد مغذی

مواد مغذی نقش مهمی را در میزان قد فرد و همچنین تعیین زمان توقف رشد مردان ایفاء می‌کند. همگی باید سعی کنیم تا ویتامین‌ها، کلسیم و روی را در بیشترین حد ممکن در رژیم غذایی خود بگنجانیم. روی و کلسیم استخوان‌ها را قوی‌تر می‌کند و رشد را تحریک می‌کند. ویتامین‌ها نیز بهترین نتیجه را از هورمون‌های رشد استخراج می‌کنند، بنابراین مصرف میوه و سبزیجات را نباید فراموش کرد تا بدن ویتامین‌هایی بهبود دهنده‌ی استفاده از هورمون‌های رشد را دریافت کند.

ماساژ

رشد مردان بلافاصله پس از به پایان رسیدن دوران بلوغ متوقف می‌شود، اما ماساژ مناسب فرایند رشد را اندکی تحریک می‌کند و قد افزایش می‌یابد. ماساژور باتجربه علاوه بر این که به شما کمک می‌کند قدبلندتر شوید، با دستان معجزه‌گر خود شادابی را نیز به ارمغان می‌آورد.

بررسی امکان‌پذیر بودن رشد پس از دوران بلوغ

اگر دوران بلوغ را پشت سر گذاشته باشید، شاید بخواهید بدانید که آیا فرایند رشد نیز متوقف شده است یا خیر. اگرچه در اکثر موارد رشد فرد بالغ متداول نیست، اما غیرممکن نیز نیست و گاهی رخ می‌دهد. عامل‌های مؤثر بر رشد پس از بلوغ عبارت‌اند از:

قدرت صفحه رشد
غده‌های رشد
بررسی امکان‌پذیر بودن افزایش قد بزرگسالان به کمک درمان با هورمون رشد HGH

به اختصار می‌توان گفت که با درمان با هورمون رشد نمی‌توان افراد بالغ را قد بلندتر کرد. بااین حال چنین پرسشی ذهن بسیاری از مراجعین بالغ را به خود مشغول می‌کند، چرا که پزشکان بسیاری از درمان با هورمون HGH برای افزایش قد کودکان مبتلا به نقص رشدی بهره می‌گیرند. بنابراین این سوال در ذهن بزرگسالان ایجاد می‌شود که اگر این درمان برای کودکان کارآمد است، چرا برای آنان سودمند نیست. پاسخ به این پرسش در استخوان‌های ما ریشه دارد.

رشد استخوان‌ها در سنین بزرگسالی در اثر سیگنال هورمون رشد و فراورده‌ هورمونی ثانویه‌ای به نام IGF-1 رخ می‌دهد. هر گاه هورمون رشد به ناحیه‌ای در سر استخوان‌های بلند، موسوم به صفحه‌های رشد، یا صفحه‌های اپی‌فیز برسد، بدن تحریک می‌شود تا لایه‌های استخوانی جدیدی را تولید کند. پس از روی هم قرار گرفتن لایه‌های متعدد، استخوان‌ها و در نتیجه قد بلندتر می‌شود. آنچه توضیح داده شد سازوکار دقیقی است که رشد کودکان را ممکن می‌سازد. با توجه به این نکته، اگر هورمون رشد بیشتر در اختیار کودکی با کمبود این ماده قرار گیرد، قد وی به حد طبیعی نزدیکتر خواهد شد. حال این پرسش مطرح می‌شود که چرا این روش برای بزرگسالان کاربرد ندارد؟

بزرگسالانی که خواستار قد بلندتر شدن خود هستند، نمی‌توانند از هورمون رشد برای تحریک افزایش طول استخوان‌ها کمک بگیرند؛ چون صفحه‌های رشد پس از بلوغ به استخوان‌های مرتبط جوش می‌خورد. هورمون رشد پس از این یکپارچگی نمی‌تواند نقشی در اضافه شدن استخوان جدید داشته باشد. در این مقطع زمانی و پس از بسته شدن صفحه‌های رشد، درمان با هورمون رشد قد را افزایش نخواهد داد. این درمان معمولاً حدود سن ۱۸ سالگی یعنی هنگامی بی‌تأثیر می‌شود که تبدیل به استخوان شدن صفحه رشد در حال وقوع باشد یا به اتمام رسیده باشد.

بااین حال برای افراد بالغ جوان، در بازه سنی تقریبی ۱۸ تا ۲۴ سالگی، اندک احتمالی وجود دارد که هنوز صفحه‌های رشد باز باشد. زایمان زودرس یا پیری رشد استخوان‌ها را آهسته می‌سازد. این رشد آهسته‌تر از رشد طبیعی باعث می‌شود یکی شدن صفحه‌های رشد با استخوان زمان بیشتری ببرد و امکان افزایش دادن قد وجود داشته باشد. به کمک آزمایشی ساده به نام آزمایش سن استخوان می‌توان باز بودن صفحه‌های رشد را بررسی کرد. این آزمایش در حقیقت پرتونگاری ساده‌ای از مچ دست‌ها است که در تصاویر آن تبدیل به استخوان شدن یا نشدن صفحه‌های رشد دیده می‌شود. اما در مجموع اکثر بزرگسالان بالغ نمی‌توانند از درمان با هورمون رشد برای افزایش قد بهره بگیرند.



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد