1

post_image

مهمترین هورمون جنسی مردانه “تستوسترون” نام دارد که از لحاظ شیمیایی مانند بقیه هورمونهای جنسی مردانه و زنانه نوعی استروئید است و از بیضه ها ترشح می شود و به خون می ریزد . هورمون تستسترون پس از گردش در خون به اندامهای هدف خود می رسد و آثار خود را اعمال میکند یعنی ژنهای خاصی را فعال می کند و خصوصیات مربوط به محصولات آن ژنها ظاهر می شود . مثلا تولید سلولهای جنسی و ایجاد میل جنسی و رشد حنجره و بم شدن صدا افزایش حجم عضلات و استخوانها و ……. در مردان که به علائمی مانند رویش سبیل و ریش و زیر بغل و ناحیه شرمگاهی در صورت صفات ثانویه جنسی در مردان گویند. حال اگر بنابر دلایلی هورمون تستوسترون به میزان کافی ترشح نشود ، سن بلوغ و علائم آن به تاخیر می افتد و پسر علائم مردانه را نشان نخواهد داد و به اصطلاح خواجه مانند خواهد شد . در صورت کمبود هورمون تستوسترون و بلوغ دیررس و عدم تولید سلولهای جنسی در بیضه فرد عقیم خواهد بود و صفات ثانویه جنسی که باعث ایجاد تفاوت ظاهری بین مرد و زن می شوند را نشان نخواهد داد .

علاوه بر این غده های فوق کلیه ما نیز هم هورمون مردانه و هم هورمون زنانه ترشح می کند که اگر غلظت هورمون زنانه در مردان بالا رود خصوصیاتی زنانه خواهند داشت و بالعکس .

علل کمبود هورمون تستوسترون و بلوغ دیررس

دلایل چندی برای بلوغ جنسی دیررس وجود دارد. غالباً این پدیده به زمینه خانوادگی بر می‌گردد. یعنی کسی که بلوغ جنسی دیررس دارد احتمالاً پدر و مادر، عموها، عمه‌ها، دایی‌ها، خاله‌ها، برادران یا خواهرانش هم بلوغ دیررس داشته‌اند. به این پدیده درنگ سرشتی گفته می‌شود و معمولاً‌ به درمان خاصی نیاز ندارد. این گونه نوجوانان نهایتاً به طور طبیعی رشد خواهند یافت، فقط کمی دیرتر از همسالان خود.

مشکلات پزشکی نیز می‌تواند باعث بلوغ دیررس گردد. افرادی که به بیماری‌های مزمنی چون دیابت، اختلال غدد برون ریز (فیبروزکیستیک)، بیماری کلیه و یا حتی آسم مبتلا باشند ممکن است دوران بلوغ را از سنین بالاتری شروع کنند زیرا بیماری آن‌ها، رشد بدنشان را مشکل‌تر می‌سازد. درمان مناسب و کنترل بهتر این بیماری‌ها می‌تواند به جلوگیری از بلوغ دیررس کمک کند.

افرادی که دچار سوء تغذیه باشند نیز ممکن است دیرتر از کسانی که رژیم غذایی سالم و متعادلی دارند رشد یابند. برای مثال، نوجوانانی که دچار اختلال تغذیه بی‌اشتهایی عصبی هستند غالباً آنقدر وزن از دست می‌دهند که بدنشان نمی‌تواند به نحو مناسب رشد کند.

بلوغ جنسی دیررس به دلیل مشکلاتی در غده هیپوفیز یا غده تیروئید نیز می‌تواند باشد. این غده ها هورمون‌های مهم برای رشد بدن را تولید می‌کنند.

برخی افرادی که در زمان طبیعی، وارد دوران بلوغ نمی‌شوند، دچار مشکلات کروموزومی هستند. مشکلات کروموزمی می‌تواند با فرایند رشد طبیعی تداخل کند. سندروم (نشانگان) ترنر، نمونه‌ای از اختلال کروموزومی است. این بیماری هنگامی بروز می‌کند که یکی از دو کروموزم X زنان، غیرطبیعی باشد یا وجود نداشته باشد. این امر به مشکلاتی در چگونگی رشد دختر و رشد تخمدان‌های او و تولید هورمون‌های جنسی می‌انجامد.

مردانی که دچار سندروم (نشانگان) کلاین‌فلتر هستند با یک کروموزم X اضافی به دنیا آمده‌اند (XXY به جای XY ). این بیماری نیز می‌تواند باعث کند کردن رشد جنسی گردد.

درمان بلوغ دیررس

اگر مشکلات ژنتیکی خاصی در کمبود هورمون تستوسترون و بلوغ دیررس فرد وجود نداشته باشد کنترل موارد زیر در طبیعی شدن روند بلوغ و علائم آن موثر است .

  • کنترل کمبودهای تغذیه ای که از مصرف ناکافی موادغذایی (کمتر از نیاز غذایی روزانه) که در دراز مدت ناشی می شود و کمبودهای خاص مانند کم خونی فقر آهن و کمبود ویتامین آ و ید.
  • پرخوری (سوء تغذیه ناشی از پرخوری) مصرف نامتعادل و مقدار بیش از حد مواد غذایی مانند نشاسته، شکر و چربی در دراز مدت ناشی می شود و از تظاهرات شایع آن چاقی می باشد.
  • پوسیدگی دندان، مشکل بهداشتی در ارتباط با مصرف بیش از حد مواد شیرین مانند آب نبات، شکلات، بستنی ، کیک و نوشابه های شیرین به همراه غذا یا میان وعده های غذایی می باشد. بنابراین باید نیازهای تغذیه ای افزایش یافته در نوجوان، شناسایی و عادات غذایی ذکر شده رعایت شود.
  • درمان کمبود هورمون تستوسترون و بلوغ دیررس با داشتن رژیم غذایی کامل و غنی (شامل حبوبات، غلات، شیر، گوشت و سبزیجات)
  • کنترل پرخوری برای درمان کمبود هورمون تستوسترون و بلوغ دیررس
  • کاهش دریافت شیرینی جات و میان وعده های غذایی برای درمان کمبود هورمون تستوسترون و بلوغ دیررس
  • درمان کمبود هورمون تستوسترون و بلوغ دیررس با انجام ورزش منظم
  • درمان بلوغ دیررس و کمبود هورمون تستوسترون با کنترل بیماریهای انگلی
  • درمان کمبود هورمون تستوسترون و بلوغ دیررس با کنترل کمبود مواد موجود در محیط مانند فلوراید و ید

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” مشکلات بلوغ دیررس و زودرس ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه کمبود هورمون تستوسترون و بلوغ دیررس مطالعه فرمایید.

منبع: طب سنتی. زیست شناسی و پزشکی



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly
Tagged with:  
Share →