بلوغ زودرس مرکزی

post_image

بلوغ زودرس به شروع صفات ثانویه جنسی قبل از سن ۸ سالگی در دخترها و ۹ سالگی در پسرها گفته می شود. تنوع در سن شروع بلوغ در بچه های طبیعی خصوصاً با نژادهای متفاوت تعریف بلوغ زودرس را دشوار می کند. البته این تعریف مورد استفاده اکثر پزشکان است. بسته به منبع اولیه تولید هورمون، بلوغ زودرس را به دسته های بلوغ زودرس مرکزی( وابسته به گنادوتروپین یا حقیقی) و بلوغ زودرس محیطی( مستقل از گنادوتروپین یا بلوغ زودرس کاذب) تقسیم می کنند.

بلوغ زودرس مرکزی همیشه ایزوسکسچوال بوده و در اثر فعالیت محور هیپوتالاموس – هیپوفیز – گنادهاست و بارهایی هورمون های جنسی و بلوغ پیشرونده جنسی همراه است. در بلوغ زودرس محیطی بدون فعال شدن محور هیپوتالاموس – هیپوفیز – گناد، تعدادی از صفات ثانویه جنسی ایجاد می شود. در این گروه خصوصیات جنسی می تواند ایزوسکسچوال یا هتروسکسچوال باشد. بلوغ زودرس محیطی می تواند بعداً باعث القاء محور هیپوتالاموس – هیپوفیز – گناد شده و شروع بلوغ زودرس مرکزی را تحریک کند. این نوع مرکب بلوغ زودرس، به طور شایع در هیپرپلازی ارثی آدرنال، سندرم مک کون، آلبرایت و بلوغ زودرس فامیلیال محدود به مردان دیده می شود که در آن زمان سن استخوانی به مرحله بلوغ می رسد.

علائم و نشانه ها

بلوغ زودرس مرکزی با شروع تکامل سینه ها قبل از سن ۸ سالگی در دخترها و شروع تکامل بیضه (حجم۴mL) قبل از سن ۹ سالگی در پسرها، در اثر فعال شدن زودرس محور هیپوتالاموس – هیپوفیز – گناد رخ می دهد. این حالت در دخترها ۱۰- ۵ برابر شایع تر از پسرهاست و معمولاً تک گیرند. امروزه شیوع بالای بلوغ زودرس مرکزی اییوپاتیک در دخترهای کشورهای درحال توسعه گزارش می شود. البته امکان مشخص نبودن سن تولد آنها را نیز بایستی مدنظر قرار داد. با وجودی که در حدود ۹۰% دخترها علت بلوغ زودرس مشخص نیست ولی مشکلات ساختاری اعصاب مرکزی(CNS ) در ۷۵% پسرها با بلوغ زودرس دیده می شود. علاوه بر اهمیت علت بلوغ زودرس که نیاز به دقت کافی دارد، هر بلوغ زودرس مرکزی می تواند روی رشد خطی اثر کرده و قد کودک را کوتاه کند.

در اینها بلوغ جنسی در هر سنی میتواند رخ دهد و توالی یک بلوغ طبیعی را پشت سر می گذارند در دخترها سیکلهای قاعدگی اول نامنظم تر از بلوغ طبیعی است. سیکل های اول معمولاً بدون تخمک گذاری بوده ولی حاملگی در سن ۵/۵ هم گزارش شده است. در پسرها بیوپسی بیضه نشانه ی تحریک تمام اجزای بیضه بوده و اسپرماتوژنز حتی در ۵-۶ سالگی هم دیده می شود. در دخترها و پسرها، قد، وزن و بلوغ استخوانی باعث بسته شدن زودرس اپی فیزها شده و نهایتاً قد نهایی کمتر از نرمال می شود. بدون درمان بلوغ زودرس مرکزی حدود ۳۰% دخترها و حتی درصد بیشتری از پسرها قد کمتر از صدک پنجم در بزرگسالی پیدا می کنند.

تکامل ذهنی معمولاً با سن تقویمی هماهنگ است و رفتار احساسی و تغییرات در خلق وخو، در بلوغ زودرس مرکزی شایعند ولی مشکلات جدی روانی در آنها نادر است. با وجودی که علائم بالینی متغیر است، ۳ الگوی بلوغ زودرس مرکزی مشخص شده است. اغلب دخترها(معمولاً آنها که کمتر از ۶ سالند) و اغلب پسرها دچار بلوغ بلوغ زودرس مرکزی می شوند که به صورت بلوغ سریع فیزیکی و استخوانی است و قد نهایی کوتاه دارند. برخی دخترها( با شروع بلوغ بعد ۶ سالگی) یک فرم با پیشرفت آهسته تر دارند که در آنها پیشرفت بلوغ استخوانی و رشد خطی موازی بوده و سرانجام می توانند به قد نهایی طبیعی برسند. درصد کمتری از دخترها دچار بهبودی خودبخودی بلوغ زودرس مرکزی و پسرفت در بلوغ زودرس می شوند. این تغییرات در روند بلوغ زودرس مرکزی نیاز به پیگیری دقیق و طولانی علائم بلوغ قبل از شروع هر درمانی دارد.

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطالب زیر را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه بلوغ زودرس مطالعه فرمایید.

درمان بلوغ زودرس

نشانه های بلوغ زودرس

علل بلوغ زودرس محیطی

منبع: کتاب بیماری های غدد و متابولیسم (نلسون)



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly, PDF & Email
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *