گره یا ندول تیروئید

 حدود هشت درصد از جمعیت ایران و جهان مشکلات تیروئیدی دارند در مرکز فوق تخصصی ما درمان بیماری های تیروئید اعم از پرکاری ، کم کاری و گره یا ندول تیروئید با 0000 فوق تخصص انجام می شود.در ضمن در این مرکز انجام نمونه گیری از گره یا ندول تیروئید با دستگاه در کوتاه ترین زمان صورت می گیرد. با این توضیح که نمونه گیری از تمام گره های تیروئیدی برای شناسایی گره های بدخیم تقریبا در تمامی موارد لازم است.

مقدمه و تعریف:

درمجموع اختلالات تیرویید شامل کم کاری،پرکاری،گواتر یابزرگ شدن تیرویید ودست آخر گره یاهمان ندول تیرویید می باشند و کلا 7تا8درصد جمعیت با مشکلات تیرویید در گیر هستند. باید توجه داشت که هر کدام از اختلالات تیرویید می تواندبا گواتر(بزرگ شدن تیرویید)همراه باشند ولی در 90درصد موارد گواتر همراه با عمل کردن نرمال تیرویید می باشد.

دراین میان گره هاي تیروئید به صورت توده هاي قابل لمس و متمرکز غده تیروئید است. گره هاي خوشخیم و غیر سرطانی خیلی شایعتر از گره هاي بدخیم هستند، ولی به علت وجود احتمال بدخیم بودن درتمام گرههاي تیروئید نیاز به بررسی دقیق وجود دارد.

شیوع: درسونوگرافی ازتیرویید در50تا60درصد جامعه گره یافت می شودولی گره هایی که نیاز به توجه پزشکی دارندشیوع آن در بالغین 3تا5درصد ودر کودکان یک ونیم درصداست.

گرچه شیوع گره تیروئید در بالغین شایع تر از کودکان است، ولی شانس بدخیم بودن گره تیروئید در کودکان بیشتر است0 15) درصد). بعضی از محققین اعتقاد دارند که گرههاي تیروئید در کودکان غالباً بدخیم هستند و هر چه زودتر باید برداشته شود.

  • علل گره تیروئید:
  • 1-گره فولیکولر تیروئیدیت لنفوسیتی مزمن(هاشیموتو)
  • 2-ناهنجاريهاي مادرزادي مانند عدم تشکیل یک لوب
  • 3-آبسه تیروئید
  • 4-کیست ساده
  • 5-بیماریهاي غیر تیروئیدي مثل لنفوم وتراتوم
  • 6-تومورها (خوش خیم یا بدخیم)

تشخیص:

گرههاي تیروئید معمولاً بدون علامت هستند و اغلب به وسیله بیمار، والدین و یا پزشک تشخیص داده میشوند. علائمی مثل گرفتگی صدا، فشارجلوي گردنی، درد، سرفه و اختلال بلع ممکن است وجود داشته باشد. البته درد علامت نامعمول است و در صورت وجود آن باید به خونریزي تیروئید، التهاب تیروئید و بدخیمی و کانسر مدولاري شک کرد.

علائمی که احتمال بدخیمی گره را افزایش میدهند شامل موارد زیر میباشند:

1-    اشعه درمانی سر یا گردن

2-    وجود سرطان تیروئید در فامیل

3-    رشد سریع گره

4-    اختلال بلع

5-    گرفتگی صدا

6-    وجود گره لنفاوي گردن

7-    گره هایی که در معاینه فیزیکی قوام سخت داشته و چسبندگی به بافتهاي اطراف دارند

8-    سن زیر 20 سال

9-    گره هاي بزرگ تر از 3 سانتیمتر در سونوگرافی

معاینه فیزیکی: بهترین روش معاینه تیروئید لمس تیروئید از پشت و در حالی که گردن کمی به پشت خم شده میباشد و پس از معاینه از بیمارمیخواهیم عمل بلع را انجام هد و دوباره معاینه را انجام دهیم. غدد لنفاوي گردن نیز باید بررسی شوند.

ارزیابی آزمایشگاهی:

  • ارزیابی آزمایشگاهی شامل اندازه گیري موارد زیر میباشد:
  • TSH
  • T3
  • T4
  • پادتن هاي تیروئید
  • سونوگرافی
  • بافت برداري ظریف سوزنی  از تیروئید(FNA)
  • ·        اسکن:نکته ای که اکثر مردم ومتاسفانه خیلی از پزشکان در مورد آن دچار اشتباه می شوند استفاده ازمواد رادیواکتیو یا همان اسکن برای تصویر برداری از تیرویید است باید توجه داشت که اسکن فقط در موارد پرکاری تیرویید وابتلا به سرطان که قبل از انجام اسکن با آزمایش وFNAاثبات شده اند انجام میشود ودر کم کاری تیرویید هیچ جایگاهی ندارد .
  • ·        ضمناً تیروگلوبولین خیلی بالا نشان دهنده سرطان تیروئید است.(Tg)

ارزیابی گرهی که از نظر کلینیکی منفرد(تک) است  با اندازه گیري هورمونهاي تیروئید شروع میشود. اگرTSHسرکوب شده بود، اسکن تیروئیدبراي رد آدنوم سمی انجام میشود. معمولاً هورمون محرك غده تیروئید سرم طبیعی است و اداره بیمار بر اساس نتایج سلول شناسی است. حساسیت  بافت برداري ظریف سوزنی ، 83 درصد و اختصاصی بودن  آن 92 درصد میباشد.

در موارد زیر بافت برداري ظریف سوزنی در کودکان منع استفاده دارد و بایستی عمل جراحی انجام پذیرد:

  • ·         سابقه اشعه درمانی سر یا گردن، وجود سرطان تیروئید در فامیل، رشد سریع گره، اختلال بلع، گرفتگی صدا، بیماري گره لنفاوي گردن وگرههایی که در معاینه فیزیکی قوام سخت داشته و چسبندگی به بافتهاي اطراف دارند. بعضی از محققین عقیده دارند چون احتما ل سرطان وجود دارد بایستی تمام گره ها در کودکان با جراحی برداشته شوند.

درمان:  در صورتی که مقدارTSHبالا و پادتنهاي تیروئید وجود داشته باشد به احتمال زیاد التهاب تیروئید از نوع هاشیموتو  می باشد، و درمان با لووتیروکسین بر اساس سن بیمار شروع شده و بیمار پیگیري میشود و اندازه گره به وسیله سونوگرا فی به طور دقیق تعیین م ی گردد . درمان بالووتیروکسین حداقل به مدت سه ماه ادامه داده میشود و سپس بیمار مورد بررسی مجدد قرار میگیرد. در جریان درمان با لووتیروکسین اندازه گره در عرض یک سال کوچک میشود  در صورتی که با مهارTSHاندازه گره کوچک نشد، گره به احتمال زیاد بدخیم است و بایستی جراحی شود. در صورتی که رشد گره ادامه پیدا کرد و یا اندازه آن کمتر از 50 درصد کاهش یافت علامت عدم موفقیت درمان با لووتیروکسین است.

گرد آوری دکتر دهقان منشادی فوق تخصص غدد-متابولیسم ورشد کودکان

برگرفته از کتب مجع طب غدد بروک وکتاب مرجع نلسون

دکتر منشادی
دکتر منشادی

فوق تخصص غدد،‌متابولیسم و رشد کودکان

مقالات مرتبط

مشاوره رایگان افزایش طول آلت تماس و مشاوره