-1

post_image

تغییرات ناشی از هورمون های بلوغ در دختران و سن بلوغ دختران معمولا در سن بین ۹ تا ۱۳ سالگی آغاز می گردد. در حالی که شروع این تغییرات در پسران اندکی دیرتر بین ۱۰ تا ۱۴ سالگی است. بلوغ دوره گذار از کودکی به بزرگسالی است. دوره ای است که در آن تغییرات جنسی ثانویه به علت هورمون های بلوغ اتفاق می افتد و رشد عضلانی کامل می گردد. علاوه بر این تغییرات عمیقی در ظرفیت های شناختی فرد، خودپنداره وی و رابطه او با خانواده، هم سالان و جامعه به وجود می آید.

سن دقیق بلوغ به عوامل مختلفی نظیر ژنتیک، تغذیه و جنسیت فرد بستگی دارد. در حین بلوغ غده تیروئید هورمون های بلوغ را ترشح می کند که هورمون های بلوغ منجر به بروز خصوصیات جنسی ثانویه و همین طور تغییرات جسمانی در نوجوان می گردند.

غدد جنسی و هورمون های بلوغ

هورمون های بلوغ از غده ای به نام هیپوفیز که در قاعده مغز قرار دارد و نیز از غدد جنسی (بیضه ها در پسران و تخمدانها در دختران) ترشح می شوند و با تأثیرگذاری بر سایر غدد و اثر متقابل بر یکدیگر سبب رشد و تکامل بیضه و سایر اعضاء تناسلی و بروز صفات ثانویه جنسی می شوند . این اثرات متقابل در تمام طول حیات باروری افراد ادامه دارد و بتدریج کاهش می یابد.

بنابراین پیدایش بلوغ بر اثر ترشح هورمون های بلوغ و هورمون های جنسی است و هورمون های بلوغ سبب بروز تظاهرات بلوغ می شود که صفات اولیه و ثانویه جنسی نامیده می شوند . صفات اولیه جنسی مربوط به مقاربت جنسی و تولید مثل است که در ارتباط با اعضای دستگاه تناسلی است و صفات ثانویه جنسی شامل رویش موی صورت و ناحیه تناسلی و بم شدن و تغییر آهنگ صدا در پسران و رویش موی ناحیه تناسلی و تغییرات اندامها در دختران است . در سن بلوغ هورمون های بلوغ به تدریج افزایش می یابند و تغییرات بدنی را سبب می شوند . بنظر می رسد در سن ۱۶ تا ۱۷ سالگی سطح هورمون مردانه (تستوسترون) در خون خیلی زیاد می شود و سپس به آهستگی کاهش می یابد تا در افراد بزرگسال به میزان ثابتی برسد .

هورمون های بلوغ در دختران

وقتى فردى به ظاهر دختر علایم زن نمایى به علت افزایش تولید هورمون استروژن داشته باشد اما دوره ماهانه نداشته و یا تخمک گذارى نمى کند این فرد دچار بلوغ زودرس جنسى کاذب مى شود. علل مختلفى براى ایجاد این نوع بلوغ وجود دارد. شایع ترین علت آن کیستها یا تومورهاى تخمدانى مترشحه استروژن و هورمون های بلوغ در دختران مى باشد. این نوع تومورها با پولیپهاى روده اى همراه است. در اینجا هم سونوگرافى تخمدانها و سیتى اسکن مى تواند در تشخیص و شناسایى آسیب و علت بیمارى کمک زیادى کند.

در صورت استفاده از هورمون های بلوغ محرک گونادوتروپین با سرکوب تولید هورمون از تخمدانها یا بیضه ها باعث توقف یا پسرفت صفات ثانویه جنسی می گردد . بعلاوه رشد قدی نیز ادامه می یابد . باید دقت شود که درمان باید زود شروع شود . در صورت موفقیت ، درمان را تا رسیدن کودک به سن طبیعی بلوغ ادامه می دهیم و سپس قطع می کنیم تا بلوغ بطور طبیعی در سن طبیعی پیش رود . در واقع آگاهی والدین به نشانه های بلوغ زودرس و هورمون های بلوغ با مراجعه زود و به موقع ، موفقیت درمان را بدنبال دارد .

نکته مهم این است که هوش این کودکان طبیعی و حتی در مواردی بالاتر از کودکان هم سن خود است ولی بدلیل تغییرات ظاهری و نیز تأثیر هورمون های بلوغ ممکن است دچار اختلالات رفتاری ، حالتهای تهاجمی و حتی افسردگی شوند . در واقع بلوغ زودرس برای کودک و خانواده او ، مشکل مهمی است و بخصوص در دختران مبتلا احتمال سوء استفاده جنسی و در پسران ، گرایش به پسران بزرگتر و تأثیر پذیری از رفتارهای نامناسب آن وجود دارد . لذا آموزش دقیق به والدین در مورد هورمون های بلوغ الزامی است .

خواننده گرامی، پیشنهاد می شود مطلب ” علائم بلوغ ” را جهت کسب اطلاعات بیشتر در زمینه هورمون های بلوغ مطالعه فرمایید.

منبع: پزشکان بدون مرز. بیتوته. نوجوان



دکتر سید حسین دهقان منشادی
فوق تخصص غدد و متابولیسم-رشد کودکان
آدرس : تهران خ شریعتی، متروی شریعتی، جنب حسینیه ارشاد، کوچه ارشاد، پلاک ۱، طبقه ۳، واحد ۲۱







روش های افزایش قد

درمان کوتاهی قد

Print Friendly
Tagged with:  
Share →