0

جراحی فک (جراحی ارتوگناتیک) چیست؟

جراحی ارتوگناتیک (واژه یونانی ارتو به معنای مستقیم و گناتوس به مفهوم فک است) یک جراحی یک فکی یا دو فکی به منظور جابجایی موقعیت فکین می باشد. توسط جراحی ارتوگناتیک روابط صحیح دندانی فکی و هارمونی صورتی ایجاد می گردد. هنگامی که فکین به جلو یا عقب، بالا یا پایین حرکت داده شده و یا چرخانده می شوند بافت نرم صورتی چانه، گونه ها، لبها و نوک بینی نیز به تناسب جابجا می گردند. بنابراین چنانچه فکین به درستی جابجا گردند یک هارمونی بین اجزاء صورت ایجاد شده و به نیمرخی زیبا می انجامد.
در گذشته تمامی مال اکلوژن های دندانی اسکلتی بدون در نظر گرفتن موقعیت فکین تنها با هدف کسب بهترین روابط دندانی ممکن، فقط با ارتودنسی درمان می شدند. این متد، ارتودنسی کاموفلاژ (ارتودنسی جبرانی) نامیده می شود. امروزه ترکیبی از درمان ارتودنسی و جراحی فک و صورت با عنوان روشی جایگزین و ایده آل برای بیمارانی که از مال اکلوژن های اسکلتی رنج می برند در دسترس می باشد.

شکستگی استخوان فک در مواردی که امکان مشاهده شکستگی زیر پوست یا داخل دهان وجود داشته باشد، در اصطلاح شکستگی باز نامیده می‌شود. شکستگی فک نیازمند بستری شدن فرد در بیمارستان و تزریق آنتی‌بیوتیک به بیمار است. در اکثر موارد، اگر فرد دچار شکستگی بسته در استخوان فک شده باشد، بیمار به یک جراح پلاستیک برای اقدامات درمانی لازم معرفی می‌شود.

انواع مختلف جراحی های ارتوگناتیک

بسته به نوع ناهنجاری موجود در فک ها ، روشهای مختلفی هم جهت درمان جراحی وجود دارد که با تشخیص جراح فک و صورت برای شما توصیه می شود . به طور کلی جراحی های فک شامل :

جراحی های تک فک ( Single jaw )
یا جراحی های هر دو فک ( Bimax ) است .

مثلاً در یک بیمار ممکن است فقط فک پایین جراحی شود ، در بیمار دیگری فک بالا جراحی شود و یا در یک بیمار هر دو فک نیازمند جراحی باشد که توأماً این جراحی انجام می شود . در بعضی بیماران جراحی های قطعه ای فک ( segmental ) لازم می شود که به این معنی است که کل فک جراحی نمی شود و در حقیقت قطعه ای از کل فک با جراحی جا به جا می شود ،

LG_1376306784_315f58e12007718527307d33548558c9
نحوه جراحی فک

جراحی فک کاملا داخل دهان صورت می گیرد، بنابراین هیچ جای زخمی روی چانه، فک یا دور دهان مشاهده نمی شود. جراح برش هایی در استخوان های فک انجام می دهد و آنها را در وضعیت درست قرار می دهد. وقتی فک ها به طور مناسب هم تراز شدند، پیچ و پلاک های استخوان باعث استحکام استخوان در وضعیت جدید می شوند.
در بعضی موارد، استخوان اضافی به فک اضافه می شود.جراح استخوان را از باسن ، ساق پا یا دنده می گیرد و آن را با سیم های موقتی محکم می کند.
جراحی فک در بیمارستان انجام می شود و باید یک تا دو روز در بیمارستان بستری شوید. زمان بهبودی کامل در خانه عموما بین سه تا شش هفته طول می کشد.
در اغلب موارد، ارتودنتیست قبل از جراحی سیم ها را روی دندان ها قرار می دهد. سیم ها معمولا به مدت ۹ تا ۱۸ ماه قبل از عمل روی دندان ها قرار می گیرند تا دندان ها شما هم سطح و هم تراز شوند. وقتی پس از جراحی فک خوب شد، که معمولا حدود شش هفته طول می کشد، ارتودنتیست به هم سطح سازی دندان ها پایان می دهد و سیم ها را جدا می کند. کل فرآیند ارتودنسی که شامل جراحی می شود بین ۱۲ تا ۲۴ ماه طول می کشد.

جلو بودن فک پایین و ناهم‌ترازی دندان‌ها مشکلی ناپسند است. در اثر این مشکل برخی از بیماران عملکرد طبیعی خود را از دست می‌دهند، درد ناشی از اختلالات TMJ مانند سردرد را تحمل می‌کنند و نمی‌توانند با دندان‌های جلویی خود به ساندویچ گاز بزنند. جلو بودن دندان‌ها و فک پایین عزت نفس را از برخی از افراد می‌گیرد. برخی ترکیبی از مشکلات زیبایی و فیزیکی را دارند. مشکلات زیبایی و آوایی تأثیر عمده‎‌ای بر اعتماد به نفس افراد دارد.

در جراحی فک پایین ، برش‌های ظریفی در طرفین فک پایین ایجاد می‌شود. به این ترتیب، دندان‌های فک پایین و چانه می‌توانند به جلو یا عقب حرکت کرده و یا چرخانده شوند. دندان‌ها نیز دقیقاً در محل تعیین شده قرار داده می‌شوند و فک پایین با استفاده از پلیت تیتانیوم و یا پیچ‌های مخصوص در محل جدید خود ثابت می‌شود.

مشاوره ارتودنسی

در جراحی‌هایی که قرار است فک بالا یا پایین مورد جراحی قرار بگیرد حتما پیش از اقدام به عمل، مشاوره ارتودنسی برای بیمار درخواست می‌شود. البته در عمل چانه به دلیل اینکه نسبت دندانی فک‌ها نرمال است نیاز به مشاوره ارتودنسی قبلا از عمل نیست. اما در جراحی‌های فک بالا و پایین‌ ترتیب دندان‌ها ممکن است به هم خورده باشد بنابراین مشاوره ارتودنسی پیش از عمل ضروری است. در این مشاوره اگر تشخیص داده شد که ترتیب دندان‌ها مناسب نیست یک تا دو سال ارتودنسی انجام خواهد شد و سپس جهت عمل فک اقدام می‌شود.

خط برش جراحی

یکی از سؤالات رایج بیماران درباره محل جراحی و باقی ماندن رد جراحی روی صورت است.امروزه تمامی جراحی های تصحیح ناهنجاری‌های فک از داخل دهان انجام می‌شود.بنابراین روی صورت هیچگونه اثری به‌جای نمی‌ماند و نگرانی بیماران در این زمینه بی‌مورد است.

افراد تشکیل دهنده تیم جراحی فک یا همان ارتوگناتیک چه کسانی هستند ؟

۱) متخصص ارتودنسی و دستیار
۲) فوق تخصص جراحی پلاستیک و دستیار
۳) متخصص بیهوشی
۴) پرسنل اتاق عمل
۵) پرستاران بخش جراحی

از سری مطالب پزشکی عمومی و غیر تخصصی سایت (اطلاعات  عمومی و غیر تخصصی پزشکی برای افزایش دانش سلامت  و اطلاعات عمومی پزشکی بازدیدکنندگان)

 

Print Friendly