0

فتق دیسک کمر زمانی اتفاق می‌افتد که یک قطعه از غضروف جدا کننده مهره‌ها در ستون فقرات به سمت ریشه عصب یا نخاع بیرون بزند. این حالت بسیار دردناک است و آغاز کمر درد ممکن است ناگهانی یا تدریجی باشد.
دیسک بین‌مهره‌ای یک ماده ژلاتینی نسبتا نرم است که فشارهای وارد شده روی مهره‌ها را به طور یکنواخت پخش و حرکت مهره‌ها را روی یکدیگر آسان می‌کند و باعث خم و راست شدن یا چرخش کمر می‌شود.
یک حرکت ناگهانی یا برداشتن اجسام سنگین ممکن است باعث آسیب به این ناحیه و فتق دیسک کمری شود.

در بین مهره‌ها یا همان بلوک‌های استخوانی تشکیل‌دهنده‌ی ستون فقرات، دیسک‌های ژل‌مانندی با هدف ضربه‌گیری قرار داده ‌شده‌اند. این دیسک‌ها ممکن است با افزایش سن تخریب‌شده و یا در اثر یک ضربه آسیب ببینند. زمانی که یک دیسک پاره می‌شود، به این عارضه فتق دیسک کمر گفته می‌شود که می‌تواند موجب احساس درد پایین کمر شود.

7956

فتق دیسک کمر اغلب به طرف پشت یا چپ و راست اتفاق می‌افتد و باعث انتشار درد به پای همان طرف یا طرف مقابل می‌شود ولی معمولا درد در همان طرف که فتق رخ داده متمرکز می‌شود.
*درمان
اگر علائم فتق دیسک  کمرشدید نباشد ، درمان دیسک کمر با روش های محافظه‌کارانه  که می‌تواند درمان دارویی, استراحت و فیزیوتراپی باشد تا حد زیادی مشکل بیمار مبتلا  را برطرف کرد ولی اگر شدت علائم خیلی زیاد باشد و با ام آر آی(MRI) و میلوگرافی نیز تائید گردد, نیاز به عمل جراحی دارد.

بیماران مبتلا به فتق دیسک کمری  که تحت عمل جراحی قرار می‌گیرند معمولا دو دسته‌اند: یا درجاتی از آسیب عصبی قبل از عمل ایجاد شده بود و یا فاقد این حالت بودند که باید بعد از عمل جراحی تحت درمان تکمیلی فیزیوتراپی قرار گیرندبه خصوص بیمارانی که قبل از عمل درجاتی از صدمه عصبی ایجاد شده بود.
*عدم درمان فتق دیسک کمر
در صورتی که بیمار به موقع برای درمان فتق دیسک کمر  اقدام نکند حتی در صورت عمل جراحی ممکن است نتیجه مطلوبی حاصل نشود و متاسفانه مشکلات ادراری و اسفنکتری برایش به وجود آید.
این مرحله از بیماری  فتق دیسک کمری معمولا علامت خوبی نیست و به‌تدریج پاها ضعیف می‌شوند و شاید هیچ موقع حالت طبیعی و اولیه خود را پیدا نکنند

بیماری دیسک کمر یکی از بیماری های ناتوان کننده‌ای است که متاسفانه امروزه شیوع بالایی پیدا کرده است و بسیاری افراد از ابتلا به بیماری دیسک کمر رنج می‌برند.

علل و عوامل

یکی از عواملی که باعث ایجاد دیسک کمر می‌شود، افزایش سن است چون ساختمان دیسک برهم خورده و تخریب می‌شود.

البته به جز پیری با ضربه‌های ساده‌ای که به ستون فقرات وارد می‌شود نیز امکان فتق دیسک کمر وجود دارد. حتی در سنین خیلی پایین؛ برای مثال در ۱۸سالگی هم ممکن است افراد دچار فتق دیسک کمر شوند
همچنین عواملی دیگر مانند افزایش فشار روی ستون فقرات و چاقی نیز می‌توانند باعث عارضه در دیسک‌های کمری شوند.

کسانی که طی حادثه‌ای از بلندی سقوط می‌کنند و یا ورزشکارانی که از ارتفاع می‌پرند، همه این ها فشار شدیدی را روی ستون فقرات خود وارد می‌کنند که ممکن است باعث ایجاد دیسک کمر شود
البته ناگفته نماند تضعیف و عدم ورزیدگی ماهیچه‌های کمری نیز می‌تواند در تشدید علائم دیسک کمر موثر باشد و موجب افزایش فشار روی مهره‌ها شود. برای پیشگیری از ابتلا به بیماری دیسک کمر باید از وارد شدن ضربه‌های مکرر به ستون فقرات جلوگیری کنید.

عوارض

با اینکه فتق دیسک کمر با درد همراه است اما معمولا یک  وضعیت بالینی اورژانس محسوب نمی شود. به ندرت پیش می آید که فتق  دیسک کمر سبب سندرم دم اسب شود که در آن ریشه اعصاب نخاعی تحت فشار قرار می گیرند.
برای از بین بردن این فشار اغلب نیاز به عمل جراحی دیسک کمر است زیرا که اگر سریع اصلاح نشود می تواند سبب فلج دائمی گردد. علائمی که در پایین بر شمرده شده اند نشان دهنده سندرم دم اسب هستند که مجوزی برای ورود بیمار مبتلا به دیسک کمر به اورژانس به شمار می آیند:
درد، ضعف و بی حسی قابل توجه یا رو به افزایش که به سمت یک یا هر دو پا پیش می رود.
اختلال در کار مثانه یا روده ها مثل بی اختیاری یا سختی در ادرار حتی با مثانه

بی حسی پیش رونده در نواحی داخل ران ها، پشت پاها و اطراف مقعد

دیسک غضروفی می باشد که میان دو مهره قرار می گیرد و همچون فنری از ایجاد فشار مهره بالایی به مهره های پایینی کمر پیشگیری می کند.
ما زمانی دچار بیماری فتق دیسک کمر می شویم که به علت ورزش های سنگین ، اضافه وزن ، تصادف ، علل مادرزادی ، جابه جایی مهره ها ،آرتروز و سن زیاد دیسک دچار ضایعه می شود و خاصیت ارتجاعی خود را از دست داده و محتویات درون آن بیرون می زند.
البته جالب این است که این ساختار باعث پیشگیری از افتادن دیسک در نخاع و فشار بر روی اعصاب و در نتیجه پیشگیری از اختلال اعصاب و فلج قسمتی از عصب می شود.

علائم و نشانه ها

ممکن است دیسک کمر شما هیچ گونه علائمی را از خود نشان ندهد و تنها در عکس های تصویر برداری قابل مشاهده باشد.

اما در برخی موارد دیگر فتق دیسک کمر می تواند دردناک باشد. فتق دیسک بین مهره ها بیشتر در قسمت کمر بروز می کند اگر چه ممکن است در بین مهره های گردنی نیز اتفاق بیافتد.
شایع ترین علائم  دیسک کمر عبارتند از:
درد در بازو و یا پا: اگر فتق دیسک کمر شما در قسمت پایین کمر باشد شما معمولا در باسن، ران و ساق پای خود احساس درد شدید می کنید. اگر فتق دیسک شما در مهره های گردنی اتفاق بیافتد، درد معمولا در شانه و بازو ها احساس می شود. این درد ممکن است در مواقع سرفه، عطسه و یا حرکت دادن ستون فقرات به صورت ناگهانی شدیدتر شود.
بی حسی و سوزن سوزن شدن:دیسک کمر اغلب باعث بی حسی و سوزن سوزن شدن در بخشی از بدن که اعصاب آن به علت فتق دیسک تحت فشار است، می شود.
ضعف: ممکن است عضلاتی که توسط اعصاب تحت تاثیر قرار گرفته کنترل می شوند، تضعیف شوند. این اتفاق ممکن است باعث شود که شما تلو تلو بخورید و یا توانایی شما برای بلند کردن و یا نگه داشتن اجسام مختل شود.
با مشاهده علائم بالا به پزشک مراجعه کنید. و در موارد زیر به صورت اورژانسی به پزشک و یا اورژانس مراجعه کنید:
بدتر شدن علائم: اگر علائمی که در بالا ذکر شد به حدی شدید شود که دیگر قادر به انجام فعالیت های روزمره خود نباشید.
اختلال در عملکرد مثانه و یا روده: در برخی از انواع خاص فتق دیسک کمر ممکن است شما با بی اختیاری و یا مشکل در ادرار کردن مواجه شوید
بی حسی زینی: در این حالت، از دست دادن حس به صورت پیشرونده به بخش هایی از پا، ران و باسن منتقل می شود

پیشگیری

برای پیشگیری ازدیسک کمر موارد زیر را انجام دهید:
انجام دادن ورزش برای دیسک کمر را فراموش نکنید. تقویت عضلات به ثبات و حمایت از ستون فقرات کمک می کند.
در وضعیت های خوب بدنی قرار بگیرید (برای نشستن، ایستادن و دراز کشیدن) وضعیت های خوب فشار را بر روی ستون فقرات کم می کنند. حتما به یاد داشته باشید که حالت نشستن خود را تصحیح کنید و در هنگام بلند کردن اجسام از ران ها و پاهای خود کمک بگیرید نه کمرتان.
حفظ وزن سالم: اضافه وزن باعث افزایش فشار بر ستون فقرات و افزایش احتمال ابتلا به فتق دیسک کمر می شود.

از سری مطالب پزشکی عمومی و غیر تخصصی سایت (اطلاعات  عمومی و غیر تخصصی پزشکی برای افزایش دانش سلامت  و اطلاعات عمومی پزشکی بازدیدکنندگان)

Print Friendly