0

1221121

تعریف :
خار پاشنه، زایده ای استخوانی است که در استخوان پاشنه پا پدید می آید. مچ پای انسان مرکب از هفت استخوان است که بزرگ ترین آنها، استخوان پاشنه است. گاهی در این استخوان، یک زایده خار مانند تشکیل می شود که دردناک شده و می تواند در راه رفتن اختلال ایجاد کند. مهمترین علت دردهای پاشنه، خار پاشنه است؛ امّا جالب این جاست که این درد پاشنه پا به علّت خار به وجود نمی آید؛ درواقع، درد را همان چیزی به وجود می آورد که باعث به وجود آمدن خار پاشنه هم هست.از علائم خار پاشنه وجود درد در پاشنه پا و درد در حین راه رفتن می باشد.
خار پاشنه در اثر التهاب فاسیای کف پا ایجاد می شود. فاسیای کف پا، یک باند پهن است که در کف پا از پاشنه تا انگشتان پا کشیده می شود. اگر به هر علّت، فاسیا ملتهب شود و این التهاب طول بکشد، می تواند باعث رسوب کلسیم در محل اتصال فاسیا به پاشنه پا شود. این رسوب غیر طبیعی کلسیم، به شکل یک زائده کوچک خارمانند است که به آن خار پاشنه پا (که علت خار پاشنه پا در برخی مواقع ناشناخنه است)،گفته می شود. خار پاشنه به خودی خود دردناک نیست بلکه درد، ناشی از کشیدگی فاسیا است.
علل و عوامل :
چنانکه گفتیم، علت خار پاشنه، وارد آمدن فشار یا آسیب به بافت پاشنه پاست که به التهاب فاسیای کف پا و استخوانی شدن بست های کف پا منجر می گردد. عوامل متعدّدی می توانند این مسأله را موجب شوند که به طور عمده علل خار پاشنه عبارتند از:
– اضافه وزن (خار پاشنه بیشتر در افراد چاق دیده می شود).
– افزایش ناگهانی وزن در دوران بارداری.
– صاف بودن کف پا.
– مشکلات بیو مکانیک ( ناهنجاری هایی که منجر به راه رفتن غیر عادی می شود).
– التهاب مفاصل کف پا به هر دلیل.
– پوشیدن کفش نامناسب(پاشنه خیلی بلند کفش، تنگ بودن کفش، کفش بدون پاشنه و صاف و …)
– دویدن (راه رفتن زیاد از دویدن کمتر ضرر دارد).
– ایستادن به مدت طولانی.
– مصرف چای، هم در ایجاد التهاب اوّلیه فاسیای کف پا و هم در رسوب ثانویه کلسیم و تشکیل خار پاشنه  موثر بوده و از علل خار پاشنه پا می باشد .
علایم و عوارض:
خار پاشنه، عموما، خود را با درد می نمایاند. درد خار پاشنه، به صورت دردی مبهم است اما گاهی هم به صورت دردی تیز حس می شود و فرد ابراز می دارد که چیزی همچون سوزن درون پاشنه پاست که بر اثر فشارهایی مثل راه رفتن، درد ایجاد می کند. محل احساس درد در مرکز پاشنه یا لبه داخلی آن است؛ شدت درد خار پاشنه در ابتدای صبح، بعد از بیدار شدن و نیز بعد از استراحت، بیشتر است و با راه رفتن کم می شود.
این درد ، در اولین قدم بعد از استراحت طولانی مدت، بسیار شدید است. راه رفتن روی سطوح سخت و نا هموار و حمل اشیاء سنگین، منجر به افزایش درد می شود. گاهی هم با وسیع شدن زایده، درد خود به خود نیز ایجاد می گردد که در حال استراحت هم باقی می ماند. در برخی حالات که هنوز بیماری پیشرفت چندانی ندارد، ممکن است که فرد کاملا بدون علامت باشد و بیماری وی،به طور اتّفاقی در عکس ساده رادیولوژی تشخیص داده شود.
درمان :
فرد مبتلا، بر اثر درد به هنگام راه رفتن، سعی می کند فشار زیادی به پای مبتلا وارد نسازد؛ در نتیجه لنگان لنگان راه می رود و این لنگش، به مرور زمان و در صورت عدم درمان خار پاشنه پا، موجب پیدایش ناراحتی هایی در قسمت تحتانی کمر و زانو می شود. بنابراین خار پاشنه را باید حتما مداوا کرد.
درمان خار پاشنه پا به راحتی انجام می شود و تنها در تعداد خیلی کمی از بیماران جراحی نیاز می باشد
اصول درمانی خار پاشنه ساده و شامل موارد زیر است:
– استراحت: اولین قدم در درمان خار پاشنه، استراحت است در بسیاری از موارد دیده شده که استراحت به تنهایی حتی دردهای شدید را از بین برده است. همچنین بیمار بایداز ایستادن طولانی مدت هم خودداری کند.
– کاهش وزن: در درمان خارپاشنه موثر است.
– استفاده از پد پاشنه: پد مخصوص خار پاشنه را می توانید از داروخانه ها تهیه نموده، به طور دائم در کفش خود استفاده کنید. پد، باعث کاهش فشار بر روی پاشنه و بهبود درد پا خواهد شد.
انجام ورزش هایی که در درمان خار پاشنه مؤثر هستند :
کشش فاسیای کف پا: یک باند پهن در کف پا و زیر انگشتان پا قرار دهید و دو سر آن را در دست گرفته بکشید به طوری که انگشتان پا به صورت نزدیک شوند. این وضعیت را به مدت سی ثانیه نگه دارید. هفت یا هشت مرتبه در روز، این کار را تکرار نمایید.
کشش تاندون آشیل: بایستید و یک پا را جلوتر از پای دیگر قرار دهید، پای جلویی را از زانو خم کنید. دقت کنید که تماس کف هیچ یک از پاها نباید با زمین قطع شود. در این حالت باید در پشت ساق، احساس کشش نمایید. این حالت را به مدت سی ثانیه نگه دارید و هفت یا هشت بار در روز انجام دهید.
گرفتن خودکار با پا: یک خودکار را روی زمین قرار دهید و با پاها آن را از زمین بردارید به طوری که کل انگشتان پا اطراف خودکار را بگیرد. برای پنج ثانیه خودکار را به همین حالت نگه دارید. انجام این کار، سه یا چهار بار در روز کافی است.
 نوشتن حروف الفبا : با انگشت بزرگ پا ، حروف الفبا را در هوا بنویسید.این کار را سه بار در روز برای هر پا ، انجام دهید.
استفاده از آب گرم : هر روز عصر یا صبح یا قبل از بیرون آمدن از رختخواب، به مدت پانزده دقیقه پاهایتان را در آب گرم قرار دهید. سپس پای خود را خشک کرده و به مدت پنج تا ده دقیقه با گوشت کوب به ملایمت روی پاشنه پا بکوبید. مراقب باشید ضربه هایتان محکم نباشد.
استفاده از یخ: در یک لیوان بستنی ، آب بریزید و در فریزر قرار دهید . پس از نیم ساعت یک چوب بستنی در لیوان قرار دهید و  بگذارید کاملاً یخ ببندد؛ سپس چوب بستنی را در دست گرفته و به صورت دایره های هم پوشان روی پاشنه پا بکشید به طوری که هر دایره، نصف دایره قبل را بپوشاند. البته این روش تنها در کم کردن درد و التهاب مؤثّر است و نمی تواند باعث درمان بیماری شود. کفی مخصوص کف پای صاف: چنانچه کف پایتان صاف است و قوس طبیعی خودش را ندارد؛ از کفی های خاص به منظور حفظ قوس کف پا بهره ببرید.
سایر درمان های رایج :
مصرف داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی(مثل استامینوفن، بروفن، مفنامیک اسید و ایندومتاسین) به عنوان مسکّن، تزریق استرویید به عنوان ضدّ التهاب، استفاده از دستگاه الکتروتراپی از روش های مورد استفاده در طبّ کلاسیک هستند. پس از بهبودی، توصیه به استفاده طولانی از پد پاشنه و ورزش های کششی می شود.
خار پاشنه پا یکی از علل درد پاشنه پا است اما تمام دردهای پاشنه پا از خار پاشنه نیست، اظهار کرد: التهاب در پاشنه پا، درگیری عضلات کف پا، آب شدن چربی‌های کف پا و بیماری‌های روماتیسمی از عوامل درد در ناحیه کف پاشنه پا است.خار پاشنه در سنین ۴۰ تا ۷۰ سالگی اتفاق می‌افتد،  استخوان پاشنه پا در افرادی که مبتلا به خار پاشنه می‌شوند پنج تا هفت سانتی‌متر از پاشنه به سمت جلو و داخل پاشنه پا حرکت کرده و باعث ایجاد یک نقطه دردناک و برجسته در کف پا می‌شود.

بیماری‌های رماتیسمی، بیماری‌های التهابی را عوامل تسریع کننده خار پاشنه پا نامید  بیماری دیابت، بیماری‌های روماتیسمی مانند لوپوس و روماتوئید آرتریت، کف پای صاف، عدم استفاده از کفش مناسب و راه رفتن‌های طولانی و چاقی از عوامل مستعد کننده خار پاشنه پا است.

علت ایجاد خار پاشنه پا در برخی مواقع ناشناخته است، ادامه داد: خار پاشنه پا در برخی موارد قابل رؤیت نیست و تنها با عکس برداری قابل تشخیص است.
ایستادن‌های طولانی را از دیگر عوامل ایجاد خار پاشنه پا نامید  دردهای صبحگاهی در بیماران مبتلا به خار پاشنه پا در ابتدای صبح آغاز می‌شود که با گذشت زمان، درد کمتر می‌شود و در انتهای روز و آغاز شب درد مجدد ظاهر می‌شود.

کننده‌ای نیست و در زنان و مردان دیده می‌شود،  باید در انتخاب کفش دقت کرد چرا که کفش‌‌های صاف و یا کفش‌هایی که پاشنه باریک دارند باعث فشار روی پاشنه پا و غلاف کف پایی شده و باعث ایجاد خار پاشنه پا شود.

ترمیم مفاصل با بیان اینکه درمان خار پاشنه پا به دو صورت عمل جراحی و غیرعمل جراحی است،  درمان رایج خار پاشنه پا به صورت غیر جراحی است و کمتر از یک درصد بیماران نیاز به عمل جراحی دارند.

اکثر بیماران با تجویز داروهای ضد التهاب، قرص بروفن و سیکلوفناک بر اساس شرایط معده و سیستم گوارش و کبدشان و در برخی مواقع با تجویز کورتون در ناحیه خار پاشنه پا بهبود
می‌یابند.

حرکات کششی و نرمشی، فیزیوتراپی، داروهای ضد التهاب و درمان دارویی را از جمله عواملی دانست که در بهبود بیماری در زمان اندک موثر است  قرار دادن پدهای سیلیکونی و ژله‌ای در داخل کفش نقش بالشتکی دارد و موجب کاهش
فشار وارد شده بر کف پا می‌شود.

پدهای سیلیکونی و طبی با کاهش درد به درمان خار پاشنه پا کمک می‌کند.

بیمار در زمان بیماری باید از ورزش و ایستادن‌های طولانی اجتناب کند، ورزش می‌تواند باعث تشدید درد شود و بیمار در دوره درمان از ایستادن‌های طولانی و ورزش‌های سنگین باید دوری و با کم کردن اضافه وزن به بهبود بیماری کمک کند.

درمان‌های سنتی مانند بطری‌های پلاستیکی یخ زده، راه رفتن بر روی شیشه‌های خورد شده که داخل پارچه پیچیده شده‌اند و سطح ناصاف به لحاظ علمی ثابت شده نیستند و کمکی به
درمان خارپاشنه پا نمی‌کند.

درمان صحیح خار پاشنه پا
می‌تواند از بروز مجدد آن پیشگیری کند، احتمال بازگشت خار پاشنه برای افراد چاق و افرادی که عوامل مستعد کننده را رعایت نمی‌کنند، وجود دارد.

از سری مطالب پزشکی عمومی و غیر تخصصی سایت (اطلاعات  عمومی و غیر تخصصی پزشکی برای افزایش دانش سلامت  و اطلاعات عمومی پزشکی بازدیدکنندگان)

Print Friendly